Interpretacja indywidualna z dnia 17 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.158.2026.1.OS
Nieodpłatne użyczenie pomieszczeń oraz dostarczanie mediów przez Gminę w ramach zadań publicznych nie podlega opodatkowaniu VAT, gdyż usługi te stanowią działalność poza zakresem działalności gospodarczej gminy.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:
-braku opodatkowania podatkiem VAT nieodpłatnego użyczenia pomieszczeń na rzecz organizacji pozarządowych,
-uznania nieodpłatnego użyczenia pomieszczeń i nieodpłatnego dostarczania mediów na rzecz Organizacji za świadczenia nierozłączne i w konsekwencji niepodlegające opodatkowaniu VAT.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina Miejska … (dalej: „Gmina") jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: "VAT"). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465; dalej: "ustawa o samorządzie gminnym") do zadań własnych Gminy należą w szczególności sprawy dotyczące współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych.
Gmina świadczy również usługi z zakresu pomocy społecznej poprzez miejską jednostkę organizacyjną - Centrum Usług Społecznych (dalej: CUS), które realizuje m.in. zadania zgodnie z art. 110 ustawy o pomocy społecznej, ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych a także zapisami Statutu zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej. W zakresie zadań realizowanych przez Gminę należą zadania własne o charakterze obowiązkowym (m.in. świadczenie posiłku osobom potrzebującym).
Zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach rozliczania podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizacje projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub innych państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1454), CUS od 01.01.2017 r., jako jednostka organizacyjna Gminy Miejskiej … podlega centralizacji rozliczeń podatku od towarów i usług VAT z ww. Gminą.
CUS jest gminną jednostką budżetową finansowaną z budżetu miasta, nieposiadającą osobowości prawnej, która pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadza na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. CUS podejmuje i realizuje czynności w imieniu i na rzecz Gminy, dlatego też jednostka budżetowa za pomocą której Gmina realizuje zadania własne nałożone na nią przepisami prawa nie może być traktowana jako odrębny organ tylko jest jednostką organizacyjną wykonującą zadania Gminy. CUS działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności.
W strukturze organizacyjnej Gminy znajduje się CUS, funkcjonujący w formie jednostki budżetowej nieposiadającej osobowości prawnej. W strukturę CUS od bieżącego roku włączone zostanie Miejskie Centrum ... (dalej: Centrum), działający jako odrębna komórka organizacyjna (dział w CUS), z usług którego korzystać będą mieszkańcy posiadający skierowanie do korzystania z określonych usług społecznych wydane przez CUS oraz inne osoby, dla których organizacje pozarządowe organizować będą na terenie Centrum różnorodne formy aktywizacji społecznej i zawodowej. W celu realizacji zadań przypisanych CUS, Gmina przekaże na rzecz CUS w trwały zarząd, budynek Centrum.
Centrum przeznaczony zostanie dla seniorów i młodzieży, osób z niepełnosprawnością, a także osób samotnych. Podstawowym przedmiotem jego działania będzie prowadzenie zajęć o charakterze terapeutycznym, organizacja czasu wolnego, imprez okolicznościowych oraz przedstawień i występów dla osób tam przebywających. Centrum nie będzie pobierało żadnych opłat od swoich podopiecznych za korzystanie z usług świadczonych na rzecz mieszkańców.
Budynek Centrum, ma umożliwiać organizacjom pozarządowym (dalej: Organizacje) prowadzenie swojej działalności non profit w zakresie wsparcia na rzecz różnych grup społecznych m.in. osób starszych, z niepełnosprawnością itp. Planuje się, aby w budynku swoje siedziby miały Organizacje.
W budynku planuje się powierzyć prowadzenie kuchni, przygotowywanie i wydawanie posiłków dla seniorów przedsiębiorstwu społecznemu - podmiotowi ekonomii społecznej prowadzącemu działalność odpłatną pożytku publicznego, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
CUS planuje udostępnić pomieszczenia budynku Centrum na rzecz Organizacji na podstawie odpowiednio umowy użyczenia lub porozumienia o współpracy. Urzędowanie poszczególnych organizacji, w ramach działań statutowych odbywać się będzie kilka razy w tygodniu w godzinach urzędowania Centrum.
CUS zaznacza, że nie będzie obciążał Organizacji kosztami zużytej wody, ścieków oraz energii elektrycznej, a w budynku Centrum nie ma zainstalowanych podliczników dotyczących użyczanych pomieszczeń.
