Interpretacja indywidualna z dnia 2 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.1058.2025.1.MK
Zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wyodrębnionej organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie, na rzecz wspólników spółki jawnej w ramach jej rozwiązania, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych związanych z Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2 za zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa i wyłączenia tych transakcji z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
... SPÓŁKA JAWNA (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) posiada siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
Wspólnikami Spółki są cztery osoby fizyczne, tj. Osoba fizyczna 1, Osoba fizyczna 2 (dalej: „Wspólnicy 1”) oraz Osoba fizyczna 3 i Osoba fizyczna 4 (dalej: „Wspólnicy 2”). Wspólnicy 1 oraz Wspólnicy 2 zwani są dalej łącznie jako: „Wspólnicy”. Wspólnicy 2 są małżeństwem posiadającym rozdzielność majątkową. Wspólnicy są rezydentami podatkowymi Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej jako: „VAT”).
Spółka powstała w wyniku przekształcenia ze spółki cywilnej i prowadzi swoją działalność od ponad kilkunastu lat a obecny skład wspólników funkcjonuje od 2010 r.
Spółka prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (kod PKWiU: 68,20.Z).
W praktyce działalnością główną Spółki jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami dzierżawionymi oraz najmowanymi.
Spółka nie jest właścicielem gruntów, na których posadowione są wynajmowane przez nią nieruchomości.
Celem biznesowym Spółki jest dzierżawa bądź najem gruntów bądź budynków od podmiotów niepowiązanych a następnie ich zyskowny podnajem (po ewentualnym poniesieniu dodatkowych nakładów na budowę lub remonty) do podmiotów prowadzących np. sklepy detaliczne, apteki, banki itp.
Spółka wynajmuje następujące nieruchomości:
1)przy ul. ... w .... Spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości na podstawie umowy najmu,
2)przy ul. ... w .... Spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy dalej łącznie jako: „Lokalizacja 1”,
3)przy ul. ... w .... Spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy,
4)przy ul. ... w .... Spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy,
5)przy ul. ... w .... Spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy, dalej łącznie jako: „Lokalizacja 2”.
Dodatkowo, Spółka zawarła umowę najmu lokalu użytkowego przy ul. ... z przeznaczeniem na gromadzenie odpadów oraz umowę dzierżawy gruntu (pod budowę śmietnika) przy ulicy ..., ... oraz ... przynależą funkcjonalnie do Lokalizacji 2.
Na dzierżawionych i najmowanych gruntach Spółka - w toku działalności - poniosła nakłady w postaci budowy bądź remontów budynków (dalej: „Galerie handlowe”).
Poszczególne lokale w Galeriach handlowych są wynajmowane przez Spółkę do podmiotów niepowiązanych.
Majątku Spółki nie stanowią zatem nieruchomości (gruntowe bądź lokalowe), tylko:
·prawa wynikające z umów dzierżawy (w których Spółka występuje jako dzierżawca), których stroną jest Spółka włącznie z prawem otrzymania wynagrodzenia z tytułu przejścia na wydzierżawiającego naniesień sfinansowanych przez Spółkę związanych z gruntem (powstałych w wyniku wykonywania umów dzierżawy przez Wnioskodawcę) po rozwiązaniu umów dzierżawy,
·prawa wynikające z umów najmu, w których Spółka występuje jako najemca
·nakłady Spółki na cudzym gruncie (na wybudowanie bądź wyremontowanie Galerii handlowych) oraz prace adaptacyjne wykonane przez Spółkę w najmowanych nieruchomościach a także,
·prawa wynikające z zawartych umów wynajmu, w których Wnioskodawca występuje w roli Wynajmującego.
Możliwe jest przypisanie wszystkich umów najmu i umów dzierżaw (część najmowanych powierzchni w nieistotnej części wykorzystywana na cele własne Spółki) jak również umów wynajmu przez Spółkę do jej kontrahentów na poszczególne lokalizacje. Wynajem nieruchomości jest zasadniczym źródłem przychodów Spółki. Spółka nie zatrudnia pracowników.
Spółka zawarła odrębne umowy z dwoma podmiotami zajmującymi się administrowaniem nieruchomościami oraz rozliczaniem umów najmu, jedna umowa dotyczy Lokalizacji 1 a druga Lokalizacji 2. Umowy te zostały zawarte z podmiotami niepowiązanymi ze Spółką. Zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie Kodeks spółek handlowych, Wspólnicy Spółki angażują się w prowadzenie spraw Spółki oraz jej reprezentowanie. Udziały w zysku Wspólników 1 oraz Wspólników 2 są równe.
Na skutek braku konsensusu co do dalszego rozwoju działalności w ramach Spółki, Wspólnicy chcą zakończyć wspólne prowadzenie działalności w ramach Spółki.
