Interpretacja indywidualna z dnia 18 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.42.2026.2.DA
Wnioskodawczyni ma prawo do zaniechania poboru podatku dochodowego od umorzonego zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego, spełniając wymogi rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., zaś zwrot nadpłaty kredytowej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu gdyż nie mamy do czynienia z przysporzeniem majątkowym.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 17 lutego 2026 r. (data wpływu 17 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym podlegającym w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów.
W dniu … września 2008 r. Wnioskodawczyni – jako jedyny kredytobiorca - zawarła z ... Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w … (obecnie: … spółka akcyjna prawa … z siedzibą w …, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez: … (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce z siedzibą w …; dalej: „Bank”) - umowę o kredyt hipoteczny nr … (dalej: „Kredyt CHF”). Aneksem nr 1 z dnia 11 września 2009 r. strony sprecyzowały dane nieruchomości będącej przedmiotem kredytowania. Poprzez aneks nr 2 z dnia 30 maja 2012 r., Bank umożliwił Wnioskodawczyni dokonywanie spłat Kredytu CHF w walucie indeksacji.
Zgodnie z umową, Bank udzielił Wnioskodawczyni kredytu w wysokości 500 000 zł. Kredyt CHF jest indeksowany do waluty obcej CHF i został udzielony na budowę domu systemem gospodarczym i pokrycie kosztów dodatkowych, związanych z udzieleniem kredytu. Kredyt został w całości wykorzystany na ten cel, z tym zastrzeżeniem, że kwota 4 500 zł została wykorzystana na tzw. opłatę przygotowawczą (prowizję za udzielenie kredytu określono w umowie kredytowej jako „pokrycie kosztów dodatkowych”).
Umowa jest nadal wykonywana, Kredyt CHF nie został spłacony. Wnioskodawczyni nie posiada z tego tytułu jakichkolwiek zaległości.
W dniu … sierpnia 2010 r. Wnioskodawczyni – jako jedyny kredytobiorca - zawarła z Bankiem kolejną umowę o kredyt hipoteczny – umowę nr … (dalej: „Kredyt EUR 1”). Aneksem nr 1 z dnia 28 listopada 2014 r. Bank umożliwił Wnioskodawczyni dokonywanie spłat Kredytu EUR 1 w walucie indeksacji.
Zgodnie z umową Bank udzielił Wnioskodawczyni kredytu w wysokości 50 000 zł. Kredyt EUR 1 jest indeksowany do waluty obcej EUR i został udzielony na uzupełnienie finansowania udzielanego na budowę domu systemem gospodarczym. Kredyt został w całości wykorzystany na ten cel. Kredyt EUR 1 został w całości spłacony.
W dniu … grudnia 2010 r. Wnioskodawczyni – jako jedyny kredytobiorca - zawarła z Bankiem kolejną umowę o kredyt hipoteczny – umowę nr … (dalej: „Kredyt EUR 2”). Aneksem nr 1 z dnia 28 listopada 2014 r., Bank umożliwił Wnioskodawczyni dokonywanie spłat Kredytu EUR 2 w walucie indeksacji.
Zgodnie z umową Bank udzielił Wnioskodawczyni kredytu w wysokości 50 000 zł. Kredyt EUR 2 jest indeksowany do waluty obcej EUR i został udzielony na modernizację nieruchomości wybudowanej przez Wnioskodawczynię na podstawie Kredytu CHF i Kredytu EUR 1. Kredyt został w całości wykorzystany na ten cel.
Kredyt EUR 2 został w całości spłacony.
Celem wszystkich ww. umów kredytowych była budowa jednego domu jednorodzinnego na stanowiącej własność Wnioskodawczyni nieruchomości gruntowej położonej w … (woj. …), ul. … (dalej: „Dom”) i zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawczyni i Jej dziecka. Kredyt CHF, Kredyt EUR 1 i Kredyt EUR 2 zostały w całości przeznaczony na ten cel.
Wnioskodawczyni jest radcą prawnym. W okresie zawierania umowy Kredyt CHF Wnioskodawczyni była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w kancelarii prawnej w …. Od dnia 2 marca 2009 r. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, przy czym od dnia 31 grudnia 2010 r. jako siedzibę i adres zakładu głównego - w CEIDG - wskazany został Dom.
