Interpretacja indywidualna z dnia 13 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.72.2026.2.MŻ
Transakcje zakupu i sprzedaży gazu i energii elektrycznej, które nie są realizowane w ramach giełdy, regulowanego rynku lub OTF, nie podlegają odwrotnemu obciążeniu na mocy art. 145e ustawy o VAT, co nie odbiera prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia, czy będą Państwo zobowiązani do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, o którym mowa w art. 145e ust. 1 pkt 3 ustawy, w odniesieniu do transakcji zakupu i sprzedaży mediów (energii elektrycznej oraz gazu), dla których obowiązek podatkowy powstanie od 1 lutego 2026 r. oraz czy będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur dokumentujących zakup tych mediów, w sytuacji gdy na fakturach wykazana będzie kwota podatku VAT.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 2 marca 2026 r. (wpływ 2 marca 2026 r.) oraz pismem z 12 marca 2026 r. (wpływ 12 marca 2026 r.)
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
Przedmiotem podstawowej działalności A. jest produkcja metali będących przedmiotem sprzedaży i źródłem uzyskiwanego obrotu. Sprzedaż ta podlega opodatkowaniu podatkiem VAT wg stawek innych niż zwolniona.
Spółka dokonuje ponadto sprzedaży towarów innych niż metale, m.in. nabywanego od innych czynnych podatników VAT gazu i energii elektrycznej, które podlegają opodatkowaniu VAT wg stawek innych niż zwolnione. Sprzedaż tych towarów przez Spółkę realizowana jest na podstawie umów, które Spółka zawiera z nabywcą (jej towarów) bez pośrednictwa innych podmiotów czy też giełdy. Nabywcy posiadają status zarejestrowanego czynnego podatnika VAT.
Dla realizacji ww. działalności Spółka zawiera bezpośrednio z innymi podmiotami (będącymi zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT) umowy/kontrakty na zakup energii elektrycznej oraz gazu (dalej energia i gaz łącznie jako: media).
Zakupy dokonywane przez Wnioskodawcę na podstawie zawartych umów/kontraktów dokumentowane są fakturami VAT wystawionymi na Spółkę z wykazaną kwotą podatku VAT.
Ww. dostawcy mediów (od których Wnioskodawca zakupuje media), A. oraz nabywcy mediów (którym Wnioskodawca sprzedaje media):
·posiadają właściwe koncesje na obrót mediami, wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na podstawie ustawy Prawo Energetyczne (dalej: koncesja na obrót mediami);
·nie korzystają ze zwolnienia w VAT w odniesieniu do sprzedaży na podstawie art. art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust. 1 ustawy o VAT.
Na mocy ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 556 dalej: ustawa zmieniająca), do ustawy o VAT wprowadzone zostały przepisy przewidujące czasowe (tj. w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 28 lutego 2025 r.) odwrotne obciążenie podatkiem VAT m.in. gazu w systemie gazowym i energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, w odniesieniu do transakcji dostawy mediów spełniających warunki wymienione we wprowadzonych przepisach.
Jednym z warunków (wskazanym w art. 145e ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT) jest stwierdzenie, że dostawa tych towarów są dokonywane w ramach transakcji zwartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:
a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,
b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
W nadesłanym do wniosku uzupełnieniu w odpowiedzi na pytanie Organu wskazali Państwo:
Sprzedaż energii elektrycznej i gazu (dalej: media) przez Spółkę – będąca przedmiotem wniosku o interpretację – nie odbywa się w ramach transakcji rozliczanej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na giełdzie, rynku regulowanym lub OTF.
Jak wskazano we wniosku ww. sprzedaż mediów realizowana jest na podstawie umów/kontraktów zawieranych przez Spółkę bezpośrednio z nabywcą – bez uczestnictwa/pośrednictwa giełdy czy innych podmiotów.
Analogicznie, zakup przez Spółkę mediów - będący przedmiotem wniosku – nie odbywa się w ramach transakcji rozliczanych bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na giełdzie, rynku regulowanym lub OTF. Zakup mediów realizowany jest na podstawie umów/kontraktów zwieranych przez Spółkę bezpośrednio z dostawcami mediów – bez uczestnictwa/pośrednictwa giełdy czy innych podmiotów.
Spółka dokonuje sprzedaży mediów na rzecz innych podmiotów (nabywców), którzy posiadają status zarejestrowanych czynnym podatników VAT. Jak wskazano we wniosku nabywcy mediów:
·posiadają właściwe koncesje na obrót mediami, wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na podstawie ustawy Prawo Energetyczne
·nie korzystają ze zwolnienia w VAT w odniesieniu do sprzedaży na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust. 1 ustawy o VAT.
