Praca w gospodarstwie rolnym w stażu pracy. Które okresy podlegają wliczeniu i jak je potwierdzić
Praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym lub jego prowadzenie – po spełnieniu określonych warunków i odpowiednim udokumentowaniu – mogą zostać zaliczone do stażu pracy pracownika, wpływając m.in. na wymiar urlopu wypoczynkowego, dodatek stażowy czy prawo do nagrody jubileuszowej. Odpowiadając na pytania Czytelników, wyjaśniamy, które okresy pracy „na roli” podlegają wliczeniu, kiedy są z niego wyłączone oraz jak w praktyce potwierdzić je dla celów pracowniczych.

Jeśli przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania u danego pracodawcy przewidują wliczanie do stażu pracy na poczet uprawnień pracowniczych okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego przyjmujemy także niektóre okresy pracy na roli. Chodzi o wskazane w ustawie z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy okresy:
- prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka,
- pracy po ukończeniu 16. roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, przypadającej przed 1 stycznia 1983 r. oraz poprzedzającej objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,
- pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, przypadającej po 31 grudnia 1982 r.
Okresów tych nie wliczamy do stażu, do którego, zgodnie z danym przepisem lub postanowieniem, kwalifikują się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie pracy, w określonej branży, na konkretnych stanowiskach lub pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Pomija się je również przy ustalaniu prawa do urlopu wypoczynkowego lub innego świadczenia przysługującego z upływem roku pracy lub okresu krótszego niż jeden rok.
W praktyce zasada ta dotyczy już tylko świadczeń pracowniczych przysługujących z upływem roku lub krótszego okresu, ponieważ w wyniku nowelizacji Kodeksu pracy zlikwidowano zasadę nabywania prawa do urlopu u nowego pracodawcy po przepracowaniu 6 miesięcy.
Na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest zobowiązany potwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli taki organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tym na piśmie. Okresy pracy „na roli” można wówczas wykazać zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
W najnowszym wydaniu Monitora Prawa Pracy i Ubezpieczeń przedstawiamy odpowiedzi na pytania Czytelników dotyczące zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy. Dowiesz się m. in.:
- Kiedy i jak urząd gminy potwierdza pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym?
- Czy praca jako domownik w indywidualnym gospodarstwie rolnym po 31.12.1982 r. wlicza się do stażu urlopowego?
- Czy studiowanie w oddalonym mieście wyklucza stałą pracę domownika rolnika?
- Czy praca w gospodarstwie rolnym należącym do klasztoru wlicza się do stażu pracy?
Przejdź do artykułu: Praca w gospodarstwie rolnym – zasady wliczania do stażu pracy »

MPPiU Nr 5/2026 r.