Wnioskodawczyni nieprzerwanie świadczy usługi prawne w ramach i na rzecz zewnętrznej kancelarii prawnej, a usługi te świadczone były i są z biura tej kancelarii zlokalizowanego w …. Co więcej, do 2023 r. Wnioskodawczyni z kancelarią miała podpisaną umowę najmu, na podstawie której korzystała z lokalu tej kancelarii. Aby uniknąć konieczności zmian wpisu w CEIDG (z uwagi na zmianę lokalizacji biur zewnętrznej kancelarii) jako adres swojej działalności został wskazany Dom. Jednakże działalności gospodarczej pod tym adresem Wnioskodawczyni nigdy nie prowadziła. Dom jest i był przeznaczony oraz wykorzystywany wyłącznie dla celów mieszkaniowych. Dom nie został jednak przekształcony w lokal użytkowy (biurowy) i nadal stanowi lokal mieszkalny. Żadne koszty związane z Kredytem CHF, Kredytem EUR 1 czy Kredytem EUR 2 nie były rozliczane w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawczyni.
W 2024 r. Wnioskodawczyni zainicjowała spór co do ważności/skuteczności wszystkich trzech umów kredytowych i w wyniku tego sporu - wniosła przeciwko Bankowi powództwo do Sądu Okręgowego o ustalenie nieważności wszystkich trzech umów kredytowych i zapłatę. Sprawa sądowa nie została zakończona.
Obecnie Bank wystąpił do Wnioskodawczyni z propozycją zawarcia ugody w zakresie umowy kredytowej dotyczącej Kredytu CHF (dalej: „Ugoda”), zgodnie z którą:
1)Kredyt CHF pozostający do spłaty zostanie przewalutowany na PLN;
2)saldo Kredytu CHF zostanie obniżone do uzgodnionej kwoty (która nie została jeszcze uzgodniona), która zostanie jednorazowo zapłacona przez Wnioskodawczynię;
3)Bank umorzy uzgodnioną kwotę (która nie została jeszcze uzgodniona);
4)Wnioskodawczyni cofnie pozew;
5)Bank zwróci Wnioskodawczyni koszty zastępstwa procesowego.
Wnioskodawczyni rozważa zawarcie Ugody, która obejmować będzie także Kredyt EUR 1 i Kredyt EUR 2, w 2026 r., jeśli strony dojdą do pełnego porozumienia.
Ugoda dotycząca Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2 obejmowała będzie zwrot na rzecz Wnioskodawczyni dokonanej przez Nią nadpłaty tych kredytów, wynikającą z uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku kwot. Kwota zwrotu nie została jeszcze uzgodniona, Bank nie przedstawił propozycji w tym zakresie.
Wnioskodawczyni nie korzystała z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu hipotecznego ani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Wszystkie wskazane we wniosku kredyty zostały udzielone przez Bank, czyli podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Wszystkie wskazane we wniosku kredyty zostały zabezpieczone hipoteką na Domu, przy czym hipoteki zabezpieczające Kredyt EUR 1 i EUR 2 wygasły wskutek wygaśnięcia zobowiązań Banku i zostały wykreślone z księgi wieczystej.
Odsetki karne nie będą umarzane.
Wnioskodawczyni jest jedynym kredytobiorcą we wszystkich wskazanych we wniosku umowach kredytu.
W uzupełnieniu wniosku wskazano:
Zgodnie z § 2 ust. 2 umowy Kredytu CHF: „kredyt przeznaczony jest na budowę domu systemem gospodarczym, koszty dodatkowe związane z udzieleniem kredytu.” Budowa domu jednorodzinnego (własnego budynku mieszkalnego) jako cel mieszkaniowy obejmuje swoją dyspozycją art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z § 2 ust. 2 umowy Kredytu CHF: „kredyt przeznaczony jest na budowę domu systemem gospodarczym, koszty dodatkowe związane z udzieleniem kredytu.”.
Kredyt CHF został w całości wykorzystany na budowę Domu, z tym zastrzeżeniem, że kwota 4 500 zł została wykorzystana na tzw. opłatę przygotowawczą (prowizję za udzielenie kredytu określoną w umowie kredytowej jako „pokrycie kosztów dodatkowych”).
Dokładna data wybudowania domu jednorodzinnego „Domu” na stanowiącej własność Wnioskodawczyni nieruchomości gruntowej położonej w … to 6 listopada 2010 r. (data wskazana w „Zawiadomieniu o zakończeniu budowy”).
Celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięty został ww. Kredyt CHF było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.
Na pytanie Organu o treści: „czy poniesienie wspomnianych w opisie zdarzenia kosztów dodatkowych, związanych z udzieleniem Kredytu CHF na tzw. opłatę przygotowawczą (prowizję za udzielenie Kredytu CHF) było warunkiem niezbędnym do zawarcia umowy o ten kredyt”, Wnioskodawczyni wskazała: „Tak, był to warunek konieczny. Zgodnie z § 2 ust. 4 umowy Kredytu CHF zobowiązałam się „do zapłaty prowizji od udzielenia kredytu w wysokości 4 500,00 zł.”.
Na pytanie Organu o treści: „wobec wskazania we wniosku: (…) Od dnia 2 marca 2009 r. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, przy czym od dnia 31 grudnia 2010 r. jako siedzibę i adres zakładu głównego - w CEIDG - wskazany został Dom. (...) Aby uniknąć konieczności zmian wpisu w CEIDG (z uwagi na zmianę lokalizacji biur zewnętrznej kancelarii) jako adres swojej działalności został wskazany Dom, proszę wskazać czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zarejestrowaną pod adresem wybudowanego domu jednorodzinnego „Domu” odliczała Pani koszty uzyskania przychodów”, Wnioskodawczyni wskazała: „Kosztów związanych z budową Domu nie zaliczałam do kosztów uzyskania przychodu.”.
Ugoda z Bankiem w sprawie umorzenia zadłużenia z tytułu Kredytu CHF, powinna być podpisana przez Panią w 2026 r. na podstawie Kodeksu cywilnego (ewentualnie, jeśli dojdzie do rozprawy, która na dzień złożenia niniejszego pisma nie została jeszcze wyznaczona, na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego).
Na pytanie Organu o treści: „czy w ww. Ugodzie zostanie potwierdzone, że umowa kredytowa dotycząca Kredytu CHF jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o Kredyt CHF nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść)”, Wnioskodawczyni wskazała: „Treść Ugody nie została jeszcze uzgodniona, stąd nie mogę potwierdzić, że takie postanowienie znajdzie się w Ugodzie. Niemniej jednak w przesłanym wcześniej projekcie dokumentu (którego nie zaakceptowałam) Bank zawarł stwierdzenia, że:
„Strony potwierdzają, iż miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia oraz mają wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej Ugody.”
oraz
„Strony zgodnie ustalają, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN pozostałe do spłaty zadłużenie (kapitał) Kredytobiorcy względem Banku z tytułu Umowy, na dzień sporządzenia Ugody wynosi 567 364,42 PLN (słownie złotych: pięćset sześćdziesiąt siedem tysięcy trzysta sześćdziesiąt cztery, 42/100). Strony zgodnie postanawiają o obniżeniu kwoty, o której mowa w zdaniu poprzednim, do kwoty 187 577,95 PLN (słownie złotych: sto osiemdziesiąt siedem tysięcy pięćset siedemdziesiąt siedem, 95/100) [„kwota całkowitej spłaty”].”
oraz
„Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie), na kwotę 437 681,88 PLN. Kwota umorzenia stanowi różnicę pomiędzy kwotą zadłużenia wskazaną w ust. 3, a kwotą całkowitej spłaty wskazaną w ust. 8.””.
Jeśli do zawarcia Ugody dojdzie w 2026 r. w sprawie umorzenia zadłużenia z tytułu Kredytu CHF, nastąpi „umorzenie” części zadłużenia Wnioskodawczyni pozostałego do spłaty.
Na kwotę, w stosunku do której Wnioskodawczyni ma zostać zwolniona z długu, składać się będą: kwota kapitału i kwota odsetek skapitalizowanych.
Dokonane w ramach Kredytu EUR 1 spłaty rat kapitałowo-odsetkowych przewyższają wysokość tego kredytu.
Dokonane w ramach Kredytu EUR 2 spłaty rat kapitałowo-odsetkowych przewyższają wysokość tego kredytu.
Na pytanie Organu o treści: „czy z ww. Ugody będzie wynikać, że Pani jako kredytobiorca otrzyma od Banku zwrot tego, co świadczyła Pani na rzecz Banku w czasie trwania umowy Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2”, Wnioskodawczyni wskazała: „Treść Ugody nie została jeszcze uzgodniona, stąd nie mogę potwierdzić, że takie postanowienie znajdzie się w Ugodzie. Niemniej jednak, kwoty które otrzymam od Banku w wyniku planowanej Ugody, będą stanowić zwrot (po potrąceniu kwot wypłaconych przez Bank tytułem udostępnienia kredytów) części wpłaconych przeze mnie kwot (odsetek).”.
