Interpretacja indywidualna z dnia 8 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDIT2.4011.599.2025.2.ŁS
Uposażenie rodzinne wypłacane po zmarłych sędziach należy traktować jako świadczenie rentowe, stanowiące przychód z tytułu emerytur i rent, podlegający opodatkowaniu wg skali podatkowej, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek, uzupełniony 9 grudnia 2025 r., o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego (doprecyzowany w uzupełnieniu)
Na podstawie art. 102 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych „w razie śmierci sędziego albo sędziego w stanie spoczynku, członkom jego rodziny, spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przysługuje uposażenie rodzinne”, które wypłaca sąd.
Sposób i tryb ustalania i wypłacania uposażeń rodzinnych członkom rodzin sędziów reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2018 r. w sprawie uposażeń sędziów w stanie spoczynku i uposażeń rodzinnych członków rodzin sędziów i sędziów w stanie spoczynku oraz terminów przekazania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na ubezpieczenie społeczne.
Zgodnie z § 6 pkt 1 tego rozporządzenia, są Państwo zobowiązani do wypłacenia uposażenia rodzinnego uprawnionemu członkowi rodziny zmarłego sędziego lub sędziego w stanie spoczynku w wysokości 85% podstawy wymiaru, o którym mowa w art. 102 §1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. -Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Zgodnie z interpretacją indywidualną wydaną dla Państwa z Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 17 lutego 2012 r. ITPB2/415-1041/11/MU uposażenie rodzinne jest świadczeniem pochodnym ze stosunku służbowego (uposażenia sędziego) oraz wypłacanie uposażeń rodzinnych członkowi rodziny zmarłego sędziego, nie będących rentą, stanowi dla tych osób przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej w zeznaniu rocznym.
Osoby, którym jest wypłacane uposażenie rodzinne:
-Osoba nr 1 – pobiera uposażenie po zmarłym sędzi – wobec tej osoby wydano interpretację indywidualną dla Państwa jako płatnika (decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 17 lutego 2012 r. znak ITPB2/415-1041/11/MU). Na jej podstawie płatnik nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od Osoby nr 1.
-Osoba nr 2 – przyznane uposażenie po zmarłym we wrześniu 2025 r. sędzi w stanie spoczynku. W tym przypadku płatnik podatku dochodowego nie ma wydanej interpretacji indywidualnej. Płatnik nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy mając na uwadze analogiczną sytuację jak w stanie faktycznym objętym interpretacją indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 17 lutego 2012 r. znak ITPB2/415-1041/11/MU.
Osoby uposażone (dotyczy zarówno osoby nr 1 jak i osoby nr 2) są najbliższymi członkami zmarłych – wdowa/wdowiec. Osoby otrzymujące uposażenie rodzinne spełniają warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Uposażenie rodzinne wypłacane jest na podstawie złożonych wniosków o wypłatę uposażenia. Osoby uposażone otrzymują comiesięcznie świadczenie zgodnie z datą złożenia wniosku. Sytuacja jest zróżnicowana w przypadku obu osób uprawnionych:
-Osoba nr 1 - wystąpił zbieg prawa do uposażenia rodzinnego z prawem do emerytury – oświadczenie o rezygnacji z emerytury wypłacanej przez Oddział ZUS;
-Osoba nr 2 – brak zbiegu prawa do emerytury lub renty z prawem do uposażenia rodzinnego.
Pytanie
Czy Państwo – jako płatnik uposażenia rodzinnego – są płatnikiem w rozumieniu art. 8 Ordynacji podatkowej zobowiązanym do pobierania zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1, czy powyższy przychód należy traktować jako przychód z innych źródeł określony w art. 10 ust. 1 pkt 9?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem, zobowiązani są Państwo do naliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych kwalifikując osiągnięty przychód zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Powołują się Państwo na pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2024 r. nr DKO-I.054.2024:
„Uposażenie rodzinne, podobnie jak renta rodzinna, spełnia funkcję alimentacyjną, czyli dostarcza odpowiednich środków finansowych na utrzymanie i zaspokojenie potrzeb życiowych uprawnionego. Dlatego też, art. 102 § 1 u.s.p. odsyła do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U z 2024 poz. 1631 ze zm.), w zakresie spełniania warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej, nie odsyłając jednocześnie do konkretnego jej przepisu. (…) Dokonując oceny, czy członek rodziny zmarłego sędziego spełnia warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej należy ustalić, czy spełni przesłanki powstania prawa do tego świadczenia, a następnie, czy świadczenie byłoby wypłacane, tj. czy członek rodziny uzyskałby rentę rodzinną. Przesłanki powstania prawa do renty rodzinnej przez małżonka (wdowę, wdowca) zostały określone w art. 70 ustawy emerytalnej. (…) Odmienny charakter prawny uposażenia rodzinnego sprowadza się jedynie do ustalenia w u.s.p. jego wysokości, jako pochodnej sędziowskiego wynagrodzenia (uposażenia). Natomiast przysługuje ono po spełnieniu powszechnie obowiązujących warunków uzyskania renty rodzinnej, na co wskazuje racjonalne działanie prawodawcy.”
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 8 ustawy 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Z uwagi na powyższe, na płatniku ciąży obowiązek obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Jak stanowi art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej:
Płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony.
Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), wprowadza system poboru podatku przez płatnika w przypadkach wskazanych w Rozdziale 7: „Pobór podatku lub zaliczek na podatek przez płatników”.