Ww. nabywcami są (na chwilę obecną) podmioty, których przedmiot przeważającej działalności wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym to:
·Podmiot 1 – wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych, wytwarzanie energii elektrycznej, handel energią elektryczną,
·Podmiot 2 – działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej,
·Podmiot 3 – produkcja gazów technicznych.
Spółka jednocześnie zaznacza, że w przyszłości mogą pojawić się inne podmioty, którym będzie sprzedawała media.
Dodatkowo, Wnioskodawca wyjaśnia, że w jego ocenie główna działalność podmiotów nabywających od Spółki media pozostaje poza zakresem analizy niezbędnej do ustalenia, czy wskazane we wniosku transakcję sprzedaży mediów objęte są mechanizmem odwrotnego obciążenia.
Spółka nie posiada informacji od jej nabywców potwierdzających, iż poziom zużycia ww. mediów na ich własne potrzeby jest nieznaczny. Nie jest jednak wykluczone, iż taką informację Spółka otrzyma.
Spółka nie posiada takich informacji, bowiem nie posiada prawa, jak i możliwości do wglądu do ksiąg nabywców w celu ustalenia sposobu i poziomu zużycia ww. mediów przez nabywców. Jak wskazano powyżej, Spółka nie posiada również informacji od jej nabywców potwierdzających, iż poziom zużycia ww. mediów na ich własne potrzeby nieznaczny.
Nabywane przez Wnioskodawcę energia i gaz wykorzystywane są przede wszystkim na własne potrzeby Spółki, tj. do realizacji podstawowej działalności produkcyjnej (w zakresie produkcji metali stanowiących przedmiot sprzedaży). Odsprzedaż tych mediów dokonywana jest w nieznacznych ilościach.
Głównym celem nabywania przez Spółkę gazu oraz energii jest ich wykorzystywanie na własne potrzeby – zużycie w podstawowej działalności produkcyjnej w zakresie produkcji metali, a nie dalsza odsprzedaż. Jak Spółka wyjaśniła powyżej, ww. media odsprzedawane są w nieznacznych ilościach.
Pytania
1. Czy w okolicznościach przedstawionych we wniosku, realizowane przez Spółkę transakcje zakupu mediów oraz transakcje sprzedaży mediów – dla których obowiązek podatkowy powstanie od 1 lutego 2026 r. - spełniają wymóg określony w art. 145e ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, co (po spełnieniu pozostałych warunków z art. 145e ustawy o VAT) zobowiązuje Spółkę do rozliczania tych transakcji w VAT na zasadzie odwrotnego obciążenia?
2. Czy w okolicznościach przedstawionych we wniosku Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT wynikającego z otrzymanych faktur zakupu mediów, gdy na tych fakturach jest wskazana kwota podatku VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1
W Państwa ocenie, w przypadku dostaw mediów dokonywanych w ramach transakcji zawieranych na podstawie umów/kontraktów bezpośrednio pomiędzy Spółką (występującą jako nabywca lub sprzedawca) oraz innymi podmiotami (gdy obie strony umowy/kontraktu są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT oraz posiadają koncesje na obrót mediami) – dla których obowiązek podatkowy powstanie od 1 lutego 2026 r. - wymóg określony w art. 145e ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT nie jest spełniony.
W konsekwencji przedmiotowe dostawy nie są objęte mechanizmem odwrotnego obciążenia.
Ad 2
W okolicznościach przedstawionych we wniosku, Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT wynikającego z otrzymanych faktur zakupu mediów (z wykazaną kwotą podatku VAT).
Nie jest bowiem spełniony warunek określony w art. 145e ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, a w konsekwencji Spółka nie posiada prawa do nabycia mediów opodatkowanych VAT na zasadach odwrotnego obciążenia (takie uprawnienie istniałoby jedynie w sytuacji łącznego spełnienie wszystkich warunków, o których mowa w art. 145e ww. ustawy).
Uzasadnienie
Wprowadzona ustawą zmieniającą regulacja dotycząca mechanizmu odwrotnego obciążenia dla dostaw mediów uzależnia zastosowanie tego mechanizmu od łącznego spełnienia wszystkich warunków wymienionych w 145e ust. 1 ustawy o VAT.