Środki na rewitalizację budynku Centrum Gmina pozyskała z Polskiego Ładu i zgodnie z zasadami określonymi w wytycznych budynek nie mógł zostać przeznaczony do prowadzenia działalności komercyjnej i nie może być wykorzystywany do innych czynności opodatkowanych VAT.
Dodatkowo wskazują Państwo, że udostępnianie przez Gminę Miejską pomieszczenia na rzecz Organizacji lub podmiotów ekonomii społecznej prowadzących działalność odpłatną pożytku publicznego, na podstawie odpowiednio użyczenia lub porozumienia o współpracy będzie w każdej sytuacji bezpłatne.
Powierzenie miejsca na prowadzenie kuchni, przygotowywanie i wydawanie posiłków dla seniorów przedsiębiorstwu społecznemu - podmiotowi ekonomii społecznej prowadzącemu działalność odpłatną pożytku publicznego, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie będzie bezpłatne.
Ponadto informują Państwo, że będą obciążać podmiot ekonomii społecznej prowadzący działalność odpłatną pożytku publicznego, któremu powierzą Państwo miejsce na prowadzenie kuchni, przygotowywanie i wydawanie posiłków dla seniorów, kosztami zużytej wody, ścieków oraz energii elektrycznej i gazu. Natomiast udostępnianie pomieszczeń na rzecz Organizacji pozarządowych będzie nieodpłatne i nie będą Państwo obciążać ich kosztami zużycia wody, ścieków oraz energii elektrycznej.
Pytania
1.Czy Gmina Miejska … jest zobowiązana do naliczenia VAT należnego z tytułu nieodpłatnego użyczenia pomieszczeń na rzecz organizacji pozarządowych?
2.Czy nieodpłatne użyczenie pomieszczeń i dostarczanie mediów przez Gminę Miejską … na rzecz Organizacji stanowi nierozłączne świadczenie i w konsekwencji całościowo powinno być traktowane jako usługa niepodlegająca opodatkowaniu VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, Gmina Miejska … nie jest zobowiązana do naliczenia VAT należnego z tytułu nieodpłatnego użyczenia pomieszczeń na rzecz organizacji pozarządowych.
Zgodnie z art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061), przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Oznacza to, że Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy a bezpłatne używanie na podstawie umowy użyczenia stanowi nieodpłatne świadczenie usług. Istotą takiej umowy jest oddanie rzeczy do używania na pewien czas i jej nieodpłatność.
Wobec powyższego, konieczne jest ustalenie, czy zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Przez świadczenie usług (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT) rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
Z kolei, art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych. Nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w opisie zdarzenia przyszłego, podlega opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.
Artykuł 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT określa następujące warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby nieodpłatne użycie towarów podlegało opodatkowaniu:
1.Towary muszą zostać użyte (na określone cele) - pomieszczenia będą przeznaczone do wykorzystywania na cel społeczny. Budynek którego pomieszczenia będą nieodpłatnie udostępniane to Miejskie Centrum ..., powstałe w ..
2.Towary muszą być częścią przedsiębiorstwa podatnika - budynek, którego pomieszczenia będą nieodpłatnie użyczane będzie przekazany przez Gminę w trwały zarząd do użytkowania przez Centrum Usług Społecznych, jednostkę organizacyjną Gminy, objętą od 2016 r. wspólnym rozliczeniem podatku od towarów i usług wraz z Gminą w ramach centralizacji. Następnie jednostka ta działając w imieniu Gminy, będzie nieodpłatnie użyczać pomieszczenia na rzecz organizacji pozarządowych.
3.Towary muszą być użyte do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika - budynek którego dotyczy niniejszy wniosek będzie wykorzystywany przez Gminę do działalności publicznej/ społecznej, niezarobkowej tj. do celów innych niż działalność gospodarcza.
4.Podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w szczególności z tytułu nabycia lub wytworzenia - Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT od nabycia, a także od modernizacji budynku objętego wnioskiem.
Zgodnie z powyższymi unormowaniami, w pewnych ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 podlega opodatkowaniu VAT. Tylko łączne zaistnienie ww. przesłanek umożliwia zastosowanie fikcji prawnej i objęcie zakresem opodatkowania VAT usług świadczonych nieodpłatnie. W przypadku Gminy przesłanki te nie są spełnione łącznie (brak prawa do odliczenia). Zauważyć też należy, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywać się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania tej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.