W związku z tym, w ramach ugodowego zakończenia sporu sądowego (Wspólnicy 2 wnieśli pozew do sądu) w dniu 19 kwietnia 2024 roku zawarli Porozumienie (dalej: „Porozumienie”) w którym Wspólnicy 1 oraz Wspólnicy 2 postanowili zakończyć wspólnie prowadzoną działalność Spółki oraz dokonać następującego podziału Spółki:
• prawa do Lokalizacji 1 mają przypaść Wspólnikom 1,
• prawa do Lokalizacji 2 mają przypaść Wspólnikom 2.
Celem Porozumienia jest podział praw do dzierżawy oraz najmu gruntów pomiędzy poszczególne pary Wspólników tak, aby każda z nich mogła kontynuować dalszą działalność zgodnie z własnymi planami biznesowymi, które to plany różnią się w swoich założeniach.
Wyodrębnienie na Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 wskazane w Porozumieniu ma na celu wyeliminowanie problemów zarządczych związanych z prowadzeniem Spółki a taki podział majątku ma być dokonany bez poszkodowania drugiej pary Wspólników.
W ślad za Porozumieniem, w dniu 22 kwietnia 2024 r. Wspólnicy podpisali kolejne porozumienie określającą zasady zarządzania oraz administrowania Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2 przez poszczególnych Wspólników 1 oraz Wspólników 2. W porozumieniu Wspólnicy usankcjonowali obowiązujący faktycznie w Spółce podział, a mianowicie wskazano, że Wspólnicy 1 zarządzają i administrują w zakresie wszelkich czynności prawnych oraz faktycznych Lokalizacją 1, a Wspólnicy 2 Lokalizacją 2. Zaangażowanie Wspólników jest nieodpłatne. W rezultacie, Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 zostały wyodrębnione w ramach Spółki na płaszczyźnie organizacyjnej.
Spółka wydzieliła na poziomie kont analitycznych w ewidencji księgowej przychody i koszty, a także należności i zobowiązania związane bezpośrednio z Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2.
Koszty, których nie można przypisać bezpośrednio (np. koszty usług księgowych, które nie stanowią kosztów o ogólnym charakterze), zostały alokowane do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 odpowiednimi kluczami alokacyjnymi. Tym samym, wszystkie przychody oraz koszty Spółki zostały alokowane (w większości przypadków bezpośrednio) do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2.
W szczególności, do Lokalizacji 1 alokowane są:
- zobowiązania wobec dostawców dotyczące Lokalizacji 1,
- zobowiązania wobec najemców lokali dotyczące Lokalizacji 1 (wpłacone przez nich kaucje),
- należności od odbiorców dotyczące Lokalizacji 1,
- przychody z wynajmu Lokalizacji 1,
- środki trwałe związane z Lokalizacją 1,
- koszty związane z funkcjonowaniem Lokalizacji 1.
Do Lokalizacji 2 alokowane są:
- zobowiązania wobec dostawców dotyczące Lokalizacji 2,
- zobowiązania wobec najemców lokali dotyczące Lokalizacji 2 (wpłacone przez nich kaucje),
- należności od odbiorców dotyczące Lokalizacji 2,
- przychody z wynajmu Lokalizacji 2,
- środki trwałe związane z Lokalizacją 2,
- koszty związane z funkcjonowaniem Lokalizacji 2.
Spółka w oparciu o prowadzoną ewidencję jest w stanie sporządzić bilans oraz rachunek zysków i strat, które odzwierciedlają sytuację majątkową Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2. Spółka nie ma odrębnych rachunków bankowych dla Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2, niemniej wpłaty środków pieniężnych związane z Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2 gromadzone są na odrębnych kontach analitycznych Spółki.
Na dzień złożenia niniejszego wniosku, do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 zostały przyporządkowane określone składniki majątku Spółki, bezpośrednio związane z działalnością odpowiednio Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2, które umożliwiają im samodzielne prowadzenie działalności polegającej na wynajmie lokali, tj.:
·umowy dzierżawy, w których Spółka występuje jako dzierżawca, wraz ze wszelkimi wynikającymi z nich roszczeniami oraz zobowiązaniami,
·umowy najmu, w których Spółka występuje jako najemca, wraz ze wszelkimi wynikającymi z nich roszczeniami oraz zobowiązaniami,
·umowy wynajmu (kilkanaście umów wynajmu przyporządkowanych do Lokalizacji 1 oraz około blisko 20 umów wynajmu przyporządkowanych do Lokalizacji 2), w których Spółka występuje jako wynajmujący, wraz ze wszelkimi wynikającymi z nich roszczeniami oraz zobowiązaniami,
·środki pieniężne, których wpływ od kontrahentów możliwy jest do weryfikacji na wyodrębnionych kontach analitycznych,
·należności i zobowiązania związane z działalnością,
·umowy dotyczące administrowania i zarządzania nieruchomościami,
·dokumentacja i know-how związane ze świadczonymi usługami,
·umowy na dostawę mediów,
·umowy na sprzątanie,
·umowy ubezpieczenia mienia,
·umowa na ochronę. dalej jako „składniki majątku”.