Zgodnie z tym przepisem, w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. w przypadku dostawy gazu w systemie gazowym, dostawy energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym (…) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące nabywcą tego gazu, tej energii lub usługobiorcą tych uprawnień, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
·w przypadku dostawy tego gazu lub tej energii – nabywcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny, którego główna działalność w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej polega na ich odprzedaży i którego własne zużycie tych towarów jest nieznaczne;
·dostawa tych towarów jest dokonywana w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:
a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,
b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
·dostawcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust.1.
Zgodnie zaś z art. 145e ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT za nabywcę, o którym mowa w ust. 1, uważa się w szczególności podatnika VAT czynnego posiadającego koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót towarami wskazanymi w ust. 1 lub posiadającego rachunek w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.
Biorąc pod uwagę ww. regulacje, jednym z warunków koniecznych do opodatkowania dostaw mediów na zasadach mechanizmu odwrotnego obciążenia jest dokonanie dostawy mediów w ramach transakcji zawieranych na giełdzie towarowej, rynku regulowanym lub OTF, co – w ocenie Spółki - nie ma miejsca w opisanych w niniejszym wniosku transakcjach zwieranych bezpośrednio pomiędzy stronami umowy/kontraktu (tj. poza rynkiem zorganizowanym).
Ponieważ zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia jest dopuszczalne jedynie w sytuacji łącznego spełnienie wszystkich warunków zawartych w art. 145e ustawy o VAT, w związku z niespełnieniem wymogu zawartego w art. 145e ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, mechanizm ten nie będzie miał zastosowania w transakcjach będących przedmiotem niniejszego wniosku.
Ad 2
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie zaś do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikająca z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, co – jak wskazano we wniosku - ma miejsce w przedmiotowej sytuacji. Nabywane media wykorzystywane są bowiem przez Spółkę do realizacji działalności gospodarczej opodatkowanej VAT (zarówno na własne potrzeby – w zakresie produkcji metali stanowiących przedmiot sprzedaży (opodatkowanej VAT), jak też do odsprzedaży (również opodatkowanej VAT)).
Zgodnie z art. 145f ust. 1 i 2 ustawy o VAT, w przypadku czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1 (tj. dostawy mediów, dla której wprowadzone zostało czasowe odwrotne obciążenie podatkiem VAT), dostawca nie rozlicza podatku należnego, a kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 1, stanowi kwota podatku należnego z tytułu nabycia mediów.
Biorąc pod uwagę, że mechanizm odwrotnego obciążenia ma zastosowanie wyłącznie do dostaw mediów realizowanych na giełdzie towarowej, rynku regulowanym lub OTF, a transakcje będące przedmiotem niniejszego wniosku zawierane są bezpośrednio na podstawie umów/kontraktów pomiędzy Spółką i innym podmiotem (a zatem poza giełdą towarową i rynkami zorganizowanymi) – w ocenie Wnioskodawcy przedmiotowe transakcje nabycia mediów przez Spółkę nie są objęte mechanizmem odwrotnego obciążenia.
W konsekwencji, w okolicznościach przedstawionych we wniosku w przypadku nabycia przez Spółkę mediów, zakupy te powinny być opodatkowane przez sprzedawcę, zaś Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących ww. zakupy, gdyż nie będzie mieć w tym przypadku zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług reguluje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W analizowanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy Działu XIII Rozdziału 1c ustawy, dotyczące czasowego odwrotnego obciążenia podatkiem dostaw gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym i usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych.
Zgodnie z art. 145e ust. 1 ustawy:
W okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. w przypadku dostawy gazu w systemie gazowym, dostawy energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym i świadczenia usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1505 oraz z 2025 r. poz. 303), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące nabywcą tego gazu, tej energii lub usługobiorcą tych uprawnień, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
1) w przypadku dostawy tego gazu lub tej energii - nabywcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny, którego główna działalność w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej polega na ich odprzedaży i którego własne zużycie tych towarów jest nieznaczne;
2) w przypadku świadczenia tych usług - usługobiorcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny;
3) dostawa tych towarów lub świadczenie tych usług są dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:
a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,
b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
4) dostawcą lub usługodawcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 i art. 113a ust. 1.
W myśl art. 145e ust. 2 ustawy:
Za nabywcę lub usługobiorcę, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, uważa się w szczególności podatnika zarejestrowanego zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny:
1) będącego spółką prowadzącą giełdę towarową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;
2) będącego towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;
3) będącego spółką prowadzącą giełdową izbę rozrachunkową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych S.A. lub spółką, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
4) będącego spółką prowadzącą jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
5) posiadającego koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót towarami wskazanymi w ust. 1 lub posiadającego rachunek w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.
