Interpretacja indywidualna z dnia 5 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.631.2025.1.RMA
Wprowadzenie przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej stanowi działalność gospodarczą i odpłatną dostawę towarów podlegającą VAT. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury lub upływu terminu na jej wystawienie, a podstawa opodatkowania ustalana jest w relacji do wartości depozytu prosumenckiego zwiększonego o współczynnik 1,23.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w zakresie uznania za odpłatną dostawę towarów wprowadzania energii elektrycznej do sieci (pytanie nr 1) i nieprawidłowe w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego (pytanie nr 2) i określenia podstawy opodatkowania (pytanie nr 3).
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 4 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy sposobu rozliczenia wprowadzenia wyprodukowanej energii elektrycznej do sieci. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina (...) (dalej: „Gmina” lub „JST”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”).
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.
Gmina dokonała montażu instalacji fotowoltaicznych (dalej: „Instalacje”) na należących do Gminy obiektach użyteczności publicznej, w szczególności na budynku:
(...)
(dalej łącznie jako „Świetlice”).
W związku z uruchomieniem Instalacji i wytwarzaniem z ich udziałem energii elektrycznej, która jest / będzie wprowadzana do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, Gmina jest / będzie w jej ocenie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm., dalej: „ustawa o OZE”), a montowane Instalacje stanowią mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ww. ustawy.
Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna będzie służyć zasileniu w energię budynków, na których te Instalacje się znajdują. W przypadku niedoborów niezbędna energia pobierana będzie przez Gminę z sieci energetycznej należącej do przedsiębiorstwa energetycznego (dalej: „Przedsiębiorstwo energetyczne”). W przypadku nadmiarów (Instalacje wytworzą więcej energii niż będzie to potrzebne w danym budynku), nadwyżki energii będą wprowadzane do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa energetycznego.
Okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie w umowach kompleksowych na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej zawartych z Przedsiębiorstwem energetycznym. Przedmiotem zawartych z Przedsiębiorstwem energetycznym umów kompleksowych jest świadczenie przez Przedsiębiorstwo energetyczne na rzecz Gminy usługi kompleksowej, polegającej na:
a)sprzedaży energii elektrycznej wraz z zapewnieniem świadczenia usługi jej dystrybucji,
b)rozliczaniu energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta (tj. Gminę) do sieci energetycznej, wytworzonej w ww. mikroinstalacji wraz z zapewnieniem usługi odbioru i przesyłania tej energii elektrycznej
(dalej: „Umowy”).
Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna, która następnie jest / będzie wprowadzona do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest / będzie rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Sposób działania tego systemu jest ściśle uregulowany w ustawie o OZE i znajduje swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Gminę Umowach.
Model ten przewiduje, że wyprodukowana przez Instalacje i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest / będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie Gminy i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez Gminę na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zużycia prądu przez Świetlice (Gminę).
Na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE, w modelu net-billingu Przedsiębiorstwo energetyczne dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez Gminę, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Powyższe rozliczenie, w myśl art. 4 ust. 2b ww. ustawy jest prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie, według wzoru stanowiącego różnicę pomiędzy ilością energii pobranej z sieci energetycznej oraz ilości energii wprowadzonej do sieci energetycznej. W efekcie, zgodnie z podstawowymi zasadami matematyki, gdy Gmina w danej godzinie wprowadzi więcej energii niż pobierze (nadwyżka ilości energii wprowadzonej do sieci) powstaje wartość ujemna (dalej: „Saldo ujemne”). Gdy Gmina w danej godzinie pobierze więcej energii niż wprowadzi powstaje wartość dodatnia (dalej „Saldo dodatnie”).
Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE, Przedsiębiorstwo energetyczne dokonuje rozliczenia w modelu net-billing (rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2) na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z art. 4 ust. 2b, jednakże ilość ta następnie jest przeliczana na wartość i samo rozliczenie dokonywane jest jako różnica pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3 tej ustawy.
W myśl art. 4b ust. 1 i 2 ustawy o OZE wartość energii elektrycznej wprowadzanej przez Gminę do sieci jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi – w zależności od daty pierwszego wprowadzenia – albo iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Gminę w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (Salda ujemne) w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej albo ustaloną dla danego miesiąca sumę iloczynów ilości energii (Saldo ujemne) i rynkowej ceny energii wyznaczanych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania.
Z kolei zgodnie z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE wartość energii pobranej z sieci określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania w tym okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci przez Gminę (Saldo dodatnie) oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne (cena brutto), stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
Zgodnie z art. 4c ust. 1 ustawy o OZE, Przedsiębiorstwo energetyczne, w celu prowadzenia rozliczeń systemu net-billing (systemu, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2), prowadzi konto dla Gminy, zwane „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną Gminie za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną „depozytem prosumenckim”.
W myśl ust. 2 ww. artykułu, depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej od Przedsiębiorstwa energetycznego prowadzącego konto prosumenta, tzn. środki zgromadzone na depozycie prosumenckim prowadzonym dla Gminy służą zapłacie zobowiązań Gminy z tytułu poboru energii od Przedsiębiorstwa energetycznego.
Zgodnie z art. 4c ust. 4 ustawy o OZE, wartość depozytu prosumenckiego ustalana jest w każdym miesiącu kalendarzowym. Wartość dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
Podsumowując, wyprodukowana przez Instalacje energia, która nie zostanie na bieżąco zużyta w Świetlicach, zostaje wprowadzona przez Gminę do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa energetycznego. Przedsiębiorstwo energetyczne ustala ilość wprowadzonej do jego sieci w danym miesiącu kalendarzowym energii oraz odpowiadającą jej wartość (pieniężną), która to wartość jest dopisywana do depozytu prosumenckiego Gminy – ale dopiero w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Jednocześnie, rozliczając płatność Gminy z tytułu energii pobranej przez Gminę za dany okres rozliczeniowy, Przedsiębiorstwo potrąca z niej kwotę dostępną na depozycie prosumenckim w danym miesiącu (czyli kwotę stanowiącą sumę wartości zgromadzonych za poprzednie miesiące pomniejszoną o wcześniejsze potrącenia).
