Interpretacja indywidualna z dnia 25 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-3.4015.3.2026.5.MD; 0114-KDIP3-2.4011.11.2026.5.MN
Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat za rozliczenie kredytu hipotecznego stanowi nieodpłatne zniesienie współwłasności podlegające podatkowi od spadków i darowizn, lecz obowiązek ten nie tworzy z uwagi na równość wartości udziału i hipoteki. Nie występuje obowiązek podatkowy w PIT z tytułu przychodu, gdyż nie ma odpłatnej czynności.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego:
- w części dotyczącej podatku od spadków i darowizn – jest nieprawidłowe;
- w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych – jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 2 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości. Uzupełniła go Pani pismem z 22 lutego 2026 r. (wpływ 26 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wraz z byłym partnerem (...) zawarła Pani (...) r. umowę zakupu odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej i wszelkimi prawami z nim związanymi (akt notarialny Rep A nr (...) z (...) r.) w udziałach po (...) części za cenę łączną (...) zł. Powyższa cena została zapłacona przez Kupujących w częściach równych po (...) zł przez każdego z Kupujących.
Finansowanie zapłaty za nieruchomość mieszkalną nastąpiło z użyciem środków własnych w udziale po (...) oraz z kredytu bankowego uzyskanego przez Kupujących w (...) S.A. Umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych została zawarta (...) r., przy zachowaniu solidarnej współodpowiedzialności kredytobiorców. Kredytobiorcami byli Pani i (...) – osoby niespokrewnione. Wypłata kredytu nastąpiła w dwóch transzach: (...) zł wypłacona Zbywcy lokalu, natomiast kwota (...) zł celem finansowania prac remontowych w tymże lokalu.
Na dzień podpisania umowy kredytowej wartość rynkowa nieruchomości stanowiła (...) zł, natomiast ustalone zabezpieczenie hipoteczne kredytodawcy (...) S.A. stanowiło do kwoty (...) zł.
W (...) r. doszło do całkowitego rozpadu związku między partnerami – Panią i (...). Strony ustaliły, że pozostanie Pani w kredytowanym lokalu. W związku z powyższym, w celu spłaty wspólnie z byłym partnerem zaciągniętego kredytu w (...) r., podpisała Pani jako jedyna Kredytobiorczyni (...) r. umowę o (...) w (...) S.A. nr (...). (...) r. kwota w wysokości (...) zł została przelana przez (...) SA na całkowitą spłatę kredytu z umowy nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych zawartej (...) r. przez byłych partnerów, zaciągniętego w (...) S.A. Na potwierdzenie (...) S.A. (...) r. złożył oświadczenie o całkowitym wygaśnięciu wierzytelności oraz zezwolił na wykreślenie zabezpieczenia hipotecznego związanego z poprzednim kredytem, na Pani wniosek. Następnie, kredyt uzyskany przez Panią został zabezpieczony hipoteką do kwoty (...) zł.
W związku z faktem, iż były partner został uwolniony od długu jako współkredytobiorca pierwszego kredytu, dąży Pani do zniesienia współwłasności lokalu mieszkalnego, którego stała się jedyną kredytobiorczynią. W związku z powyższym, ma Pani wątpliwości co do obowiązków podatkowych związanych ze zniesieniem współwłasności w formie rozliczenia spłaconego kredytu jako poniesionego przez Panią nakładu. Zmierza Pani do podpisania aktu notarialnego z byłym partnerem, na podstawie którego nastąpi zniesienie współwłasności pomiędzy Państwem.
Cały lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej przypadnie w całości Pani na Pani wyłączną własność, drugi współwłaściciel zrzeknie się roszczeń co do swojego udziału, w zamian za rozliczenie nakładów poniesionych na spłatę wspólnego kredytu (w tym w części przypadającej na (...) udziału partnera). Strony zgodnie oświadczą, że wartość nakładów odpowiada wartości przejmowanego udziału, przy czym nie wystąpią żadne spłaty ani dopłaty pieniężne z tym związane, a wszelkie wzajemne roszczenia stron z tytułu współwłasności lokalu, w tym poniesionych nakładów i spłaty zobowiązań, zostaną w całości rozliczone i wygasną.
