Matura 2026 i uczeń z ADHD – jak złożyć wniosek do OKE o dostosowanie warunków egzaminu
Od roku szkolnego 2025/2026 uczniowie z ADHD nie uzyskują wydłużenia czasu na maturze automatycznie – to efekt zmiany komunikatu CKE z sierpnia 2025 r. Sprawdź, co nowego w procedurze i jak dyrektor szkoły powinien złożyć wniosek do OKE, by uczeń otrzymał dostosowanie.
Ilu nauczycieli wspomagających należy zatrudnić dla uczniów z orzeczeniem kształcenia specjalnego »
Od roku szkolnego 2025/2026 uczniowie z diagnozą ADHD nie mogą uzyskać dostosowania warunków egzaminu maturalnego (w tym wydłużenia czasu pracy z arkuszem) w trybie automatycznym, na podstawie samego zaświadczenia lekarskiego. Wynika to ze zmiany komunikatu dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r., który usunął „choroby przewlekłe" z listy schorzeń uprawniających do dostosowań bez indywidualnej decyzji okręgowej komisji egzaminacyjnej. Ministerstwo Edukacji Narodowej potwierdziło ten stan rzeczy w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 3362 z marca 2026 r. Resort wyjaśnił jednocześnie, na jakiej drodze prawnej uczeń z ADHD może nadal uzyskać dostosowanie.
Matura 2026: co zmieniło się w zasadach dostosowania warunków egzaminu dla uczniów z ADHD
Decyzja CKE była odpowiedzią na rosnącą liczbę wniosków opartych na zaświadczeniach o chorobach przewlekłych, które – zdaniem komisji – w wielu przypadkach nie uzasadniały faktycznej potrzeby dostosowania. Skutkiem ubocznym tej zmiany jest przeniesienie ciężaru decyzji na dyrektorów okręgowych komisji egzaminacyjnych, a liczba wniosków do rozpatrzenia – w samej OKE w Krakowie obejmującej trzy województwa – sięgnęła kilku tysięcy. Uczniowie z ADHD nie figurują w art. 44zzr ustawy o systemie oświaty jako odrębna kategoria uprawnionych do dostosowań. Oznacza to, że komunikat CKE nie może dla nich określić gotowej listy dostosowań – w tym automatycznego wydłużenia czasu egzaminu. Pozostaje im tryb indywidualny.
Sama diagnoza ADHD i zalecenie lekarza specjalisty nie są wystarczające do uzyskania dostosowania. OKE bierze pod uwagę całość dokumentacji, w tym informacje o tym, czy uczeń korzystał ze szczególnych form wsparcia w trakcie nauki.
Jak uzyskać dostosowanie warunków egzaminu maturalnego 2026 dla ucznia z ADHD
Podstawą prawną jest art. 44zzr ust. 17 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Przepis ten przewiduje, że w szczególnych przypadkach zdrowotnych dyrektor szkoły – na wniosek rady pedagogicznej – może wystąpić do dyrektora właściwej OKE o zgodę na przeprowadzenie egzaminu w warunkach dostosowanych do indywidualnych potrzeb ucznia, nawet jeśli komunikat CKE nie przewiduje takiej możliwości wprost.
Ministerstwo wskazało, że wniosek powinien zawierać:
- potwierdzenie diagnozy ADHD (dokumentacja medyczna lub opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej),
- zalecenie lekarza specjalisty dotyczące konkretnej formy dostosowania (np. wydłużenia czasu, odrębnej sali),
- informacje o dotychczasowym funkcjonowaniu ucznia w szkole – w tym o tym, z jakich form wsparcia korzystał w trakcie nauki ponadpodstawowej,
- spostrzeżenia terapeuty i nauczycieli prowadzących.
Ten ostatni element ma kluczowe znaczenie dla decyzji OKE. Dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej nie jest związany wnioskiem i samodzielnie ocenia, czy trudności ucznia miały charakter uniemożliwiający pracę w standardowych warunkach egzaminacyjnych.
Dostosowanie warunków egzaminu maturalnego dla uczniów z ADHD – alternatywy zamiast dodatkowego czasu
Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie – obsługująca szkoły z trzech województw: małopolskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego – w roku szkolnym 2025/2026 odmówiła wielu uczniom z ADHD wydłużenia czasu egzaminu maturalnego. W zamian zaproponowała dwie alternatywne formy dostosowania. Pierwsza to przerwa nadzorowana w wymiarze 15 minut. Zdający może z niej skorzystać w dowolnym momencie egzaminu – wtedy, gdy sam uzna, że tego potrzebuje. Czas przerwy nie jest wliczany do czasu pracy z arkuszem, co oznacza, że uczeń nie traci minut przeznaczonych na rozwiązywanie zadań. Celem przerwy jest wyciszenie, obniżenie napięcia emocjonalnego i odzyskanie koncentracji. Druga forma to możliwość pisania egzaminu w osobnej lub kameralnej sali, co ogranicza liczbę bodźców zewnętrznych – hałas, ruch innych zdających, obecność nieznanej grupy – które u osób z ADHD mogą wzmagać rozproszenie uwagi i napięcie egzaminacyjne.
MEN wskazało, że takie podejście jest zgodne z praktyką stosowaną w innych krajach, gdzie w przypadku trudności z koncentracją przerwy regulacyjne uznaje się za rozwiązanie co najmniej równoważne wydłużeniu czasu – szczególnie gdy problemem nie jest tempo pracy, lecz zdolność do podtrzymania uwagi w warunkach stresu.
Oprac. Agata Wróbel
Zobacz również: Nowe zasady dotyczące kształcenia specjalnego »
POTRZEBUJESZ POMOCY?