Interpretacja indywidualna z dnia 27 listopada 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.848.2025.2.SM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 sierpnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 27 sierpnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania zaliczki pobranej na poczet niezrealizowanego eksportu towarów, prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dokonanych zakupów i braku obowiązku jego korekty w związku z zaniechaniem inwestycji. Uzupełnili go Państwo pismem z 20 listopada 2025 r. (wpływ 20 listopada 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Spółka dalej jako: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium RP. Wnioskodawca uzyskuje ze swojej działalności przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych. Wnioskodawca jest zarejestrowanym w Polsce czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej jako: „VAT”) oraz posiada status podatnika VAT UE.

W ramach realizowanego modelu biznesowego, Wnioskodawca – polska spółka specjalizująca się w projektowaniu i produkcji (…) – współpracuje z podmiotem mającym siedzibę w (…), działającym jako partner lokalny (dalej: „Kontrahent”).

Intencją tej współpracy jest wspólna realizacja przedsięwzięć z zakresu (…) na rynku (…). Kontrahent, (…).

Z kolei Wnioskodawca odpowiada za kompleksowe opracowanie (..).

W celu sformalizowania powyższej współpracy, w dniu … zawarta została umowa pomiędzy Wnioskodawcą a Kontrahentem. Dokument ten określa zasady wzajemnych relacji, zakres obowiązków oraz sposób rozliczeń pomiędzy stronami.

Zgodnie z przyjętym podziałem ról, Wnioskodawca został zobowiązany do świadczenia szeregu usług (…), obejmujących m.in.:

‒(…).

Kontrahent, zgodnie z treścią umowy, zobowiązany jest do zapewnienia Wnioskodawcy dostępu do wszelkich danych i informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania wskazanych powyżej zadań, w szczególności (…).

Istotnym aspektem przyjętego modelu współpracy jest sposób rozliczeń finansowych pomiędzy stronami. Do chwili obecnej, wszelkie płatności dokonywane były w formule zaliczek na poczet eksportu – Kontrahent przekazywał Wnioskodawcy środki pieniężne tytułem zaliczek na planowany eksport (…), które miały stanowić podstawę do realizacji (…). Otrzymywane zaliczki dokumentowane były fakturami z zastosowaniem preferencyjnej stawki VAT 0%, zgodnie z przepisami dotyczącymi zaliczek w eksporcie towarów. Z uwagi na charakterystykę transakcji, która zasadniczo wiąże się z (…), zastosowanie znajdował zasadniczo art. 41 ust. 9b ustawy o VAT.

Do momentu złożenia wniosku o wydanie niniejszej interpretacji nie doszło jeszcze do wywozu towarów (eksportu…). Umowa zawarta pomiędzy stronami ma charakter mieszany, (…).

Jednocześnie w związku z aktualną sytuacją gospodarczą – w szczególności (…) – dalsze kontynuowanie projektu jawi się jako ekonomicznie nieuzasadnione z perspektywy Kontrahenta. Całkowita realizacja (…). Tym samym, finalizacja inwestycji skutkowałaby powstaniem znacznej straty u Kontrahenta. (…).

W świetle powyższego, Kontrahent zakomunikował Spółce, że rozważa zakończenie współpracy na podstawie zawartej umowy, przewidującej możliwość jej wypowiedzenia przez każdą ze stron, z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia.

Wnioskodawca powziął jednak wątpliwość co do skutków podatkowych takiego zaniechania dalszej realizacji projektu, w szczególności na gruncie podatku od towarów i usług.

Wątpliwość ta dotyczy zwłaszcza możliwości utrzymania zastosowanej uprzednio stawki VAT 0% w odniesieniu do otrzymanych zaliczek, mimo że – z uwagi na zakończenie współpracy – finalny eksport gotowych towarów nie nastąpi. Wszystkie wyprodukowane dotychczas (…), które miały zostać dostarczone do Kontrahenta, będą bowiem podlegać utylizacji na terytorium Polski, na koszt Kontrahenta. Do finalnej transakcji nie dojdzie, nie dojdzie również do eksportu, a zaliczki otrzymane przez Spółkę od Kontrahenta nie zostaną zwrócone (zostały już spożytkowane na (…), które z uwagi na decyzję Kontrahenta nie zostaną ostatecznie wywiezione z Polski lecz zutylizowane).

Spółka końcowo wskazuje, że wyprodukowane dotychczas (…) nie stanowią (…), ponieważ nie doszło do zrealizowania wszystkich niezbędnych prac.

Ponadto, na pytania zadane w wezwaniu Wnioskodawca wskazał:

1)Jakie prawa i obowiązki dotyczące możliwości wypowiedzenia / rozwiązania umowy z … wynikają dla każdej ze stron zawartej umowy, o której mowa we wniosku?

Odpowiedź: Zgodnie z (…), umowa ta może zostać rozwiązana przez każdą ze Stron w każdym czasie, z podaniem przyczyny lub nie oraz przy zachowaniu 30-dniowego okresu wypowiedzenia, na mocy oświadczenia dostarczonego drugiej Stronie na piśmie. Zapis (…) Umowy zawiera zatem umowne prawo wypowiedzenia, które umożliwia jednostronne zakończenie umowy z 30-dniowym wyprzedzeniem, bez konieczności podawania przyczyny. Nie reguluje rozwiązywania umowy za porozumieniem stron – jest to jednak zawsze możliwe na podstawie art. 353¹ k.c. zawierającego w sobie zasadę swobody umów.

2)W związku z rozwiązaniem umowy, zainicjowanej przez Kontrahenta oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy z (…) proszę wskazać, jakie warunki musiał spełnić Kontrahent z (…), aby doszło do wyrażenia zgody przez Państwa na rozwiązanie tej umowy?

Odpowiedź: Kontrahent z (…) nie złożył jeszcze oświadczenia o rozwiązaniu umowy z dnia (…) Kontrahent zakomunikował natomiast, że rozważa zakończenie współpracy na podstawie zawartej umowy, przewidującej możliwość jej wypowiedzenia przez każdą ze Stron, z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. Oświadczenie o rozwiązaniu umowy z dnia (…) – zgodnie z (…) – nie wymaga podawania przyczyny przez podmiot składający takie oświadczenie, a nadto ma charakter jednostronnego oświadczenia woli nie wymagającego dla swojej skuteczności zgody drugiej Strony.

3)Jakie roszczenia dla Państwa i kontrahenta z (…) wynikają z umowy z (…) w sytuacji jej rozwiązania, na każdym etapie realizacji inwestycji?