W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że opisana we wniosku nieruchomość, która będzie przedmiotem zniesienia współwłasności, będzie na moment zniesienia współwłasności obciążona hipoteką dot. zaciągniętego przez Panią kredytu z (...) r. – umowa o (...) w (...) S.A. nr umowy (...), którym spłaciła Pani poprzednie zobowiązanie hipoteczne dot. tej nieruchomości, które zaciągnęła Pani (...) r. wspólnie z byłym partnerem – kredyt nr umowy (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych, zawarty (...) S.A.
Na podstawie pozyskanych przez Panią informacji rynkowych dot. transakcji m.in. podobnych nieruchomości do tej, która będzie przedmiotem zniesienia współwłasności, wartość hipoteki jest obecnie równa wartości rynkowej nieruchomości. Dla przypomnienia wartość hipoteki jest do kwoty (...) zł.
W celu spłaty całkowitej zaciągniętego wspólnie z byłym partnerem kredytu nr umowy (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych zawartego (...) r. w (...) S.A., podpisała Pani jako jedyna Kredytobiorczyni (...) r. umowę o (...) w (...) S.A. nr umowy (...). Kredyt został zabezpieczony hipoteką do kwoty (...) zł na nieruchomości, która ma być przedmiotem zniesienia współwłasności.
Pytania dotyczące podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych
1.Czy planowane zniesienie współwłasności odrębnej lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej i wszelkimi prawami z nim związanymi, bez spłat i dopłat, z rozliczeniem nakładów w postaci spłaty przez Panią kredytu hipotecznego, skutkuje po Pani stronie powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1 ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu).
2.Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym może wystąpić w stosunku do Pani obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).
Pani stanowisko w sprawie dotyczące podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych
Ad 1. Jest Pani współwłaścicielką lokalu mieszkalnego położonego w (...) przy ul. (...), dla którego prowadzona jest księga wieczysta (...) przez Sąd Rejonowy dla (...) Wydział Ksiąg Wieczystych w udziale (...) części.
Drugim współwłaścicielem lokalu jest Pani były partner – (...), osoba niespokrewniona, będący w posiadaniu udziału w wysokości (...) części w tymże lokalu.
Lokal mieszkalny został nabyty przez Panią i Pani byłego partnera (...) r., przy wsparciu kredytem hipotecznym w łącznej wysokości (...) zł.
Umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych została zawarta (...) r.
Obydwoje jako współwłaściciele lokalu ponosili Państwo solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie kredytowe.
W trakcie trwania umowy kredytu, w (...) r. doszło do całkowitego rozpadu związku partnerskiego. Z byłym partnerem uzgodnili Państwo zatem, jako strony umowy kredytowej, iż w lokalu pozostanie Pani w celu jego dalszego zamieszkiwania i jako współwłaścicielka lokalu będzie kontynuować spłatę wspólnie zaciągniętego przez Państwa kredytu.
Następnie podjęła Pani decyzję o samodzielnej spłacie pozostałego wspólnego kredytu w całości, w tym w części przypadającej na drugiego współwłaściciela – Pani byłego partnera ((...)) w wysokości (...) zł.
W tym celu w (...) r. zaciągnęła Pani drugi kredyt wyłącznie na siebie i spłaciła poprzedni kredyt w całości. Tym samym drugi współwłaściciel, Pani były partner, został zwolniony z długu przez kredytodawcę (...) S.A.
W związku z tą sytuacją, rozważają Państwo zawarcie umowy zniesienia współwłasności z rozliczeniem nakładów, w formie aktu notarialnego w następujący sposób:
1)cały lokal przypadnie na Pani wyłączną własność;
2)drugi współwłaściciel zrzeknie się na Pani rzecz swojego udziału w wysokości ½;
3)zniesienie współwłasności nastąpi bez jakichkolwiek spłat i dopłat pieniężnych;
4)wzajemne rozliczenie nastąpi poprzez uwzględnienie nakładów poniesionych przez Panią w postaci spłaty wspólnego kredytu hipotecznego (umowa – (...) S.A.), w tym w części (...) udziału przypadającego na Pani byłego partnera, które strony, czyli Pani i Pani były partner uznają za ekwiwalentne wobec wartości zbywanego udziału;
5)wobec powyższego, strony złożą wspólne oświadczenie w akcie notarialnym, że wartość poniesionych przez Panią nadkładów w części przypadającej na byłego partnera będą odpowiadać wartości przejmowanego przez Panią udziału, a wszelkie wzajemne roszczenia zostaną rozliczone.