Stosownie do art. 145f ustawy:
W przypadku czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1, dostawca lub usługodawca nie rozlicza podatku należnego.
W przypadku czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 1, stanowi kwota podatku należnego z tytułu nabycia towaru lub usługi.
W przypadku obniżenia podstawy opodatkowania dla czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1, nabywca lub usługobiorca jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonał korekty podstawy opodatkowania.
Pozostałe uregulowania zostały zawarte w art. 145g - 145k ustawy.
Powyższe przepisy wprowadzone zostały na podstawie uprawnień wynikających z Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE.
W myśl art. 199a Dyrektywy 2006/112/WE:
1. Państwa członkowskie mogą postanowić, do dnia 31 grudnia 2026 r., że osobą zobowiązaną do zapłaty VAT jest podatnik, na rzecz którego wykonywana jest dowolna usługa lub dostarczany dowolny towar spośród poniżej wymienionych:
a) przeniesienie pozwoleń na emisję gazów cieplarnianych, o których mowa w art. 3 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie, które podlegają przenoszeniu zgodnie z art. 12 tej dyrektywy; (…)
e) dostawy gazu i energii elektrycznej na rzecz podatnika-pośrednika, zgodnie z definicją w art. 38 ust. 2; (…)
1a. Państwa członkowskie mogą określić warunki stosowania mechanizmu, o którym mowa w ust. 1.
1b. Stosowanie mechanizmu przewidzianego w ust. 1 do dostaw wszelkich towarów lub usług wymienionych w lit. c)-j) tego ustępu jest uzależnione od wprowadzenia właściwych i skutecznych obowiązków sprawozdawczych dla podatników dostarczających towary lub usługi, do których ma zastosowanie mechanizm, o którym mowa w ust. 1. (…).
Art. 38 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE stanowi, że:
Do celów ust. 1 „podatnik-pośrednik” oznacza podatnika, którego główna działalność w odniesieniu do zakupu gazu, energii elektrycznej, energii cieplnej lub chłodniczej polega na odsprzedaży tych produktów i którego własna konsumpcja tych produktów jest nieznaczna.
Zgodnie z ww. art. 145e ust. 1 ustawy mechanizm odwrotnego obciążenia znajduje zastosowanie w odniesieniu m.in. do dostawy gazu w systemie gazowym i dostawy energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym dokonywanych bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na giełdzie towarowej, rynku regulowanym lub OTF w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
W przypadku dostaw gazu w systemie gazowym i energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, do rozliczenia podatku należnego obowiązane są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące nabywcą gazu lub energii elektrycznej.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Podstawowym obszarem Państwa działalności jest produkcja metali, które stanowią przedmiot sprzedaży i źródło uzyskiwanego obrotu. Sprzedaż ta podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według stawek innych niż zwolnione.
W ramach prowadzonej działalności dokonują Państwo również sprzedaży towarów innych niż metale, w tym gazu oraz energii elektrycznej, nabywanych od innych czynnych podatników VAT. Sprzedaż tych mediów realizowana jest bezpośrednio na rzecz nabywców na podstawie zawieranych umów, bez pośrednictwa podmiotów trzecich czy giełdy. Nabywcy mediów posiadają status zarejestrowanych czynnych podatników VAT.
W celu realizacji powyższej działalności zawierają Państwo bezpośrednio z innymi podmiotami, będącymi zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT, umowy/kontrakty na zakup energii elektrycznej oraz gazu. Zakupy te dokumentowane są fakturami VAT wystawianymi na Państwa, z wykazaną kwotą podatku VAT.
Wskazali Państwo, że:
‒sprzedaż i zakup energii elektrycznej i gazu (dalej: media) nie odbywa się w ramach transakcji rozliczanej bezpośrednio lub za pośrednictwem giełdy, rynku regulowanym lub OTF;
‒sprzedaż i zakup mediów realizowana jest na podstawie umów zawieranych bezpośrednio z nabywcą – bez udziału giełdy czy innych podmiotów;
‒nabywcy mediów:
·posiadają status zarejestrowanych czynnych podatników VAT,
·posiadają koncesje na obrót mediami wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na podstawie ustawy Prawo Energetyczne,
·nie korzystają ze zwolnień w VAT określonych w art. 113 ust. 1 i 9 ani art. 113a ustawy o VAT.