W praktyce może zatem zdarzyć się tak, że w danym okresie rozliczeniowym płatność Gminy na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego zostanie zmniejszona o całą dostępną kwotę depozytu (wartość zobowiązania przekracza lub jest równa wartości depozytu), o część dostępnej kwoty depozytu (wartość zobowiązania mniejsza niż wartość depozytu) lub też w ogóle nie zostanie potrącona (wartość depozytu w momencie rozliczenia wynosi zero).
Jeśli kwota (lub jej część) zgromadzona w danym miesiącu kalendarzowym na depozycie prosumenckim nie zostanie wykorzystana przez rok, to niewykorzystane środki będą stanowiły nadpłatę zwracaną Gminie przez Przedsiębiorstwo energetyczne. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 11 pkt 2 ustawy o OZE w przypadku, gdy Gmina ww. ramach rozliczenia, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana Gminie przez Przedsiębiorstwo energetyczne, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
Powyższe uregulowania ustawy o OZE znajdują swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Gminę Umowach z Przedsiębiorstwem energetycznym. W szczególności:
·Strony przyjęły w Umowach dwumiesięczny okres rozliczeniowy dla zobowiązań Gminy z tytułu poboru energii elektrycznej;
·Przedsiębiorstwo energetyczne dokumentuje potrącenie zobowiązań Gminy i kwot dostępnych w depozycie prosumenckim na fakturach wystawianych na Gminę po zakończeniu każdego ustalonego przez strony w Umowach dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego;
·Gmina realizuje płatności na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu jej zobowiązań po potrąceniach z depozytem prosumenckim na rachunek bankowy wskazany na fakturach VAT otrzymanych od Przedsiębiorstwa energetycznego. Faktury takie są wystawiane przez Przedsiębiorstwo w miesiącu kolejnym po zamknięciu dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego i wskazują odpowiedni termin płatności dla Gminy z tytułu jej zobowiązań po potrąceniu z depozytem prosumenckim (np. za okres styczeń-luty 2025 faktura została wystawiona 13 marca 2025 i wskazywała termin płatności 27 marca 2025);
·Umowy ani faktury Przedsiębiorstwa energetycznego nie wskazują żadnego terminu płatności dla Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Gminy z tytułu wprowadzonej przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa. Jak wskazano wyżej, płatności takie nie występują - zastępuje je potrącenie wynikające z mechanizmu przewidzianego ustawą o OZE, a wartość takiego potrącenia jest wskazywana przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturach wystawianych na Gminę.
W celach ilustracyjnych Gmina pragnie wskazać przykładowy sposób rozliczenia:
Gmina otrzymała w marcu 2025 r. fakturę dot. rozliczenia energii elektrycznej w Świetlicy w (...). Faktura została wystawiona 13 marca 2025 r. i wskazywała termin płatności 27 marca 2025 r. Rozliczenie dotyczyło okresu od 1 stycznia do 28 lutego 2025 r. Wystawiona na Gminę faktura opiewała na kwotę 3 814,00 PLN brutto, z czego wartość zakupionej energii elektrycznej wyniosła 2 470,88 PLN brutto (tj. bez uwzględnienia dodatkowych opłat np. opłaty handlowej, sieciowej stałej, sieciowej zmiennej całodobowej itp.) – wartość ta stanowi maksymalną kwotę możliwą do wzajemnego potrącenia ze środkami zgromadzonymi w przeszłych okresach na depozycie prosumenckim (wzajemne rozliczenie obejmuje wyłącznie wartość energii elektrycznej, bez uwzględniania dodatkowych opłat).
Na depozycie prosumenckim do lutego 2025 r. włącznie zgromadzone i nierozliczone zostały środki w łącznej kwocie 460,04 PLN brutto.
Tym samym, z tytułu wzajemnych rozliczeń w tym zakresie Gmina zobowiązana była do zapłaty na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego kwoty 3 353,96 PLN, tj. 3 814,00 PLN brutto pomniejszone o kwotę rozliczonego depozytu prosumenckiego w wysokości 460,04 PLN.
Jednocześnie, Gmina w lutym 2025 r. – z wykorzystaniem ww. mikroinstalacji – wprowadziła do sieci energię elektryczną o wartości 96,78 PLN. Kwota ta została przypisana na depozycie prosumenckim i będzie możliwa do wzajemnego potrącenia ze zobowiązaniami Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej w następnych okresach rozliczeniowych (od marca 2025).
Gmina wskazuje, że Instalacje zamontowane na Świetlicach są / będą wykorzystywane tylko przez te obiekty, a wytwarzanie prądu w Instalacjach odbywa się / będzie odbywać się w sposób ciągły. Gmina pragnie również wskazać, iż wytworzony w Instalacjach prąd nie podlega / nie będzie podlegał sprzedaży na rzecz podmiotów trzecich (tzn. nikt poza Świetlicami i Przedsiębiorstwem energetycznym nie będzie odbiorcą prądu wytworzonego przez Instalacje).
Pytania
1.Czy wprowadzenie do sieci energetycznej energii elektrycznej, która jest / będzie produkowana w Instalacjach zamontowanych na Świetlicach stanowi / będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku?
2.Czy w odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej za dany okres rozliczeniowy – upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a) ustawy o VAT – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany dwumiesięczny okres rozliczeniowy?
3.Czy podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT dla wprowadzenia przez Gminę do sieci energetycznej energii, która jest / będzie produkowana za pomocą Instalacji, stanowi / będzie stanowić – odrębnie dla każdego dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego – pomniejszona o kwotę podatku należnego kwota potrącana przez Przedsiębiorcę energetycznego z depozytu prosumenckiego z zobowiązaniem Gminy za ten dwumiesięczny okres rozliczeniowy?
Państwa stanowisko w sprawie
1.Wprowadzenie do sieci energetycznej prądu, który jest / będzie produkowany w Instalacjach zamontowanych na Świetlicach, stanowi / będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.
2.W odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej za dany okres rozliczeniowy – upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a) ustawy o VAT – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany dwumiesięczny okres rozliczeniowy.
