Interpretacja indywidualna z dnia 28 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-2.4012.884.2025.1.MC
Nieodpłatne pozostawienie nakładów inwestycyjnych na cudzym gruncie należy uznać za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, gdy nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podstawą opodatkowania jest koszt tych nakładów poniesiony przez podatnika.
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest:
- nieprawidłowe w części dotyczącej uznania czynności nieodpłatnego przekazania (pozostawienia) na rzecz wspólników nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenie usług (pytanie nr 1),
- prawidłowe w części dotyczącej ustalenia podstawy opodatkowania z tytułu czynności nieodpłatnego przekazania (pozostawienia) na rzecz wspólników nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie (pytanie nr 3).
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) (...) SPÓŁKA JAWNA (dalej: Spółka) z siedzibą w (…), ul. (…), (…), wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy (…) pod numerem KRS (…), NIP (…), wnosi o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Spółka jest podmiotem transparentnym podatkowo.
Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży artykułów sanitarnych i hydraulicznych.
Do 30 września 2024 r. wspólnikami byli:
- A.A. 50%,
- B.B. 25%,
- C.C. 25%.
Od 1 października 2024 r. wspólnikami są:
- A.A. 49% (50% udziału w gruntach),
- B.B. 50% (50% udziału w gruntach),
- D.D. 1% (nie posiada udziałów w gruntach).
Wspólnicy oddali Spółce w dzierżawę, do użytkowania na cele prowadzonej działalności gospodarczej i pobierania z niej pożytków, następujące nieruchomości:
1. Nieruchomości (grunty) położone w (...) przy ul. (…), objęte księgami wieczystymi:
a) (…),
b) (…),
c) (…).
Wskazane nieruchomości zostały zakupione przez wspólników do majątku prywatnego w 1995 r. i 2006 r.
W 1998 r. Spółka na wydzierżawionych nieruchomościach wybudowała pawilon handlowy, ogrodzenie oraz dokonała utwardzenia placu. Od poniesionych wydatków inwestycyjnych Spółka odliczyła VAT naliczony i zastosowała jednorazową amortyzację.
W 2000 r. Spółka wybudowała na nieruchomości wiatę magazynową. Od wydatków na budowę odliczono VAT naliczony. Inwestycja została zamortyzowana jednorazowo.
W 2007 r. Spółka wybudowała i oddała do użytkowania drugi pawilon handlowy. Od wydatków inwestycyjnych Spółka odliczyła VAT naliczony. Amortyzacja trwała 10 lat i została zakończona.
W 2019 r. dokonano modernizacji utwardzenia placu (wartość 16 000 zł netto). Od poniesionych nakładów odliczono VAT naliczony. Inwestycja jest obecnie amortyzowana.
Obecnie wszystkie obiekty są w pełni zamortyzowane, z wyjątkiem modernizacji z 2019 r.
Grunty, na których znajdują się budynki i inne obiekty (pawilony, ogrodzenie, utwardzenie placu, wiata magazynowa), stanowią prywatną własność A.A. i B.B. po 50%.
Grunty te nigdy nie stanowiły własności Spółki, od początku należały do wspólników. Spółka rozliczała wyłącznie nakłady ponoszone na cudzym gruncie jako inwestycje w obcym środku trwałym.
Budynki i obiekty figurują w księgach Spółki jako jej środki trwałe.
Zgodnie z § 7 ust. 5 umowy dzierżawy zawartej między Wnioskodawcą i Panem A.A. a Spółką jawną: Dzierżawca ma prawo dokonać nakładów zwiększających wartość Nieruchomości. Strony powinny w takich uzgodnieniach każdorazowo uregulować kwestię rozliczeń nakładów w przypadku jej wypowiedzenia lub rozwiązania. Jeśli Strony nie uzgodnią kwestii rozliczeń zgodnie z powyższymi zasadami, nakłady zostaną rozliczone według ich wartości księgowej na dzień zakończenia dzierżawy.
Wnioskodawca planuje wypowiedzenie umowy dzierżawy i nie przewiduje się szczególnych uzgodnień dotyczących zwrotu nakładów.
Spółka planuje pozostawić je wspólnikom bez przywracania ich do stanu pierwotnego (wiązałoby się to z poniesieniem olbrzymich kosztów), zaś wydzierżawiający nabędą prawo do zatrzymania całości nakładów i ulepszeń poniesionych przez Spółkę na ich nieruchomościach.
W związku z tym Spółka nie otrzyma od właścicieli nieruchomości żadnego wynagrodzenia z tego tytułu.
Reasumując, zwrot nakładów nastąpi nieodpłatnie, bez zwrotu poniesionych przez Spółkę wydatków przez wspólników.
Pytania
1)Czy w świetle planowanego zakończenia dzierżawy oraz pozostawienia przez Spółkę poniesionych nakładów na cudzym gruncie bez wynagrodzenia na rzecz wspólników, czynność ta będzie stanowiła niepodlegające opodatkowaniu świadczenie usług?