Odpowiedź: Umowa z dnia (…) nie zawiera regulacji opisujących roszczenia Stron na wypadek rozwiązania umowy. Spółka stoi na stanowisku, że w przypadku rezygnacji z kontynuowania umowy z przyczyn leżących po stronie Kontrahenta z (…), brak jest podstaw do domagania się przez niego zwrotu uiszczonych zaliczek, zaś przyjęte zaliczki pełnić będą funkcję quasi-odszkodowawczą. Kontrahent z (…) może domagać się wydania wykonanych do tej pory (…), jednakże ze względu na fakt braku dokończenia procesu produkcji, koszty związane z tym związane oraz ryzyka ekonomiczne opisane we wniosku o interpretację podatkową, skłania się on do przeprowadzenia na terytorium … procesu utylizacji wykonanych (…).

4)Czy umowa z (…) przewiduje brak zwrotu zapłaconej zaliczki w sytuacji (niezależnie od przyczyn) rezygnacji przez Kontrahenta z (…) z dostawy i czy rezygnacja ta będzie udokumentowana?

Odpowiedź: Umowa z dnia (…) nie zawiera wprost takiej regulacji, niemniej jednak do umów stosuje się reguły wykładni wskazane w art. 65 kodeksu cywilnego: § 1. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. § 2. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. W świetle powyższego Spółka stoi na stanowisku, że w przypadku rezygnacji z kontynuowania umowy z przyczyn leżących po stronie Kontrahenta z …, brak jest podstaw do domagania się przez niego zwrotu uiszczonych zaliczek, zaś przyjęte zaliczki pełnić będą funkcję quasi-odszkodowawczą. Spółka pozostawała bowiem cały czas w gotowości do wykonania zleconych prac, a także do tej pory wykonywała je zgodnie z umową, ponosząc wymierne koszty.

5)Czy otrzymane zaliczki od kontrahenta z … zostały przeznaczone na poczet innej czynności np. utylizacji …, innej – proszę wskazać, jakiej?

Odpowiedź: Spółka nie przeznaczała zaliczek na cele inne niż związane z realizacją umowy wskazanej w opisie zdarzenia przyszłego, a utylizacja … będzie dokonana na koszt Kontrahenta.

6)Jakie czynności wykonują Państwo w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, tj. czy są to czynności?

a)opodatkowane podatkiem od towarów i usług, (jeśli tak, to proszę wskazać, jakie?),

b)zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, (jeśli tak, to proszę wskazać, jakie?),

c)niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? (jeśli tak, to proszę wskazać, jakie?).

Odpowiedź: Spółka wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane VAT i są to: (…). Spółka podkreśla również, aby uniknąć wszelkich wątpliwości w tym obszarze, że przedmiotem wniosku jest zdarzenie przyszłe, a nie stan faktyczny – do rozwiązania / wypowiedzenia umowy bowiem jeszcze nie doszło.

Pytania

1.Czy w obliczu rozwiązania umowy, zainicjowanego przez Kontrahenta oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy, którego konsekwencją będzie brak eksportu towarów i utylizacja wyprodukowanych …, dojdzie do sytuacji, w której niemożliwe będzie określenie przedmiotu opodatkowania wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, co w konsekwencji braku transakcji eksportu towarów wyłączy obowiązek podatkowy powstały w następstwie otrzymania przez Spółkę zaliczek na eksport towarów?

2.Czy Spółka po rozwiązaniu umowy powinna skorygować rozliczenie podatkowe, w którym wykazano zaliczkę ze stawką podatku VAT 0% przez całkowite wyłączenie zaliczki z rozliczenia podatkowego (jako niezwiązanej z jakąkolwiek czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług)?

3.Czy rozwiązanie umowy w kontekście przedstawionego zdarzenia przyszłego (z inicjatywy Kontrahenta) nie będzie miało negatywnego wpływu na prawo Spółki do odliczenia VAT od zakupów związanych z dotychczasową realizacją prac i Spółka nie będzie miała obowiązku korygowania rozliczeń w zakresie odliczonego już podatku naliczonego (za okresy sprzed rozwiązania umowy)? (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku).

Państwa stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)

W ocenie Wnioskodawcy,

1.W obliczu rozwiązania umowy, zainicjowanego przez Kontrahenta oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy, którego konsekwencją będzie brak eksportu towarów i utylizacja wyprodukowanych …, dojdzie do sytuacji, w której niemożliwe będzie określenie przedmiotu opodatkowania wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, co w konsekwencji braku transakcji eksportu towarów wyłączy obowiązek podatkowy powstały w następstwie otrzymania przez Spółkę zaliczek na eksport towarów.

2.Spółka po rozwiązaniu umowy powinna skorygować rozliczenie podatkowe, w którym wykazano zaliczkę ze stawką podatku VAT 0% przez całkowite wyłączenie zaliczki z rozliczenia podatkowego (jako niezwiązanej z jakąkolwiek czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług).

3.W ocenie Spółki rozwiązanie umowy z inicjatywy Kontrahenta nie będzie miało wpływu na prawo do odliczenia VAT naliczonego za okresy sprzed rozwiązania umowy i Spółka nie będzie miała obowiązku korygowania rozliczeń w zakresie odliczonego podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją zleconych jej prac.

Uzasadnienie w kontekście pytania nr 1:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwaną dalej „Ustawą o VAT” lub „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1)odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2)eksport towarów;

3)import towarów na terytorium kraju;

4)wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5)wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 2 pkt 1 ustawy: Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.

Jak stanowi art. 2 pkt 3 ustawy: Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej (...).

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy: Przez terytorium państwa trzeciego rozumie się terytorium państwa niewchodzące w skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 2a ust. 1 i 3.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy: Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy: Przez eksport towarów rozumie się dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez:

a)dostawcę lub na jego rzecz, lub

b)nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych

‒jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.

Aby uznać daną czynność za eksport towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, powinny wystąpić łącznie następujące przesłanki:

‒musi mieć miejsce jedna z czynności określonych w art. 7 ustawy;

‒w konsekwencji tej czynności musi nastąpić wywóz towaru z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza terytorium UE przez dostawcę lub na jego rzecz (eksport bezpośredni), lub przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz (eksport pośredni);

‒wywóz towaru musi być potwierdzony przez organ celny określony w przepisach celnych.

Dwie pierwsze przesłanki mają charakter faktyczny i musi je łączyć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, tzn. w wykonaniu jednej ze ściśle sprecyzowanych w ustawie czynności (dostawy) towar opuszcza terytorium kraj w celu dostarczenia go do kraju trzeciego, przy czym nabywca tego towaru w wykonaniu tej czynności nabywa prawo do rozporządzania nim jak właściciel (zasadniczo warunek ten ziszcza się przez przeniesienie własności towaru). Ostatnia przesłanka ma charakter formalny i wiąże się z udokumentowanym legalnym wywozem towarów poza terytorium kraju.