W Pani opinii, opisane zniesienie współwłasności nie skutkuje powstaniem przychodu po żadnej ze stron. Przyszła czynność będzie miała charakter ekwiwalentny, gdyż przejęcie udziału przez Panią nastąpi w zamian za rozliczenie poniesionych przez Panią nakładów w postaci spłaty wspólnego kredytu hipotecznego, za który była Pani odpowiedzialna solidarnie z byłym partnerem, który obciążał także drugiego współwłaściciela, czyli byłego partnera.
Pani zdaniem, w tym przypadku, nie dojdzie do nieodpłatnego przysporzenia majątkowego po Pani stronie.
Dyrektor KIS w interpretacji z 24 lipca 2025 znak: 0112-KDIL2-1.4011.587.2025.1.MB wskazał m.in., że: „rozliczenie nadpłat kredytu hipotecznego, dokonane w związku z ugodą lub innym rozliczeniem pomiędzy stronami, nie powoduje powstania przychodu podatkowego , gdyż nie skutkuje trwałym wzbogaceniem podatnika”.
Zatem rozliczenie spłat kredytu hipotecznego jako nakładów pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości również nie może być traktowane jako źródło przychodu podatkowego, gdyż nie prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego po Pani stronie.
W efekcie brak jest podstaw, w Pani opinii, do rozpoznania po Pani stronie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ad 2. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.
Pani zdaniem, planowana czynność nie będzie stanowić darowizny ani innego nieodpłatnego przysporzenia, o którym mowa w ustawie o spadkach i darowiznach. Przejęcie udziału nastąpi w zamian za rozliczenie nakładów poczynionych przez Panią (w tym przypadku samodzielnej spłaty kredytu przypadającego w części (...) udziału także na drugiego współwłaściciela – byłego partnera). Zniesienie współwłasności następuje w ramach rozliczenia wzajemnych roszczeń stron i ma charakter odpłatny jedynie w sensie ekonomicznym, decyduje w tym przypadku rzeczywisty charakter ekonomiczny czynności a nie jej nazwa. Wobec czego brak jest podstaw do uznania czynności za nieodpłatne przysporzenie podlegające obowiązkowi podatkowemu w podatku od spadków i darowizn.
Strony zgodnie oświadczą, że wartość nakładów odpowiada wartości przejmowanego udziału, przy czym nie wystąpią żadne spłaty ani dopłaty pieniężne z tym związane, a wszelkie wzajemne roszczenia stron z tytułu współwłasności lokalu, w tym poniesionych nakładów i spłaty zobowiązań, zostaną w całości rozliczone i wygasną.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: nieodpłatnego zniesienia współwłasności.
Jako, że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „współwłasność”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Na podstawie art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności regulują postanowienia art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego. W świetle wyżej powołanych przepisów zniesienie współwłasności może nastąpić w drodze umowy między współwłaścicielami albo, w braku zgody między współwłaścicielami, na podstawie orzeczenia sądu.
W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia współwłasności:
1)podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka mniejszych (tzw. podział fizyczny),
2)przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,
3)sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).
Zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności – z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 6 tej ustawy:
Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.
Z powołanego powyżej przepisu wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega jedynie takie zniesienie współwłasności, w następstwie którego podatnik nabywa rzeczy lub prawa w części przekraczającej wartość udziału, który pierwotnie (np. przed zniesieniem współwłasności nieruchomości) mu przysługiwał. Innymi słowy, podatkowi podlega nabycie własności rzeczy (praw majątkowych) lub ich części w zakresie, w jakim nastąpił przyrost wartości nabytych rzeczy (praw majątkowych) w stosunku do wartości posiadanych uprzednio udziałów w tych rzeczach (prawach majątkowych). Jeśli wskutek ww. czynności zniesienia współwłasności nie ulega zmianie wartość nabytych rzeczy (praw majątkowych), opodatkowanie nie ma miejsca.
Stosowanie do treści art. 7 ust. 1 cyt. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Ustawodawca nie podaje definicji długów i ciężarów. Jednocześnie rozszerza to pojęcie w art. 7 ust. 2 i 3 ustawy przykładowo wyliczając przypadki, które stanowią długi i ciężary. Oznacza to, iż długi i ciężary w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowią katalog otwarty.
Pojęcie „długów” w rozumieniu tego artykułu obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem nabycia. Równowartość tych roszczeń podlega potrąceniu od jego wartości.