Mając powyższe na względzie, zdaniem Gminy, w ww. przypadku nie wystąpi obowiązek opodatkowania VAT nieodpłatnej umowy użyczenia między Gminą a Organizacjami.
Umowa użyczenia pomieszczeń na rzecz Organizacji zawarta zostanie przez Gminę w celu realizacji zadań własnych Gminy wynikających z art. 17 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (art. 2 ust. 2 oraz art. 3).
Nie bez znaczenia jest również fakt, że Centrum Usług Społecznych, która w imieniu Gminy będzie nieodpłatnie udostępniać lokale, jest jednostką organizacyjną Gminy, która na mocy art. 7 ust. 1 pkt 19 ustawy o samorządzie gminnym ma za zadanie współpracę i działalność na rzecz organizacji pozarządowych. W Programie dotyczącym Współpracy Gminy Miejskiej … z organizacjami pozarządowymi i podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie przyjętego uchwałą nr … Rady Miejskiej z dnia 30 października 2024 r. jako zadania priorytetowe określono m.in. współpracę z Centrum Usług Społecznych w … oraz zawieranie umów użyczenia sal, pomieszczeń, użytkowania wolnych nieruchomości będących w zasobach miasta w celu realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej, integracji i reintegracji osób zagrożonych marginalizacją społeczną, działalności na rzecz osób z niepełnosprawnościami, profilaktyki uzależnień i promocji zdrowia. Wszystkie te rodzaje działań wpisują się w działalność statutową Centrum Usług Społecznych.
Pogląd CUS znajduje poparcie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-1.4012-331-2020-2.MG dotyczącej analogicznego stanu faktycznego.
W konsekwencji, zdaniem Gminy, nie będzie ona zobowiązana do naliczania podatku należnego z tego tytułu - w przedmiotowej sprawie nie będą bowiem wypełnione przesłanki określone w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.
Podsumowując, nieodpłatne użyczenie przez Gminę Miejską … pomieszczeń w Miejskim Centrum ... na rzecz organizacji pozarządowych nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.
Państwa stanowisko dotyczące pytania nr 2:
Nieodpłatne udostępnianie pomieszczeń przez Gminę Miejską … w Miejskim Centrum ... i dostarczanie mediów na rzecz organizacji, w ocenie Gminy stanowić będzie nierozłączne świadczenie i w konsekwencji całościowo powinno być traktowane jako usługa niepodlegająca opodatkowaniu VAT.
Jak wskazano w uzasadnieniu stanowiska do pytania numer 1 zdaniem Wnioskodawcy nie będzie ono zobowiązane do naliczania podatku należnego z tytułu nieodpłatnego użyczenia pomieszczeń na rzecz Organizacji - w przedmiotowej sprawie nie będą bowiem wypełnione przesłanki określone w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.
Według Gminy nieodpłatne udostępnianie pomieszczeń na rzecz Organizacji oraz nieodpłatne udostępnianie mediów jest jednym nierozłącznym świadczeniem, które powinno zostać potraktowane łącznie. Skoro więc Gmina nie będzie zobowiązana do naliczania podatku należnego z tytułu nieodpłatnego użyczenia pomieszczeń w Miejskim Centrum ..., nie będzie miała również tego obowiązku w odniesieniu do nieodpłatnej usługi dostarczania mediów.
Powyższe zagadnienie prawne było rozpatrywane w analogicznej sprawie przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r. w sprawie C- 42/14, w którym stwierdzono iż: „(…) najem nieruchomości i związane z nim: dostawa wody, energii elektrycznej, energii cieplnej oraz wywóz nieczystości co do zasady należy uważać za kilka odrębnych i niezależnych świadczeń, które winno się oceniać oddzielnie z punktu widzenia podatku VAT, chyba że elementy transakcji, także te wskazujące względy ekonomiczne zawarcia umowy, są ze sobą tak ściśle związane, iż tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie ekonomiczne, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny (...).