Należy w tym miejscu zauważyć, jak wskazuje art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega eksport towarów. Jednak z uwagi na terytorialny charakter podatku VAT, opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności, których miejscem świadczenia jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, które w przypadku dostaw towarów wysyłanych lub transportowanych wyznacza art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy: Miejscem dostawy towarów jest w przypadku towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub przez osobę trzecią - miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy.

Tylko zatem wywóz towarów, które w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu poza terytorium Unii Europejskiej znajdują się na terytorium kraju, stanowi eksport towarów w rozumieniu art. 2 pkt 8 i art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegający opodatkowaniu w Polsce.

Stosownie do art. 19a ust. 8 ustawy: Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1)dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2)dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

W art. 29a ust. 1 ustawy wskazano, że: Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Jak stanowi art. 41 ust. 4 ustawy: W eksporcie towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. a, stawka podatku wynosi 0%.

W myśl art. 41 ust. 6 ustawy: Stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem, że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej.

Stosownie do art. 41 ust. 6a ustawy: Dokumentem, o którym mowa w ust. 6, jest w szczególności:

1)dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;

2)dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;

3)zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.

W art. 41 ust. 9a wskazano, że: Jeżeli podatnik otrzymał całość lub część zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów, stawkę podatku 0% w eksporcie towarów stosuje się w odniesieniu do otrzymanej zapłaty, pod warunkiem, że wywóz towarów nastąpi w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę, oraz podatnik w tym terminie otrzymał dokument, o którym mowa w ust. 6. Przepisy ust. 7, 9 i 11 stosuje się odpowiednio.

Jak stanowi art. 41 ust. 9b ustawy: Przepis ust. 9a stosuje się również, jeżeli wywóz towarów nastąpi w terminie późniejszym niż określony w ust. 9a, pod warunkiem, że wywóz towarów w tym późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów.

Zgodnie z powyższym, w świetle art. 41 ust. 9a ustawy o podatku od towarów i usług, zastosowanie stawki 0% VAT do zaliczek otrzymanych przed dokonaniem eksportu towarów możliwe jest pod warunkiem, że wywóz nastąpi w terminie 6 miesięcy od końca miesiąca otrzymania zaliczki, a podatnik dysponuje odpowiednim dokumentem potwierdzającym wywóz.

Z kolei art. 41 ust. 9b rozszerza ten warunek, dopuszczając możliwość wywozu po upływie tego terminu – o ile późniejszy termin wywozu jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw, a termin wywozu wynika z ustaleń kontraktowych. W niniejszej sprawie spełnione były przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 9b ustawy, z uwagi na wyjątkowy charakter i złożoną specyfikę transakcji. Spółka realizowała działalność gospodarczą w ścisłej współpracy z kontrahentem z…. Model operacyjny przyjęty przez obie strony zakładał (…). (…). Wszystkie te działania realizowane były w ścisłym powiązaniu z planowanym eksportem towarów do (…). Sam proces dostarczenia (…) do (…) był uzależniony nie tylko od czynników wewnętrznych po stronie Spółki, ale również od harmonogramu i postępu działań organizacyjnych oraz sprzedażowych po stronie Kontrahenta (…).

W związku z powyższym, specyfika realizacji dostaw w opisanym modelu w sposób oczywisty uzasadniała wydłużony termin wywozu towarów poza ramy sześciomiesięcznego limitu wskazanego w art. 41 ust. 9a ustawy o VAT.

Spółka, działając w dobrej wierze i zgodnie z ustaleniami z kontrahentem, zakładała, że eksport nastąpi w późniejszym terminie, wynikającym z naturalnej specyfiki i złożoności tego rodzaju projektów inwestycyjnych.

Tym samym znajdowała podstawę do stosowania art. 41 ust. 9b ustawy, który dopuszcza możliwość zastosowania stawki 0% do otrzymanej zaliczki także wtedy, gdy wywóz towarów następuje po upływie 6 miesięcy. Spółka wskazuje, że w przypadku tak złożonych, innowacyjnych i wieloetapowych przedsięwzięć, jak realizowany model produkcji i eksportu (…) do (…), ryzyko wystąpienia okoliczności niezależnych od stron jest nieodłącznym elementem działalności. Projekty takie wymagają zaawansowanego przygotowania technicznego, skomplikowanej logistyki oraz długoterminowej koordynacji działań między producentem, a kontrahentem zagranicznym. Sama konstrukcja przedsięwzięcia, polegająca na (…), czyni ten proces szczególnie podatnym na wpływ czynników zewnętrznych - zwłaszcza polityczno-gospodarczych, które pozostają poza kontrolą którejkolwiek ze stron. W omawianym przypadku, kluczowe znaczenie dla potencjalnej i przyszłej decyzji kontrahenta (…) o rezygnacji z dalszej współpracy, mają uwarunkowania (…). (…). Kontrahent Spółki wskazuje na potencjalny brak możliwości pozyskania klienta końcowego, który byłby skłonny zaakceptować cenę (…) uwzględniającą tak istotne podwyżki kosztów, co doprowadziło do zawieszenia projektu i w dalszej perspektywie jego potencjalnego anulowania. Należy przy tym podkreślić, że tego rodzaju ryzyka – (…) – nie mogą i nie powinny obciążać … podatnika podatkiem od towarów i usług, w szczególności w sytuacji, gdy działał on w dobrej wierze, zgodnie z przepisami prawa oraz na podstawie obiektywnie uzasadnionych przesłanek stosował stawkę 0% VAT. Ustawodawca, formułując treść art. 41 ust. 9b, dostrzega właśnie ten element charakterystyczny dla transakcji eksportowych, zwłaszcza w ramach skomplikowanych dostaw przemysłowych i inwestycyjnych. Spółka wyraźnie jednak w tym miejscu wskazuje, że zastosowanie art. 41 ust. 9b ustawy nie miało swych źródeł w (…), lecz w specyfice procesu technologicznego i charakterystyce inwestycji. Decyzje dot. (…) wpływają jedynie na potencjalną decyzję Kontrahenta o zakończeniu współpracy i niezrealizowaniu eksportu (…) w ogóle. W ocenie Spółki sytuacja, w której dojdzie do rezygnacji z kontynuowania współpracy z uwagi na (…), stanowi ten typ zdarzenia, który uniemożliwia faktyczną realizację eksportu. Jednocześnie Spółka stoi na stanowisku, że fakt, że do eksportu nigdy nie doszło i prawdopodobnie nigdy nie dojdzie, nie może podważać zasadności przyjętego wcześniej sposobu opodatkowania, gdyż Spółka działała w ramach przewidzianego przez ustawodawcę rozwiązania, kierując się specyfiką przedsięwzięcia oraz realiami rynkowymi, które w sposób nagły uległy fundamentalnej zmianie.