3.Podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT dla wprowadzenia przez Gminę do sieci energetycznej energii, która jest / będzie produkowana za pomocą Instalacji, stanowi / będzie stanowić – odrębnie dla każdego dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego – pomniejszona o kwotę podatku należnego kwota potrącana przez Przedsiębiorcę energetycznego z depozytu prosumenckiego z zobowiązaniem Gminy za ten dwumiesięczny okres rozliczeniowy.
Uzasadnienie stanowiska Gminy
Ad 1.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy, nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji, których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Jako że JST są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, iż spełniają zawartą w tym przepisie definicję podatnika VAT. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez JST, nawet gdy dotyczą one zadań własnych gmin, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT.
Zatem w przypadku, gdy Gmina realizuje należące do niej zadania na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – powinna być ona traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa ona de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. W świetle tego zapisu działalność Gminy polegająca na wprowadzeniu do sieci wyprodukowanego z pomocą Instalacji prądu stanowi / będzie stanowić działalność gospodarczą („wszelka działalność producentów”).
Stosownie natomiast do treści art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, iż wprowadzanie przez Gminę energii elektrycznej wyprodukowanej w Instalacjach do sieci stanowi / będzie stanowić sprzedaż energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego, co wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów.
Zaprezentowane stanowisko znajduje oparcie m.in. w interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS” lub „Organ”) w sprawie o podobnym stanie faktycznym z dnia 14 marca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.1073.2024.1.KS, w której Organ stwierdził, iż „W okolicznościach analizowanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej należy rozpatrywać jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa w związku z tą dostawą należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, bowiem dokonują Państwo dostawy energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach fotowoltaicznych na podstawie umowy cywilnoprawnej, która została zawarta z przedsiębiorstwem energetycznym. Wprowadzając wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej energię do sieci energetycznej dokonują Państwo jako prosument i podatnik VAT, na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Dostawa energii elektrycznej nie została przez ustawodawcę wymieniona jako zwolniona od podatku, w konsekwencji stanowi ona czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług”.
Zważywszy natomiast, że ani ustawa o VAT ani też wydane na jej podstawie rozporządzenia nie przewidują zwolnienia z VAT dla czynności wprowadzania energii elektrycznej do sieci, czynności powyższe nie podlegają / nie będą podlegać takiemu zwolnieniu.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Gminy, opisane czynności wprowadzania do sieci energetycznej prądu, który jest / będzie produkowany w Instalacjach zamontowanych na Świetlicach stanowi / będzie stanowić po stronie Gminy działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.
Ad 2.
Stosownie do treści art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy o VAT obowiązek podatkowy z tytułu dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego powstaje z chwilą wystawienia faktury.
Z kolei zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4) ustawy o VAT w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4) ustawy o VAT – czyli m.in. dostawa energii elektrycznej – fakturę wystawia się z upływem terminu płatności.
Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 19a ust. 7 ustawy o VAT w przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku, gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
Przy tak określonym brzmieniu przepisów – zważywszy, że w przedmiotowym stanie faktycznym strony nie ustaliły wprost terminu płatności dla zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej – konieczne jest dokonanie przez organ interpretacji sformułowania „upływ terminu płatności” użytego w art. 106i ust. 3 pkt 4) oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, aby możliwe było ustalenie przez podatnika (Gminę) terminu wystawienia faktury oraz momentu powstania obowiązku podatkowego.
W ocenie Gminy termin płatności dla zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy w rozumieniu ww. przypisów upływa w tej samej dacie, co termin płatności ustalony przez strony dla zobowiązania Gminy wobec Przedsiębiorstwa energetycznego, czyli termin płatności wskazany przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturach wystawianych przez nie na Gminę.
Wynika to z istoty rozliczeń stron ukształtowanych przez ustawę o OZE – zgodnie z mechanizmem wprowadzonym tą ustawą Przedsiębiorca zasadniczo nie płaci nic na rzecz Gminy w formie pieniężnej, ale potrąca ze swojej wierzytelności za dany okres rozliczeniowy kwotę wierzytelności Gminy zapisaną na depozycie prosumenckim. Potrącenie to jest jedyną zapłatą jaką Gmina otrzymuje od Przedsiębiorstwa energetycznego w odniesieniu do zamkniętego okresu rozliczeniowego, a moment tego potrącenia następuje ostatecznie wraz rozliczeniem się stron. Jednocześnie terminem takiego rozliczenia jest właśnie termin płatności wskazany przez Przedsiębiorstwo energetyczne na wystawianych przez nie fakturach na rzecz Gminy.
Według art. 4 ust. 3a ustawy o OZE sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3. Zgodnie z tym przepisem w modelu net-billing Przedsiębiorstwo energetyczne ustala saldo rozliczeń pomiędzy Gminą i Przedsiębiorstwem energetycznym odejmując od wartości energii wprowadzonej przez Gminę wartość energii pobranej.
W myśl art. 4b ust. 1 i 2 ustawy o OZE wartość energii elektrycznej wprowadzanej przez Gminę do sieci jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi – w zależności od daty pierwszego wprowadzenia – albo iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Gminę w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (Salda ujemne) w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej albo ustaloną dla danego miesiąca sumę iloczynów ilości energii (Saldo ujemne) i rynkowej ceny energii wyznaczanych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania. Zgodnie z tym przepisem Przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wartość energii wprowadzonej przez Gminę dla danego miesiąca kalendarzowego.
Jak wskazuje art. 4c ust. 1 ustawy o OZE sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”. Z kolei stosownie do ust. 2 tego artykułu, depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1. Zgodnie z tymi przepisami wartość energii wprowadzonej przez Gminę do sieci (ustalona zgodnie z art. 4b) zapisywana jest na prowadzonym dla Gminy przez Przedsiębiorstwo energetyczne koncie („depozycie prosumenckim”) i wprowadzenie takiej energii przez Gminę do sieci nie wiąże się z bezpośrednią zapłatą przez Przedsiębiorstwo, ale daje podstawę do potrącania kwot zgromadzonych na depozycie z zobowiązaniami Gminy wobec Przedsiębiorstwa energetycznego.