W pierwszej kolejności, jeżeli najemca ma możliwość wyboru świadczeniodawców lub sposobów korzystania z danych towarów lub usług, świadczenia odnoszące się do tych towarów lub usług co do zasady mogą być uważane za odrębne od najmu. W szczególności, jeżeli najemca może decydować o swoim zużyciu wody, energii elektrycznej lub energii cieplnej, które może być stwierdzone poprzez założenie indywidualnych liczników i na tej podstawie fakturowane, świadczenia odnoszące się do tych towarów lub usług co do zasady mogą być uważane za odrębne od najmu. Co do usług takich jak sprzątanie części wspólnych nieruchomości stanowiących współwłasność, należy je uznać za odrębne od najmu, jeśli mogą być zorganizowane przez każdego najemcę indywidualnie lub przez najemców wspólnie, oraz jeśli we wszystkich wypadkach faktury wystawione na najemcę wykazują dostawę tych towarów i świadczenie usług na pozycjach odrębnych od czynszu najmu".
Wnioskodawca podkreśla, że w stanie faktycznym Organizacje nie będą miały możliwości wyboru dostawców mediów, nie ma także możliwości założenia indywidualnych liczników w udostępnianych pomieszczeniach.
Mając na uwadze powyższe zdaniem Gminy, nieodpłatne użyczenie pomieszczeń budynku Miejskiego Centrum ... na rzecz Organizacji oraz nieodpłatne dostarczanie mediów na rzecz Organizacji powinno być uznane za nierozłączne świadczenie i w konsekwencji być traktowane jako usługa niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodniez art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (...) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Oba warunki muszą być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.
Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
·istnieje związek prawny między dostawcą i odbiorcą bądź między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
·wynagrodzenie otrzymane przez dostawcę/usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za dokonywane dostawy bądź świadczone usługi na rzecz odbiorcy,
·istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
·odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
·istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
1)przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2)wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3)wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4)wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5)ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6)oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7)zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
Art. 7 ust. 2 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1)przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2)wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów (przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel), a także wszelkie inne przekazania oraz darowizny wskazane w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Aby nieodpłatne przekazanie towarów w świetle ww. przepisu podlegało opodatkowaniu VAT konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków:
·nieodpłatne przekazanie dokonywane jest przez podatnika podatku VAT,
·przekazane przez podatnika towary należą do jego przedsiębiorstwa,
·przedmiotem nieodpłatnego przekazania jest towar, w stosunku do którego podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tego towaru lub jego części składowych.
Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia kwoty podatku naliczonego, to wszelkie przekazanie lub zużycie towarów bez wynagrodzenia (nieodpłatne przekazanie), pozostaje neutralne podatkowo (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane.
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, w pewnych ściśle określonych przypadkach również nieodpłatne świadczenie usług spełnia definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu ww. podatkiem.
Art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Aby użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, uznać za odpłatne świadczenie usług, a zatem za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być ono dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz podatnikowi musiało przysługiwać, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.
Aby stwierdzić, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy tego przepisu, należy ustalić cel takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy nie zostanie spełniona przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.
Zatem opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów.
Ponadto nie każda czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status.Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
·inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz
·mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.
Art. 7 ust. 1 pkt 19 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Do Państwa zadań własnych należą w szczególności sprawy dotyczące współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych. Świadczą Państwo również usługi z zakresu pomocy społecznej poprzez miejską jednostkę organizacyjną - Centrum Usług Społecznych (dalej: CUS), które realizuje m.in. zadania zgodnie z art. 110 ustawy o pomocy społecznej, ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych a także zapisami Statutu zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej. CUS jest gminną jednostką budżetową finansowaną z budżetu miasta, która podejmuje i realizuje czynności w imieniu i na rzecz Gminy. W strukturę CUS od bieżącego roku włączone zostanie Miejskie Centrum ... (dalej: Centrum), działający jako odrębna komórka organizacyjna (dział w CUS), z usług którego korzystać będą mieszkańcy