2)W przypadku uznania, że czynność pozostawienia przez Spółkę poniesionych nakładów na cudzym gruncie bez wynagrodzenia na rzecz wspólników stanowi niepodlegające opodatkowaniu świadczenie usług, czy Spółka będzie zobowiązana do korekty podatku naliczonego od poniesionych wydatków?
3)W przypadku uznania, że czynność pozostawienia przez Spółkę poniesionych nakładów na cudzym gruncie bez wynagrodzenia na rzecz wspólników stanowi podlegające opodatkowaniu świadczenie usług, czy podstawą opodatkowania będą koszty faktycznie poniesione przez Spółkę?
4)W przypadku uznania, że czynność pozostawienia przez Spółkę poniesionych nakładów na cudzym gruncie bez wynagrodzenia na rzecz wspólników nie stanowi świadczenia usług, lecz dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT, czy Spółka będzie zobowiązana do jej opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT?
5)W przypadku uznania, że czynność pozostawienia przez Spółkę poniesionych nakładów na cudzym gruncie bez wynagrodzenia na rzecz wspólników stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, czy Spółka będzie uprawniona do skorzystania ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?
6)Czy w przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 5 Spółka będzie zobowiązana do korekty podatku naliczonego od poniesionych wydatków?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1
W pierwszej kolejności należy ustalić, czy poniesione nakłady związane z budową pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją, wiaty magazynowej - w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług poczynione na gruncie będącym własnością odrębnego podmiotu - należy traktować jako towar.
W tym celu niezbędne staje się odwołanie do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), zwanej dalej k.c.
Na podstawie art. 45 § 1 k.c., rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.
Stosownie natomiast do treści art. 47 § 1 k.c., część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
Z kolei z treści § 2 cyt. przepisu wynika, że częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
W myśl § 3 powołanej normy, przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych.
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania (art. 48 k.c.).
Na mocy art. 693 § 1 k.c., przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Ponadto, po zakończeniu dzierżawy, dzierżawca obowiązany jest, w braku odmiennej umowy, zwrócić przedmiot dzierżawy w takim stanie, w jakim powinien się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy (art. 705 k.c.).
Biorąc pod uwagę powołane wcześniej regulacje należy zatem przyjąć, że przeniesienie nakładów poniesionych w obcym środku trwałym nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż nie mamy tu do czynienia z odrębną rzeczą, która mogłaby stanowić - zdefiniowany w art. 2 pkt 6 ustawy - towar.
W opisanej sytuacji, nakłady poczynione Spółkę dokonywane były na przedmiocie dzierżawy gruntach, który stanowią własność wydzierżawiających, a nie Spółki.
Zatem, pozostawienie nakładów nie stanowi przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Niemniej jednak podmiot, który poniósł nakłady dysponuje pewnym prawem do tych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Wskazać zatem należy, że nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego.
W świetle powołanych przepisów Kodeksu cywilnego wskazać należy, że Spółka w momencie nieodpłatnego przekazania poniesionych nakładów nie jest właścicielem przedmiotowych budynków ani budowli, bowiem są one częścią składową gruntu. Tym samym, nieodpłatne przekazanie poniesionych nakładów na:
- pawilony handlowe,
- ogrodzenie,
- utwardzenie placu wraz z jego modernizacją,
- wiatę magazynową
- należy traktować jako świadczenie usług (w przedmiotowej sprawie nieodpłatne). Jest to w istocie przekazanie jedynie poniesionych nakładów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, na mocy art. 8 ust. 1 ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.
Z treści art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu, które nie stanowi dostawy towarów.
Słownik języka polskiego definiuje czasownik „świadczyć” jako „wykonywać coś na czyjąś rzecz”, a „świadczenie” - to obowiązek wykonywania, przekazania czegoś na czyjąś rzecz.
Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Spod pojęcia usługi będzie natomiast wyłączone takie świadczenie, którego treścią jest przeniesienie na inny podmiot prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stanowi ono bowiem dostawę towarów.
Przez sprzedaż - zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy - należy rozumieć odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.
W myśl regulacji art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zgodnie z unormowaniami zawartymi w ww. przepisach w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę i odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi zostaje wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Wypłacający wynagrodzenie otrzymuje w zamian świadczenie przynoszące mu korzyść.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Zatem dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.
Aby zatem nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, a co za tym idzie za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika.
W konsekwencji, ustalając czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, ważne jest ustalenie w jakim celu realizowane jest dane świadczenie. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona.
Pojęcie działalności gospodarczej, zostało zdefiniowane w treści ustawy o VAT w art. 15.
