Interpretacja indywidualna z dnia 13 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4015.31.2026.1.PB
Zwolnienie z długu na podstawie umowy darowizny nie wymaga udokumentowania otrzymania środków pieniężnych, jeśli przedmiotem darowizny jest prawo majątkowe, a nie środki pieniężne; warunkiem zwolnienia z podatku jest zgłoszenie nabycia w terminie 6 miesięcy.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn:
-w części dotyczącej konieczności udokumentowania nabycia darowizny – jest nieprawidłowe,
-w pozostałej części – jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych umowy darowizny. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu 9 grudnia 2021 r. zawarła Pani ze swoim ojcem umowę pożyczki na kwotę (…) zł. Cała kwota została Pani przekazana przelewem na Pani rachunek bankowy 10 grudnia 2021 r. Fakt zawarcia pożyczki oraz otrzymania środków zgłosiła Pani terminowo do Urzędu Skarbowego (…) (deklaracja PCC-3 z 10 grudnia 2021 r.) i opłaciła Pani należny podatek.
Obecnie planuje Pani zawrzeć z ojcem umowę darowizny wierzytelności przysługującej Pani ojcu z tytułu powyższej pożyczki. Na mocy tej umowy ojciec zwolni Panią z obowiązku zwrotu długu ((…) zł) na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego, a Pani to zwolnienie przyjmie. W umowie znajdzie się zapis o zwolnieniu darowizny z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową.
Po podpisaniu umowy zamierza Pani zgłosić nabycie darowizny do właściwego urzędu skarbowego (formularz SD-Z2) w ustawowym terminie 6 miesięcy. Podkreśla Pani, że choć środki zostały już przez Panią wydatkowane na cele mieszkaniowe, ich wpływ do Pani majątku został w pełni udokumentowany przelewem bankowym w momencie zawarcia pierwotnej umowy pożyczki.
Pytania
Czy w opisanym przez Panią zdarzeniu przyszłym, nabycie darowizny (poprzez zwolnienie z długu) będzie w całości zwolnione z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn? W szczególności prosi Pani o potwierdzenie, czy wymóg udokumentowania otrzymania środków na rachunek płatniczy (art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy) jest spełniony, jeśli przelew bankowy został wykonany na Pani konto przy zawieraniu pierwotnej umowy pożyczki w 2021 r., a obecna umowa jedynie zmienia tytuł prawny władania tymi środkami z pożyczki na darowiznę?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, planowana czynność będzie w całości korzystać ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Należy Pani do tzw. zerowej grupy podatkowej, a darowiznę zgłosi Pani w ustawowym terminie 6 miesięcy.
Uważa Pani, że warunek udokumentowania otrzymania środków na Pani rachunek bankowy został spełniony. Pieniądze wpłynęły na Pani konto przelewem w 2021 r., co potwierdza historia rachunku. Fakt, że środki te zostały już wydane na zakup mieszkania, nie ma znaczenia dla skuteczności zwolnienia, ponieważ istotne jest udokumentowanie samego faktu bezgotówkowego przekazania majątku od ojca do córki.
Ponowne fizyczne przesyłanie tych samych pieniędzy (zwrot pożyczki i ponowny przelew darowizny) byłoby czynnością sztuczną i nielogiczną. Pani stanowisko potwierdzają liczne interpretacje organów podatkowych, które wskazują, że przy „zamianie” pożyczki na darowiznę (zwolnienie z długu) wymóg udokumentowania wpłaty na rachunek uważa się za spełniony przez pierwotny przelew pożyczki.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku:
-w części dotyczącej konieczności udokumentowania nabycia darowizny – jest nieprawidłowe,
-w pozostałej części – jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji darowizny, w związku z tym należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Z powyżej zacytowanego przepisu wynika, że podstawową cechą umowy darowizny jest bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem jego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego) i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za otrzymane świadczenie. Istotą darowizny – jako czynności nieodpłatnej – jest więc brak po drugiej stronie ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego. Darowizna może polegać zarówno na przesunięciach do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. W wyniku zawarcia umowy darowizny może dochodzić do określonych zmian w położeniu prawno-majątkowym darczyńcy i obdarowanego. Przedmiotem darowizny mogą bowiem strony uczynić wszelkie postacie zwolnienia obdarowanego od określonych zobowiązań.
Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują zatem szczególną formę dla umowy darowizny, umowa taka – pod rygorem nieważności powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy nie powoduje nieważności umowy tylko wówczas, gdy darowizna została spełniona.
Artykuł 889 Kodeksu cywilnego stanowi natomiast, iż:
Nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:
1)gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;
2)gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nie nabyte.