Jak wynika z przepisów przywołanego Rozdziału 7, ustawodawca ustanowił obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych przez:
-określenie rodzaju podmiotu dokonującego wypłaty (realizacji) świadczeń na rzecz podatników, przy czym rodzaj podmiotu jest określany poprzez wskazanie jego formy organizacyjnej, jego statusu bądź roli, jaką podmiot ten pełni w relacji z podatnikiem oraz
-określenie kategorii przychodów (dochodów) w odniesieniu do których na ww. podmiotach ciążą obowiązki płatnika podatku.
Podstawowym warunkiem dla rozważań o obowiązkach płatnika jest jednak istnienie relacji, udzielający świadczenia (płatnik) - uzyskujący świadczenie (podatnik).
Przy czym zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.
Na podstawie zaś art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Stosownie natomiast do art. 102 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.):
W razie śmierci sędziego albo sędziego w stanie spoczynku, członkom jego rodziny, spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przysługuje uposażenie rodzinne w wysokości:
1) dla jednej osoby uprawnionej - 85%,
2) dla dwóch osób uprawnionych - 90%,
3) dla trzech lub więcej osób uprawnionych - 95%
- podstawy wymiaru.
Według art. 102 § 2 ww. ustawy:
Podstawę wymiaru uposażenia rodzinnego przysługującego rodzinie stanowi:
1) w przypadku rodziny zmarłego sędziego w stanie spoczynku - uposażenie, jakie przysługiwało w chwili śmierci zmarłemu sędziemu w stanie spoczynku, z zastrzeżeniem pkt 2;
2) w przypadku rodziny zmarłego sędziego albo zmarłego sędziego w stanie spoczynku przeniesionego na podstawie art. 100 § 1 - uposażenie, jakie przysługiwałoby mu w chwili śmierci zgodnie z art. 100 § 2.
Jak wynika z art. 102 § 3 tej ustawy:
Do uposażenia, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 100 § 3.
Art. 102 § 4 ustawy stanowi, że:
W razie zbiegu prawa do uposażenia rodzinnego z prawem do emerytury lub renty, na wniosek uprawnionego, przysługuje albo uposażenie rodzinne, albo emerytura lub renta.
Na mocy zaś art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są:
1)stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,
9)inne źródła.
W myśl art. 12 ust. 7 ww. ustawy:
Przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym kwoty emerytur kapitałowych wypłacanych na podstawie ustawy o emeryturach kapitałowych, wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dodatków dla sierot zupełnych do rent rodzinnych; rentą lub rentą rodzinną jest również świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz.U. poz. 658).
Na podstawie art. 20 ust. 1 komentowanej ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” oznacza, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
Jak wskazano we wniosku, wypłacacie Państwo uposażenia rodzinne należne po zmarłych sędziach albo sędziach w stanie spoczynku na podstawie art. 102 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Do pobierania uposażenia rodzinnego uprawnieni są najbliżsi członkowie rodziny zmarłych, tj. wdowa/wdowiec, spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wyjaśniam zatem, że w pojęciu „świadczenie rentowe”, którym posługuje się art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, mieści się również uposażenie rodzinne, o którym mowa w art. 102 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Należy bowiem wskazać, że członkami rodziny zmarłego sędziego albo sędziego w stanie spoczynku, którym wypłacane jest to świadczenie, mogą być wyłącznie osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Tym samym, uposażenie rodzinne, o którym mowa w art. 102 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, pełni funkcję renty rodzinnej.
Powyższe stanowisko jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, na potwierdzenie czego można przywołać prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2788/11, w którym rozstrzygnięto, że:
„uposażenie rodzinne”, o którym mowa w art. 102 u.p.s., wypłacane przez Prokuraturę, w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, członkom rodziny zmarłego prokuratora albo zmarłego prokuratora w stanie spoczynku jest, na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych, „świadczeniem rentowym” – rentą, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 12 ust. 7 u.p.d.o.f.
W konsekwencji uposażenie rodzinne stanowi „świadczenie rentowe” (rentę rodzinną), o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegające opodatkowaniu według skali podatkowej. Brak jest zatem podstaw do kwalifikowania uposażenia rodzinnego jako przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z dyspozycji art. 34 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika natomiast, że:
Organy rentowe są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki miesięczne od wypłacanych bezpośrednio przez te organy emerytur i rent, świadczeń przedemerytalnych i zasiłków przedemerytalnych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, rent strukturalnych, rent socjalnych, dodatków dopełniających oraz rodzicielskich świadczeń uzupełniających.
Artykuł 34 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Zaliczki, z wyjątkiem zaliczek od zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, za miesiące od stycznia do grudnia oblicza się w sposób określony w art. 32 ust. 2 albo 3.
W konsekwencji stwierdzam, że jako podmiot wypłacający uposażenie rodzinne, o którym mowa we wniosku, działają Państwo w charakterze płatnika w rozumieniu Ordynacji podatkowej i są zobowiązani do obliczania, pobierania i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od tego świadczenia, zgodnie z zasadami właściwymi dla opodatkowania emerytur i rent, określonymi w art. 34 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nie istnieją podstawy prawne do uznania tego świadczenia za przychód z innych źródeł, a w rezultacie do odstąpienia od obowiązków płatnika w zakresie poboru zaliczek na podatek dochodowy.
Wobec tego Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Powołana przez Państwa interpretacja indywidualna znak ITPB2/415-1041/11/MU nie może determinować rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż organ nie jest uprawniony do powielania ewentualnych innych rozstrzygnięć, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości interpretacja ta może zostać zmieniona z urzędu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