Art. 4c ust 3 ustawy o OZE stanowi, że zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2 określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez Gminę, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania. Zgodnie z tym przepisem Przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wartość energii pobranej przez Gminę z sieci energetycznej w danym okresie rozliczeniowym (tu: 2 miesiące), czyli zobowiązanie Gminy wobec Przedsiębiorstwa za dany okres i od tej wartości potrąca kwoty zgromadzone na depozycie. Potrącenia takiego Przedsiębiorstwo może dokonać dopiero po zamknięciu takiego okresu, bo dopiero wówczas możliwe jest ustalenie wartości zobowiązania Gminy. Jednocześnie potrącenie to ex lege odnosi się do zamkniętego okresu rozliczeniowego.
Jak Gmina wskazała w stanie faktycznym, w zawartych między Gminą a Przedsiębiorstwem energetycznym Umowach, w szczególności:
·Strony przyjęły w Umowach dwumiesięczny okres rozliczeniowy dla zobowiązań Gminy z tytułu poboru energii elektrycznej;
·Przedsiębiorstwo energetyczne dokumentuje potrącenie zobowiązań Gminy i kwot dostępnych w depozycie prosumenckim na fakturach wystawianych na Gminę po zakończeniu każdego ustalonego przez strony w Umowach dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego;
·Gmina realizuje płatności na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu jej zobowiązań po potrąceniach z depozytem prosumenckim na rachunek bankowy wskazany na fakturach VAT otrzymanych od Przedsiębiorstwa energetycznego. Faktury takie są wystawiane przez Przedsiębiorstwo w miesiącu kolejnym po zamknięciu dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego i wskazują odpowiedni termin płatności dla Gminy z tytułu jej zobowiązań po potrąceniu z depozytem prosumenckim (np. za okres styczeń-luty 2025 faktura została wystawiona 13 marca 2025 i wskazywała termin płatności 27 marca 2025);
·Umowy ani faktury Przedsiębiorstwa energetycznego nie wskazują żadnego terminu płatności dla Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Gminy z tytułu wprowadzonej przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa. Płatności takie nie występują - zastępuje je potrącenie wynikające z mechanizmu przewidzianego ustawą o OZE, a wartość takiego potrącenia jest wskazywana przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturach wystawianych na Gminę.
W takim stanie faktycznym należy uznać, że upływ terminu płatności dla zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4) i art. 19a ust. 7 ustawy o VAT następuje wraz z upływem terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez to Przedsiębiorstwo. To właśnie wraz z upływem tego terminu dokonuje się ostateczne potrącenie kwot zgromadzonych przez Gminę na depozycie z jej zobowiązaniem wobec Przedsiębiorstwa, a więc nic innego jak jednoczesna zapłata wzajemnych zobowiązań przez obie ze stron w odniesieniu do zamkniętego okresu rozliczeniowego. Potwierdzają to wprost regulacje ustawy o OZE, zgodnie z którymi to sprzedawca dokonuje rozliczenia stron i to jego działanie skutkuje potrąceniem (nie jest to proces automatyczny). Wcześniej potrącenie takie w ogóle nie jest możliwe, gdyż przed zamknięciem okresu rozliczeniowego Przedsiębiorca nie zna finalnej kwoty, z której dokona potrącenia. Kwota ta ustalana jest przez niego po zamknięciu okresu rozliczeniowego i potwierdzana w wystawionej fakturze wskazującej zarówno zobowiązanie Gminy, jak i zobowiązanie Przedsiębiorstwa energetycznego (kwotę depozytu podlegającą potrąceniu). Z kolei data wskazana przez Przedsiębiorstwo na fakturze jako termin płatności dla Gminy zamyka rozliczenie stron, a zatem jest jednocześnie datą upływu terminu płatności dla Przedsiębiorstwa.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w podobnym stanie faktycznym w interpretacji indywidualnej z dnia 16 września 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.557.2025.1.SR, w której DKIS wskazał że: „Z opisu sprawy wynika bowiem, że otrzymują Państwo faktury VAT od sprzedawcy energii, które wystawiane są co dwa miesiące. (…) Przedstawiony model rozliczeń między stronami wskazuje na rodzaj kompensaty należności wzajemnych, przy czym należy podkreślić, że kwota należna do zapłaty przez Państwa z tytułu pobranej przez Państwa energii za okres rozliczeniowy (dwa miesiące) jest pomniejszana o kwotę należną Państwu od Sprzedawcy za ten sam okres w związku z energią wprowadzoną do sieci.
Wobec powyższego - zgodnie z powołanymi przepisami - zobowiązani są Państwo, stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, do udokumentowania fakturą ww. sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego (Sprzedawcy) w terminie wskazanym w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy, tj. nie później niż z upływem terminu płatności.
Obowiązek podatkowy dla ustalonej jak wyżej podstawy opodatkowania, powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy. Dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa obowiązek podatkowy wiąże się z chwilą wystawienia przez Państwa faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawienie (gdy Państwo nie wystawią faktury lub wystawią ją z opóźnieniem), a w przypadku, gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności. W konsekwencji winni Państwo wystawić fakturę dokumentującą sprzedaży energii elektrycznej na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego nie później niż z terminem płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci w ww. okresie rozliczeniowym”.
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione przez DKIS w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.487.2025.1.ICZ.
W konsekwencji, w odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej w danym okresie rozliczeniowym – upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy o VAT – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany dwumiesięczny okres rozliczeniowy.
Ad 3.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy. Art. 29a ust. 6 precyzuje z kolei, że kwotę takiej zapłaty dla ustalenia podstawy opodatkowania należy pomniejszyć o VAT.
Jednocześnie należy podkreślić, że podstawa opodatkowania przy świadczeniach okresowych z natury rzeczy musi być ustalana odrębnie dla danego okresu, co w oczywisty sposób sprzężone jest z momentem powstania obowiązku podatkowego, który przy takich świadczeniach także ustalany jest dla konkretnego okresu rozliczeniowego. Innymi słowy – przy świadczeniach okresowych moment powstania obowiązku podatkowego odpowiada na pytanie, kiedy należy rozliczyć VAT za dany okres, a podstawa opodatkowania – od jakiej kwoty za ten okres należy ten podatek rozliczyć.
