Obowiązek zatrudnienia na podstawie stosunku pracy w zamówieniach publicznych

Prawo zamówień publicznych przewiduje – w pewnych ściśle określonych sytuacjach – wymóg zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę pracowników na umowę o pracę. Dzieje się tak w sytuacji, kiedy czynności wykonywane przez daną osobę spełniają znamiona pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Kluczowe w tym zagadnieniu jest właściwe sformułowanie zapisów ogłoszenia (lub dokumentów zamówienia) – tak aby określić zakres tego wymogu oraz sposób jego weryfikacji.

Doświadczony zamawiający wie, że ustawa – Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp) może i stanowi główny akt prawny regulujący kwestie wyboru wykonawcy robót budowlanych, dostaw czy usług – ale nie jedyny. I o ile sięgnięcie po ustawę o finansach publicznych czy Kodeks cywilny wydaje się naturalną praktyką, to warto pamiętać, że w codziennej praktyce nie mniej przydatny może okazać się Kodeks pracy (dalej: k.p.). Zgodnie bowiem z art. 95 Pzp na zamawiającym ciąży obowiązek przeanalizowania czynności, które będą realizowane przez wykonawcę, w kontekście możliwości uznania ich za wykonywanie pracy (w rozumieniu kodeksowym), a także wymaganie zawarcia na taki zakres czynności umowy o pracę. Cel wprowadzenia tego wymogu jest jasny – zmniejszenie przypadków zawierania umów cywilnoprawnych w sytuacjach, kiedy nie jest to uzasadnione charakterem danego stosunku. Warto pamiętać, że umowa o pracę daje pracownikowi o wiele więcej korzyści – m.in. w zakresie prawa do urlopu, ochrony wynagrodzenia czy liczenia stażu pracy. Z drugiej strony, jest ona mniej korzystana dla wykonawcy, dla którego całkowity koszt pracownika wzrasta (w stosunku np. do umowy zlecenia).