Interpretacja indywidualna z dnia 5 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.962.2025.2.MJ
Zwrot kwoty nadpłaty kredytu w wyniku ugody z bankiem nie stanowi przychodu, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie skutkuje definitywnym przyrostem majątkowym dla podatnika.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 20 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 2 grudnia 2025 r. (wpływ 4 grudnia 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. W dniu 7 lipca 2006 r. zawarła Pani z (…) Bank S.A. z siedzibą w (…) przy ul. (…) (KRS(…)) (dalej: Bank (…)) umowę nr (…) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „(…)" waloryzowany kursem CHF (dalej: Umowa).
Na podstawie Umowy, Bank (…) zobowiązał się do wypłaty na Pani rzecz kredytu na:
1)zakup na rynku wtórnym lokalu mieszkalnego (dalej: Nieruchomość),
2)refinansowanie kosztów związanych z zakupem Nieruchomości,
3)pokrycie kosztów związanych z udzieleniem kredytu (dalej: Kredyt).
Kwota Kredytu została wyrażona w polskich złotych (dalej: PLN) i była waloryzowana we frankach szwajcarskich (dalej: CHF). W Umowie określona została również kwota Kredytu wyrażona w walucie waloryzacji (CHF) na koniec 23 czerwca 2006 r. według kursu kupna waluty z tabeli kursowej (…) Banku.
Umowa była dwukrotnie aneksowana na podstawie aneksów:
1)4 listopada 2010 r. oraz
2)27 stycznia 2015 r., przy czym podpisała Pani ten aneks z (…) Bank S.A. z siedzibą w (….) przy ul. (…) (KRS: (…), NIP (…)) (dalej: (…) Bank), który jest następcą prawnym Banku (…) i wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki Banku (…) związane z realizacją Umowy.
Od momentu zawarcia Umowy, systematycznie spłacała Pani raty kapitałowo-odsetkowe Kredytu. Część rat została spłacona w PLN, a część w CHF.
Bazując na doniesieniach medialnych o zawartych w umowach kredytowych waloryzowanych w CHF klauzulach abuzywnych, zdecydowała się Pani podjąć działania zmierzające do stwierdzenia nieważności Umowy.
W konsekwencji złożyła Pani do Sądu (…) (…) Wydziału Cywilnego pozew przeciwko (…) o stwierdzenie nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy (dalej: Pozew). Obecnie toczy się postępowanie sądowe zainicjowane Pozwem.
W wyniku prowadzonych negocjacji, Pani oraz (…) (łącznie dalej: Strony) podjęli decyzję o podpisaniu ugody, na podstawie której zdecydowali o polubownym rozstrzygnięciu zaistniałego między nimi sporu w zakresie wzajemnie przysługujących im roszczeń będących przedmiotem ww. sporu sądowego (dalej: Ugoda). Aby uchylić niepewność co do wzajemnych roszczeń związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy, Strony ustaliły również zasady wzajemnych rozliczeń, a w konsekwencji zakończenia Umowy oraz powstałego między nimi sporu w sposób definitywny i bez żadnych dalszych roszczeń którejkolwiek ze Stron.
W Ugodzie określono sposób w jaki zostaną przeliczone spłaty dokonane przez Panią w CHF na PLN. W efekcie ustalono łączną sumę świadczeń, które wypłaciła Pani (…) Bankowi w związku z realizacją Umowy (spłatą Kredytu). Strony potwierdziły również, że w związku z wykonaniem Umowy, (…) Bank wypłacił Pani kapitał Kredytu oraz określiły jego kwotę.
Strony oświadczyły również, że suma świadczeń wypłaconych przez Panią na rzecz (…) Banku tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu przekracza kwotę kapitału Kredytu wypłaconego Pani przez (…) Bank.
W wyniku Ugody (…) Bank zobowiązał się do zwrotu (zapłaty) na Pani rzecz kwoty odpowiadającej kwocie jaką suma świadczeń wypłaconych przez Panią na rzecz (…) Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu przekracza kwotę kapitału Kredytu wypłaconego Pani.