W tym kontekście Spółka stoi na stanowisku, że w sytuacji, gdy otrzymała zaliczkę przed dokonaniem dostawy towarów, która będzie spełniała definicję eksportu, miała prawo - na podstawie art. 41 ust. 9b ustawy – do zastosowania stawki podatku 0% w odniesieniu do otrzymanej kwoty zaliczki. Przy tym zastosowanie tej stawki podatku jest uzależnione od spełnienia dwóch warunków – dokonania wywozu towarów oraz otrzymania dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Jednocześnie w przypadku, gdy nie następuje eksport towarów w wyniku rezygnacji Kontrahenta, wówczas ostatecznie w ogóle nie dochodzi do czynności opodatkowanej, na poczet której nastąpiła płatność kontrahenta (Spółka otrzymała wskazaną zaliczkę). Skoro więc kontrahent odstąpi od Umowy to wówczas nie wystąpi eksport towarów, czyli nie będzie przedmiotu opodatkowania wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji braku transakcji eksportu towarów przestanie istnieć obowiązek podatkowy powstały w następstwie otrzymania przez Spółkę zaliczki.

Tym samym zaliczka będąca w posiadaniu Spółki przestaje być częścią wynagrodzenia za spodziewaną czynność opodatkowaną i nie łączy się z jakimkolwiek świadczeniem Wnioskodawcy. Oznacza to, że Spółka otrzymując zaliczkę na poczet eksportu towarów Spółka ma prawo do zastosowania stawki 0% na mocy art. 41 ust. 9b ustawy, lecz w przypadku rezygnacji z dostawy przez Kontrahenta i rozwiązania umowy, Wnioskodawca nie jest pozbawiony prawa do zastosowania stawki 0% właściwej dla eksportu towarów w odniesieniu do otrzymanej kwoty zaliczki i nie ma obowiązku korekty podatku VAT z 0% do 23% w odniesieniu do otrzymanych zaliczek.

Stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie w wydawanych przez właściwe organy podatkowe interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego, np. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 lipca 2022 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.118.2022.4.PK, w której Organ wskazuje, że: „W przypadku odstąpienia od zrealizowania transakcji, na poczet której uiszczono zaliczkę, istotne znaczenie ma fakt, że w następstwie tego odstąpienia ostatecznie nie dochodzi do czynności opodatkowanej na poczet której płatność (zaliczka) została przyjęta. Odstąpienie od umowy powoduje, że przedmiot opodatkowania (dla którego przyjęta płatność była częścią podstawy opodatkowania) nie zaistnieje. Nie ma więc czego obejmować opodatkowaniem. Konsekwencją powyższego musi być upadek obowiązku podatkowego od zaliczki. Nie ma bowiem przedmiotu podatku (czynności podlegającej opodatkowaniu), od którego obowiązek podatkowy miałby powstać. Dotyczy to zarówno przypadku, gdy płatność miała charakter zaliczki i jest zwracana nabywcy, jak i sytuacji, gdy płatność stanowiła wadium zatrzymywane przez sprzedawcę. Także w tym ostatnim przypadku nie ma przedmiotu podatku, zaś przyjęta zaliczka przestaje być wynagrodzeniem za spodziewaną czynność opodatkowaną. Pełni funkcję quasi-odszkodowawczą i nie łączy się z żadnym świadczeniem sprzedawcy”.

W tym samym tonie wypowiedział się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 22 sierpnia 2023 r. 0111-KDIB3-3.4012.229.2023.2.MAZ, stwierdzając, że: „Skoro więc kontrahent i Spółka odstąpili od umowy, to wówczas nie wystąpi eksport towarów, czyli nie będzie przedmiotu opodatkowania wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji braku transakcji eksportu towarów przestanie istnieć obowiązek podatkowy powstały w następstwie otrzymania przez Spółkę zaliczki. Tym samym zaliczka będąca w posiadaniu Spółki przestaje być częścią wynagrodzenia za spodziewaną czynność opodatkowaną i nie łączy się z jakimkolwiek świadczeniem Wnioskodawcy”.

Uzasadnienie w kontekście pytania nr 2:

W kontekście kwestii opodatkowania zaliczki Spółka wskazuje, że o konieczności opodatkowania otrzymanej zaliczki można mówić wtedy, gdy pomiędzy otrzymaniem przez podatnika tej należności, a czynnością opodatkowaną (np. eksportem towarów) istnieje bezpośredni związek. Część należności ma bowiem stanowić wynagrodzenie związane z wykonaniem czynności, za którą zapłata jest należna. W innym przypadku sam transfer pieniędzy – następujący bez związku z przyszłą czynnością opodatkowaną, na poczet której jest dokonywany – pozostaje obojętny na gruncie VAT (nie stanowi opodatkowanej zaliczki, przedpłaty, raty itp.). W przypadku odstąpienia od zrealizowania transakcji, na poczet której uiszczono zaliczkę, istotne znaczenie ma fakt, że w następstwie tego odstąpienia ostatecznie nie dochodzi do czynności opodatkowanej na poczet której płatność (zaliczka) została przyjęta.

W kontekście relacji Spółki i Kontrahenta szczególną doniosłość w tym obszarze reprezentuje utylizacja (a nie wywóz) wyprodukowanych ... Przyszłe rozwiązanie umowy (ewentualnie odstąpienie od umowy) spowoduje, że przedmiot opodatkowania (dla którego przyjęta płatność była częścią podstawy opodatkowania) nie zaistnieje. Nie ma więc czego obejmować opodatkowaniem. Konsekwencją powyższego jest upadek obowiązku podatkowego od zaliczki. W sytuacji gdy nie dojdzie do planowanego eksportu towarów w wyniku rozwiązania umowy (ewentualnie odstąpienia od umowy), to należy uznać, że pobrana przez Spółkę zaliczka nie jest związana z żadną czynnością, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i, jak wskazywano, ma charakter quasi-odszkodowawczy.

W konsekwencji, jeżeli Kontrahent wypowie umowę i zakończy współpracę, Spółka, po rozwiązaniu umowy, powinna skorygować rozliczenie podatkowe, w którym wykazano zaliczkę ze stawką podatku VAT 0%, przez całkowite wyłączenie zaliczki z rozliczenia podatkowego (jako niezwiązanej z jakąkolwiek czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług).

Uzasadnienie w kontekście pytania nr 3:

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Z treści cytowanego przepisu wynika, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek nabytych towarów lub usług z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona powyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku od towarów i usług oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy, warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Trybunał Sprawiedliwości UE wielokrotnie stwierdzał, że prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem że sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny.

