Interpretacja indywidualna z dnia 3 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.633.2025.2.DG
Darowizna odziedziczonych po zmarłym ojcu nieruchomości przez wnioskodawcę na rzecz Fundacji rodzinnej nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż nie spełnia warunku prawa do odliczenia VAT z tytułu ich nabycia, co kwalifikuje ją jako zarządzanie majątkiem osobistym wnioskodawcy, a nie działalność gospodarczą.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 18 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, który dotyczy braku opodatkowania podatkiem VAT nieodpłatnego przekazania w formie darowizny nieruchomości na rzecz Fundacji rodzinnej. Uzupełnił go Pan pismem z 18 grudnia 2025 r. (wpływ 30 grudnia 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną zamieszkały pod adresem (…). Wnioskodawca ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na moment złożenia niniejszego wniosku Wnioskodawca nie jest czynnym podatnikiem VAT.
Wnioskodawca wraz z rodzeństwem oraz przysposobioną przez Ojca pasierbicą są beneficjentami Fundacji rodzinnej. Fundacja działa od 14 lutego 2024 roku na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm., dalej: „u.f.r.” lub ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r.), pod adresem (…) zarejestrowana w Rejestrze Fundacji Rodzinnych pod numerem RFR: (…), numerem NIP: (…) oraz numerem REGON: (…).
Fundacja została założona Przez Fundatora tj. Ojca Wnioskodawcy, zmarłego w sierpniu bieżącego roku. W związku ze śmiercią Taty, beneficjenci fundacji (w tym Wnioskodawca) odziedziczyli nieruchomości gruntowe, w tym takie na których posadowione są m.in. hale magazynowe (dalej: „Nieruchomości” lub „Mienie”) pozostające w majątku prywatnym Ojca, wykorzystywane przez niego w ramach najmu prywatnego. Zmarły Tata opodatkowywał przychody z najmu prywatnego podatkiem od towarów i usług - był podatnikiem VAT czynnym.
Umowy najmu zawarte zostały przez Ojca Beneficjentów Fundacji z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, tj. ze spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością.
W tym miejscu należy podkreślić, że w związku z nabyciem (odziedziczeniem) Nieruchomości Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Co ważne, spadkodawca nabywał nieruchomości od osób fizycznych niebędących podatnikami VAT, w konsekwencji nie odliczał VAT od ich nabycia.
Wnioskodawca zamierza w najbliższej przyszłości darować odziedziczone Nieruchomości Fundacji rodzinnej, zaś do tego czasu kontynuować zawartą umowę najmu, w ramach najmu prywatnego.
W związku z darowizną status Wnioskodawcy w fundacji nie ulegnie zmianie - nie nabędzie on żadnych dodatkowych praw czy benefitów.
O ile Wnioskodawca do momentu darowizny przekroczy limit zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (zwanej dalej „Ustawą o VAT”), to dokonana rejestracji jako podatnik VAT czynny i opodatkuje najem właściwą stawką podatku VAT.
Wnioskodawca wyjaśnia, iż stosując określenie najem, Wnioskodawca ma jednocześnie na myśli najem oraz dzierżawę. Wnioskodawca wnosi o ustalenie skutków podatkowych darowizny na gruncie podatku od towarów i usług.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Nieruchomości, które Wnioskodawca odziedziczył po zmarłym ojcu, i które zamierza darować Fundacji rodzinnej to:
a)Nieruchomość gruntowa niezabudowana, obejmująca działkę ewidencyjną nr 1 o powierzchni 7129 m2, położoną przy ul. (…) objęta księgą wieczystą 1.
b)Udział w nieruchomości gruntowej o powierzchni 6,9985 ha, obejmującej działki ewidencyjne nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, położone w (…), objętej księgą wieczystą 2, stanowiącej tereny przemysłowe (BA) oraz grunty pod drogi publiczne (TP).
c)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 16, 17, 18, o łącznej powierzchni 1,6041 ha, położonej przy (…), objętej księgą wieczystą 3, stanowiącej inne tereny zabudowane (BI).
d)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działkę ewidencyjną nr 19, o powierzchni 5,5005 ha położoną w (…), objętej księgą wieczystą 4, stanowiącej tereny przemysłowe (BA).
e)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 20, 21, 22, położone w (…), objętej księgą wieczystą 5, stanowiącej grunty orne o łącznej powierzchni 2,9076 ha.
f)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 23 i 24, o łącznej powierzchni 19 893 m2, położonej w (…), objętej księgą wieczystą 6, stanowiącej teren mieszkaniowy (B) oraz nieruchomość rolną niezabudowaną. Przedmiotem darowizny będzie jedynie działka nr 24. Wnioskodawca planuje wyodrębnienie księgi wieczystej.