Większość z ww. umów dotyczy stricte danej Lokalizacji (umowy dzierżawy, umowy najmu, umowy na wynajem nieruchomości, umowy na zarządzanie i administrowanie, umowy na dostawę mediów). Są to kluczowe umowy z punktu widzenia działalności polegającej na wynajmie nieruchomości. Umowami, które nie zostały podzielone pomiędzy Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 (tzn. w umowach tych przewidziane jest wspólne wynagrodzenie za usługi świadczone łącznie dla Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2) jest np. umowa na prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz umowa z Pocztą, niemniej nie są to kluczowe umowy dla działalności polegającej na wynajmowaniu nieruchomości, a brak wyodrębnienia w tych umowach usług świadczonych na rzecz Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 nie wyklucza ich samodzielności.
Ponadto, pomimo braku wyodrębnienia w ww. umowach zakresu usług na Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2, Spółka samodzielnie rozdziela koszty tych usług na Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 oraz dokonuje stosownych zapisów na odrębnych kontach analitycznych. Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 zostały zatem wyposażone w składniki majątkowe oraz niemajątkowe niezbędne do prowadzenia przez nie samodzielnej i niezależnej działalności polegającej na wynajmie.
Prowadzone obecnie przez Wspólników 1 oraz Wspólników 2 działalności w ramach Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 nie są ze sobą bezpośrednio związane, a ich prowadzenie może odbywać się niezależnie.
Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 są wyodrębnione pod względem:
a) finansowym – możliwość alokowania przychodów i kosztów, a także należności i zobowiązań do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2,
b) organizacyjnym – Wspólnicy 1 angażują się w prowadzenie spraw Lokalizacji 1 a Wspólnicy 2 w prowadzenie spraw Lokalizacji 2 a dodatkowo zawarte są odrębne umowy o zarządzanie poszczególnymi Lokalizacjami,
c) funkcjonalnym – zarówno Lokalizacja 1, jak i Lokalizacja 2 mają pełna zdolność operacyjną do prowadzenia działalności w oparciu o składniki majątkowe do nich przypisane.
W dalszej kolejności, Wspólnicy planują rozwiązanie Spółki oraz wydanie - w ramach jej rozwiązania – majątku Spółki w postaci zorganizowanych części przedsiębiorstwa obejmujących odpowiednio Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 wraz z towarzyszącymi im składnikami majątku. W konsekwencji, po rozwiązaniu Spółki, Wspólnicy 1 oraz Wspólnicy 2 będą mogli prowadzić samodzielnie działalność gospodarczą w oparciu o składniki majątku wydane w ramach rozwiązania Spółki, bez konieczności angażowania dodatkowych aktywów oraz zawierania dodatkowych umów.
Planowane jest, iż Spółka zostanie rozwiązana a Lokalizacje 1 oraz Lokalizacje 2 (wraz z towarzyszącymi im składnikami majątku) zostaną wydane w ramach rozwiązania Spółki w ten sposób, iż Lokalizacja 1 (wraz ze wszelkimi towarzyszącymi im składnikami majątku) zostanie wydana do aktualnego wspólnika rozwiązywanej Spółki (również spółki jawnej należącej do Wspólników 1) a Lokalizacja 2 (również wraz ze wszelkimi towarzyszącymi im składnikami majątku) zostanie wydana do aktualnego wspólnika rozwiązywanej Spółki (również spółki jawnej należącej do Wspólników 2).
Uzyskane zostaną zgody kontrahentów związane z przeniesieniem funkcjonujących umów na nowe podmioty w celu zapewnienia kontynuacji funkcjonowania tychże umów pod kątem prawnym. Głównym celem wyodrębnienia w ramach Spółki Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 jest rozdzielenie działalności Spółki pomiędzy Wspólników 1 oraz Wspólników 2, tak aby każda para Wspólników mogła prowadzić niezależną działalność (jednakże w ramach nowo powołanych spółek jawnych, które zostaną jedynymi wspólnikami Spółki) w oparciu o przypisane im składniki majątkowe oraz niemajątkowe od pierwszego dnia po wydaniu Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 wspólnikom w ramach rozwiązania Spółki. Opisana wyżej restrukturyzacja ma nastąpić z uwagi na inne cele niż podatkowe, w szczególności ze względu na niedawny spór sądowy pomiędzy Wspólnikami wynikający z innego postrzegania zasad realizowania celów biznesowych i czerpania zysków.
Planowanym celem opisanych wyżej działań nie będzie uniknięcie lub uchylanie się od opodatkowania a zapewnienie funkcjonowania w dotychczasowej formie prawnej i opodatkowania działalności Spółki (w formie spółki jawnej) jednakże w ramach nowo powołanych przez nich oddzielnie spółek jawnych (Wspólnicy 1 powołają spółkę jawną oraz Wspólnicy 2 powołają odrębną spółkę jawną, które to spółki jawne będą 2 jedynymi wspólnikami Spółki na moment jej rozwiązania). Przepisy ustawy Kodeks spółek handlowych nie przewidują bowiem możliwości podziału spółki jawnej.