„Ciężarem” natomiast jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza jego wartość rynkową, np. hipoteka. Odliczenie długów i ciężarów jest wyrazem istoty (elementem konstrukcyjnym) podatku od spadków i darowizn, polegającej na opodatkowaniu przyrostu czystej wartości majątku podatnika.
Ustalenie podstawy opodatkowania składa się zatem z dwóch etapów. W pierwszym należy określić wartość rzeczy lub praw majątkowych, których dotyczy zniesienie współwłasności, według zasady generalnej wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy (czysta wartość, ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego). W drugim etapie ustala się udział, jaki przysługiwał dotychczas współwłaścicielowi i jego wartość. Podatkowi podlega bowiem nadwyżka wartości udziału.
Stosownie do treści art. 244 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:
Ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipotekę regulują odrębne przepisy.
W świetle powyższych przepisów – hipoteka stanowi ograniczone prawo rzeczowe i regulują ją odrębne przepisy, a mianowicie ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 341).
W myśl art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece:
W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).
Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych – w wysokości tych wkładów.
Na podstawie art. 8 ust. 3 cyt. ustawy:
Wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.
Według treści art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W myśl art. 14 ust. 3 cyt. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1)do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2)do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3)do grupy III – innych nabywców.
Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 3 tej ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 5733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Przy obliczeniu podatku od nabycia tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności ma także zastosowanie zasada kumulacji nabytych od tej samej osoby wartości rzeczy i praw majątkowych w tym roku (w którym ma miejsce zniesienie współwłasności) oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok, a także odliczenia kwoty wolnej od podatku.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 omawianej ustawy:
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że wraz z byłym partnerem zawarła Pani umowę zakupu odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej i wszelkimi prawami z nim związanymi w udziałach po (...) części. Powyższa cena została zapłacona przez Kupujących w częściach równych przez każdego z Kupujących. W (...) r. doszło do całkowitego rozpadu związku między partnerami. Strony ustaliły, że pozostanie Pani w kredytowanym lokalu. W związku z powyższym, w celu spłaty zaciągniętego w (...) r. kredytu podpisała Pani jako jedyna kredytobiorczyni umowę o kredyt hipoteczny. Kredyt uzyskany przez Panią został zabezpieczony hipoteką do kwoty (...) zł. W związku z faktem, iż były partner został uwolniony od długu jako współkredytobiorca pierwszego kredytu, dąży Pani do zniesienia współwłasności lokalu mieszkalnego, którego stała się jedyną kredytobiorczynią. Zmierza Pani do podpisania aktu notarialnego z byłym partnerem, na podstawie którego nastąpi zniesienie współwłasności pomiędzy Państwem. Cały lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej przypadnie w całości Pani na Pani wyłączną własność, drugi współwłaściciel zrzeknie się roszczeń co do swojego udziału, w zamian za rozliczenie nakładów poniesionych na spłatę wspólnego kredytu (w tym w części przypadającej na (...) udziału partnera). Strony zgodnie oświadczą, że wartość nakładów odpowiada wartości przejmowanego udziału, przy czym nie wystąpią żadne spłaty ani dopłaty pieniężne z tym związane, a wszelkie wzajemne roszczenia stron z tytułu współwłasności lokalu, w tym poniesionych nakładów i spłaty zobowiązań, zostaną w całości rozliczone i wygasną. Na moment zniesienia współwłasności lokal mieszkalny będzie obciążony hipoteką wynikającą z zawartego przez Panią jako jedyną kredytobiorczynię w (...) r. kredytu hipotecznego. Na podstawie pozyskanych przez Panią informacji rynkowych dot. transakcji m.in. podobnych nieruchomości do tej, która będzie przedmiotem zniesienia współwłasności, wartość hipoteki jest obecnie równa wartości rynkowej nieruchomości.
Zgodnie z art. 366 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).
Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela, wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.
Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika więc, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanych. Dłużnik solidarny spłaca więc własny dług, a nie cudzy.
Spłata przez drugiego dłużnika solidarnego całości lub części rat kredytu, nie może być postrzegana w kategorii darowizny.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w omawianej sprawie istotnie nie dojdzie do zawarcia umowy darowizny – wskazuje Pani również wprost, że dojdzie do zniesienia współwłasności. Zniesienie to nie może zostać uznane za odpłatne, ponieważ – jak wyjaśniłem wyżej – jako dłużnik solidarny spłaciła Pani dług, do którego spłaty całości była Pani solidarnie zobowiązana.