Dla zabudowanych nieruchomości prowadzone są księgi wieczyste o numerach 2, 3, 4, 5. Znajdują się na nich wyłącznie budynki niemieszkalne.
Wnioskodawca nie ponosił żadnych nakładów na ulepszenie budynków/budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Przedmiotem najmu/dzierżawy są oraz będą przedmiotem darowizny nieruchomości, dla których prowadzone są księgi wieczyste o numerach 2, 3, 4, 5.
Te nieruchomości, które nie są przedmiotem umowy najmu/dzierżawy nie są w żaden sposób wykorzystywane przez Wnioskodawcę.
Wnioskodawca planuje dokonanie darowizny w 2026 roku.
Pytanie
Czy planowana darowizna nieruchomości odziedziczonych przez Wnioskodawcę na rzecz Fundacji rodzinnej, będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na gruncie ustawy o VAT?
Pana stanowisko w sprawie
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynność ta jest wykonywana odpłatnie.
Ustawodawca jednakże uregulował od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów - w art. 7 ust. 2 ustawy.
W myśl art. 7 ust. 2 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1)przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2)wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Jak wynika z powyższych uregulowań, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, w tym także wszelkie inne darowizny, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie (w tym także darowizna) tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).
Podkreślić jednak należy, że dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy jest dokonywana przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tej czynności.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy ponownie wskazać, że z cytowanego wyżej art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika, że opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatna czynność z nią zrównana po spełnieniu warunków zawartych w art. 7 ust. 2 ustawy, tj. jeżeli:
- dokonującym nieodpłatnego przekazania jest podatnik podatku od towarów i usług;
- przekazane towary należą do jego przedsiębiorstwa;
- przedmiotem nieodpłatnego przekazania jest towar, w stosunku do którego podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego towaru lub jego części składowych.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powołanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie. Po pierwsze, dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zatem, nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, w rozumieniu odpowiednio art. 7 i art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Z powołanych przepisów wynika więc, że jeśli osoba fizyczna dokonuje zbycia swojego majątku prywatnego, a czynność ta wykonywana jest jednorazowo lub okazjonalnie, w warunkach wskazujących, że działanie to nie jest czynione z zamiarem jego powtarzania (kontynuowania) i nie zmierza do nadania mu stałego charakteru, transakcja taka nie może być uznana za działalność gospodarczą, w rozumieniu cytowanego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy.
Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne do określenia, czy w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Zasadne zatem jest wyłączenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
Nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając towar (np. Nieruchomość) działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem natomiast takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu ruchomościami (np. pojazdami), która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży pojazdu, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług handlu pojazdami.
W świetle przedstawionych we wniosku okoliczności uznać należy, że Wnioskodawca przekaże Fundacji rodzinnej Nieruchomości w formie darowizny, stanowiące jego majątek prywatny, korzystając z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Od nabycia Nieruchomości Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia (dziedziczenia).
Zatem, w związku z darowizną przedmiotowych Nieruchomości Wnioskodawca nie będzie działał w charakterze podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, lecz dokona zarządu majątkiem osobistym. Jednocześnie nawet gdyby Wnioskodawca wykorzystywał nieruchomość do celów opodatkowanych VAT (po rejestracji jako podatnik czynny), to w związku z brakiem prawa do odliczenia podatku VAT od nabycia (odziedziczenia) Nieruchomości, nie spełni warunków z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, a tym samym, darowizna przedmiotowej Nieruchomości, nie będzie podlegała w obu przypadkach opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przepis art. 2 pkt 22 ustawy stanowi, że:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. udział w nieruchomości gruntowej) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
W konsekwencji, należy przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości (gruntów, budynków itp.), jak również udziału w nieruchomości traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Należy jednakże zauważyć, że ustawodawca od powyższej reguły przewidział wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów - w art. 7 ust. 2 ustawy.