Zatem, daną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy darowizny, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego, pod warunkiem, że czynność ta nie została wymieniona w treści art. 889 Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Stosownie do treści art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1)zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawieart. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2)w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułemdarowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. poz. 2060).
W myśl art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Zgodnie z art. 4a ust. 4 omawianej ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1)wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2)nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że 9 grudnia 2021 r. zawarła Pani ze swoim ojcem umowę pożyczki na kwotę (…) zł. Cała kwota została Pani przekazana przelewem na Pani rachunek bankowy. Fakt zawarcia pożyczki oraz otrzymania środków zgłosiła Pani terminowo do Urzędu Skarbowego i opłaciła Pani należny podatek. Obecnie planuje Pani zawrzeć z ojcem umowę darowizny wierzytelności przysługującej Pani ojcu z tytułu powyższej pożyczki. Na mocy tej umowy ojciec zwolni Panią z obowiązku zwrotu długu ((…) zł) na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego, a Pani to zwolnienie przyjmie. Po podpisaniu umowy zamierza Pani zgłosić nabycie darowizny do właściwego urzędu skarbowego (formularz SD-Z2) w ustawowym terminie 6 miesięcy.
Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pani zawrzeć z ojcem umowę darowizny. W efekcie dojdzie więc do nieodpłatnego zwolnienia z długu. W tej sytuacji zatem przyczyną nieodpłatnego zwolnienia z długu będzie causa donandi, bowiem zwolnienie z długu dokonane zostanie poprzez zawarcie umowy darowizny, w wyniku której zostanie Pani zwolniona z obowiązku zwrotu pożyczki. Przedmiotem tejże umowy będzie prawo majątkowe darczyńcy do żądania zwrotu pożyczonych środków pieniężnych.
Instytucja zwolnienia z długu została uregulowana w części ogólnej zobowiązań – art. 508 Kodeksu cywilnego; nie stanowi ona typu umowy. Jej kwalifikacja prawna zależy od przyczyny, dla której wierzyciel decyduje się umniejszyć swój majątek na korzyść dłużnika.
Zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego:
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Oznacza to, iż zwolnienie z długu jest czynnością dwustronną o charakterze rozporządzającym, zawartą między wierzycielem, a dłużnikiem.
Z prawnego punktu widzenia, przysporzenia dokonywane są w celu zwolnienia się z istniejącego zobowiązania (causa solvendi), dążenia do uzyskania świadczenia od drugiej strony (causa obligandi vel acquirendi) albo obdarowania (causa donandi). W zależności od przyczyny oraz woli stron umowy, zwolnienie z długu może być nieodpłatne albo odpłatne.
Najczęstszą przyczyną nieodpłatnego zwolnienia z długu jest causa donandi. W tych przypadkach zwolnienie z długu zostaje dokonane przez zawarcie umowy darowizny uregulowanej w przepisach art. 888 i następne Kodeksu cywilnego.
Jeżeli w istocie opisana we wniosku czynność cywilnoprawna dokonana zostanie w formie darowizny, to nabycie prawa majątkowego wynikającego z umowy pożyczki będzie podlegało – co do zasady – opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn z możliwością zastosowania zwolnienia z opodatkowania na podstawie zacytowanego art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli zostaną spełnione przewidziane tym przepisem warunki.
Zatem, aby w przedmiotowej sprawie skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie Pani zobowiązana złożyć zgłoszenie o ww. nabyciu do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego na formularzu SD-Z2.
Pani stanowisko, zgodnie z którym istotne jest udokumentowanie samego faktu bezgotówkowego przekazania majątku od ojca do córki, jest błędne. Podkreślić należy, iż warunek udokumentowania dotyczy jedynie sytuacji, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne. W przedmiotowej sprawie nie dojdzie natomiast do darowizny środków pieniężnych. Środki pieniężne zostały bowiem przekazane 10 grudnia 2021 r. tytułem umowy pożyczki. Obecnie przedmiotem darowizny będzie prawo majątkowe w postaci zwolnienia z długu. Jego wartość będzie w istocie stanowiła niespłacona pożyczka.
A więc dla spełnienia warunku koniecznego do zwolnienia nie wystąpi obowiązek udokumentowania nabycia – o którym to obowiązku mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Podsumowując, jeżeli złoży Pani zgłoszenie o ww. nabyciu na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, to będzie przysługiwało Pani prawo do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przy czym w omawianej sprawie nie będzie konieczności udokumentowania nabycia potwierdzeniem przelewu, ponieważ przedmiotem nabycia tytułem darowizny nie będą środki pieniężne lecz prawo majątkowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
POTRZEBUJESZ POMOCY?