Kwoty, które Wnioskodawczyni otrzyma od Banku w wyniku planowanej Ugody dotyczącej Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2, będą stanowić zwrot (po potrąceniu kwot wypłaconych przez Bank tytułem udostępnienia kredytów) części wpłaconych przez Nią środków (odsetek).
Kwota, która Wnioskodawczyni zostanie wypłacona przez Bank w wyniku zawarcia Ugody dotyczącej Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2 stanowić będzie zwrot środków, które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi.
Na pytanie Organu o treści: „czy kwota, która zostanie Pani wypłacona przez Bank na podstawie ww. Ugody, stanowi przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z tej Ugody”, Wnioskodawczyni wskazała: „Nie, będzie to zwrot (po rozliczeniu wzajemnych roszczeń) nienależnie wpłaconych przeze mnie kwot.”.
Na pytanie Organu o treści: „czy kwota, która zostanie Pani wypłacona przez Bank na podstawie ww. Ugody, jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej”, Wnioskodawczyni wskazała: „Nie”.
Pytania
Czy Wnioskodawczyni będzie mogła skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego w zakresie dochodu wynikającego z umorzenia w ramach Ugody z Bankiem?
Czy Wnioskodawczyni będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w zakresie nadpłaty od Banku wypłacanej w ramach Ugody z Bankiem?
Pani stanowisko w sprawie
Ad 1
Wnioskodawczyni będzie mogła skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego, w zakresie dochodu wynikającego z umorzenia w ramach Ugody z Bankiem i nie będzie z tego tytułu zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „PDOF”) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 PDF. Zgodnie z jego treścią: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie lub od których zaniechano poboru podatku.
W okolicznościach zdarzenia przyszłego, Wnioskodawczyni uzyska korzyść majątkową z umorzenia części zobowiązania wobec Banku, która to korzyść - zgodnie z PDOF - stanowi przychód podatnika.
Przychód ten nie będzie jednak podlegał opodatkowaniu, gdyż objęty będzie zaniechaniem poboru podatku. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (dalej: „Rozporządzenie”), zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych zarządzone jest od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
- kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
- osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.
Wszystkie powyższe warunki Wnioskodawczyni spełnia.
Zgodnie z Rozporządzeniem kredyt mieszkaniowy to rozumieć kredyt, który został:
- udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
- zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kredyt CHF spełnia powyższe warunki:
- został zaciągnięty przed 15 stycznia 2015 r. od Banku (instytucji podlegającej nadzorowi);
- został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości na której został wybudowany Dom;
- został zaciągnięty na budowę własnego budynku mieszkalnego, co mieści się w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) PDOF.
Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi. Kredyt CHF opisany we wniosku został zaciągnięty na budowę jednego domu mieszkalnego (Domu) dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, współdzielonego przez Wnioskodawczynię i jej syna.
W ocenie Wnioskodawczyni, bez znaczenia jest fakt wskazania przez Nią adresu Domu dla prowadzonej przez Nią działalności gospodarczej. Rozporządzenie nie wskazuje bowiem, że prawo podatnika do stosowania zaniechania poboru podatku uwarunkowane jest wykorzystywaniem lokalu mieszkalnego tylko i wyłącznie do celów mieszkaniowych. Dla celów zastosowania Rozporządzenia liczy się cel jaki przyświecał Wnioskodawczyni w momencie realizacji inwestycji/zaciągnięcia kredytu. W chwili zawierania umowy dot. Kredytu CHF Wnioskodawczyni nie prowadziła działalności gospodarczej. Rejestracja działalności gospodarczej w Domu, która to działalność nie była i nie jest w domu wykonywana (nigdy nie doszło do administracyjnej zmiany przeznaczenia Domu na lokal użytkowy), nie wpływa w tej sytuacji na zasadność korzystania z zaniechania poboru podatku. Dom jest i był wykorzystany na potrzeby mieszkaniowe Wnioskodawczyni i Jej dziecka.