Potwierdzeniem powyżej przedstawionej linii orzecznictwa jest m.in. wyrok TSUE w sprawie C-268/83 D. A. Rompelman i E. A. Rompelman-Van, z którego to wynika, że regulacja dotycząca odliczenia ma za cel całkowicie odciążyć podmiot podlegający opodatkowaniu VAT od podatku od wartości dodanej, który jest winien zapłacić w związku ze swoją działalnością gospodarczą. Wspólny system podatku od wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest całkowicie neutralne wobec każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że takie przedsiębiorstwo samo w sobie podlega opodatkowaniu VAT. W kontekście Spółki i przedstawionego stanu faktycznego nie ulega wątpliwości, że zakupy realizowane przez Spółkę w celu (…) zgodnie z umową, były dokonywane w celu realizacji czynności opodatkowanych. Spółka miała jednoznaczną intencję dokonania eksportu … i formalnego zakończenia projektu. Podjęcie decyzji o rozwiązaniu umowy przez Kontrahenta, podyktowanej w istocie czynnikami zewnętrznymi pozostaje poza sferą jakiegokolwiek wpływu czy przewidywań Spółki.

Konsekwentnie Spółka stoi na stanowisku, że zaniechanie inwestycji przez Kontrahenta, wpływające na status zaliczek otrzymanych przez Spółkę, nie wpływa negatywnie na prawo do odliczenia VAT naliczonego od zakupów realizowanych przed rozwiązaniem umowy, ponieważ wszystkie te nabycia dokonywane były zgodnie z art. 86 ust.1 ustawy o VAT, tj. z zamiarem wykorzystania do wykonywania czynności opodatkowanych. Stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych np.:

‒Interpretacja indywidualna z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.745.2022.4.IK: „Stwierdzenie, czy konieczność korekty rzeczywiście zachodzi, wymaga zbadania okoliczności, na skutek których podatnik zaniechał inwestycji lub wykonywania czynności opodatkowanych. Taki wniosek można wyciągnąć z orzeczeń w sprawie C-37/95 Państwo Belgijskie a Ghent Coal Terminal NV oraz C-110/94 między Intercommunale voor Zeewaterontziliting (INZO) a Państwem Belgijskim, chodziło o sytuacje, w których podatnik zaniechał inwestycji z przyczyn „pozostających poza jego kontrolą”, na skutek decyzji innego organu nakazującego zmianę miejsca prowadzenia działalności i zamiany działki, na której rozpoczęto inwestycję (C-37/95) i sytuacji, w której „decyzja o zaniechaniu inwestycji wynikała z przeprowadzonego studium jej opłacalności, które nie potwierdziło możliwości generowania zysku z danej działalności” (C-110/94). Powyższe znajduje swoje potwierdzenie również w najnowszym wyroku z dnia 12 listopada 2020 r. C-734/19. Zatem podatnik jest uprawniony do odliczenia VAT naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług w związku z pracami inwestycyjnymi wykonywanymi z przeznaczeniem ich na planowaną działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu, a nabyte prawo do odliczenia pozostaje w mocy, nawet jeśli w wyniku niezależnych od niego okoliczności podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów lub usług do transakcji podlegających opodatkowaniu. Zawsze jednak należy brać pod uwagę okoliczności towarzyszące temu zachowaniu, a w szczególności, czy były one konsekwencją zdarzeń od podatnika niezależnych, czy też - podejmowanych świadomie decyzji gospodarczych”.

‒Interpretacja indywidualna z dnia 8 maja 2023 r., sygn. 0112-KDIL1- 2.4012.119.2023.1.DS: „Należy mieć na uwadze, że gdy okoliczności danej sprawy sprowadzają się do zmiany zewnętrznej sytuacji czyniącej inwestycję niewykonalną, nie oznacza to, że wydatki poniesione na inwestycję nie zostały poniesione w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Wprawdzie w przedstawionej sytuacji to Pan podjął decyzję o zaniechaniu przedmiotowych inwestycji, jednak spowodowane zostało to warunkami niezależnymi od Pana. Dla oceny związku wydatku ze sprzedażą opodatkowaną należy brać pod uwagę przede wszystkim cel wydatku w dacie jego poniesienia. W przedmiotowej sprawie cel ten był taki sam w dacie poniesienia przedmiotowych wydatków oraz w dacie zaniechania inwestycji. Rezygnacja przez Pana z inwestycji nie spowodowała, że uległ zmianie cel wydatków poniesionych w związku z tymi inwestycjami, w okresie, w którym Pan rozpoczął ich realizację. Jak wynika z wniosku, podjęta przez Pana decyzja o zaniechaniu inwestycji jest wynikiem wyczerpania zasobów finansowych, wywołanego trzykrotną blokadą Pana firmy na około 3 miesiące w związku z Covid-19, zmieniającym się prawem podatkowym 2 razy w ciągu roku oraz nagłą bardzo dużą inflacją. Powyższe powinno być traktowane jako okoliczność, która ma charakter zewnętrzny niezależny od Pana woli, a tym samym rezygnacja z inwestycji spowodowana jest okolicznościami, za które nie ponosi Pan odpowiedzialności. W świetle powyższego, w tak przedstawionym opisie sprawy, przy założeniu, że zakupy miały służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych i nie miały zastosowania przepisy wyłączające prawo do odliczenia podatku naliczonego (art. 88 ustawy), nie jest Pan zobowiązany do dokonania korekty odliczonego podatku naliczonego”.

‒Interpretacja indywidualna z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.691.2023.2.LM: „Dla oceny związku wydatku ze sprzedażą opodatkowaną należy brać pod uwagę przede wszystkim cel wydatku w dacie jego poniesienia. W przedmiotowej sprawie cel ten był taki sam w dacie poniesienia przedmiotowych wydatków jak w dacie zaniechania inwestycji. Celem tym była wyłącznie produkcja i sprzedaż trzody chlewnej. Powodowana warunkami zewnętrznymi rezygnacja z inwestycji, nie oznacza, że zmianie uległ cel ponoszenia przez Panią wydatków związanych z realizacją budowy budynku chlewni. Rezygnacja przez Panią z inwestycji nie spowodowała, że uległ zmianie cel wydatków poniesionych w związku z tą inwestycją, w okresie, w którym Pani rozpoczęła jej realizację. Jak wynika z wniosku, podjęta przez Panią decyzja o zaniechaniu inwestycji jest wynikiem wyczerpania zasobów finansowych, szeregiem zdarzeń w Pani gospodarstwie oraz na rynku krajowym i światowym, COVID-19, gwałtownym wzrostem inflacji i cen materiałów budowlanych w 2021 r. Powyższe należy traktować jako okoliczność, która ma charakter zewnętrzny niezależny od Pani woli, a tym samym rezygnacja z inwestycji spowodowana jest okolicznościami, za które nie ponosi Pani odpowiedzialności. Mając zatem na uwadze powołane przepisy prawa, przedstawione okoliczności sprawy, a także orzecznictwo TSUE - pomimo decyzji o zaniechaniu inwestycji - zachowa Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z budową budynku chlewni, a powyższe wynika z faktu, że na moment ponoszenia tych wydatków - inwestycja miała służyć czynnościom wyłącznie opodatkowanym w związku z czym odliczyła Pani podatek VAT, a zaniechanie inwestycji nastąpiło z przyczyn niezależnych (zewnętrznych) w chwili ponoszenia tych wydatków”.