Skoro zatem dokonana zostanie czynność prawna dotycząca zniesienia współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat, to nabycie udziału w nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podstawę opodatkowania należy ustalić zgodnie z art. 7 ust. 1 i 6 cyt. ustawy.
Ustanowiona na nieruchomości hipoteka w wysokości proporcjonalnej do wielkości udziału przypadającego zbywcy (tj. Pani) przed zniesieniem współwłasności stanowić będzie obciążenie, które należy zaliczyć do długów i ciężarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy. Dla kwestii ustalenia podstawy opodatkowania nie ma znaczenia fakt, że jest Pani jedyną kredytobiorczynią nowego kredytu oraz jaka kwota kredytu pozostała do spłacenia. To hipoteka (w wysokości proporcjonalnej do nabytej wielkości udziału w lokalu mieszkalnym) a nie faktyczna wartość zadłużenia (wierzytelność zabezpieczona hipoteką) stanowi ciężar nabycia.
Ustanowiona na ww. nieruchomości hipoteka stanowić będzie obciążenie, które należy zaliczyć do długów i ciężarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy. Zatem wartość (...) części nieruchomości (wynikająca ze współwłasności), nabyta przez Panią w drodze zniesienia współwłasności, powinna być pomniejszona o (...) część kwoty hipoteki.
Podstawą opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności, na podstawie którego nabędzie Pani od drugiego współwłaściciela (byłego partnera) udział wynoszący (...) części nieruchomości, będzie połowa wartości nieruchomości po potrąceniu połowy kwoty hipoteki obciążającej przedmiot umowy, pomniejszona o kwotę wolną od podatku określoną dla III grupy podatkowej (przy zachowaniu zasady kumulacji z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn).
Zatem, skoro w rozpatrywanej sprawie – jak wynika z treści wniosku – wartość hipoteki ((...)) jest równa wartości nabywanego udziału ((...)) w nieruchomości, to podstawa opodatkowania wyniesie zero. Tym samym wystąpi wprawdzie obowiązek podatkowy, jednak nie dojdzie do powstania zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. A zatem, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu opisanego we wniosku nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości.
W zakresie podatku od spadków i darowizn Pani stanowisko jest zatem nieprawidłowe.
Przechodząc na grunt ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z art. 2 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynika, że:
Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.
Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.
W art. 10 ust. 1 ww. ustawy, ustawodawca dokonał rozróżnienia źródeł przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
I tak, zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są:
1)stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2)działalność wykonywana osobiście;
3)pozarolnicza działalność gospodarcza;
4)działy specjalne produkcji rolnej;
5)(uchylony)
6)najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7)kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8)odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a)nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b)spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c)prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d)innych rzeczy,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;
8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;
9) inne źródła.
W świetle art. 10 ust. 1 pkt 8, każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zauważam jednocześnie, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również inne akty prawne, nie zawierają definicji „odpłatnego zbycia” rzeczy lub praw. W celu ustalenia znaczenia tych terminów należy więc posłużyć się wykładnią językową.
Charakterystyczną cechą odpłatnego zbycia jest ekwiwalentność świadczeń stron, przy czym świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Wskazać należy, że odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej). Cechą umów odpłatnych jest to, że świadczenie jednej strony umowy znajduje swój odpowiednik w świadczeniu drugiej strony. Jest to sytuacja, gdy każda ze stron umowy uzyskuje ekwiwalent (równoważnik) dla świadczenia własnego. Nie dochodzi więc w takim przypadku do sytuacji, gdy tylko jedna ze stron odnosi korzyść z dokonanego świadczenia, a świadczenie zbywcy nie odbywa się kosztem uszczuplenia własnego majątku.
Stosownie natomiast do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
W myśl art. 155 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Tym samym określenie „zbycie” odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności, nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży, czy zamiany, lecz ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności do całej rzeczy lub udziału. Pod pojęciem „odpłatnego zbycia” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości (lub udziału w niej) za wynagrodzeniem. Przy czym wynagrodzenie można określić nie tylko w pieniądzu, ale także poprzez inne określenie jego wartości, np. zwolnienie z długu, czy potrącenie wzajemnych wymagalnych wierzytelności. Zatem pod pojęciem „odpłatne zbycie” należy rozumieć nie tylko sprzedaż, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością (niekoniecznie w formie gotówkowej), a więc co do zasady również zniesienie współwłasności, w następstwie którego współwłaściciel nieruchomości w zamian za nabycie udziału w tej nieruchomości przejmuje dług czy dokonuje spłaty.