Podsumowując, spełnione zostaną wszystkie warunki określone w Rozporządzeniu:
Wnioskodawczyni zaciągnęła klika kredytów na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego,
Wnioskodawczyni nie skorzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej,
- Kredyt CHF był udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
- Kredyt CHF został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości, na której wybudowany został Dom,
- Kredyt CHF był zaciągnięty na wydatki, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 21 ust. 25 pkt 1) - budowę własnego budynku mieszkalnego,
- umorzenie Kredyt CHF dotyczy kwoty kredytu (kapitału) i odsetek.
Powyższe stanowisko Wnioskodawczyni potwierdza m.in. stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: z dnia 8 sierpnia 2024 r. (0112-KDIL2-1.4011.538.2024.2.MKA), zgodnie z którym: „ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa, kiedy i jak długo podatnik powinien mieszkać w nabytym lokalu mieszkalnym, żeby nastąpiła realizacja celu mieszkaniowego. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że podatnik nie realizuje celu mieszkaniowego w przypadku, gdy nabył budynek mieszkalny jednorodzinny, w którym mieszka, i jednocześnie wskazuje adres do doręczeń oraz adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej czy też udostępnia część lokalu na cele prowadzonej działalności gospodarczej” i powołany tam wyrok Sądu Najwyższego Izba Cywilna z 18 maja 2022 r., II CSKP 362/22 „w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że zawartą w art. 221 przesłankę bezpośredniego związku czynności prawnej dokonywanej przez osobę fizyczną z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą lub zawodową należy badać przy uwzględnieniu typu i rodzaju dokonywanej czynności prawnej, jej przedmiotu, a także okoliczności towarzyszących jej zawarciu. Bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową jest wyłączony, jeżeli podejmowana przez osobę fizyczną czynność prawna zmierza do zaspokajania potrzeb własnych i „prywatnych” podmiotu i jego rodziny, jest nastawiona na zapewnienia funkcjonowania gospodarstwa domowego.”; czy z dnia 3 grudnia 2025 r. (0114-KDIP3-2.4011.842.2025.2.MN), zgodnie z którym: „brak jest podstaw do uznania, że podatnik nie realizuje celu mieszkaniowego w przypadku, gdy nabył lokal mieszkalny w którym zamieszkiwał, a następnie wynajął go bądź udostępnił część lokalu na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazuję, że określając kredyt mieszkaniowy objęty zaniechaniem, rozporządzenie odwołuje się do wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 cytowanej ustawy. Rozporządzenie nie zawiera natomiast zapisu, zgodnie z którym wykorzystywanie nieruchomości, na którą zaciągnięto kredyt mieszkaniowy jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika powoduje wyłączenie z możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku od powstałego z tego tytułu przychodu.”
Ad 2
Wnioskodawczyni nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w zakresie nadpłaty od Banku wypłacanej w ramach Ugody z Bankiem i nie powstanie z tego tytułu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank kwoty dodatkowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z definicją dochodu wynikającą z PDOF jest to nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania.
Definicja przychodu wskazana w art. 11 ust. 1 PDOF wskazuje, że są to otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W ocenie Wnioskodawczyni, oznacza to, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu PDOF można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Nadpłata wypłacana w ramach Ugody z Bankiem, którą Wnioskodawczyni miałaby otrzymać od Banku stanowi ekonomicznie zwrot niesłusznie nadpłaconego Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2. Tym samym, nadpłata ta nie będzie stanowić przysporzenia ponad kwoty uprzednio wpłacone jako spłata Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2. W ocenie Wnioskodawczyni, taka nadpłata stanowi zwrot nienależnego Bankowi świadczenia i nie skutkuje wzbogaceniem (przysporzeniem) po stronie Wnioskodawczyni.
Powyższe stanowisko potwierdza m.in. stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 grudnia 2025 r. (0114-KDIP3-2.4011.842.2025.2.MN), zgodnie z którym: „W przypadku zwrotu nadpłaconych środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.”
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
·dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
·dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Źródła przychodów
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są: inne źródła.
Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
Umorzenie wierzytelności
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bankwierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, tj. Kredytu CHF zaciągniętego … września 2008 r., wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
Tym samym, umorzona Pani na podstawie Ugody kwota wierzytelności (kwota kapitału i odsetek) stanowiąca część zadłużenia pozostałego do spłaty z tytułu zaciągniętego … września 2008 r. kredytu mieszkaniowego (Kredytu CHF), będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
Zaniechanie poboru podatku
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1672):
1.Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1)umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a)kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b)osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2)otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1)kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2)odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3)opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1)jednego gospodarstwa domowego albo
2)więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 3 ww. rozporządzenia stanowi, że:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1)udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2)zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3)zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
W myśl natomiast § 4a ww. rozporządzenia dodanego rozporządzeniem zmieniającym z dnia 20 grudnia 2024 r.:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ww. rozporządzenia:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a)nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b)nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c)nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d)budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e)rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej.
Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w § 3 pkt 3 odsyła do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków mieszkaniowych.
W świetle przepisów określających katalog wydatków sfinansowanych z kredytu mieszkaniowego objętych zaniechaniem poboru podatku dochodowego, budowa budynku mieszkalnego wypełnia przesłankę do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa - kiedy i jak długo podatnik powinien mieszkać w nabytym lokalu mieszkalnym, żeby nastąpiła realizacja celu mieszkaniowego.
Tym samym brak jest podstaw do uznania, że podatnik nie realizuje celu mieszkaniowego w przypadku, gdy nabył lokal mieszkalny w którym zamieszkiwał, a następnie wynajął go bądź udostępnił część lokalu na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Wskazuję, że określając kredyt mieszkaniowy objęty zaniechaniem, rozporządzenie odwołuje się do wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 cytowanej ustawy.
Rozporządzenie nie zawiera natomiast zapisu, zgodnie z którym wykorzystywanie nieruchomości, na którą zaciągnięto kredyt mieszkaniowy jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika powoduje wyłączenie z możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku od powstałego z tego tytułu przychodu.
W Pani sprawie istotnym jest cel na jaki zaciągnęła i wydatkowała Pani środki z Kredytu CHF zaciągniętego … września 2008 r., tj. sfinansowanie kosztów budowy budynku mieszkalnego, ponieważ wydatki te zostały wymienione w wyżej cytowanym art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego … września 2008 r. (Kredytu CHF), która zostanie Pani umorzona przez Bank na podstawie Ugody zawartej w 2026 r., będzie stanowić dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności (kwoty kapitału i odsetek) z tytułu kredytu mieszkaniowego (Kredytu CHF), o którym mowa we wniosku, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
W konsekwencji, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego ww. przychodu.
Skutki podatkowe otrzymania kwoty nadpłatyz tytułu zawarcia ugody z bankiem dotyczącej Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2
Definicja ugody zawarta w powołanym wyżej art. 917 ustawy Kodeks cywilny pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy Prawo bankowe.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania zaproponowanej w Ugodzie kwoty nadpłaty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Z opisu sprawy wynika, że w 2026 r. zamierza Pani zawrzeć Ugodę z Bankiem dotyczącą kredytu hipotecznego zaciągniętego … sierpnia 2010 r., tj. Kredytu EUR 1 oraz kredytu hipotecznego zaciągniętego … grudnia 2010 r., tj. Kredytu EUR 2.Ugoda ta będzie obejmowała zwrot na Pani rzecz nadpłaty ww. kredytów (Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2) wynikającą z uprzednio wpłaconych przez Panią na rzecz Banku kwot. Kwota zwrotu nie została jeszcze uzgodniona. Wskazała Pani, że dokonane w ramach Kredytu EUR 1 spłaty rat kapitałowo-odsetkowych przewyższają wysokość tego kredytu, jak również dokonane w ramach Kredytu EUR 2 spłaty rat kapitałowo-odsetkowych przewyższają wysokość tego kredytu. Kwota, którą otrzyma Pani od Banku w wyniku planowanej Ugody dotyczącej Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2, będzie stanowić zwrot (po potrąceniu kwot wypłaconych przez Bank tytułem udostępnienia kredytów) części wpłaconych przez Panią środków (odsetek). Ponadto, wskazała Pani, że wypłacona Pani kwota stanowić będzie zwrot środków, które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi. Przedmiotowa kwota nie będzie stanowić przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty obu ww. kredytów oraz nie będzie wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank przedmiotowej kwoty nadpłaty z tytułu zawarcia ugody z Bankiem dotyczącej Kredytu EUR 1 i Kredytu EUR 2, nie spowoduje u Pani powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będzie Pani miała obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanych pytań, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu zdarzenia przyszłego, które nie były przedmiotem pytań i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