Pytanie
1.Czy wyodrębniona w ramach Spółki Lokalizacja 1 wraz z towarzyszącymi jej składnikami majątku dotyczącymi Lokalizacji 1 będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej jako: „ZCP 1”) w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT, a w konsekwencji zdarzenie przyszłe, tj. wydanie w ramach rozwiązania Spółki Lokalizacji 1 wraz z towarzyszącymi jej składnikami majątku – w świetle art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT – będzie stanowiło transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa niepodlegającą opodatkowaniu VAT ?
2.Czy wyodrębniona w ramach Spółki Lokalizacja 2 wraz z towarzyszącymi jej składnikami majątku dotyczącymi Lokalizacji 2 będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej jako: „ZCP 2”) w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT, a w konsekwencji zdarzenie przyszłe, tj. wydanie w ramach rozwiązania Spółki Lokalizacji 2 wraz z towarzyszącymi jej składnikami majątku - w świetle art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT – będzie stanowiło transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa niepodlegającą opodatkowaniu VAT ?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1
Zdaniem Wnioskodawcy, Lokalizacja 1 wraz z towarzyszącymi jej składnikami majątku będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP 1), a w konsekwencji – w opisanym zdarzeniu przyszłym - jej wydanie w ramach rozwiązania Spółki nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT na gruncie przepisu art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT.
Ad. 2
Zdaniem Wnioskodawcy, Lokalizacja 2 wraz z towarzyszącymi jej składnikami majątku będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP 2), a w konsekwencji – w opisanym zdarzeniu przyszłym - jej wydanie w ramach rozwiązania Spółki nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT na gruncie przepisu art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 1 i 2
Jak wynika z treści art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT, przepisów Ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP).
Z kolei, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT przez ZCP należy rozumieć „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.
Zatem, na gruncie przepisów podatkowych z ZCP mamy do czynienia, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
a)istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
b)zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
c)składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
d)zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące wyżej wymienione działania gospodarcze.
W dotychczasowych stanowiskach organów podatkowych wielokrotnie było podkreślane, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których można prowadzić odrębną działalność, lecz pewnym zorganizowanym zespołem tych składników. Podstawowym wymogiem jest zatem to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań).
Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 1 marca 2023 r., (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.268.2022.2.JF), wskazał, że: „zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest zatem dowolnym zbiorem składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wchodzących w skład przedsiębiorstwa, ale wyodrębnionym organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespołem tych składników, zdolnym do bycia oddzielnym przedsiębiorstwem, samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że jednym z podstawowych elementów istnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach, organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych)”.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa należy uwzględnić następujące okoliczności:
a)zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
b)faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Biorąc pod uwagę opisany stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe, jak również poniższe szczegółowe uzasadnienie stanowiska, zdaniem Wnioskodawcy, Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 wraz z towarzyszącymi im składnikami majątku będą stanowiły zespoły składników majątkowych wyodrębnione funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo w ramach Spółki i w konsekwencji będą stanowiły niezależne, samodzielnie działające przedsiębiorstwa, zdolne do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Tym samym, na moment ich wydania w ramach rozwiązania Spółki będą stanowiły zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów Ustawy o VAT. Wspólnicy rozwiązanej Spółki po otrzymaniu odpowiednio ZCP 1 oraz ZCP 2 będą mogli kontynuować działalność prowadzoną odpowiednio w ramach Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 bez konieczności ponoszenia nakładów, zawierania nowych umów, angażowania dodatkowych aktywów, itd. Wszystkie niezbędne składniki do prowadzenia działalności polegającej na wynajmowaniu lokali zostaną przeniesione wraz z rozwiązaniem Spółki.