Zgodnie z przywołanym przepisem pod pojęciem działalności gospodarczej, należy rozumieć wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W ocenie Spółki nieodpłatne pozostawienie poniesionych nakładów na cudzym gruncie w związku z zakończeniem dzierżawy pozostaje bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i stanowi naturalną konsekwencję sposobu jej wykonywania. Nakłady inwestycyjne na budowę pawilonów handlowych, wiaty magazynowej, ogrodzenia czy utwardzenia placu były ponoszone wyłącznie w celu wykonywania czynności opodatkowanych. Inwestycje te służyły prowadzeniu przedsiębiorstwa i zapewnieniu warunków niezbędnych do prowadzenia działalności handlowej i magazynowej. Wszystko, co wiąże się z tą inwestycją w tym również zakończenie dzierżawy i związane z tym pozostawienie nakładów pozostaje elementem działalności gospodarczej Spółki.
Nakłady były ponoszone z myślą o interesie gospodarczym Spółki, a ich funkcją było umożliwienie prowadzenia działalności opodatkowanej VAT. W związku z tym również czynność pozostawienia nakładów ma charakter gospodarczy. Jest to działanie wynikające z natury stosunku dzierżawy oraz z faktu, że budynki i budowle jako części składowe gruntu zgodnie z art. 48 k.c. nie mogą zostać przez Spółkę usunięte ani przeniesione po zakończeniu dzierżawy.
W analizowanym przypadku istnieje zatem bezpośredni związek czynności nieodpłatnego przekazania nakładów z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nakłady stanowiły element infrastruktury niezbędnej do wykonywania czynności opodatkowanych, a ich pozostawienie jest etapem końcowego rozliczenia działalności gospodarczej prowadzonej na cudzej nieruchomości.
W rezultacie nie został spełniony warunek określony w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu tylko wtedy, gdy jest wykonywane na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika.
Jest to działaniem ściśle związanym z prowadzonym przedsiębiorstwem i stanowi integralny element procesu gospodarczego, którym jest zarówno wykorzystanie nakładów w działalności opodatkowanej, jak i ich pozostawienie zgodnie z konstrukcją dzierżawy po zakończeniu prowadzenia działalności na danym gruncie.
W konsekwencji nieodpłatne pozostawienie nakładów wykorzystywanych w działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT i pozostaje czynnością wykonywaną wyłącznie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Spółki.
Ad. 2
Jak wynika z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania.
Omawiane przepisy stanowią implementację art. 187 dyrektywy 2006/112/WE, który stanowi, że w przypadku dóbr inwestycyjnych korekta obejmuje okres pięciu lat, włącznie z rokiem, w którym towary zostały nabyte lub wytworzone. Państwa członkowskie mogą jednakże uwzględniać przy korekcie okres pięciu pełnych lat, licząc od dnia, w którym dobra te zostały użyte po raz pierwszy. W odniesieniu do nieruchomości nabytych jako dobra inwestycyjne okres stanowiący podstawę obliczania korekty może zostać przedłużony do 20 lat.
Z przepisów ustawy o podatku dochodowym wynika, że inwestycje w obcych środkach trwałych są traktowane odrębnie od środków trwałych, w których są dokonywane te inwestycje. W konsekwencji nie można uznać, że środek trwały powstały wskutek inwestycji w obcym środku trwałym będącym np. nieruchomością również stanowi nieruchomość.
W związku z tym, że inwestycje w obcym środku trwałym stanowią odrębny od nieruchomości środek trwały, korekta podatku naliczonego odnoszącego się do takiego środka trwałego powinna być dokonana zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy w ciągu 5-letniego okresu (a nie w ciągu 10 lat przewidzianych dla nieruchomości).
Takie stanowisko zostało potwierdzone przykładowo w interpretacji indywidualnej z 23 października 2023 r. nr 0112-KDIL1-1.4012.441.2023.1.HW.
Przenosząc powyższe na grunt przedstawionego zdarzenia przyszłego należy wskazać, że Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego, ponieważ od oddania poszczególnych składników do użytkowania upłynęło więcej niż 5 lat. I tak:
- pawilony handlowe wybudowane i oddane do użytkowania w 1998 r. oraz w 2007 r.;
- ogrodzenie wykonane w 1998 r.;
- utwardzenie placu wykonane w 1998 r., modernizacja w 2019 r.;
- wiata magazynowa wybudowana i oddana do użytkowania w 2000 r.;
Zatem, w odniesieniu do wszystkich minął okres dłuższy niż 5 lat, w tym od modernizacji placu, który po wykonaniu tych prac został oddany do użytkowania w 2019 r.
Ad. 3
Z ostrożności, na wypadek uznania, że pozostawienie nakładów na cudzym gruncie stanowi nieodpłatne świadczenie usługi podlegające opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT Wnioskodawca twierdzi, że podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności polegającej na przeniesieniu prawa własności prawa majątkowego w postaci nakładów z majątku Spółki do majątku prywatnego wspólników będzie wartość faktycznie poniesionych kosztów związanych z tymi inwestycjami.