posiadający skierowanie do korzystania z określonych usług społecznych wydane przez CUS oraz inne osoby, dla których organizacje pozarządowe organizować będą na terenie Centrum różnorodne formy aktywizacji społecznej i zawodowej. W celu realizacji zadań przypisanych CUS, przekażą Państwo na rzecz CUS w trwały zarząd, budynek Centrum. Podstawowym przedmiotem jego działania będzie prowadzenie zajęć o charakterze terapeutycznym, organizacja czasu wolnego, imprez okolicznościowych oraz przedstawień i występów dla osób tam przebywających. Centrum nie będzie pobierało żadnych opłat od swoich podopiecznych za korzystanie z usług świadczonych na rzecz mieszkańców. Budynek Centrum, ma umożliwiać organizacjom pozarządowym (dalej: Organizacje) prowadzenie swojej działalności non profit w zakresie wsparcia na rzecz różnych grup społecznych m.in. osób starszych, z niepełnosprawnością itp. Planuje się, aby w budynku swoje siedziby miały Organizacje. W budynku planuje się powierzyć prowadzenie kuchni, przygotowywanie i wydawanie posiłków dla seniorów przedsiębiorstwu społecznemu - podmiotowi ekonomii społecznej. CUS planuje udostępnić pomieszczenia budynku Centrum na rzecz Organizacji na podstawie odpowiednio umowy użyczenia lub porozumienia o współpracy. Urzędowanie poszczególnych organizacji, w ramach działań statutowych odbywać się będzie kilka razy w tygodniu w godzinach urzędowania Centrum. CUS zaznacza, że nie będzie obciążał Organizacji kosztami zużytej wody, ścieków oraz energii elektrycznej, a w budynku Centrum nie ma zainstalowanych podliczników dotyczących użyczanych pomieszczeń. Udostępnianie przez Państwa pomieszczenia na rzecz Organizacji, na podstawie odpowiednio użyczenia lub porozumienia o współpracy będzie w każdej sytuacji bezpłatne. Udostępnianie pomieszczeń na rzecz Organizacji pozarządowych będzie nieodpłatne i nie będą Państwo obciążać ich kosztami zużycia wody, ścieków oraz energii elektrycznej. Z wniosku wynika, że umowa użyczenia pomieszczeń na rzecz Organizacji zawarta zostanie przez Gminę w celu realizacji zadań własnych Gminy wynikających z art. 17 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (art. 2 ust. 2 oraz art. 3).
W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r., poz. 1071, ze zm.):
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Zatem umowa użyczenia jest z natury umową nieodpłatną. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy. Powyższe oznacza, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.
Dla ustalenia, czy konkretna, nieodpłatna czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w związku z uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, istotny jest cel jej świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują. Ponadto z powyższego wynika, że opodatkowaniu VAT podlega tylko takie nieodpłatne świadczenie usług, które nie ma żadnego związku z działalnością przedsiębiorstwa podatnika.
Przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy wskazuje, że opodatkowaniu podlega jako odpłatne świadczenie usług, użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości lub w części, przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Tylko łączne zaistnienie ww. przesłanek umożliwia objęcie zakresem opodatkowania VAT usług świadczonych nieodpłatnie.
Analizując natomiast treść art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, należy zauważyć, że dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.
Przy czym, za usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa (świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza) należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą.
Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, należy rozumieć te usługi, które są wykonywane nieodpłatnie w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. W tym więc aspekcie winny być rozpatrywane działania podejmowane przez dany podmiot.
Podkreślić należy, że przepis art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy ma zastosowanie tylko do tych spośród usług nieodpłatnych, które spełniają warunek w nim wymieniony tj. dotyczy tych usług nieodpłatnych, które służą celom innym niż działalność gospodarcza podatnika. Jeśli ww. warunek nie jest spełniony, nie może być mowy o potraktowaniu usługi świadczonej nieodpłatnie jako usługi odpłatnej i objęcie jej zakresem opodatkowania VAT.
W świetle powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że zakres aktywności podejmowanej przez jednostkę samorządu terytorialnego należy interpretować w perspektywie ogólnej zasady, tj. że ich realizacja ma służyć zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy. Obowiązywanie tej zasady powoduje, że w ocenie tutejszego organu, każde działanie podejmowane przez jednostki w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność i finansowane z budżetu jednostek, a dotyczące mienia gminy, należy uznać za działanie publiczne, służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej, które jest wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadanie własne, w ramach władztwa publicznego.
Zatem czynności wynikające z zadań własnych, nałożonych odrębnymi przepisami, realizowane w ramach reżimu publicznoprawnego, z tytułu których gmina nie uzyskuje wpływów, pozostają poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług. Są one bowiem realizowane przez gminę poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a gmina realizując te czynności, nie występuje w charakterze podatnika podatku VAT, zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy, bowiem w tym zakresie działa jako organ władzy w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy.
