Wybór kasowego PIT. Jakie warunki musi spełnić przedsiębiorca

Od 1 stycznia 2025 roku fakultatywną formą rozliczania kosztów dla przedsiębiorców jest metoda kasowa. Kasowy PIT mogą wybrać przedsiębiorcy, którzy wykonują działalność wyłącznie samodzielnie, jeżeli ich przychody z tej działalności w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły kwoty 2 mln zł. Podatnicy, którzy w 2026 r. chcą skorzystać z kasowego PIT, muszą złożyć pisemne oświadczenie o wyborze metody kasowej do 20 lutego 2026 r.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują przepisy dotyczące kasowej metody rozpoznania przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego rozwiązania mogą skorzystać podatnicy PIT prowadzący indywidualną działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo IP BOX i rozliczający się na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Metoda kasowa pozwala podatnikom odsunąć moment rozliczenia przychodu do czasu otrzymania zapłaty. Odsunięcie momentu powstania przychody do dnia otrzymania zapłaty może istotnie wpływać na wybór formy opodatkowania na dany rok.

Jeżeli faktura zostanie wystawiona w roku podatkowym, w którym podatnik będzie stosował metodę kasową rozliczania przychodów, a uregulowanie należności nastąpi w roku podatkowym, w którym podatnik nie będzie stosował tej metody – do ustalenia daty powstania przychodu wynikającego z tej faktury podatnik przyjmie zasady ustalania tej daty stosowane w roku podatkowym, w którym faktura zostanie wystawiona.

Transakcje objęte metodą kasową

Metoda kasowa dotyczy wyłącznie transakcji między przedsiębiorcami (B2B), tj. podatnik będzie rozpoznawał przychód w sposób kasowy, gdy stroną transakcji będzie inny przedsiębiorca. Metody kasowej podatnik nie zastosuje w transakcjach z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej. Metoda kasowa dotyczy wyłącznie transakcji udokumentowanych fakturami. Istotne znaczenie ma również to, żeby faktura była wystawiona w terminach określonych zgodnie z odrębnymi przepisami, czyli zgodnie z przepisami VAT.

Jakie warunki musi spełnić przedsiębiorca

W 2026 r. kasowy PIT może wybrać przedsiębiorca prowadzący samodzielnie jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli spełnia następujące warunki:

• przychody z prowadzonej przez niego samodzielnie działalności gospodarczej w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 2 mln zł (do końca 2025 r. limit kasowego PIT wynosił 1 mln zł),

• nie prowadzi ksiąg rachunkowych,

• złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze metody kasowej w terminie do 20 lutego roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego – w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności (jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpiło w grudniu roku podatkowego, oświadczenie musi być złożone w terminie do końca roku podatkowego).

Oświadczenie o wyborze metody kasowej

Podatnik, który chce skorzystać z metody kasowej, musi złożyć na piśmie oświadczenie o wyborze tej metody do naczelnika urzędu skarbowego w terminie do 20 lutego roku podatkowego. W przypadku podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego oświadczenie to należy złożyć w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej, a jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpi w grudniu roku podatkowego – w terminie do końca roku podatkowego. Zatem podatnik, który chce korzystać z metody kasowej w 2026 r., oświadczenie o jej wyborze musi złożyć do:

• 20 lutego 2026 r. – jeżeli jest podatnikiem kontynuującym działalność gospodarczą lub rozpoczął ją od 1 stycznia 2026 r.,

• 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej – jeżeli działalność gospodarczą rozpocznie w trakcie 2026 r.,

• do końca 2026 r. – jeżeli działalność gospodarczą rozpocznie w grudniu 2026 r.

Wyboru metody kasowej PIT indywidualny przedsiębiorca, który jest czynnym podatnikiem VAT, może dokonać niezależnie od tego, czy stosuje taką metodę w VAT. Podatnik może zatem korzystać z metody kasowej PIT nie korzystając z metody kasowej w VAT i odwrotnie. Może również korzystać z obu tych metod jednocześnie.

Oprac. Katarzyna Bogucka