Na poparcie powyższego stwierdzenia poniżej Wnioskodawca prezentuje następujące argumenty:
Wyodrębnienie organizacyjne
Przepisy podatkowe nie określają co należy rozumieć przez wyodrębnienie organizacyjne. W doktrynie podkreśla się, że wyodrębnienie organizacyjne oznacza zazwyczaj wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (wraz ze składnikami niematerialnymi) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu. Zgodnie natomiast z dominującą praktyką organów podatkowych, o wyodrębnieniu organizacyjnym zorganizowanej części ze struktur przedsiębiorstwa powinny świadczyć odpowiednie zapisy statutu, regulaminu, zarządzenia lub innego aktu o podobnym charakterze. Wyodrębnienie organizacyjne zdaniem organów podatkowych oznacza przypisanie danej jednostce organizacyjnej uprawnień skutkujących samodzielnym prowadzeniem działalności, które będzie niejako "widoczne z zewnątrz". Nieco mniej rygorystycznie do kwestii wyodrębnienia organizacyjnego podchodzą sądy administracyjne. Wskazują one, że brak w przedsiębiorstwie wewnętrznych działów (np. obsługujących jego zadania kadrowe, informatyczne i finansowe) nie pozbawia tegoż przedsiębiorstwa możliwości realizacji określonych zadań gospodarczych (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 kwietnia 2018 r., sygn. I SA/Gl 1066/17). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 marca 2016 r., sygn. III SA/Wa 455/15 wskazano, że "Wyodrębnienie organizacyjne oznacza zazwyczaj wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (wraz ze składnikami niematerialnymi) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu. Takie wyodrębnienie może przybrać formę np. oddziału, biura, zakładu, wydziału, departamentu, działu. Jednocześnie należy uznać, że nawet w przypadku, gdy fakt wyodrębnienia składników nie wynika z żadnych zapisów zawartych w dokumentach konstytuujących dany podmiot lub też regulujących jego funkcjonowanie, a takie wyodrębnienie w praktyce jest dostrzegalne i ono, chociaż nie ma oparcia w dokumentach podatnika, faktycznie istnieje - możemy mieć do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa”. Przed planowanym rozwiązaniem działalność Spółki będzie składała się z dwóch niezależnych od siebie działalności gospodarczych, tj. Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 wraz z towarzyszącym im składnikom majątku. Na podstawie porozumienia pomiędzy wspólnikami, zarządzaniem oraz administrowaniem w zakresie Lokalizacji 1 zajmują się Wspólnicy 1, natomiast w zakresie Lokalizacji 2 - Wspólnicy 2. Ponadto, podział na Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 będzie uwidoczniony w strukturze Spółki poprzez przypisanie do poszczególnych Lokalizacji umów i aktywów niezbędnych do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Również zaangażowanie Wspólników będzie korespondowało do odpowiednich ZCP 1 oraz ZCP 2. Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, należy uznać, że Lokalizacja 1 oraz Lokalizacją 2 wraz z towarzyszącymi im składnikami majątku będą wyodrębnione organizacyjnie w strukturach Spółki.
Wyodrębnienie funkcjonalne
Wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa. Tym samym, warunkiem wyodrębnienia funkcjonalnego jest zdolność jednostki do przejęcia określonych zadań gospodarczych oraz samodzielnego funkcjonowania na rynku. Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa, samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Jednocześnie jednak w orzecznictwie wskazuje się, że dla ustalenia czy przenoszony zespół składników majątkowych umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę, wystarczające jest przeniesienie minimum środków pozwalających na kontynuowanie uprzednio prowadzonej działalności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1265/17; interpretacja DKIS z 25 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.104.2022.2.MAZ). Wyodrębnienie funkcjonalne Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 oraz towarzyszących im składników majątku ustanowione będzie poprzez samodzielną realizację zadań gospodarczych związanych ze świadczeniem usług wynajmu. Istniejące w ramach struktury Spółki Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 zostały wyposażone we wszystkie składniki majątkowe i niemajątkowe (przede wszystkim, w kluczowe dla tego rodzaju działalności umowy), które są funkcjonalnie związane z ich zadaniami, tj. działalnością związaną z wynajmem poszczególnych lokali. Po rozwiązaniu Spółki oraz wydaniu Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 jej wspólnicy mają zamiar kontynuować dotychczasową działalność prowadzoną w ramach Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 oraz czerpać zyski z najmu. Wspólnicy będą przy tym mogli kontynuować wynajem nieruchomości w dotychczasowym zakresie bez konieczności dokonywania dodatkowych istotnych działań.
Wyodrębnienie finansowe
Wyodrębnienie finansowe oznacza sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa (por. interpretacja DKIS z 7 września 2022 r., sygn. 01114-KDIP1-1.4012.480.2022.1.MŻ oraz z 17 stycznia 2020 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.483.2019.1.RK). Powyższe prowadzi do wniosku, że wyodrębnienie ZCP na płaszczyźnie finansowej będzie miało miejsce w sytuacji, gdy możliwe będzie przypisanie do danego zespołu aktywów określonych pozycji w postaci przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań (np. w planie kont). Z kolei w wyroku z 10 marca 2016 r., sygn. III SA/Wa 455/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że "Warunkiem wyodrębnienia finansowego jest to, aby do zorganizowanej części przedsiębiorstwa mogły zostać przypisane związane z nim koszty, przychody, należności i zobowiązania. Wyodrębnienie może nastąpić na podstawie stosowanego w jednostce planu kont, ale również w przypadku, gdy takie wyodrębnienie nie jest dokonane na poziomie zakładowego planu kont, ale faktycznie można powiązać dane finansowe z poszczególnymi częściami składowymi przedsiębiorstwa". Przez te dane finansowe należy rozumieć przychody, koszty, należności oraz zobowiązania. W opisanym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, koszty, przychody oraz należności i zobowiązania przypisane są do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 poprzez stosowne wyodrębnienie na poziomie kont analitycznych. Możliwe jest również sporządzenie odrębnego bilansu oraz rachunku zysków i strat dla Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2. Należy zatem uznać, że Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 są wyodrębnione pod względem finansowym w ramach Spółki.