Ponadto, w związku z zawarciem Ugody:
- Strony zgodnie oświadczyły, że nie będą występować w przyszłości względem siebie z żadnymi roszczeniami wywodzonymi z treści postanowień Umowy, w tym związanymi z zawarciem lub wykonywaniem Umowy, a Ugoda w całości wyczerpuje ich wszelkie roszczenia, w tym dochodzone przez Panią przeciwko (…) Bankowi przed Sądem (…),
- Strony zgodnie oświadczyły, że przed zawarciem Ugody nie przeniosły ani nie zobowiązały się do przeniesienia na rzecz jakichkolwiek osób trzecich jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego Umowy lub związanego z Umową,
- zobowiązała się Pani cofnąć Pozew w terminie 14 dni od dnia zapłaty przez (…) Bank kwoty stanowiącej różnicę między sumą świadczeń wypłaconych przez Panią a kapitałem kredytu wypłaconym Pani przez (…) Bank,
- Strony zgodnie oświadczyły, że zrzekają się wszelkich roszczeń, jakie mogą mieć względem drugiej Strony w związku z powstałymi kosztami sądowymi w sprawie z Pani powództwa, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ponad kwoty uzgodnione w Ugodzie. Każda ze Stron zobowiązała się nie dochodzić kosztów ponad uzgodnione w Ugodzie od drugiej Strony, nawet w przypadku ich zasądzenia przez Sąd na rzecz którejkolwiek ze Stron.
W związku z powyższym powzięła Pani wątpliwość, czy otrzymanie od (…) Banku kwoty odpowiadającej kwocie jaką suma świadczeń wypłaconych przez Panią na rzecz (…) Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu przekracza kwotę kapitału Kredytu wypłaconego Pani, będzie oznaczało powstanie po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
Uzupełnienie stanu faktycznego
Na podstawie Ugody (…) Bank zobowiązał się do zwrócenia Pani kwoty świadczeń, którą przekazała Pani (…) Bankowi w związku z wykonaniem umowy Kredytu w części w jakiej kwota tych świadczeń przekroczyła kwotę kapitału, którą na podstawie tej umowy wypłacił Pani (…) Bank.
Aby ustalić ww. kwotę, w pierwszej kolejności w Ugodzie ustalono kwotę kapitału, którą otrzymała Pani od (…) Banku w związku z zawarciem umowy Kredytu. Kapitał został Pani w całości wypłacony w polskich złotych (dalej: PLN).
Następnie ustalono sumę świadczeń, którą przekazała Pani dotąd na rzecz (…) Banku w związku z wykonaniem umowy Kredytu. Z uwagi jednak na fakt, że część świadczeń przekazanych przez Panią (…) Bankowi tytułem rat kapitałowo-odsetkowych uregulowała Pani we franku szwajcarskim (dalej: CHF), a kapitał kredytu został wypłacony Pani w PLN, aby dokonać stosownych kalkulacji konieczne było przeliczenie wartości świadczeń przekazanych przez Panią w CHF na PLN.
Przeliczenie zostało dokonane w oparciu o średni kurs CHF z 14 sierpnia 2025 r., według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl.
Po tym jak doszło do przeliczenia tych kwot, w Ugodzie określono łączną kwotę świadczeń, którą wypłaciła Pani na rzecz (…) Banku w związku z wykonaniem umowy Kredytu, przy czym została ona wyrażona w PLN. Od tej kwoty odjęto kwotę kapitału, którą otrzymała Pani od (…) Banku.
Wskutek tego działania w Ugodzie określono kwotę, o którą wypłacone przez Panią na rzecz (…) Banku świadczenia przekraczają przekazaną Pani przez (…) Bank kwotę kapitału Kredytu i uznano tę kwotę za wpłaconą przez Panią nienależnie i podlegającą zwrotowi.
W Ugodzie wskazano, że na świadczenia wypłacone przez Panią (…) Bankowi w wykonaniu umowy Kredytu składają się świadczenia przekazane:
- tytułem rat kapitałowo-odsetkowych - w PLN,
- tytułem rat kapitałowo-odsetkowych - w CHF,
- tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego - w PLN,
- tytułem składek na poczet ubezpieczenia - w PLN,
- tytułem opłaty i prowizji związanej z kredytem - w PLN.
Przy czym wszystkie te środki zostały wzięte pod uwagę na potrzeby ustalenia sumy świadczeń przekazanych przez Panią na rzecz (…) Banku w wykonaniu umowy Kredytu i następnego ustalenia kwoty o jaką przekazane przez Panią świadczenia przekraczają kwotę kapitału, którą otrzymała Pani od (…) Banku.
Ugoda z (…) Bankiem została już podpisana, co nastąpiło 15 października 2025 roku.
Pytanie
Czy kwota, którą Pani otrzymała na podstawie Ugody, tytułem zwrotu nadwyżki świadczeń wypłaconych przez Panią na rzecz (…) Banku nad kwotą wypłaconego Pani na podstawie Umowy przez (…) Bank kapitału Kredytu stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, kwota którą otrzymał Pani na podstawie Ugody, tytułem zwrotu nadwyżki świadczeń wypłaconych przez Panią na rzecz (…) Banku nad kwotą wypłaconego Pani na podstawie Umowy przez (…) Bank kapitału Kredytu nie stanowi dla Pani przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 2 Ustawy o PIT dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Zgodnie art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu PIT podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Przy czym analiza uregulowanej w art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT definicji przychodu prowadzi do wniosku, że przychodem jest tylko takie świadczenie, które skutkuje powstaniem określonego przyrostu majątkowego o charakterze definitywnym, niemającym charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu Ustawy o PIT można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o PIT wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Jednym ze źródeł, które zostało uregulowane w art. 10 ust. 1 pkt 9 są „inne źródła".