I tak, stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Zatem, co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, a także wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, ale jedynie wówczas, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy lub świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zdefiniowane zostały w art. 15 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jak wynika natomiast z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika ponadto, iż dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Oznacza to, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty. Podatnikiem jest zatem również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży. O tym, czy dany podmiot jest podatnikiem podatku VAT, czy też nie, decydują kryteria obiektywne. Zatem, co do zasady, odpłatna dostawa towaru podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli towar ten jest w posiadaniu i stanowi majątek podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Podkreślić należy, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Odwołując się do treści przepisów ustawy - w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C- 291/92, które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny, to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Zatem dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Kwestie dotyczące stosunków cywilnoprawnych między podmiotami reguluje Kodeks cywilny. Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Stosownie do art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Wskazać również należy, że działalność fundacji rodzinnej uregulowana została przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326), zwanej dalej „ustawą o fundacji rodzinnej”.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.
Stosowanie do art. 2 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej:
Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.
W myśl art. 17 ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundator wnosi do fundacji rodzinnej mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100.000 zł.
Ponadto, zgodnie z art. 20 ww. ustawy:
Fundacja rodzinna nie może zwracać fundatorowi mienia wniesionego na pokrycie funduszu założycielskiego ani w całości, ani w części, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Z cytowanych przepisów ustawy o fundacji rodzinnej wynika, że fundacja rodzinna tworzona jest w celu gromadzenia majątku rodzinnego przedsiębiorstwa, zarządzania nim oraz zabezpieczenia potrzeb finansowych beneficjentów tej fundacji. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan osoba fizyczną. Wraz z rodzeństwem oraz przysposobioną przez Pana Ojca pasierbicą jest Pan beneficjentem Fundacji rodzinnej, która została założona przez Fundatora tj. Pana Ojca. W związku ze śmiercią Taty, odziedziczył Pan wraz z pozostałymi beneficjentami fundacji, udziały w nieruchomościach gruntowych, które stanowiły majątek prywatny Pana Ojca. Odziedziczone udziały w nieruchomościach zamierza Pan darować na rzecz Fundacji rodzinnej, są to:
a)Nieruchomość gruntowa niezabudowana, obejmująca działkę ewidencyjną nr 1 objętej księgą wieczystą 1.
b)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, objętej księgą wieczystą 2.
c)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 16, 17, 18, objętej księgą wieczystą 3.
d)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działkę ewidencyjną nr 19, objętej księgą wieczystą 4.
e)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 20, 21, 22, objętej księgą wieczystą 5.
f)Udział w nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 23 i 24, objętej księgą wieczystą 6. Przedmiotem darowizny będzie jedynie działka nr 24. Planuje Pan wyodrębnienie księgi wieczystej.
Na nieruchomościach, dla których prowadzone są księgi wieczyste o numerach 2, 3, 4, 5, znajdują się budynki niemieszkalne. Nieruchomości te są przedmiotem najmu/dzierżawy. Nie ponosił Pan żadnych nakładów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym na ulepszenie budynków znajdujących się na ww. nieruchomościach.
Pozostałe nieruchomości nie są przedmiotem umowy najmu i nie są przez Pana w żaden sposób wykorzystywane.
Pana wątpliwości dotyczą kwestii, czy planowana darowizna odziedziczonych udziałów w nieruchomościach na rzecz Fundacji rodzinnej będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jak wcześniej wyjaśniono, aby uznać określoną dostawę towarów, w tym również nieruchomości, za podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, nie wystarczy stwierdzić jedynie dostawy towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu dokonującego dostawy za występującego w związku z tą czynnością jako podatnika podatku od towarów i usług.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 659 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Z kolei na mocy art. 693 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Najem/dzierżawa jest więc umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wynajmującego/wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy/dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie rzeczy przez jego najemcę/dzierżawcę. Należy wskazać, że umowa najmu/dzierżawy jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony - zarówno wynajmującego/wydzierżawiającego, jak i najemcę/dzierżawcę - określone przepisami obowiązki.
Zatem najem/dzierżawa nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i świadczony jest w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Ponadto, jak wyżej wskazano, z wyroku TSUE C-291/92 wynika, że podatnik w całym okresie posiadania nieruchomości musi wykazywać zamiar wykorzystania jej do celów prywatnych aby uznać, że mamy do czynienia z dostawą majątku prywatnego. Tym samym, nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty czy też wykorzystany w trakcie jego posiadania do działalności gospodarczej.