W konsekwencji w przedmiotowej sprawie – gdzie strony ustaliły między sobą dwumiesięczne okresy rozliczeniowe – podstawę opodatkowania dla świadczenia Gminy na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego ustalać należy dla każdego takiego okresu odrębnie. Zgodnie z powyższą definicją z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oznacza to, że podstawą opodatkowania dla danego okresu rozliczeniowego będzie zapłata, jaką Gmina otrzymuje od Przedsiębiorstwa energetycznego za dany okres rozliczeniowy (pomniejszona o VAT).
Jak zostało szeroko wyjaśnione w opisie stanu faktycznego oraz przy okazji uzasadnienia do pytania nr 2, zgodnie z wymogami prawa powszechnego (ustawa o OZE) w przypadku Gminy jedynym wynagrodzeniem, które Gmina otrzymuje za dany okres rozliczeniowy jest kwota, którą Przedsiębiorstwo energetyczne potrąca jej z faktury za ten okres. Kwota tego potrącenia jest każdorazowo wskazywana przez Przedsiębiorstwo energetyczne na fakturze wystawianej po zamknięciu danego okresu rozliczeniowego.
W konsekwencji, to właśnie pomniejszona o VAT kwota tego potrącenia stanowi podstawę opodatkowania dla świadczeń Gminy na rzecz Przedsiębiorstwa w danym okresie rozliczeniowym – jako wskazane w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT „wszystko co stanowi zapłatę (…)”.
Stanowisko takie potwierdzają wprost cytowane wyżej przepisy ustawy o OZE precyzujące zasady działania mechanizmu rozliczeniowego net-billing. W szczególności warto tu zwrócić uwagę na art. 4c ust. 2 ustawy o OZE, zgodnie z którym depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1. Zgodnie z tą regulacją potrącenie realizowane przez Przedsiębiorstwo energetyczne z depozytu prosumenckiego jest jedyną formą wypłacenia Gminie środków pieniężnych zgromadzonych na depozycie i wypłata ta każdorazowo jest skorelowana z zamkniętym okresem rozliczeniowym.
Innymi słowy – jeśli po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego powstaje obowiązek podatkowy odnoszący się do tego okresu rozliczeniowego, to jedną zapłatą na rzecz Gminy za taki okres jest kwota potrącenia za ten okres.
Należy tu także wyjaśnić, że zgodnie z art. 4c ust. 4 ustawy o OZE, wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Oznacza to, że z tytułu wprowadzenia energii przez Gminę do sieci w danym miesiącu kalendarzowym Gmina nie otrzymuje żadnej niezwłocznej zapłaty po zamknięciu takiego miesiąca. Wartość taka jest dopisywana do jej depozytu dopiero w przyszłym miesiącu i dopiero wówczas może stanowić bazę potrącenia.
Innymi słowy, wartości dopisywane do depozytu prosumenckiego za dany okres nie mogą stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, gdyż w żadnej mierze nie są zapłatą na rzecz Gminy. Wartości takie mogą dopiero stać się podstawą do zapłaty w przyszłości jako baza przyszłego potrącenia. Dopiero jednak skonkretyzowana kwota potrącenia może zostać uznana za zapłatę na rzecz Gminy.
W konsekwencji, jedynym wynagrodzeniem Gminy za energię elektryczną wprowadzoną przez nią do sieci będzie w danym dwumiesięcznym okresie rozliczeniowym kwota potrącenia dokonywanego przez Przedsiębiorstwo energetyczne, która materializuje się na fakturze wystawionej przez to przedsiębiorstwo za dwumiesięczny okres rozliczeniowy. Nie można zatem w inny sposób określić podstawy opodatkowania jak tylko przyjmując, że jest to kwota potrącenia za dany okres pomniejszona o VAT. Inne podejście oznaczałoby, że Gmina musiałaby otrzymać tytułem zapłaty za wprowadzoną do sieci energię inną kwotę/kwoty, co byłoby wprost sprzeczne z ustawą o OZE.
Reasumując, podstawą opodatkowania w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT dla wprowadzenia przez Gminę do sieci energetycznej energii, która jest / będzie produkowana za pomocą Instalacji, stanowi / będzie stanowić – odrębnie dla każdego dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego – pomniejszona o kwotę podatku należnego kwota potrącana przez Przedsiębiorcę energetycznego z depozytu prosumenckiego z zobowiązaniem Gminy za ten dwumiesięczny okres rozliczeniowy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
6) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii;
22) sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku, którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy:
1. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
2. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
6. Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. (...)
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) zwana dalej „ustawą o samorządzie gminnym”.
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy (...).
Realizacja zadań własnych następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.
W analizowanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE”.
Zgodnie z art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy o OZE:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
19)mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;
27a) prosument energii odnawialnej – odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773).
Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:
Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:
1)w mikroinstalacji;
2)w małej instalacji;
3)wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne;
4)wyłącznie z biopłynów.
Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
W myśl art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:
Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.
Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o OZE.
Stosownie do art. 4 ust. 2b ustawy o OZE:
Rozliczenia pomiędzy sprzedawcą, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, a prosumentem energii odnawialnej, prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej są prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie. Sumarycznie zbilansowana ilość energii elektrycznej, wprowadzona do i pobrana z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, jest wyznaczana dla danej godziny metodą wektorową według następującego wzoru:
Eb(t) = Ep(t) – Ew(t)
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
Eb(t) – ilość energii sumarycznie zbilansowanej w godzinie (t), wyrażoną w kWh, podlegającą rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej w danej godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej w danej godzinie (t) do tej sieci,
Ep(t) – sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej pobranej w godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh,
Ew(t) – sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej wprowadzonej w godzinie (t) do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh, przy czym dla prosumenta wirtualnego energii odnawialnej jako ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przyjmuje się ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii wyznaczoną zgodnie z ust. 2 pkt 3 lit. b.
Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.
Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:
Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie – Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.
Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:
W przypadku gdy:
1)prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;
2)prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.
Zgodnie z art. 4 ust. 11a pkt 1 ustawy o OZE:
Wysokość zwracanej nadpłaty, o której mowa w ust. 11 pkt 2, nie może przekroczyć 20 % wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty − w przypadku gdy wartość energii elektrycznej wytworzonej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej jest wyznaczana zgodnie z art. 4b ust. 1.