‒Interpretacja indywidualna z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.837.2024.2.AKA: „Z przedstawionych okoliczności wynika, że zakupu towarów i usług (piskląt oraz innych towarów i usług niezbędnych do zaspokojenia potrzeb stada) dokonywał Pan z zamiarem wykorzystania ich do wykonywania czynności opodatkowanych. Natomiast konieczność zabicia drobiu i zniszczenia paszy wyniknęła z przyczyn niezależnych od Pana, tzn. wydania decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków. Zatem w dacie dokonania zakupów przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie piskląt oraz innych towarów i usług niezbędnych do zaspokojenia potrzeb stada – za okres od dnia nabycia piskląt do chwili ich uśmiercenia. Powyższe wynika z faktu, że jest Pan czynnym podatnikiem podatku VAT i na moment ponoszenia wydatków związanych z nabyciem towarów i usług miały one służyć do wykonywania czynności opodatkowanych. Ponadto nie jest Pan zobowiązany do dokonania korekty odliczonego podatku naliczonego w związku z uśmierceniem zwierząt i otrzymaniem odszkodowania”.

Mając na względzie interpretacje wydawane w podobnych sprawach (w kontekście mechanizmu występującego zdarzenia, które jest niezależne od Wnioskodawcy i prowadzi do uniemożliwienia wykonania czynności opodatkowanej, która była zamiarem Wnioskodawcy w momencie nabycia towarów lub usług), Spółka stoi na stanowisku, że rozwiązanie umowy nie wypływa negatywnie na jej prawo do odliczenia VAT naliczonego za okresy sprzed rozwiązania umowy z inicjatywy Kontrahenta.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, ze zm.), dalej jako: „ustawa”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1)odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2)eksport towarów;

3)import towarów na terytorium kraju;

4)wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5)wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 2 pkt 1 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju - rozumie się przez to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.

Jak stanowi art. 2 pkt 3 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium Unii Europejskiej - rozumie się przez to terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej (…).

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium państwa trzeciego - rozumie się przez to terytorium państwa niewchodzące w skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 2a ust. 1 i 3.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o eksporcie towarów - rozumie się przez to dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez:

a)dostawcę lub na jego rzecz, lub

b)nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych

‒jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.

Aby uznać daną czynność za eksport towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, powinny wystąpić łącznie następujące przesłanki:

‒musi mieć miejsce jedna z czynności określonych w art. 7 ustawy;

‒w konsekwencji tej czynności musi nastąpić wywóz towaru z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza terytorium UE przez dostawcę lub na jego rzecz (eksport bezpośredni), lub przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz (eksport pośredni);

‒wywóz towaru musi być potwierdzony przez organ celny określony w przepisach celnych.

Dwie pierwsze przesłanki mają charakter faktyczny i musi je łączyć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, tzn. w wykonaniu jednej ze ściśle sprecyzowanych w ustawie czynności (dostawy) towar opuszcza terytorium kraj w celu dostarczenia go do kraju trzeciego, przy czym nabywca tego towaru w wykonaniu tej czynności nabywa prawo do rozporządzania nim jak właściciel (zasadniczo warunek ten ziszcza się przez przeniesienie własności towaru). Ostatnia przesłanka ma charakter formalny i wiąże się z udokumentowanym legalnym wywozem towarów poza terytorium kraju.

Należy w tym miejscu zauważyć, jak wskazuje art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega eksport towarów. Jednak z uwagi na terytorialny charakter podatku VAT, opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności, których miejscem świadczenia jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, które w przypadku dostaw towarów wysyłanych lub transportowanych wyznacza art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Miejscem dostawy towarów jest w przypadku towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub przez osobę trzecią - miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy.

Tylko zatem wywóz towarów, które w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu poza terytorium Unii Europejskiej znajdują się na terytorium kraju, stanowi eksport towarów w rozumieniu art. 2 pkt 8 i art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegający opodatkowaniu w Polsce.

Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Stosownie zaś do art. 19a ust. 8 ustawy:

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1)dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2)dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Jak stanowi art. 41 ust. 4 ustawy:

W eksporcie towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. a, stawka podatku wynosi 0%.

W myśl art. 41 ust. 6 ustawy:

Stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej.

W art. 41 ust. 9a wskazano, że:

Jeżeli podatnik otrzymał całość lub część zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów, stawkę podatku 0% w eksporcie towarów stosuje się w odniesieniu do otrzymanej zapłaty, pod warunkiem że wywóz towarów nastąpi w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę, oraz podatnik w tym terminie otrzymał dokument, o którym mowa w ust. 6. Przepisy ust. 7, 9 i 11 stosuje się odpowiednio.

Jak stanowi art. 41 ust. 9b ustawy:

Przepis ust. 9a stosuje się również, jeżeli wywóz towarów nastąpi w terminie późniejszym niż określony w ust. 9a, pod warunkiem że wywóz towarów w tym późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów.

W przypadku otrzymania zaliczki z tytułu transakcji stanowiącej eksport towarów w rozumieniu ustawy, stawka podatku w wysokości 0% znajduje zastosowanie wówczas, gdy wywóz towarów nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał zapłatę i w tym terminie podatnik otrzyma dokument potwierdzający wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej. W przypadku zaś, gdy wywóz towarów nastąpi w terminie późniejszym niż wskazany w art. 41 ust. 9a ustawy, podatnik może zastosować stawkę 0% w odniesieniu do otrzymanej zaliczki jedynie w sytuacji, gdy wywóz w terminie późniejszym uzasadniony jest specyfiką realizacji tego rodzaju dostawy, potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów.

W kontekście zasadności zastosowania procedury określonej w art. 41 ust. 9b ustawy należy zaznaczyć, że przymiot „specyficzności” nie dotyczy samej „dostawy”, ale dotyczy jej „realizacji”. Oznacza to, że nie dostawa powinna być specyficzna, ale jej realizacja. Tym samym nie zawsze to niestandardowość, np. produkcji towaru, powinna być decydująca, ale nietypowość realizacji dostawy.

Pojęcie „specyfiki” realizowanej dostawy możne odnosić się zarówno do okoliczności związanych z procesem technologicznym, który jest niezbędny do dokonania dostawy, jak i do szczególnych warunków realizowanej dostawy, związanych ze specyfiką danego rynku lub danego rodzaju towarów. Powyższa specyfika musi wynikać z warunków dostawy określonych w sporządzonej umowie lub z pozostałej dokumentacji posiadanej przez podatnika, związanej z dostawą.