Zamierza Pan przekazać na rzecz Fundacji rodzinnej w drodze darowizny udziały w nieruchomościach, które zostały objęte księgami wieczystymi o numerach 1 oraz 6. Dostawa ww. udziałów w nieruchomościach, które nie były przez Pana wykorzystywane w żaden sposób, a więc znajdujących się w Pana majątku osobistym, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. W tej konkretnej sytuacji należy uznać, że przedmiotem dostawy będzie składnik Pana majątku osobistego.
Przekazując nieodpłatnie udziały w nieruchomościach objętych księgami wieczystymi o numerach 1 oraz 6, będzie Pan korzystał z prawa do rozporządzania majątkiem osobistym. Nie będzie Pan zatem działał jako podatnik podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a czynność ta nie będzie nosiła znamion działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Tym samym, nieodpłatne wniesienie przez Pana udziałów w ww. nieruchomościach objętych księgami wieczystymi o numerach 1 oraz 6 do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Planuje Pan również przekazać w drodze darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej udziały w nieruchomościach, które zostały objęte księgami wieczystymi o numerach 2, 3, 4 oraz 5. Nieruchomości te są wynajmowane/dzierżawione osobom trzecim.
Jak już wyżej wskazano, najem/dzierżawa stanowi, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, odpłatne świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, z tytułu ww. najmu/dzierżawy jest Pan podatnikiem podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
Należy zatem stwierdzić, że ww. nieruchomości, będące przedmiotem najmu/dzierżawy, nie stanowią Pana majątku osobistego, gdyż nie są wykorzystywane jedynie w celu zaspokojenia Pana potrzeb osobistych. Nie jest to zatem Pana majątek prywatny, o którym mowa w orzeczeniu TSUE C-291/92. W konsekwencji, nieodpłatne wniesienie przez Pana udziałów w ww. nieruchomościach do Fundacji rodzinnej (w formie darowizny) będzie czynnością dokonaną przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Nie można zatem uznać, że darowizna udziałów w nieruchomościach, które są obecnie przedmiotem najmu/dzierżawy, będzie dokonana z Pana majątku prywatnego.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy jest wykonywana odpłatnie (za wynagrodzeniem). Jednocześnie ustawodawca zrównał niektóre dostawy towarów dokonywane nieodpłatnie z odpłatną dostawą towarów, a więc z czynnościami, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Z powołanego art. 7 ust. 2 ustawy, wynika że co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, a także wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, jedynie wówczas, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Niespełnienie ww. warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów - w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - jako wyłączonego spod zakresu działania ustawy, bez względu na cel, na który zostały one przekazane.
Z opisu sprawy wynika, że udziały w nieruchomościach, które zostały objęte księgami wieczystymi o numerach 2, 3, 4 oraz 5 odziedziczył Pan po zmarłym ojcu, a więc nabył je Pan w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie ponosił Pan również żadnych nakładów na ulepszenie budynków/budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w stosunku do których przysługiwałoby Panu prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w całości lub w części z tytułu nabycia towarów i usług do ich ulepszenia.
Z uwagi na okoliczność, że nabycie przez Pana ww. nieruchomości nie nastąpiło w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, nie można uznać, że przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku VAT, skoro nabycie to nie było objęte tym podatkiem.
W konsekwencji, nieodpłatne przekazanie przez Pana na rzecz Fundacji rodzinnej udziałów w ww. nieruchomościach, nie będzie spełniało definicji odpłatnej dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy, gdyż że nie został spełniony warunek zawarty w tym przepisie.
Zatem, planowana przez Pana darowizna udziałów w nieruchomościach, które zostały objęte księgami wieczystymi o numerach 2, 3, 4 oraz 5 na rzecz Fundacji rodzinnej nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
Podsumowując, planowana przez Pana darowizna udziałów odziedziczonych nieruchomości, które zostały objęte księgami wieczystymi o nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, do Fundacji rodzinnej nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, oceniając Pani stanowisko całościowo uznaję je za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywało się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa - wydana interpretacja dotyczy wyłącznie Pana i nie wywołuje skutków prawnych dla współwłaścicieli.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