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847), dalej jako „ustawa zmieniająca”:
Od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, wyznacza się zgodnie z art. 4b ust. 1 tej ustawy oraz, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej i prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w rozumieniu odpowiednio art. 2 pkt 27a i 27c ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się art. 4 ust. 11a pkt 1 tej ustawy, w przypadku gdy do dnia 30 czerwca 2024 r. prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej korzystał ze sposobu wyznaczania wartości energii elektrycznej, o którym mowa w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1.
W art. 9 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że:
Do prosumenta energii odnawialnej i prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, o których mowa w ust. 1, stosuje się art. 4b ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 31 ustawy zmieniającej stanowi, że:
Przepis art. 4c ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
W art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r. wskazano, że:
W przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:
1)sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;
2)rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 5, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.
W myśl art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r.:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej do dnia 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:
1)sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;
2)rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 6, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.
W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r.:
W przypadku gdy prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1)ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;
2)rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r.:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1)ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;
2)rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
Zgodnie z art. 4b ust. 4 ustawy o OZE:
Rynkowa cena energii elektrycznej ustalana jest dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania, w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz. Urz. UE L 158 z 14.6.2019, str. 54), zwanego dalej „rozporządzeniem 2019/943”, jako ważona wolumenem obrotu średnia z cen energii elektrycznej określonych dla polskiego obszaru rynkowego dla wszystkich sesji notowań danej doby w systemie kursu jednolitego na rynkach dnia następnego, prowadzonych:
1)przez giełdę towarową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 910) oraz
2)w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego prowadzonego przez wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej.
Przepisy art. 4c ust. 1 ustawy o OZE stanowi, że:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.
Zgodnie z art. 4c ust. 2 ustawy o OZE:
Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.
W myśl art. 4c ust. 3 ustawy o OZE:
Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
Według art. 4c ust. 4 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2025 r.:
Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
Stosownie do art. 4c ust. 4 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2025 r.:
Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
Na mocy art. 4c ust. 5 ustawy o OZE:
Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
Jak stanowi art. 4c ust. 6 ustawy o OZE:
Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
Z kolei art. 40 ust. 1-1aa ustawy o OZE wskazuje, że:
1. Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej „sprzedawcą zobowiązanym”, na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy – Prawo energetyczne.
1a. Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.
1aa. Sprzedawcą wybranym, o którym mowa w ust. 1a, może być także sprzedawca zobowiązany.
W zakresie, w jakim powołane przepisy dotyczą prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, weszły one w życie 2 lipca 2025 r.
Należy zauważyć, że w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii ustawodawca wprowadził m.in. zmiany dotyczące depozytu prosumenckiego. Zmiany obejmują wszystkich prosumentów objętych net-billingiem – niezależnie, czy zaczęli wytwarzać energię do 30 czerwca 2024 r. czy od 1 lipca 2024 r.
Nowelizacja ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii zakłada zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i przyporządkowanie go do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Oznacza to, że za każdą kilowatogodzinę (kWh) energii wprowadzonej do sieci, prosument otrzymuje środki nie tylko za cenę rynkową, ale również powiększone o ten współczynnik.
Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii obowiązujących do 31 stycznia 2025 r. oraz obowiązujących od 1 lutego 2025 r.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Dokonali Państwo montażu instalacji fotowoltaicznych na należących do Państwa obiektach użyteczności publicznej, w szczególności na budynku:
(...).
W związku z uruchomieniem Instalacji i wytwarzaniem z ich udziałem energii elektrycznej, która jest / będzie wprowadzana do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, są/będą Państwo prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, a montowane Instalacje stanowią mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 tej ustawy.
Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna będzie służyć zasileniu w energię budynków, na których te Instalacje się znajdują. W przypadku niedoborów niezbędna energia pobierana będzie z sieci energetycznej należącej do przedsiębiorstwa energetycznego. W przypadku nadmiarów (Instalacje wytworzą więcej energii niż będzie to potrzebne w danym budynku), nadwyżki energii będą wprowadzane do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa energetycznego.
Okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie w umowach kompleksowych na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej zawartych z Przedsiębiorstwem energetycznym. Przedmiotem zawartych z Przedsiębiorstwem energetycznym umów kompleksowych jest świadczenie przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Państwa rzecz usługi kompleksowej, polegającej na:
·sprzedaży energii elektrycznej wraz z zapewnieniem świadczenia usługi jej dystrybucji,
·rozliczaniu energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta (tj. Państwa) do sieci energetycznej, wytworzonej w ww. mikroinstalacji wraz z zapewnieniem usługi odbioru i przesyłania tej energii elektrycznej.
Wytworzona w Instalacjach energia elektryczna, która następnie jest / będzie wprowadzona do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest / będzie rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Sposób działania tego systemu jest uregulowany w ustawie o OZE i znajduje swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Państwa Umowach.
Model ten przewiduje, że wyprodukowana przez Instalacje i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest / będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym Państwa koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez Państwa na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zużycia prądu przez Świetlice (Państwa).
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy wprowadzanie do sieci energetycznej energii elektrycznej, która jest/będzie produkowania w Instalacjach zamontowanych na Świetlicach, stanowi/będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.
Na gruncie ustawy sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą.
W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:
„Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów”.
Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usługi oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usługi.
Jak wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C‑219/12.
W okolicznościach sprawy sprzedaż energii elektrycznej należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa w związku z tą dostawą należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, bowiem dokonują/będą Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej produkowanej w Instalacjach zamontowanych na Świetlicach na podstawie umów kompleksowych na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej zawartych z Przedsiębiorstwem energetycznym.
Wprowadzając wyprodukowaną w Instalacjach energię do sieci energetycznej dokonują/będą Państwo dokonywać jako prosument energii odnawialnej i czynny podatnik podatku od towarów i usług na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Sprzedaż energii elektrycznej nie została przez ustawodawcę wymieniona jako zwolniona od podatku, w konsekwencji podlega/będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem wprowadzenie przez Państwa do sieci energetycznej energii elektrycznej, która jest/będzie produkowana w Instalacjach zamontowanych na Świetlicach, stanowi/będzie stanowić u Państwa działalność gospodarczą oraz odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wprowadzenia do sieci energetycznej energii elektrycznej, tj. uznania, że upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy dla potrzeb ustalenia po Państwa stronie terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a) ustawy, przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Państwa za dany dwumiesięczny okres rozliczeniowy.
Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.
W myśl art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego.
Stosownie do art. 19a ust. 7 ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.
Zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze − rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku od towarów i usług, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.
Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.
W myśl art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1)sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2)wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3)wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4)otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a)wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b)czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c)dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy:
Fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności − w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4.
Stosownie do art. 106i ust. 7 pkt 1 ustawy:
Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi.
W myśl art. 106i ust. 8 ustawy:
Przepis ust. 7 pkt 1 nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostawy i świadczenia usług, o których mowa w art. 19a ust. 3, 4 i ust. 5 pkt 4, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.
W przypadku dostaw energii elektrycznej na rzecz innego podatnika podatku VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, zaś faktura powinna być wystawiona najpóźniej z chwilą upływu terminu płatności. W sytuacji, gdy podatnik nie wystawił w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem – obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawianie, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.
W analizowanym przypadku przez „termin płatności” rozumie się termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta.
Jak wykazano powyżej, wprowadzenie do sieci energii elektrycznej wytworzonej przez Państwa za wynagrodzeniem podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że wytworzona w Instalacjach energia elektryczna, która następnie jest / będzie wprowadzona do sieci Przedsiębiorstwa energetycznego, jest / będzie rozliczana w ramach tzw. „net-billingu”. Sposób działania tego systemu jest uregulowany w ustawie o OZE i znajduje swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Państwa Umowach.
Model ten przewiduje, że wyprodukowana przez Instalacje i wprowadzona do sieci energia elektryczna jest / będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym Państwa koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez Państwa na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zużycia prądu przez Świetlice (Państwa).
W modelu net-billingu Przedsiębiorstwo energetyczne dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez Państwa wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Powyższe rozliczenie jest prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie, według wzoru stanowiącego różnicę pomiędzy ilością energii pobranej z sieci energetycznej oraz ilości energii wprowadzonej do sieci energetycznej. W efekcie, gdy Państwo w danej godzinie wprowadzą więcej energii niż pobiorą (nadwyżka ilości energii wprowadzonej do sieci) powstaje wartość ujemna („Saldo ujemne”). Gdy w danej godzinie pobiorą Państwo więcej energii niż wprowadzą, powstaje wartość dodatnia (dalej „Saldo dodatnie”).
Przedsiębiorstwo energetyczne, w celu prowadzenia rozliczeń systemu net-billing prowadzi konto dla Państwa, zwane „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną Państwu za energię elektryczną wprowadzoną do sieci zwaną „depozytem prosumenckim”.
Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie Państwa zobowiązań z tytułu zakupu energii elektrycznej od Przedsiębiorstwa energetycznego prowadzącego konto prosumenta, tzn. środki zgromadzone na depozycie prosumenckim służą zapłacie Państwa zobowiązań z tytułu poboru energii od Przedsiębiorstwa energetycznego.
Powyższe uregulowania ustawy o OZE znajdują swoje odzwierciedlenie w zawartych przez Państwa Umowach z Przedsiębiorstwem energetycznym. W szczególności:
·Strony przyjęły w Umowach dwumiesięczny okres rozliczeniowy dla zobowiązań Państwa z tytułu poboru energii elektrycznej;
·Przedsiębiorstwo energetyczne dokumentuje potrącenie zobowiązań Państwa i kwot dostępnych w depozycie prosumenckim na fakturach wystawianych na Państwa po zakończeniu każdego ustalonego przez strony w Umowach dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego;
·Realizują Państwo płatności na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zobowiązań po potrąceniach z depozytem prosumenckim na rachunek bankowy wskazany na fakturach VAT otrzymanych od Przedsiębiorstwa energetycznego. Faktury takie są wystawiane przez Przedsiębiorstwo w miesiącu kolejnym po zamknięciu dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego i wskazują odpowiedni termin płatności dla Państwa z tytułu zobowiązań po potrąceniu z depozytem prosumenckim;
·Umowy ani faktury Przedsiębiorstwa energetycznego nie wskazują żadnego terminu płatności dla Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Państwa z tytułu wprowadzonej przez Państwa energii elektrycznej do sieci energetycznej należącej do Przedsiębiorstwa.
Jak wynika z powyższego, model net-billingu przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na Państwa indywidualnym koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą (ewentualnie) zapłacie na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego z tytułu zużycia prądu w danym okresie rozliczeniowym.
Zatem model rozliczeń między Państwem i Przedsiębiorstwem energetycznym (sprzedawcą energii elektrycznej) wskazuje na stosowanie kompensaty wzajemnych należności, gdyż kwota należna do zapłaty przez Państwa z tytułu pobranej przez Państwa energii jest pomniejszana o kwotę należną Państwu od Przedsiębiorstwa energetycznego w związku z energią wprowadzoną do sieci.
Nie można zatem przyjąć, że nie występuje żaden termin płatności należności (rozliczeń) Przedsiębiorstwa energetycznego na rzecz Państwa za energię wprowadzoną do sieci, skoro określone zostały okresy rozliczeniowe i formy rozliczania wzajemnych należności.
Zgodnie z ww. przepisami są Państwo zobowiązani w myśl art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy do udokumentowania fakturą ww. sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego (sprzedawcy) w terminie wskazanym w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy, tj. nie później niż z upływem terminu płatności. Obowiązek podatkowy powstaje/będzie powstawać zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy.
Zatem dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa obowiązek podatkowy wiąże/będzie się wiązać się z chwilą wystawienia przez Państwa faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawienie (gdy Państwo nie wystawią faktury lub wystawią ją z opóźnieniem), a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności. Należy podkreślić, że jest to termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta, którym są Państwo.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za nieprawidłowe z uwagi na Państwa rozstrzygnięcie, że upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy dla potrzeb ustalenia po Państwa stronie terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a) ustawy, przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Państwa za dany dwumiesięczny okres rozliczeniowy.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą określenia podstawy opodatkowania dla wprowadzenia do sieci energetycznej prądu, który jest/będzie produkowany za pomocą Instalacji.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1)podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2)koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Stosownie do art. 29a ust. 7 ustawy:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1)stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2)udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3)otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Kluczowa dla konstrukcji podstawy opodatkowania jest analiza pojęcia wynagrodzenia rozumianego jako wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.