O „specyfice” świadczyć może, np. czas niezbędny do wyprodukowania towaru na eksport. A wpływ na to mają np. wieloetapowy proces produkcji, udział innych podmiotów, konieczność stosowania zaawansowanej technologii, prób itp.

Innym kryterium jest konieczność dostosowania towaru do indywidualnych potrzeb zamawiającego. Rodzi to zazwyczaj konieczność kompletacji, odejścia od standardowego podejścia technologicznego itp. To cenna przesłanka w katalogu wydłużenia stosowania 0% stawki VAT do zaliczek eksportowych. Właśnie w przypadku zindywidualizowanych zamówień zaliczki to chleb powszedni. Producent zabezpiecza się w ten sposób przed ryzykiem inwestycji w produkcję towaru, którego w przypadku fiaska transakcyjnego nie kupi nikt inny. Jeszcze inne kryterium to specyfika rynku towarów, co do branży farmaceutycznej też może znaleźć odniesienie.

Nie uzasadniają zaś specyfiki wydłużonych dostaw z zasady tzw. czynniki zewnętrzne. Może to być np. nierzetelność kontrahenta, spóźniającego się z odbiorem towaru. Ale też problemy natury logistycznej, bądź działanie „siły wyższej”.

Jak wskazali Państwo we wniosku w ramach realizowanego modelu biznesowego, Państwo, jako polska spółka specjalizująca się w (…), współpracują z podmiotem mającym siedzibę w (…), działającym jako partner lokalny („Kontrahent”). Intencją tej współpracy jest wspólna realizacja przedsięwzięć z zakresu (…) na rynku …. Kontrahent, (…). Z kolei, Państwo odpowiadają za (…). (…) zawarta została umowa pomiędzy Państwem a Kontrahentem z (…). Umowa zawarta pomiędzy stronami ma charakter mieszany, (…). Podali Państwo, że istotnym aspektem przyjętego modelu współpracy jest sposób rozliczeń finansowych pomiędzy stronami. Do chwili obecnej, wszelkie płatności dokonywane były w formule zaliczek na poczet eksportu – Kontrahent przekazywał Państwu środki pieniężne tytułem zaliczek na planowany eksport (…), które miały stanowić podstawę do realizacji gotowego obiektu budowlanego na terytorium (…). Otrzymywane zaliczki dokumentowane były fakturami z zastosowaniem preferencyjnej stawki VAT 0%, zgodnie z przepisami dotyczącymi zaliczek w eksporcie towarów. Z uwagi na charakterystykę transakcji, która zasadniczo wiąże się z (…) zastosowanie znajdował zasadniczo art. 41 ust. 9b ustawy o VAT. Do momentu złożenia wniosku o wydanie niniejszej interpretacji nie doszło jeszcze do wywozu towarów (eksportu…). Wskazali Państwo, że w związku z aktualną sytuacją gospodarczą – w szczególności (…) – dalsze kontynuowanie projektu jawi się jako ekonomicznie nieuzasadnione z perspektywy Kontrahenta. (…). Tym samym, finalizacja inwestycji skutkowałaby powstaniem znacznej straty u Kontrahenta. Ewentualna realizacja (…) pogłębiałaby tę niekorzystną sytuację. W świetle powyższego, Kontrahent powiadomił Państwa, że rozważa zakończenie współpracy na podstawie zawartej umowy, przewidującej możliwość jej wypowiedzenia przez każdą ze stron, z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia.

Jak Państwo podali we wniosku, wszystkie wyprodukowane dotychczas (…), które miały zostać dostarczone do Kontrahenta, będą podlegać utylizacji na terytorium Polski, na koszt Kontrahenta. Do finalnej transakcji nie dojdzie, nie dojdzie również do eksportu, a zaliczki otrzymane przez Państwa od Kontrahenta nie zostaną zwrócone (zostały już spożytkowane na produkcję (…), które z uwagi na decyzję Kontrahenta nie zostaną ostatecznie wywiezione z … lecz zutylizowane). Wskazali Państwo również, że wyprodukowane dotychczas (…). Ponadto, jak Państwo podali, nie przeznaczyli zaliczek na cele inne niż związane z realizacją umowy wskazanej w opisie zdarzenia przyszłego, a utylizacja (…) będzie dokonana na koszt Kontrahenta.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytań nr 1 i nr 2 wniosku, należy zauważyć, że o konieczności opodatkowania otrzymanej zaliczki można mówić wtedy, gdy pomiędzy otrzymaniem przez podatnika tej należności, a czynnością opodatkowaną (np. eksportem towarów) istnieje bezpośredni związek. Część należności ma bowiem stanowić wynagrodzenie związane z wykonaniem czynności, za którą zapłata jest należna. W innym przypadku sam transfer pieniędzy – następujący bez związku z przyszłą czynnością opodatkowaną, na poczet której jest dokonywany – pozostaje obojętny na gruncie VAT (nie stanowi opodatkowanej zaliczki, przedpłaty, raty itp.).

W przypadku odstąpienia od zrealizowania transakcji, na poczet której uiszczono zaliczkę, istotne znaczenie ma fakt, że w następstwie tego odstąpienia ostatecznie nie dochodzi do czynności opodatkowanej na poczet której płatność (zaliczka) została przyjęta. Odstąpienie od umowy powoduje, że przedmiot opodatkowania (dla którego przyjęta płatność była częścią podstawy opodatkowania) nie zaistnieje. Nie ma więc czego obejmować opodatkowaniem. Konsekwencją powyższego musi być upadek obowiązku podatkowego od zaliczki. Nie ma bowiem przedmiotu podatku (czynności podlegającej opodatkowaniu), od którego obowiązek podatkowy miałby powstać.

Dotyczy to zarówno przypadku, gdy płatność miała charakter zaliczki i jest zwracana nabywcy, jak i sytuacji, gdy płatność stanowiła wadium zatrzymywane przez sprzedawcę. Także w tym ostatnim przypadku nie ma przedmiotu podatku, zaś przyjęta zaliczka przestaje być wynagrodzeniem za spodziewaną czynność opodatkowaną. Pełni funkcję quasi-odszkodowawczą i nie łączy się z żadnym świadczeniem sprzedawcy.

Zatem w okolicznościach tej sprawy, w przypadku gdy nie dojdzie do planowanego eksportu towarów w wyniku odstąpienia od umowy, o której mowa we wniosku, to pobrana przez Państwa zaliczka przestaje być częścią wynagrodzenia za spodziewaną czynność opodatkowaną.