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. Ustawy o PIT za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 Ustawy o PIT, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności" wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Z kolei zgodnie z art. 69 ust. 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm., dalej: Prawo bankowe) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Mając na uwadze, że istotą umowy kredytu jest czasowe udostępnienie kapitału (środków pieniężnych) kredytobiorcy, który jest zobowiązany do jego zwrotu w całości na warunkach określonych w umowie kredytu - otrzymanie kredytu nie wiąże się z powstaniem po stronie kredytobiorcy przychodu, ponieważ przyrost majątkowy związany z otrzymaniem środków pieniężnych ma charakter zwrotny.
Jak wskazano wyżej, przychód może powstać również wskutek wystąpienia zdarzenia powodującego zmniejszenie zobowiązań podatnika wobec innych podmiotów. W przypadku umowy kredytowej, takim zdarzeniem mogłoby być umorzenie części lub całości kredytu, które sprawiałoby, że kredytobiorca nie jest zobowiązany do zwrotu części lub całości otrzymanego kapitału.
W Pani przypadku nie mamy jednak do czynienia z ww. sytuacją. Na podstawie Ugody, Strony uzgodniły, że zwróciła Pani (…) Bankowi całą kwotę wypłaconego kapitału Kredytu. Mając jednak na uwadze, że suma świadczeń, które wypłaciła Pani na rzecz (…) Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych Kredytu, przekracza otrzymaną kwotę kapitału Kredytu, w zakresie w jakim te świadczenia przekraczają kapitał Kredytu, stanowią one nadwyżkę ponad kapitał, który został Pani wypłacony.
Przekazując (…) Bankowi środki w kwocie przewyższającej kwotę udzielonego Kredytu w praktyce pomniejszała Pani swój majątek kosztem (…) Banku. Zwrot tej kwoty stanowi zatem „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia Pani majątku i nie można w takim wypadku mówić o powstaniu po Pani stronie przychodu.
Takie stanowisko zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej z 5 czerwca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.418.2025.1.MKA, gdzie Dyrektor KIS analizując analogiczną sytuację wskazał, że:
„W opisanej przez Pana sytuacji bank dokonując wyliczenia ostatecznej kwoty do wypłaty na Pana rzecz uwzględni poniesione wcześniej przez Pana koszty w związku z zawarciem umowy kredytowej. Przy czym kwota zwrotu stanowić będzie nadwyżkę wpłaconych przez Pana środków ponad wypłacony Panu kapitał. Zatem kwota zwrotu uwzględniona w ugodzie nie spowoduje faktycznego przyrostu w Pana majątku, a jedynie "wyrównanie" wcześniejszego zmniejszenia w Pana majątku. Wobec tego zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Zatem, otrzymana przez Pana na podstawie ugody kwota roszczenia, nie będzie stanowiła dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy".
Dyrektor KIS przedstawił podobne stanowisko, m.in. w interpretacjach indywidualnych z:
- interpretacji indywidualnej z 26 czerwca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.494.2025.1.MKA,
- interpretacji indywidualnej z 3 marca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.62.2025.1.KF,
- interpretacji indywidualnej z 21 stycznia 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.897.2024.2.BM.
Mając powyższe na względzie, kwota którą Pani otrzymała na podstawie Ugody, tytułem zwrotu nadwyżki świadczeń wypłaconych przez Panią na rzecz (…) Banku nad kwotą wypłaconego Pani na podstawie Umowy przez (…) Bank kapitału Kredytu nie stanowi dla Pani przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
- dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
- dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłacił Pani określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłata tej kwoty stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wypłata określonej kwoty
Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank
Jak wynika z opisu sprawy, na podstawie zawartej ugody bank zobowiązał się do zwrotu na Pani rzecz kwoty odpowiadającej kwocie jaką suma świadczeń wypłaconych przez Panią na rzecz banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych kredytu przekracza kwotę kapitału kredytu wypłaconego Pani.
W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstał przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro więc w istocie otrzymała Pani od banku zwrot kwoty, która stanowi nadpłatę kredytu, to kwota ta nie stanowi przychodu.
Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Powołane przez Panią interpretacje zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do Pani sprawy, ani do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