Kluczowa dla konstrukcji podstawy opodatkowania jest analiza pojęcia wynagrodzenia rozumianego jako wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.
Wskazany powyżej przepis art. 4b ust. 1 i ust. 2 ustawy o OZE wyznacza wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej określając ją jako iloczyn sumy/suma iloczynów ilości energii elektrycznej wynikający z salda ujemnego i rynkowej ceny energii elektrycznej. Kwotę tą należy uznać za należne Państwu (tj. prosumentowi) wynagrodzenie za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach fotowoltaicznych.
Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta pozostaje bez wpływu na określenie wysokości podstawy opodatkowania.
Mając na uwadze konstrukcję normatywną podstawy opodatkowania, wyrażoną w przytoczonym powyżej art. 29a ust. 1 ustawy oraz powołane przepisy ustawy o odnawialnych źródłach energii, należy podkreślić, że podstawą opodatkowania jest w istocie kwota należna, co istotne, pomniejszona o należny z tytułu danej dostawy podatek.
Kwotę należną dla Państwa jako prosumenta z tytułu dostawy wytworzonej energii elektrycznej w instalacji fotowoltaicznej stanowi wartość ustalona jako iloczyn sumy/suma iloczynów ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez Państwa do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i rynkowej ceny energii elektrycznej. Wskazana wartość (iloczyn sumy/suma iloczynów ilości energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) − jak stwierdzono powyżej − jest wartością należną Państwu z tytułu rozliczenia wprowadzonej do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej, obejmującą całość należnego Państwu świadczenia od przedsiębiorstwa energetycznego, którą – w celu określenia podstawy opodatkowania – należy pomniejszyć o kwotę występującego dla tej dostawy podatku należnego. Wskazuje to, że ww. wartość (iloczyn sumy/suma iloczynów ilości energii wprowadzonej do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) stanowi kwotę brutto z tytułu dostawy wprowadzonej przez Państwa (tj. prosumenta) do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej, to znaczy kwotę zawierającą w sobie podatek VAT. Podatek z tytułu tej dostawy należy więc liczyć od sumy wskazanej wartości (iloczynu sumy/sumy iloczynów ilości energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej), tj. metodą „w stu”.
Z powyższych wyjaśnień wynika, że jeżeli w danym okresie rozliczeniowym Państwo jako Prosument wprowadzą do sieci mniej energii elektrycznej niż z tej sieci Państwo pobiorą, nie oznacza to, że po Państwa stronie, w danym okresie rozliczeniowym, nie wystąpi podstawa opodatkowania, a w związku z tym nie powstanie obowiązek podatkowy. Jeżeli z saldowania ilościowego, dokonywanego w każdej godzinie doby, będzie wynikało, że Prosument wprowadził więcej energii niż pobrał z sieci, w odniesieniu do tak wprowadzonej do sieci przez Państwa energii elektrycznej, wystąpi u Państwa podstawa opodatkowania, a w związku z tym powstanie również obowiązek podatkowy (pomimo, że w skali całego okresu rozliczeniowego pobrali Państwo więcej energii niż wprowadzili do sieci).
Powyższe zasady dotyczą wprowadzania do sieci energetycznej energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych w okresie do 31 stycznia 2025 r.
W zakresie przepisów obowiązujących od 1 lutego 2025 r. należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 4c ust. 4 ustawy o OZE (obowiązujący od 1 lutego 2025 r. przepis zmieniony ustawą z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847), która weszła w życie 28 grudnia 2024 r.):
Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
Z powyższego wynika zatem, że zwiększenie depozytu prosumenckiego o współczynnik 1,23 skutkuje zmniejszeniem różnicy między rynkową ceną energii dla prosumenta energii odnawialnej a oferowaną stawką z taryfy operatora.
Tym samym należy przyjąć, że ww. przypadku podstawą opodatkowania będzie iloczyn sumy/suma iloczynów ilości energii elektrycznej, którą Państwo wprowadzili do sieci dystrybucyjnej w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, od której należy obliczyć kwotę należnego podatku, a nie wyliczać go metodą „w stu”. Jedynie przemnożona przez współczynnik 1,23 rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej stanowi wartość brutto, od której można wyliczyć podatek VAT metodą „w stu”.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest zatem nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W odniesieniu do powołanych przez Państwa m.in. w uzasadnieniu pytania nr 2 interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację. Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa i wiążą strony jedynie w konkretnych, indywidualnych sprawach – a zawartego w nich stanowiska organu podatkowego nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę tut. Organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie (prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 109/15).
Jednocześnie zauważyć należy, że Organ dokonał tożsamego rozstrzygnięcia w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego jak w ww. interpretacjach. Zarówno bowiem w interpretacji z 16 września 2025 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.557.2025.1.SR, jak i w interpretacji z 12 września 2025 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.487.2025.1.ICZ Organ wskazał: „W przypadku dostaw energii elektrycznej na rzecz innego podatnika podatku VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, zaś faktura powinna być wystawiona najpóźniej z chwilą upływu terminu płatności.
W sytuacji, gdy podatnik nie wystawił w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawianie, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
W analizowanym przypadku przez „termin płatności” rozumie się termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta”.
Z interpretacji tych, wbrew Państwa twierdzeniu, nie można wnioskować, że „W (...) odniesieniu do zobowiązania Przedsiębiorstwa energetycznego wobec Gminy z tytułu wprowadzenia przez Gminę energii elektrycznej do sieci energetycznej w danym okresie rozliczeniowym – upływ terminu płatności w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, dla potrzeb ustalenia po stronie Gminy terminu wystawienia faktury oraz momentu obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 19a ust. 5 pkt 4) lit. a) ustawy o VAT – przypada w dniu upływu terminu płatności wskazanego na fakturze wystawianej przez Przedsiębiorstwo energetyczne na Gminę za dany dwumiesięczny okres rozliczeniowy”.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