Zdaniem Wnioskodawcy, Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 wraz z towarzyszącymi im składnikami majątku są wyodrębnione finansowo, organizacyjnie oraz funkcjonalnie w ramach Spółki już na moment złożenia niniejszego wniosku, tym samym stanowią odpowiednio ZCP 1 oraz ZCP 2. W praktyce, Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 oraz towarzyszące im składniki majątku funkcjonują jako dwie niezależne jednostki gospodarcze w ramach Spółki oraz będą funkcjonować jako dwie niezależne jednostki gospodarcze na moment ich wydania w ramach jej rozwiązania.
Majątek przekazany w postaci Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 (wraz ze wszystkimi przypisanymi im składnikami majątku) pozwoli wspólnikom na natychmiastowe podjęcie i prowadzenie działalności tożsamej z działalnością prowadzoną przez Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 w ramach Spółki i czerpania zysków z wynajmu.
Stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie w interpretacji podatkowej z dnia 9 grudnia 2024 r., znak. 0114-KDIP2-2.4010.501.2024.3.ASK dotyczącej spółki, której działalnością jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W interpretacji tej organ podatkowy potwierdził, że wydzielony w ramach spółki Oddział I, Oddział II, jak również pozostała w spółce działalność stanowią zorganizowane części przedsiębiorstwa, przy czym wszystkie trzy ZCP mają kontynuować działalność spółki polegającą na wynajmowaniu nieruchomości w oparciu o przypisane im składniki majątkowe (w szczególności nieruchomości oraz umowy z najemcami).
Na podstawie przepisu art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom Ustawy o VAT, przy czym pojęcie „zbycia” należy rozumieć szeroko, nie ogranicza się ono tylko do sprzedaży przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części.
Pojęcie „transakcji zbycia” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę. Należy przyjąć, że obejmuje wszelkie czynności prawne, które prowadzą do przeniesienie wszelkich praw i obowiązków wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Niewątpliwie wyodrębnienie Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 oraz towarzyszących im składników majątkowych stanowiących ZCP 1 oraz ZCP 2 i wydanie ich w ramach rozwiązania Spółki należy uznać za czynność należącą do zakresu pojęcia „zbycie”. W ocenie Wnioskodawcy, w okolicznościach przedstawionych w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, w dacie rozwiązania Spółki oraz wydania Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 wraz z towarzyszącymi im składnikami majątku, będą stanowić dwa odrębne zorganizowane części przedsiębiorstwa tj. ZCP1 i ZCP2 w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i w związku z tym opisana transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W świetle art. 2 pkt 22 ustawy o VAT:
Sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Jednocześnie na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Termin „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Należy zauważyć, że art. 6 pkt 1 ustawy o VAT stanowi implementację art. 19 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, z 11.12.2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”.
W myśl art. 19 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE:
W przypadku przekazania odpłatnie lub nieodpłatnie, lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i, że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. W przypadkach gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu.
Z powyższego przepisu wynika, że wprowadza on, tak samo jak ma to miejsce w ustawie o podatku od towarów i usług, możliwość wyłączenia z zakresu opodatkowania przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa.
Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Dlatego też, dla potrzeb przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy posłużyć się definicją sformułowaną w art. 551 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Przy czym, zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego:
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Przedsiębiorstwo jest nie tylko sumą składników materialnych i niematerialnych, lecz ich zorganizowanym zespołem, tzn. składniki te powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie tylko o zbiorze pewnych elementów. „Czynnikiem konstytuującym przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym jest występowanie elementu organizacji oraz funkcjonalnego powiązania różnorodnych jego składników, umożliwiających traktowanie przedsiębiorstwa jako pewnej całości” – wyrok NSA z dnia 27 marca 2008 r. (sygn. II FSK 1896/11).
Zatem, przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym.
Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, pod którym to pojęciem rozumie się:
Organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Zatem na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
- istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
- zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
- składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
- zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
W tym miejscu wskazać należy, iż zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.
W myśl art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Jak stanowi art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, ze zm.), wcześniej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE L 145, str. 1, ze zm.), w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. W przypadkach gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu.
Z powyższego przepisu wynika, że wprowadza on, tak samo jak ma to miejsce w ustawie o podatku od towarów i usług, możliwość wyłączenia z zakresu opodatkowania przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa.
W ocenie tut. Organu wskazany wyżej przepis art. 2 pkt 27e ustawy powinien być interpretowany z uwzględnieniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie C-497/01.
W wyroku C-497/01 w sprawie Zita Modes Sàrl przeciwko Administration de l’enregistrement et des domaines Trybunał zwracając uwagę, że niezgodne z przepisami Dyrektywy jest wprowadzanie przez państwo członkowskie jakichkolwiek ograniczeń – innych niż te, o których mowa w Dyrektywie podkreślił, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz – w zależności od konkretnego przypadku – składnikami niematerialnymi, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Ponadto TSUE stwierdził, iż fakt, że VI Dyrektywa nie zawiera definicji pojęcia przedsiębiorstwa lub jego części, nie oznacza, że państwa członkowskie mają swobodę jego interpretacji. Pojęcia w niej używane powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny od innych przepisów, z wyjątkiem sytuacji, gdy sama Dyrektywa daje państwom członkowskim jasną dyspozycję do zdefiniowania pojęcia w krajowej legislacji. TSUE wskazał też, iż nabywca musi jednak posiadać zamiar kontynuowania działalności gospodarczej przejmowanego przedsiębiorstwa lub jego części, nie zaś jedynie natychmiast likwidować daną działalność i sprzedać przejęte mienie.
