Odpowiedzialność prawna księgowych – cywilna, pracownicza i karna - recenzja

„Pieniądze lubią ciszę” - i chyba to samo coraz częściej w odniesieniu do swojej profesji postulują księgowi oraz specjaliści rozliczający wynagrodzenia. To oni w praktyce są odpowiedzialni za prawidłowe stosowanie przepisów, które w ostatnim czasie zmieniano lekką ręką.

W prawie podatkowym od wielu miesięcy mamy do czynienia z legislacyjnym rollercoasterem, który właśnie rozpędza się w kolejnej pętli, mającej naprawić Polski Ład. Niedopracowane rozwiązania i lekceważenie praktycznych skutków podatkowej rewolucji, w tym konieczności dostosowania podstawowych narzędzi pracy - nie zmieniają jednak zasad ponoszenia przez księgowych odpowiedzialności cywilnej, pracowniczej i karnej. W dużo trudniejszych niż dotąd warunkach osoby wykonujące ten zawód muszą analizować stosowane procedury pod kątem ryzyka, że w razie błędu poniosą kosztowne konsekwencje.

Mogą one być różnego rodzaju. W grę wchodzi zarówno odpowiedzialność za szkodę wyrządzaną pracodawcy bądź kontrahentowi, jak i odpowiedzialność karnoskarbowa, a nawet odpowiedzialność karna sensu stricto.

Za jakiego rodzaju nieprawidłowości może odpowiadać księgowy? Najistotniejsza w praktyce jest sfera rozliczeń podatkowych. Obejmuje ona rozliczenia podatkowe firmy jako podatnika oraz rozliczenia podatkowe firmy jako płatnika. Najczęściej firmy dochodzą od księgowych odszkodowań właśnie z tytułu szkód w postaci odsetek podatkowych, jeśli niezapłacenie podatku w należytej wysokości jest skutkiem błędu lub niedopatrzenia tych osób.

Sfera odpowiedzialności księgowego jest jednak znacznie szersza, a regulacje jej dotyczące znajdują się w różnych aktach prawnych. Istotne jest też orzecznictwo sądowe - dopiero bowiem ono pokazuje, jak zakres odpowiedzialności księgowych jest rozumiany w praktyce.

Z zasadami odpowiedzialności księgowych warto bliżej się zapoznać. Zwłaszcza osoby prowadzące biura rachunkowe powinny przeanalizować ryzyko związane z tą działalnością i być może podjąć działania zapobiegawcze w celu ograniczenia zagrożeń.

Obowiązkową lekturą w tym zakresie jest książka „Odpowiedzialność księgowych - cywilna, pracownicza i karna” autorstwa Krzysztofa Janczukowicza. Opracowanie jest podzielone na dwie części. W pierwszej, o charakterze ogólnym, przedstawione zostały zasady odpowiedzialności księgowego. W części drugiej znajdują się kazusy, czyli opisy przykładowych sytuacji wziętych z praktyki sądowej, ilustrujące zasady odpowiedzialności księgowych. Części te są ze sobą powiązane wzajemnymi odesłaniami. Dzięki temu, czytając o danej zasadzie odpowiedzialności, można łatwo przejść do przykładów jej zastosowania, a zapoznając się z kazusem - do zasady, która została w nim zastosowana.

Publikacja napisana jest prostym, przystępnym językiem. Nawet wyroki sądowe, tak trudne do zrozumienia ze względu na użyty język i ciągłe odwoływanie się do przepisów różnych aktów prawnych, w tej książce zaprezentowane są w sposób zwięzły i zrozumiały. Ponadto niektóre z kazusów opatrzone są krótkimi komentarzami autora książki, w których zwraca on uwagę na często zaskakujące rozstrzygnięcia sądu w sprawach na pozór oczywistych.