Jakie obowiązki ma podatnik, który po przekroczeniu limitu utracił zwolnienie z VAT i nie składał JPK_V7

PROBLEM

Podatnik prowadzący działalność w zakresie najmu krótkoterminowego w sezonie letnim, rozliczaną w ramach karty podatkowej, korzystał ze zwolnienia z VAT. W 2021 r. przekroczył limit 200 000 zł obrotu. Urząd skarbowy stwierdził to i nakazał złożenie zaległych plików JPK_V7. Czy podatnik przed złożeniem zaległych JPK_V7 powinien złożyć VAT-R z datą przekroczenia limitu oraz czynny żal? Czy może pomniejszyć VAT należny o VAT naliczony z faktur za dzierżawę lokali, których dotyczy najem krótkoterminowy?

RADA

Podatnik, u którego sprzedaż przekroczyła limit zwolnienia podmiotowego (w 2021 r. wynosił on 200 000 zł), co do zasady jest obowiązany do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R.

Za podatnika uznaje się m.in. osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat tej działalności. Działalnością gospodarczą jest m.in. wszelka działalność usługodawców.

UZASADNIENIE

W pierwszej kolejności należy wskazać, że podatnik, który utracił prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego, jest obowiązany do rozliczania podatku VAT oraz do składania plików JPK_V7 – miesięcznych lub kwartalnych. Jeżeli podatnik zobowiązany do rozliczania VAT nie dopełnił tego obowiązku w terminie, ma obowiązek złożyć wstecznie pliki JPK_V7 za wszystkie okresy rozliczeniowe, za które nie zostały one złożone.

Złożenie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R nie ma charakteru kreacyjnego dla powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego. Prawo to wynika z zasady neutralności podatku VAT. Zasada ta oznacza, że podatnik zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, który nabywa towary i usługi w celu wykonywania czynności opodatkowanych, ma prawo odliczyć VAT naliczony wynikający z faktur, dokumentów celnych oraz faktur RR (w przypadku zwrotu podatku rolnikowi ryczałtowemu).

Odnosząc powyższe do omawianego przypadku, należy wskazać, że:

• podatnik jest zobowiązany do złożenia zgłoszenia VAT-R, wskazując w części C.1 (poz. 43) dzień utraty prawa do zwolnienia podmiotowego w 2021 r.,
• po złożeniu zgłoszenia, w zaległych plikach JPK_V7 będzie mógł wykazać podatek naliczony podlegający odliczeniu, wynikający z posiadanych faktur.

W odniesieniu do czynnego żalu należy wskazać, że zgodnie z przepisami Kodeksu karnego skarbowego nie podlega karze sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił organ ścigania, ujawniając istotne okoliczności czynu (tzw. czynny żal), oraz uiścił wymagalną należność publicznoprawną. W analizowanym przypadku możliwe jest złożenie czynnego żalu w związku z narażeniem na uszczuplenie podatku VAT.

Jednocześnie należy wskazać, że mogło dojść również do innego czynu zabronionego – niezłożenia w terminie plików JPK_V7, które w świetle Kodeksu karnego skarbowego stanowią księgi lub ewidencje w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Wykroczenie to ma charakter formalny i co do zasady nie zawsze podlega czynnemu żalowi, jeżeli jednocześnie wystąpiło narażenie na uszczuplenie podatku. Dlatego aby czynny żal obejmował również ten aspekt, konieczne jest ujawnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Marian Szałucki

doradca podatkowy