W zakresie podstawy opodatkowania należy wskazać, że zgodnie z art. 29a ust. 5 ustawy o VAT, w przypadku świadczenia usług, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT (czyli świadczenia usług nieodpłatnych), podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika. Kosztem tym są wszystkie wydatki poniesione przez podatnika w celu zrealizowania usługi. Uściślając, będą nim wszelkie faktyczne koszty świadczenia tych usług poniesione przez podatnika, które stanowić będzie całkowita kwota wydatków przez niego poniesionych.
Ad. 4
W przypadku uznania, że nieodpłatne pozostawienie nakładów wykorzystywanych w działalności gospodarczej Spółki stanowi dostawę towarów (a nie świadczenie usługi), to zdaniem Wnioskodawcy będzie podlegało opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1)przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2)wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
W związku z tym, że Spółce przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od poniesionych nakładów inwestycyjnych, to nieodpłatne pozostawienie tych nakładów na rzecz wspólników będzie stanowiło odpłatą dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT.
Ad. 5
W ocenie Wnioskodawcy, nawet w przypadku uznania, że nieodpłatne pozostawienie przez Spółkę poniesionych nakładów na cudzym gruncie na rzecz wspólników stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czynność ta będzie korzystała ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem sytuacji, gdy dostawa ta dokonywana jest w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, lub gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynął okres krótszy niż dwa lata. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej obiektu.
W niniejszej sprawie wszystkie obiekty będące przedmiotem poniesionych nakładów zostały oddane do użytkowania wiele lat temu. I tak: pierwszy pawilon handlowy, ogrodzenie oraz utwardzenie placu zostały wybudowane i oddane do użytkowania w 1998 r., wiata magazynowa została wybudowana i oddana do użytkowania w 2000 r., drugi pawilon handlowy został wybudowany i oddany do użytkowania w 2007 r., modernizacja utwardzenia placu miała miejsce w 2019 r.
W konsekwencji, nawet gdyby czynność pozostawienia nakładów miała być uznana za dostawę towarów, dostawa ta nie będzie miała miejsca w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, a od pierwszego zasiedlenia upłynął okres znacznie przekraczający dwa lata. Spełnione są więc wszystkie przesłanki warunkujące zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Ad. 6
Analogicznie jak wskazano w uzasadnieniu do pytania nr 2, również w przypadku zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT Spółka nie będzie zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego. Zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT inwestycje w obcych środkach trwałych podlegają pięcioletniemu okresowi korekty, ponieważ zgodnie z zasadami podatku dochodowego stanowią one odrębne środki trwałe, inne niż nieruchomość, w której zostały wykonane. W konsekwencji nie stosuje się do nich dziesięcioletniego okresu korekty przewidzianego dla nieruchomości.
W analizowanej sprawie wszystkie inwestycje zostały oddane do użytkowania ponad pięć lat temu: pawilony handlowe w 1998 r. i 2007 r., ogrodzenie w 1998 r., utwardzenie placu w 1998 r. (modernizacja w 2019 r.), wiata magazynowa w 2000r. Oznacza to, że pięcioletni okres korekty upłynął zarówno w stosunku do wszystkich obiektów, jak również w odniesieniu do modernizacji placu oddanej do użytkowania w 2019 r.
W konsekwencji, nawet przy uznaniu czynności za dostawę towarów korzystającą ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, Spółka nie będzie zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego, ponieważ w każdym przypadku upłynął już pięcioletni okres korekty przewidziany w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
- nieprawidłowe w części dotyczącej uznania czynności nieodpłatnego przekazania (pozostawienia) na rzecz wspólników nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenie usług (pytanie nr 1),
- prawidłowe w części dotyczącej ustalenia podstawy opodatkowania z tytułu czynności nieodpłatnego przekazania (pozostawienia) na rzecz wspólników nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie (pytanie nr 3).
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Zauważyć należy, że przy określeniu czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymaną zapłatą. Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest ustalenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.
I tak, stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zatem, za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Przepisy ustawy formułują zatem zasadę, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega co do zasady odpłatne świadczenie usług, a nieodpłatne ich świadczenie traktuje się jako odpłatne w przypadkach określonych w art. 8 ust. 2 ustawy.
Dla stwierdzenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.
Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Konsekwentnie opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Są to zatem te wszystkie nieodpłatne świadczenia usług, które odbywają się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.
Jeżeli natomiast nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, tzn. nieodpłatne świadczenie usług będzie wykonane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona.
Zatem za usługi dokonane do celów działalności gospodarczej należy uznać takie, które mają związek z potrzebami tej działalności. Związek z działalnością gospodarczą mają więc takie czynności, których wykonanie jest celowe dla osiągnięcia bądź poprawienia efektów tej działalności. Ta celowość istnieć może również wtedy, gdy taka usługa nieodpłatna nie jest niezbędna do osiągnięcia efektu działalności gospodarczej, ale obiektywnie może na te efekty wpływać.
Przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, należy rozumieć te usługi, które są wykonywane nieodpłatnie w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. W tym więc aspekcie winny być rozpatrywane działania podejmowane przez dany podmiot.
Aby zatem nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, a co za tym idzie za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika.
Należy w tym miejscu wskazać, że przepis art. 8 ust. 2 ustawy stanowi implementację przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 poz. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się każdą z następujących czynności:
a)użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników lub, bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa, w przypadkach kiedy VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu;
b)nieodpłatne świadczenie usług przez podatnika na prywatny użytek jego lub jego pracowników, lub bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa.
Powyższy przepis uzupełnia regulację art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
Wykorzystanie przez podatnika towarów stanowiących część majątku jego przedsiębiorstwa do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników, które przekazuje nieodpłatnie lub, w ujęciu ogólnym, które przeznacza do celów innych niż prowadzona przez niego działalność, gdy VAT od powyższych towarów lub ich części podlegał w całości lub w części odliczeniu, jest uznawane za odpłatną dostawę towarów.
Za odpłatną dostawę towarów nie uznaje się jednakże wykorzystania do celów działalności przedsiębiorstwa podatnika towarów stanowiących prezenty o niskiej wartości i próbki.
Zgodnie z cytowanym przepisem art. 26 Dyrektywy 2006/112/WE Rady za odpłatne świadczenie usług uznane zostały dwie czynności. Po pierwsze, za odpłatne świadczenie usług potraktowane może zostać użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów innych niż cele jego przedsiębiorstwa. Po drugie, jako odpłatne świadczenie usług może zostać również potraktowane nieodpłatne świadczenie usług na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem.
Powyżej cytowane przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady i ustawy mają zagwarantować opodatkowanie konsumpcji, czyli niedopuszczalna jest z punktu widzenia zasad systemu podatku VAT (proporcjonalności czy neutralności) sytuacja, w której podatnik wyświadczył usługę na własną rzecz, na rzecz pracowników czy też innych osób (fizycznych czy prawnych) i żadna z nich nie poniosłaby ciężaru podatku. Poprzez określenie „bardziej ogólnie” ustawodawca dopuścił uznanie za odpłatne świadczenie usług również nieodpłatne świadczenie na rzecz innych podmiotów jeżeli odbyło się do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa.
Ponadto należy wskazać, że istotną kwestią dla zastosowania przepisu art. 8 ust. 2 ustawy jest ustalenie, czy występuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Takie podejście znajduje potwierdzenie w opinii Rzecznika Generalnego z 23 października 2008 r. w sprawie C-371/07, który stwierdził, że:
„(...) możliwość odliczenia podatku naliczonego stanowi wyraźną przesłankę jedynie dla zastosowania art. 5 ust. 6 lub art. 6 ust. 2 lit. a, jednakże sądzę, że w art. 6 ust. 2 lit. b ma charakter bezwzględnie dorozumiany. Nie ma w tym przypadku charakteru wyraźnego zasadniczo z uwagi na to, że przepis ten odnosi się głównie do usług świadczonych przez pracowników, a koszty pracowników (w formie wynagrodzenia) nie są obciążone podatkiem VAT. Jednakże w przypadku, gdy kompleksowa dostawa winna być sklasyfikowana, jako dostawa usług, wykorzystane towary zazwyczaj będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, a podstawą opodatkowania w odniesieniu do wszystkich transakcji wymienionych w art. 6 ust. 2 stanowi »suma wydatków poniesionych przez podatnika na wykonanie usług« (art. 11 część A ust. 1 lit. c). Objęcie tą podstawą opodatkowania kosztu dostaw, od których podatek naliczony nie podlegał odliczeniu, byłoby sprzeczne nie tylko z systematyką art. 5 ust. 6 i art. 6 ust. 2 w całości, ale również z fundamentalną zasadą neutralności podatku VAT dla podatników” - vide pkt 40 opinii.
Mając zatem na uwadze powyższe należy uznać, że w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkiego innego nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwałoby prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wówczas zastosowanie znajdzie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Zatem brak prawa do odliczenia z uwagi na związek wydatków z czynnościami innymi niż działalność gospodarcza podatnika powoduje, że nie występuje obowiązek opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego świadczenia usług.
Stwierdzenie, czy w danym przypadku mamy do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem związanym lub nie z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą uzależnione jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.
Tym samym zgodnie z unormowaniami zawartymi w ww. przepisach w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i prowadzą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży artykułów sanitarnych i hydraulicznych.