Na przydatność zespołu składników do prowadzenia (kontynuowania) działalności przez nabywcę, zwrócił uwagę TSUE w wyroku C-408/98 (Abbey National Plc), podzielając opinię Rzecznika Generalnego z dnia 13 kwietnia 2000 r., który stwierdził, iż „rozwiązanie przyjęte w Zjednoczonym Królestwie wydaje się rozsądne: gdy aktywa stanowiące część przedsiębiorstwa zdolną do odrębnego funkcjonowania są zbywane w taki sposób, że sprzedana część kontynuuje swoją działalność, ma zastosowanie opcja, z której Zjednoczone Królestwo skorzystało na mocy art. 5(8) VI Dyrektywy i uznaje się, że nie nastąpiła dostawa towarów”.
W kontekście zatem zbycia przedsiębiorstwa, z wyłączenia stosowania przepisów ustawy korzysta przekazanie przedsiębiorstwa lub jego niezależnej części, w tym dóbr materialnych oraz ewentualnie elementów niematerialnych, które razem tworzą przedsiębiorstwo lub jego część zdolne do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Nabywca musi jednakże mieć na celu prowadzenie przekazanego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jedynie natychmiastową likwidację danej działalności lub sprzedanie zapasów zasobów, jeśli istnieją.
Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę itp. na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u zbywcy zorganizowany zespół składników gotowych realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po jego zbyciu możliwe musi być prowadzenie działalności gospodarczej przez nabywcę przedsiębiorstwa z wykorzystaniem przejętego majątku.
Z opisu sprawy wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W praktyce działalnością główną Spółki jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami dzierżawionymi oraz najmowanymi. Spółka nie jest właścicielem gruntów, na których posadowione są wynajmowane przez nią nieruchomości. Celem biznesowym Spółki jest dzierżawa bądź najem gruntów bądź budynków od podmiotów niepowiązanych a następnie ich zyskowny podnajem (po ewentualnym poniesieniu dodatkowych nakładów na budowę lub remonty) do podmiotów prowadzących np. sklepy detaliczne, apteki, banki itp. Na dzierżawionych i najmowanych gruntach Spółka - w toku działalności - poniosła nakłady w postaci budowy bądź remontów budynków (dalej: „Galerie handlowe”). Poszczególne lokale w Galeriach handlowych są wynajmowane przez Spółkę do podmiotów niepowiązanych. Majątek Spółki stanowią:
·prawa wynikające z umów dzierżawy (w których Spółka występuje jako dzierżawca), których stroną jest Spółka włącznie z prawem otrzymania wynagrodzenia z tytułu przejścia na wydzierżawiającego naniesień sfinansowanych przez Spółkę związanych z gruntem (powstałych w wyniku wykonywania umów dzierżawy przez Wnioskodawcę) po rozwiązaniu umów dzierżawy,
·prawa wynikające z umów najmu, w których Spółka występuje jako najemca
·nakłady Spółki na cudzym gruncie (na wybudowanie bądź wyremontowanie Galerii handlowych) oraz prace adaptacyjne wykonane przez Spółkę w najmowanych nieruchomościach a także,
·prawa wynikające z zawartych umów wynajmu, w których Wnioskodawca występuje w roli Wynajmującego.
Możliwe jest przypisanie wszystkich umów najmu i umów dzierżaw (część najmowanych powierzchni w nieistotnej części wykorzystywana na cele własne Spółki) jak również umów wynajmu przez Spółkę do jej kontrahentów na poszczególne lokalizacje. Wynajem nieruchomości jest zasadniczym źródłem przychodów Spółki. Spółka nie zatrudnia pracowników. Spółka zawarła odrębne umowy z dwoma podmiotami zajmującymi się administrowaniem nieruchomościami oraz rozliczaniem umów najmu, jedna umowa dotyczy Lokalizacji 1 a druga Lokalizacji 2. Umowy te zostały zawarte z podmiotami niepowiązanymi ze Spółką. Zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie Kodeks spółek handlowych, Wspólnicy Spółki angażują się w prowadzenie spraw Spółki oraz jej reprezentowanie. Udziały w zysku Wspólników 1 oraz Wspólników 2 są równe. Na skutek braku konsensusu co do dalszego rozwoju działalności w ramach Spółki, Wspólnicy chcą zakończyć wspólne prowadzenie działalności w ramach Spółki. W związku z tym, w ramach ugodowego zakończenia sporu sądowego w dniu 19 kwietnia 2024 roku zawarli Porozumienie w którym Wspólnicy 1 oraz Wspólnicy 2 postanowili zakończyć wspólnie prowadzoną działalność Spółki oraz dokonać następującego podziału Spółki:
- prawa do Lokalizacji 1 mają przypaść Wspólnikom 1,
- prawa do Lokalizacji 2 mają przypaść Wspólnikom 2.