W odniesieniu do Państwa sytuacji – jak wynika z wniosku - świadczenie polegające na nieodpłatnym udostępnianiu pomieszczeń budynku na rzecz organizacji pozarządowych na podstawie umowy użyczenia lub porozumienia współpracy, odbywa się w związku z prowadzoną przez Gminę działalnością, tj. w ramach wykonywania zadań własnych Gminy mających na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej z zakresu współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Umowa użyczenia pomieszczeń na rzecz Organizacji zawarta zostanie przez Gminę w celu realizacji zadań własnych Gminy wynikających z art. 17 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (art. 2 ust. 2 oraz art. 3).
Tym samym nieodpłatne udostępnianie pomieszczeń na rzecz organizacji pozarządowych, realizowane w ramach wykonywania ww. zadań własnych gminy, niewątpliwie stanowi sprawę publiczną, należącą do sfery działalności jednostki samorządowej.
Mając na uwadze powyższe, w kontekście niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wykonywane przez Państwa ww. czynności, tj. nieodpłatne udostępnianie pomieszczeń budynku na rzecz organizacji pozarządowych realizowane są poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwo realizując te czynności nie występuje w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
Tym samym, nieodpłatne udostępnianie pomieszczeń na rzecz organizacji pozarządowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.
Jak wskazano na wstępie, według art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
W świetle art. 8 ust. 2a ustawy:
W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Przepis ten jest źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń określanych mianem „odsprzedaży” lub „refakturowania” usług.
Powyższy przepis jest odpowiednikiem art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, s. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, który stanowi, że w przypadku, kiedy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten nabył i wyświadczył te usługi.
Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej, traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane, niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że dla celów podatku VAT każde świadczenie powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne. Z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika jednak, że w pewnych okolicznościach formalnie odrębne świadczenia, które mogą być wykonywane oddzielnie, a zatem które mogą oddzielnie prowadzić do opodatkowania lub zwolnienia, należy uważać za jedną transakcję, jeżeli nie są one od siebie niezależne. Jedna transakcja występuje w szczególności wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub więcej czynności, dokonane przez podatnika, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie ekonomiczne, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Jest tak również w sytuacji, gdy jedno lub więcej świadczeń stanowi świadczenie główne, natomiast inne świadczenie lub świadczenia stanowią jedno lub więcej świadczeń pomocniczych dzielących los podatkowy świadczenia głównego. W szczególności świadczenie należy uznać za pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samego w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego usługodawcy.
W celu ustalenia, czy świadczenia stanowią kilka niezależnych świadczeń, czy jedno świadczenie, należy poszukiwać elementów charakterystycznych dla danej transakcji.
W tym miejscu należy wskazać, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r. w sprawie C-42/14 (Wojskowa Agencja Mieszkaniowa), kierując się ogólną zasadą wynikającą z art. 1 ust. 2 akapit drugi Dyrektywy VAT, zgodnie z którą każde świadczenie należy traktować jako odrębne, rozstrzygnął, że najem nieruchomości i związane z nim: dostawa wody, energii elektrycznej, energii cieplnej oraz wywóz nieczystości, co do zasady należy uważać za odrębne i niezależne świadczenia, które winno się oceniać oddzielnie z punktu widzenia podatku od wartości dodanej, chyba, że elementy transakcji, które obejmują również ekonomiczne przesłanki zawarcia umowy, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie ekonomiczne, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny.
Co do zasady, towarzyszące najmowi nieruchomości dostawy towarów i usług, np. wody, energii elektrycznej i cieplnej, odprowadzanie ścieków, powinny być uważane za odrębne świadczenia, jeżeli najemca ma możliwość wyboru sposobu korzystania z nich (tj. danych towarów i usług) poprzez decydowanie o wielkości ich zużycia. Sytuacja taka występuje w szczególności w przypadku odrębnego rozliczania zużycia tych mediów w oparciu o wskazania liczników lub podliczników. Taką samą zasadę należy również przyjąć w przypadku, gdy umowa przewiduje odrębne rozliczanie mediów, a wysokość opłaty z tego tytułu ustalana jest w umowie na podstawie kryteriów innych niż opomiarowanie wg liczników, uwzględniających zużycie tych mediów przez najemcę. Takimi innymi kryteriami mogą być przykładowo liczba osób korzystających z nieruchomości czy też powierzchnia nieruchomości. Ponadto, jeżeli przesłanki ekonomiczne zawarcia umowy będą wskazywały, że faktyczne wydzielenie i oddzielne rozliczenie mediów obiektywnie odzwierciedla zużycie mediów, to świadczenia te powinny być traktowane odrębnie, przykładowo rozdzielenie kosztów mediów na poszczególnych najemców na podstawie wskazań jednego licznika według przyjętych w umowie obiektywnych kryteriów podziału.