Skoro nie wystąpi eksport towarów, to nie będzie przedmiotu opodatkowania wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. W wyniku braku transakcji eksportu towarów przestanie istnieć obowiązek podatkowy powstały w następstwie otrzymania przez Państwa zaliczek.

W konsekwencji, Państwo będą obowiązani skorygować rozliczenie podatkowe, w którym wykazano zaliczkę ze stawką podatku VAT 0% przez całkowite wyłączenie zaliczki z rozliczenia podatkowego.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1 i nr 2 wniosku jest prawidłowe.

Z kolei, odnosząc się do kwestii objętych zakresem pytania nr 3 wniosku, wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W świetle tego przepisu:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)nabycia towarów i usług,

b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usług.

Z powołanego przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego) oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

W każdym więc przypadku należy dokonać oceny, czy intencją dokonującego określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności.

W tym miejscu należy podkreślić, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie stwierdzał, że prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów podatku VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem że sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny.

Potwierdzeniem powyżej przedstawionej linii orzecznictwa jest m.in. wyrok TSUE w sprawie C-268/83 D. A. Rompelman i E. A. Rompelman-Van Deelen z którego wynika, że regulacja dotycząca odliczenia ma za cel całkowicie odciążyć podmiot podlegający opodatkowaniu VAT od podatku od wartości dodanej, który jest winien zapłacić w związku ze swoją działalnością gospodarczą. Wspólny system wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest całkowicie neutralne wobec każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że takie przedsiębiorstwo samo w sobie podlega opodatkowaniu VAT.

Na zasadę neutralności podatku od wartości dodanej powoływano się również w sprawach dotyczących przypadków, gdy z powodów niezależnych od podatnika, podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej, ale nabycie zostało dokonane z zamiarem takiego wykorzystania. Sytuacja tego rodzaju miała miejsce m.in. w przypadku spółki belgijskiej, która dokonała odliczenia podatku VAT związanego z robotami inwestycyjnymi przeprowadzonymi na nabytej przez firmę działce (sprawa C-37/95 Ghent Coal Terminal NV). TSUE stwierdził, że w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo do odliczenia zostaje zachowane.

Wyrażoną w ww. art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte w art. 91 ustawy.

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy:

Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

W myśl art. 91 ust. 2 ustawy:

W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

Zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy:

Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.

W myśl art. 91 ust. 7d ustawy:

W przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów i usług, innych niż wymienione w ust. 7a i 7b, w szczególności towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje, i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana.

Z przywołanych wyżej przepisów art. 86 i 91 ustawy wynika, że podatnik jest zobowiązany do rozpoznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w momencie nabycia towarów i usług oraz dokonania ewentualnej korekty tego odliczonego bądź nieodliczonego podatku w przypadku późniejszej zmiany przeznaczenia nabytych towarów i usług lub zmiany sposobu wykorzystania.

Stwierdzenie, czy konieczność korekty rzeczywiście zachodzi wymaga zbadania okoliczności, na skutek których podatnik zaniechał inwestycji lub wykonywania czynności opodatkowanych.

Taki wniosek można wyciągnąć z orzeczeń TSUE wydanych na kanwie przepisu art. 20(1)(b) VI Dyrektywy, a mianowicie w sprawie C-37/95 Państwo Belgijskie a Ghent Coal Terminal NV oraz C-110/94 między Intercommunale voor Zeewaterontziliting (INZO) a Państwem Belgijskim.

W obu przypadkach chodziło o sytuacje, w których podatnik zaniechał inwestycji z przyczyn „pozostających poza jego kontrolą”, na skutek decyzji innego organu nakazującego zmianę miejsca prowadzenia działalności i zamiany działki, na której rozpoczęto inwestycję (C-37/95) i sytuacji, w której „decyzja o zaniechaniu inwestycji wynikała z przeprowadzonego studium jej opłacalności, które nie potwierdziło możliwości generowania zysku z danej działalności” (C-110/94). Zatem podatnik jest uprawniony do odliczenia VAT naliczonego z tytułu towarów i usług nabytych w związku z pracami inwestycyjnymi wykonywanymi z przeznaczeniem ich na planowaną działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu, a nabyte prawo do odliczenia pozostaje w mocy, nawet jeśli w wyniku niezależnych od niego okoliczności podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów lub usług do transakcji podlegających opodatkowaniu. Zawsze jednak należy brać pod uwagę okoliczności towarzyszące temu zachowaniu, a w szczególności, czy były one konsekwencją zdarzeń od podatnika niezależnych, czy też – podejmowanych świadomie decyzji gospodarczych.

Tym samym, w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo do odliczenia zostaje zachowane.

Z opisu sprawy wynika, że Państwo są zarejestrowanym w Polsce czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wykonują Państwo wyłącznie czynności opodatkowane VAT i są to: (…).

Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że ponosząc wydatki, w związku z planowaną inwestycją, mające służyć – jak wynika z opisu sprawy – czynnościom opodatkowanym, mieli Państwo prawo (o ile nie wystąpiły przesłanki negatywne wymienione w art. 88 ustawy) do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur związanych z poniesieniem tych wydatków.

Przedstawiony we wniosku opis sprawy wskazuje, że przyczyny podjęcia decyzji o zaniechaniu inwestycji będą wynikać z okoliczności od Państwa niezależnych. Wskazali Państwo bowiem, że Kontrahent poinformował Państwa, że rozważa zakończenie współpracy na podstawie zawartej umowy, ponieważ dalsze kontynuowanie projektu jawi się jako ekonomicznie nieuzasadnione z perspektywy Kontrahenta. Powyższa decyzja Kontrahenta jest podyktowana aktualną sytuacją gospodarczą – w szczególności (…).

Dla oceny związku wydatku ze sprzedażą opodatkowaną należy brać pod uwagę przede wszystkim cel wydatku w dacie jego poniesienia. W przedmiotowej sprawie cel ten był taki sam w dacie poniesienia przedmiotowych wydatków oraz w dacie zaniechania inwestycji. Rezygnacja przez Państwa Kontrahenta z inwestycji nie spowoduje, że ulegnie zmianie cel wydatków poniesionych w związku z tą inwestycją, w okresie, w którym Państwo rozpoczęli jej realizację. Jak wynika z wniosku, podjęta przez Państwa Kontrahenta decyzja nie będzie wynikiem decyzji o zmianie profilu prowadzonej działalności czy celowej zmiany przeznaczenia inwestycji.

W świetle powyższego, w tak przedstawionym opisie sprawy, mieli Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakupów związanych z dotychczasową realizacją prac realizowanych w ramach umowy, o której mowa we wniosku i nie będą Państwo zobowiązani do dokonania korekty odliczonego podatku naliczonego.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych, co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

‒Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

‒Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)z zastosowaniem art. 119a;

2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

‒Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.