Z kolei termin „nabycie” oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy lub prawa w ramach umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości, jednostronnej czynności na podstawie aktu prawnego. Jednym ze sposobów nabycia na własność nieruchomości lub prawa jest ich nabycie w drodze zniesienia współwłasności.
Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego. Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy z Kodeks cywilny jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.
Zgodnie z art. 519 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).
Przejęcie długu – w myśl art. 519 § 2 Kodeksu cywilnego – może nastąpić poprzez:
· podział rzeczy wspólnej – każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości (art. 211 ustawy Kodeks cywilny);
· podział z wyrównaniem udziałów, spłatą lub dopłatą – jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne (art. 212 § 1 ustawy Kodeks cywilny); w przypadku, gdy rzecz nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 212 § 2 ustawy Kodeks cywilny).
Zgodnie natomiast z art. 523 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli w umowie o przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zwolnić zbywcę od związanych z własnością długów, poczytuje się w razie wątpliwości, że strony zawarły umowę o przejęcie tych długów przez nabywcę.
Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że:
1)wraz z byłym partnerem zaciągnęła Pani kredyt na zakup lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej i wszelkimi prawami z nim związanymi w udziałach po (...) części;
2)ustaliła Pani z partnerem, że po rozstaniu pozostanie Pani w kredytowanym lokalu;
3)zaciągnęła Pani drugi kredyt hipoteczny, aby spłacić poprzedni kredyt zaciągnięty wraz z partnerem na zakup udziałów w lokalu mieszkalnym;
4)bank złożył oświadczenie o całkowitym wygaśnięciu wierzytelności oraz zezwolił na wykreślenie zabezpieczenia hipotecznego związanego z poprzednim kredytem, jak również zwolnił Pani byłego partnera z długu;
5)planuje Pani podpisać z byłym partnerem akt notarialny, na mocy którego nastąpi zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego w ten sposób, że cały lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej przypadnie w całości Pani na Pani wyłączną własność, a Pani były partner zrzeknie się roszczeń co do swojego udziału, w zamian za rozliczenie nakładów poniesionych na spłatę wspólnego kredytu;
6)przy zniesieniu współwłasności nie wystąpią żadne spłaty ani dopłaty pieniężne z tym związane, a wszelkie wzajemne roszczenia stron z tytułu współwłasności lokalu, w tym poniesionych nakładów i spłaty zobowiązań, zostaną w całości rozliczone i wygasną.
W związku z powyższym, powzięła Pani wątpliwość co do obowiązków podatkowych związanych ze zniesieniem współwłasności w formie rozliczenia spłaconego kredytu jako poniesionego przez Panią nakładu.
W świetle zacytowanych powyżej przepisów prawa należy stwierdzić, że skoro dokonana zostanie czynność prawna dotycząca zniesienia współwłasności nieruchomości lokalowej, bez spłat i dopłat, to na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn taka czynność traktowana jest jako nieodpłatne zniesienie współwłasności, podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
W świetle powyższego przepisu, skoro nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości, podlega przepisom tej ustawy, to uznać należy, że do przysporzenia majątkowego powstałego w drodze ww. zniesienia współwłasności, znajdzie zastosowanie przytoczony wcześniej art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uzyskane w ten sposób przysporzenie wyłączone jest zatem z regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem w Pani przypadku nie wystąpi źródło przychodu, które generowałoby obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych Pani stanowisko jest więc prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ta interpretacja dotyczy podatku od spadków i darowizn i podatku dochodowego od osób fizycznych – w pozostałym zakresie wniosku, tj. w podatku od czynności cywilnoprawnych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej – na wniosek zainteresowanego – wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Ta interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem – została wydana wyłącznie dla Pani i tylko Pani może czerpać z niej ochronę. Gdyby Pani były partner chciał uzyskać interpretację w zakresie swoich praw i/lub obowiązków podatkowych, powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem.
Odnosząc się do powołanej przez Panią interpretacji indywidualnej wskazuję, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