Natomiast w przypadku gdy wyodrębnienie wskazanych powyżej mediów miałoby charakter sztuczny, świadczenia takie należy traktować jako jedną usługę najmu. Sytuacja taka będzie miała miejsce przykładowo w przypadku wynajmu lokali biurowych pod klucz gotowych do użytku wraz z dostawą mediów lub w przypadku krótkotrwałego najmu nieruchomości w celach wakacyjnych lub zawodowych, jeżeli świadczenia takie są wykonywane na rzecz najemcy bez możliwości oddzielenia mediów. W takiej bowiem sytuacji na płaszczyźnie ekonomicznej świadczenia te stanowią jedną całość. Wówczas też pobierana jest stała kwota wynagrodzenia za najem bez względu na ilość zużycia mediów (innymi słowy bez uwzględnienia kryterium zużycia mediów). Okoliczności te wskazują, że celem zawarcia takiej umowy było wynajęcie lokalu gotowego do użytku wraz z odpowiednimi mediami.
Jednocześnie Trybunał w ww. wyroku stwierdził, że „jeżeli sam wynajmujący nie ma możliwości swobodnego i niezależnego, w szczególności wobec innych wynajmujących, wyboru świadczeniodawców i sposobów korzystania z towarów lub usług związanych z najmem, dane świadczenia są generalnie nierozerwalnie związane z najmem i mogą być też uważane za stanowiące jedną całość, a tym samym jedno świadczenie z najmem. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której wynajmujący, właściciel części wspólnej nieruchomości, musi korzystać z usług świadczeniodawców wyznaczonych przez wszystkich współwłaścicieli i uiścić proporcjonalną część opłat wspólnych, odnoszących się do takich usług, które następnie przenosi on na najemcę”.
Zaznacza się, że okoliczności faktyczne, które były przedmiotem wyroku TSUE w sprawie C-42/14 dotyczyły przypadku, w którym wskazane powyżej dostawy towarów i świadczenie usług były refakturowane, tj. wynajmujący przenosił na najemcę poniesione koszty z tytułu nabycia tych towarów i usług od podmiotów trzecich bez doliczania marży. Należy zatem uznać, że ustalone przez Trybunał i wskazane powyżej zasady kwalifikacji świadczeń w ramach umowy najmu nieruchomości mają zastosowanie wyłącznie w przypadku, jeżeli wynajmujący dokonuje na rzecz najemcy refakturowania (przeniesienia) dokładnego kosztu towaru lub usługi, jakim został obciążony przez podmiot trzeci, faktycznie zapewniający świadczenie najemcy.
Zatem przy podatkowej kwalifikacji świadczeń polegających na dostawie towarów i świadczeniu usług związanych z usługą udostępniania nieruchomości, w każdym przypadku należy uwzględniać rzeczywisty przebieg transakcji.
Z opisu sprawy wynika, że udostępnianie pomieszczeń na rzecz Organizacji pozarządowych będzie nieodpłatne i nie będą Państwo obciążać ich kosztami zużycia wody, ścieków oraz energii elektrycznej.
Zatem skoro Organizacje nie mają możliwości wyboru podmiotu dostarczającego media do użyczanych pomieszczeń a w budynku nie ma zainstalowanych podliczników dotyczących użyczanych pomieszczeń, to stwierdzić należy, że nieodpłatne dostarczanie mediów pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem usług nieodpłatnego użyczenia pomieszczeń i stanowi część świadczonej usługi zasadniczej.
W związku z powyższym, nieodpłatne użyczenie pomieszczeń na rzecz Organizacji i nieodpłatne dostarczanie mediów na rzecz Organizacji będzie stanowiło nierozłączne świadczenie i w konsekwencji całościowo nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniami, w szczególności dotyczące udostępniania pomieszczeń i świadczeń realizowanych na rzecz innych podmiotów, w tym podmiotów ekonomii społecznej, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywoła skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
W odniesieniu do powołanej przez Państwa interpretacji indywidualnej, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