Wspólnicy oddali Państwu w dzierżawę, do użytkowania na cele prowadzonej działalności gospodarczej i pobierania z nich pożytków nieruchomości (grunty). Nieruchomości zostały zakupione przez wspólników do majątku prywatnego w 1995 r. i 2006 r.
W 1998 r. na wydzierżawionych nieruchomościach wybudowali Państwo pawilon handlowy, ogrodzenie oraz dokonali utwardzenia placu. Od poniesionych wydatków inwestycyjnych odliczyli Państwo VAT naliczony i zastosowali jednorazową amortyzację. W 2000 r. wybudowali Państwo na nieruchomości wiatę magazynową. Od wydatków na budowę odliczono VAT naliczony. Inwestycja została zamortyzowana jednorazowo. W 2007 r. wybudowali Państwo i oddali do użytkowania drugi pawilon handlowy. Od wydatków inwestycyjnych odliczyli Państwo VAT naliczony. Amortyzacja trwała 10 lat i została zakończona. W 2019 r. dokonano modernizacji utwardzenia placu (wartość 16 000 zł netto). Od poniesionych nakładów odliczono VAT naliczony. Inwestycja jest obecnie amortyzowana. Obecnie wszystkie obiekty są w pełni zamortyzowane, z wyjątkiem modernizacji z 2019 r.
Grunty, na których znajdują się budynki i inne obiekty (pawilony, ogrodzenie, utwardzenie placu, wiata magazynowa), stanowią prywatną własność wspólników. Grunty te nigdy nie stanowiły Państwa własności, od początku należały do wspólników. Rozliczali Państwo wyłącznie nakłady ponoszone na cudzym gruncie jako inwestycje w obcym środku trwałym. Budynki i obiekty figurują w Państwa księgach jako środki trwałe.
Planują Państwo wypowiedzenie umowy dzierżawy i nie przewiduje się szczególnych uzgodnień dotyczących zwrotu nakładów. Planują Państwo pozostawić je wspólnikom bez przywracania ich do stanu pierwotnego (wiązałoby się to z poniesieniem olbrzymich kosztów), zaś wydzierżawiający nabędą prawo do zatrzymania całości nakładów i ulepszeń poniesionych przez Państwa na ich nieruchomościach. W związku z tym nie otrzymają Państwo od właścicieli nieruchomości żadnego wynagrodzenia z tego tytułu. Zwrot nakładów nastąpi nieodpłatnie, bez zwrotu poniesionych przez Państwa wydatków przez wspólników.
Państwa wątpliwości dotyczą między innymi ustalenia, czy w świetle planowanego zakończenia dzierżawy oraz pozostawienia przez Państwa poniesionych nakładów na cudzym gruncie bez wynagrodzenia na rzecz wspólników, czynność ta będzie stanowiła niepodlegające opodatkowaniu świadczenie usług (pytanie nr 1).
W odniesieniu do przedstawionych przez Państwa wątpliwości, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy poniesione przez Państwa nakłady w postaci dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją oraz wiaty magazynowej - w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług poczynione na gruncie będącym własnością odrębnych podmiotów -należy traktować jako towar.
W tym celu niezbędne staje się odwołanie do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Na podstawie art. 45 Kodeksu cywilnego:
Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.
Stosownie do art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Na mocy art. 47 § 1-3 Kodeksu cywilnego:
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych.
Na podstawie art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Przytoczony przepis łączy się z art. 191 Kodeksu cywilnego, wyrażającym klasyczną zasadę superficies solo cedit. Zgodnie z tym przepisem:
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
Wzniesienie budynku lub budowli w całości na cudzym gruncie ma miejsce z zachowaniem ww. zasady superficies solo cedit. Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.
Należy zaznaczyć, że jak stanowi art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Zgodnie z art. 676 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli najemca ulepszył rzecz najętą, wynajmujący, w braku odmiennej umowy, może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenia za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili zwrotu, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.
Stosownie do art. 694 Kodeksu cywilnego:
Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie z zachowaniem przepisów poniższych.
W myśl art. 696 Kodeksu cywilnego:
Dzierżawca powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki i nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego.
Na mocy art. 697 Kodeksu cywilnego:
Dzierżawca ma obowiązek dokonywania napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym.
Stosownie do art. 705 Kodeksu cywilnego:
Po zakończeniu dzierżawy dzierżawca obowiązany jest, w braku odmiennej umowy, zwrócić przedmiot dzierżawy w takim stanie, w jakim powinien się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy.
Z powyższych regulacji (w szczególności z art. 676 Kodeksu cywilnego) wynika, że jeśli najemca (dotyczy również dzierżawcy) ulepszył rzecz najętą, wynajmujący (w przedmiotowej sprawie wydzierżawiający), w braku odmiennej umowy, może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenia za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili zwrotu, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.
Biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa należy przyjąć, że przeniesienie nakładów poniesionych na cudzym gruncie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż nie mamy tu do czynienia z odrębną rzeczą, która mogłaby stanowić zdefiniowany w art. 2 pkt 6 ustawy - towar.
Odnosząc powyższe ustalenia do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że nakłady poczynione przez Państwa (tj. nakłady związane z budową dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją oraz wiaty magazynowej) dokonane będą na przedmiocie dzierżawy - gruncie, który stanowi własność wydzierżawiających (wspólników), a nie Państwa. Zatem pozostawienie tych nakładów na gruncie dzierżawionym od wspólników nie będzie stanowiło przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Niemniej jednak, należy zauważyć, że podmiot, który poniósł nakłady, na gruncie, który nie stanowi jego własności, dysponuje pewnym prawem do tych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Wskazać więc należy, że nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego.
W świetle powołanych przepisów Kodeksu cywilnego wskazać należy, że w momencie nieodpłatnego przekazania poniesionych nakładów (dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją oraz wiaty magazynowej) nie będą Państwo właścicielem tych nakładów, bowiem obiekty te stanowią część składową gruntu. Tym samym przekazanie przez Państwa na rzecz wspólników nakładów poniesionych przez Państwa w związku z realizacją inwestycji na gruncie niebędącym Państwa własnością, należy traktować jako świadczenie usług (w przedmiotowej sytuacji nieodpłatne), bowiem będzie to w istocie przekazanie jedynie poniesionych nakładów, a nie budynków i budowli wraz z gruntem.
Jak już wskazano wyżej, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów uznaje się za odpłatne świadczenie usług, jeżeli nieodpłatne świadczenie usług nie jest związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Zatem mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że zrealizowanie przez Państwa na rzecz wspólników świadczenie w postaci przekazania (pozostawienia) nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie (nakładów związanych z budową dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją oraz wiaty magazynowej) będzie stanowiło nieodpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W analizowanym przypadku będziemy mieli do czynienia z nieopłatnym świadczeniem usług, które nie będą miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wskazali Państwo, że wspólnicy oddali Państwu w dzierżawę, do użytkowania na cele prowadzonej działalności gospodarczej i pobierania z nich pożytków nieruchomości (grunty). Na wydzierżawionych nieruchomościach wybudowali Państwo dwa pawilony handlowe, ogrodzenie oraz dokonali utwardzenia placu oraz jego modernizacji, a także wybudowali Państwo wiatę magazynową. Od wydatków inwestycyjnych odliczyli Państwo VAT naliczony. Grunty, na których znajdują się budynki i inne obiekty (pawilony, ogrodzenie, utwardzenie placu, wiata magazynowa) stanowią prywatną własność wspólników. Rozliczali Państwo wyłącznie nakłady ponoszone na cudzym gruncie jako inwestycje w obcym środku trwałym. Budynki i obiekty figurują w Państwa księgach jako środki trwałe. Planują Państwo wypowiedzenie umowy dzierżawy i nie przewiduje się szczególnych uzgodnień dotyczących zwrotu nakładów. Pozostawią Państwo je wspólnikom bez przywracania ich do stanu pierwotnego, zaś wspólnicy nabędą prawo do zatrzymania całości nakładów i ulepszeń poniesionych przez Państwa na ich nieruchomościach. W związku z tym nie otrzymają Państwo od właścicieli nieruchomości żadnego wynagrodzenia z tego tytułu. Zwrot nakładów nastąpi nieodpłatnie, bez zwrotu poniesionych przez Państwa wydatków przez wspólników.
Zatem w rozpatrywanej sprawie nieodpłatne pozostawienie nakładów związanych z budową dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją oraz wiaty magazynowej nie będzie mogło zostać uznane za związane z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą. Zakończenie trwania umowy dzierżawy oznacza, że w momencie pozostawienia nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie nie będą już Państwo prowadzili działalności gospodarczej związanej wykorzystywaniem opisanych naniesień w postaci dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu oraz wiaty magazynowej, a zatem pozostawienie tych nakładów na dzierżawionym gruncie nie będzie stanowiło czynności związanej z celami działalności gospodarczej (nie będą prowadzili Państwo działalności gospodarczej, z którą byłoby związane pozostawienie nakładów skoro wcześniej zakończą Państwo umowę dzierżawy).
W niniejszej sprawie nie będzie zatem istniał związek czynności nieodpłatnego przekazania nakładów związanych z budową dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją oraz wiaty magazynowej, które będą znajdowały się na gruncie należącym do wspólników z celami prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej. W analizowanym przypadku nie można uznać, że pozostawienie nakładów związanych z budową dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu wraz z jego modernizacją oraz wiaty magazynowej będzie wiązało się z celami prowadzonego przez Państwa przedsiębiorstwa i w konsekwencji będzie miało wpływ na przyszłe obroty tego przedsiębiorstwa, jego wizerunek, generowane zyski czy odbiór przez kontrahentów.