Celem Porozumienia jest podział praw do dzierżawy oraz najmu gruntów pomiędzy poszczególne pary Wspólników tak, aby każda z nich mogła kontynuować dalszą działalność zgodnie z własnymi planami biznesowymi, które to plany różnią się w swoich założeniach. Wyodrębnienie na Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 wskazane w Porozumieniu ma na celu wyeliminowanie problemów zarządczych związanych z prowadzeniem Spółki a taki podział majątku ma być dokonany bez poszkodowania drugiej pary Wspólników. W rezultacie, Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 zostały wyodrębnione w ramach Spółki na płaszczyźnie organizacyjnej. Spółka wydzieliła na poziomie kont analitycznych w ewidencji księgowej przychody i koszty, a także należności i zobowiązania związane bezpośrednio z Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2. Koszty, których nie można przypisać bezpośrednio (np. koszty usług księgowych, które nie stanowią kosztów o ogólnym charakterze), zostały alokowane do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 odpowiednimi kluczami alokacyjnymi. Tym samym, wszystkie przychody oraz koszty Spółki zostały alokowane (w większości przypadków bezpośrednio) do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2. Spółka w oparciu o prowadzoną ewidencję jest w stanie sporządzić bilans oraz rachunek zysków i strat, które odzwierciedlają sytuację majątkową Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2. Spółka nie ma odrębnych rachunków bankowych dla Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2, niemniej wpłaty środków pieniężnych związane z Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2 gromadzone są na odrębnych kontach analitycznych Spółki. Na dzień złożenia wniosku do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 zostały przyporządkowane określone składniki majątku Spółki, bezpośrednio związane z działalnością odpowiednio Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2, które umożliwiają im samodzielne prowadzenie działalności polegającej na wynajmie lokali. Prowadzone obecnie przez Wspólników 1 oraz Wspólników 2 działalności w ramach Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 nie są ze sobą bezpośrednio związane, a ich prowadzenie może odbywać się niezależnie. Lokalizacja 1 oraz Lokalizacja 2 są wyodrębnione pod względem:
a) finansowym – możliwość alokowania przychodów i kosztów, a także należności i zobowiązań do Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2,
b) organizacyjnym – Wspólnicy 1 angażują się w prowadzenie spraw Lokalizacji 1 a Wspólnicy 2 w prowadzenie spraw Lokalizacji 2 a dodatkowo zawarte są odrębne umowy o zarządzanie poszczególnymi Lokalizacjami,
c) funkcjonalnym – zarówno Lokalizacja 1, jak i Lokalizacja 2 mają pełna zdolność operacyjną do prowadzenia działalności w oparciu o składniki majątkowe do nich przypisane.
W dalszej kolejności, Wspólnicy planują rozwiązanie Spółki oraz wydanie - w ramach jej rozwiązania – majątku Spółki w postaci zorganizowanych części przedsiębiorstwa obejmujących odpowiednio Lokalizację 1 oraz Lokalizację 2 wraz z towarzyszącymi im składnikami majątku. W konsekwencji, po rozwiązaniu Spółki, Wspólnicy 1 oraz Wspólnicy 2 będą mogli prowadzić samodzielnie działalność gospodarczą w oparciu o składniki majątku wydane w ramach rozwiązania Spółki, bez konieczności angażowania dodatkowych aktywów oraz zawierania dodatkowych umów.
Analiza zaprezentowanego opisu sprawy w kontekście przytoczonych regulacji prawnych oraz orzecznictwa TSUE, prowadzi do wniosku, że zostały spełnione wszystkie wskazane wcześniej przesłanki do uznania składników majątku związanych z Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2, za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy.
Zatem, jak wynika z wniosku, przedmiotowa działalność gospodarcza w zakresie wynajmu nieruchomości w Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2, wyodrębnione w ramach Spółki, stanowią zespół składników wyodrębniony organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie oraz przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych. Spółki, do których wniesione zostaną składniki materialne i niematerialne związane z Lokalizacją 1 oraz Lokalizacją 2 będą miały faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej.
Wobec powyższego, skoro w niniejszej sprawie działalność gospodarcza w zakresie wynajmu nieruchomości w Lokalizacji 1 oraz Lokalizacji 2 jest wyodrębniona organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie oraz Spółka Wspólników 1 oraz Spóła Wspólników 2 będą miały faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przy użyciu przejmowanego majątku, to przedmiotowa transakcja będzie stanowiła zbycie zorganizowanych części przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy. W konsekwencji przedmiotowe transakcje zbycia w związku z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
•Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
•Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
•Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