Nabywana przez Państwa energia i gaz wykorzystywana jest przede wszystkim na własne potrzeby w podstawowej działalności produkcyjnej – produkcji metali. Odsprzedaż mediów odbywa się w nieznacznych ilościach, a głównym celem zakupu mediów jest ich zużycie na potrzeby produkcji.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy będą Państwo zobowiązani do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, o którym mowa w art. 145e ust. 1 pkt 3 ustawy, w odniesieniu do transakcji zakupu i sprzedaży mediów (energii elektrycznej i gazu), dla których obowiązek podatkowy powstanie od 1 lutego 2026 r., a także czy będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur dokumentujących zakup mediów, w sytuacji gdy na fakturach wykazana będzie kwota podatku VAT.
Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że art. 145e ust. 1 ustawy zawiera warunki, których łączne spełnienie warunkuje stosowanie do dostaw energii i gazu mechanizmu odwrotnego obciążenia, tj.:
‒dostawa tych towarów lub świadczenie tych usług są dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:
‒giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,
‒rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
‒dostawcą lub usługodawcą jest podatnik zarejestrowany na potrzeby podatku od towarów i usług, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy;
‒nabywcą jest podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, którego główna działalność w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej polega na ich odsprzedaży i którego własne zużycie tych towarów jest nieznaczne.
Jest to warunek wywodzący się ze wskazanych powyżej przepisów art. 38 ust. 2 w związku z art. 199a ust. 1 lit. e Dyrektywy 2006/112/WE, gdzie zdefiniowano w ten sposób podatnika-pośrednika. W ślad za regulacjami Dyrektywy 2006/112/WE przewidziano wskazany powyżej warunek.
Analizując możliwość zastosowania w odniesieniu do transakcji sprzedaży i zakupu gazu i energii mechanizmu odwrotnego obciążenia, należy w pierwszej kolejności odnieść się do warunków określonych w art. 145e ust. 1 ustawy. Jednym z nich, jak wskazano powyżej, jest wymóg, aby dostawa gazu w systemie gazowym lub energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym była dokonywana w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na giełdzie towarowej, rynku regulowanym lub w systemie OTF.
Jak wynika z opisu sprawy, zarówno zakup jak i sprzedaż energii elektrycznej oraz gazu dokonywane są przez Państwa na podstawie umów/kontraktów zawieranych bezpośrednio z kontrahentami będącymi czynnymi podatnikami VAT. Transakcje te nie są jednak zawierane ani rozliczane na giełdzie towarowej, rynku regulowanym ani w systemie OTF, lecz odbywają się poza zorganizowanymi platformami obrotu energią lub gazem.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie jest spełniony warunek określony w art. 145e ust. 1 pkt 3 ustawy, dotyczący realizacji dostawy w ramach transakcji zawartej na giełdzie towarowej, rynku regulowanym lub w systemie OTF. W konsekwencji brak spełnienia ww. przesłanki oznacza, że nie będą Państwo zobowiązani do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia do transakcji zakupu i sprzedaży gazu oraz energii.
W związku z powyższym należy zgodzić się z Państwa stanowiskiem, zgodnie z którym do wskazanych transakcji zakupu i sprzedaży energii elektrycznej oraz gazu mechanizm odwrotnego obciążenia nie będzie miał zastosowania.
Odnosząc się z kolei do Państwa wątpliwości dotyczących pytania nr 2, tj. prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z otrzymanych faktur zakupu, na których wykazana będzie kwota VAT należy zauważyć, że art. 145g ustawy stanowi:
Faktura dokumentująca dokonanie czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1:
1) nie zawiera danych określonych w art. 106e ust. 1 pkt 12-14;
2) zawiera wyrazy, o których mowa w art. 106e ust. 1 pkt 18.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Należy również podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.
Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższymi przepisami, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Nabywane media (energia elektryczna i gaz) są wykorzystywane w prowadzonej przez Państwa działalności produkcyjnej w zakresie produkcji metali – zarówno na własne potrzeby związane z działalnością produkcyjną, jak i w niewielkich ilościach do odsprzedaży.
Jednocześnie, jak wskazano powyżej nie będą Państwo mieli obowiązku stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia do transakcji sprzedaży i zakupu gazu oraz energii. Ponadto, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. W analizowanej sprawie warunek ten jest spełniony, ponieważ energia elektryczna oraz gaz są wykorzystywane w prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej do czynności opodatkowanych VAT, tj. w zakresie produkcji metali.
W związku z tym należy stwierdzić, że będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur zakupu mediów, ponieważ nie zachodzą przesłanki wyłączające określone w art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy o VAT.
W konsekwencji, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1 i 2 uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