W konsekwencji, w tej konkretnej sytuacji nie można przyjąć, że będziemy mieli do czynienia nieodpłatnym świadczeniem usług do celów działalności gospodarczej, skoro po zakończeniu trwania umowy dzierżawy nie będą Państwo prowadzić działalności gospodarczej z wykorzystaniem opisanych we wniosku nakładów.
Jednocześnie, z opisu sprawy wynika, że majątek powstały w ramach inwestycji (tj. dwa pawilony handlowe, ogrodzenie, utwardzenie placu oraz wiata magazynowa) w czasie trwania umowy dzierżawy jest wykorzystywany przez Państwa do prowadzenia działalności opodatkowanej VAT. Wskazali Państwo, że wspólnicy oddali Państwu grunty w dzierżawę, do użytkowania na cele prowadzonej działalności gospodarczej i pobierania z nich pożytków. Przy czym, na wydzierżawionych nieruchomościach wybudowali Państwo dwa pawilony handlowe, ogrodzenie, wiatę magazynową oraz dokonali utwardzenia placu i jego modernizacji, a od poniesionych wydatków inwestycyjnych odliczyli Państwo VAT naliczony.
W związku z powyższym, w analizowanej sprawie, zostaną spełnione wszystkie przesłanki, wskazane w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, stanowiące o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług planowanego przez Państwa na rzecz wspólników nieodpłatnego świadczenia w postaci przekazania (pozostawienia) nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie (nakładów związanych z budową dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu i jego modernizacji oraz wiaty magazynowej).
Zatem, czynność przekazania przez Państwa poczynionych nakładów na rzecz właścicieli gruntu (wspólników), będzie stanowiła nieodpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Tym samym nie można zgodzić się z Państwem, że nieodpłatne pozostawienie nakładów wykorzystywanych w działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT i pozostaje czynnością wykonywaną wyłącznie w związku z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za nieprawidłowe.
Ponadto Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy w przypadku uznania, że czynność pozostawienia przez Państwa poniesionych nakładów na cudzym gruncie bez wynagrodzenia na rzecz wspólników stanowi podlegające opodatkowaniu świadczenie usług, podstawą opodatkowania będą koszty faktycznie poniesione przez Państwa (pytanie nr 3).
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W myśl art. 29a ust. 5 ustawy:
W przypadku świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika.
Stosownie do art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1)podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2)koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Z wniosku wynika, że na wydzierżawionych nieruchomościach wybudowali Państwo dwa pawilony handlowe, ogrodzenie oraz dokonali utwardzenia placu i jego modernizacji, a także wybudowali Państwo na nieruchomości wiatę magazynową. Planują Państwo wypowiedzenie umowy dzierżawy i nie przewiduje się szczególnych uzgodnień dotyczących zwrotu nakładów. Pozostawią Państwo je wspólnikom bez przywracania ich do stanu pierwotnego, zaś wspólnicy nabędą prawo do zatrzymania całości nakładów i ulepszeń poniesionych przez Państwa na ich nieruchomościach. W związku z tym nie otrzymają Państwo od właścicieli nieruchomości żadnego wynagrodzenia z tego tytułu. Zwrot nakładów nastąpi nieodpłatnie, bez zwrotu poniesionych przez Państwa wydatków przez wspólników.
Ustawodawca nie określił w sposób precyzyjny, jakiego rodzaju koszty mogą zostać uznane za poniesione przez podatnika w związku ze świadczeniem nieodpłatnie usług. Nie ulega jednak wątpliwości, że chodzi tu o koszty rzeczywiście poniesione w związku ze świadczoną usługą, tzn. takiego rodzaju koszty, bez poniesienia których wykonanie usługi byłoby niemożliwe. Przy czym, należy przyjąć, że podstawa opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług powinna być jak najbliższa rzeczywistemu kosztowi jej wyświadczenia.
Zatem w analizowanym przypadku jako podstawę opodatkowania z tytułu planowanego przez Państwa na rzecz wspólników nieodpłatnego świadczenia w postaci przekazania (pozostawienia) nakładów poczynionych na dzierżawionym gruncie należy przyjąć - zgodnie z art. 29a ust. 5 ustawy - poniesiony przez Państwa faktyczny koszt świadczenia usług, a więc wartość faktycznie poniesionych przez Państwa kosztów związanych z budową dwóch pawilonów handlowych, ogrodzenia, utwardzenia placu i jego modernizacji oraz wiaty magazynowej.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 należało uznać za prawidłowe.
W związku z uznaniem w odpowiedzi na pytanie nr 1, że czynność przekazania przez Państwa poczynionych nakładów na rzecz właścicieli gruntu (wspólników) będzie stanowiła nieodpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie udzielam odpowiedzi na pytanie nr 2 oraz pytania nr 4-6.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

