Interpretacja indywidualna z dnia 16 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-2.4012.72.2026.2.MMA
Usługi opieki dietetycznej online świadczone na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi, w tym stany fizjologiczne mogące prowadzić do chorób, podlegają zwolnieniu z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT jako usługi o charakterze terapeutycznym. Natomiast usługi dla osób zdrowych, ukierunkowane na zmianę nawyków żywieniowych, nie spełniają wymogu celów terapeutycznych i są opodatkowane VAT.
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie:
- zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, oferowanych przez Pana usług opieki dietetycznej online na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość) oraz dla osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność - jest prawidłowe,
- zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, oferowanych przez Pana usług opieki dietetycznej online dla osób zdrowych, które zamierzają poprawić nawyki żywieniowe - jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 29 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku VAT oferowanych przez Pana usług opieki dietetycznej online na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość), osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność oraz dla osób, które zamierzają poprawić stan zdrowia i profilaktykę zachorowań oraz zwolnienia od podatku.
Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 19 marca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A.A. (dalej: Wnioskodawca), prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług dietetycznych (przeważająca działalność sklasyfikowana według PKD 86.99.B „Działalność dietetyczna”). Nie jest czynnym podatnikiem VAT.
Świadczone przez Wnioskodawcę usługi dietetyczne polegają na udzielaniu porad żywieniowych poprzez dobór oraz opracowywanie zindywidualizowanej dla danego pacjenta (klienta) diety odpowiadającej zapotrzebowaniu pacjenta na składniki odżywcze, biorąc pod uwagę wynik przeprowadzonej przez Wnioskodawcę analizy stanu zdrowia oraz samopoczucia klienta.
W przypadku określonych problemów zdrowotnych (w szczególności dotyczy to otyłości oraz nadwagi) w celu intensyfikacji efektów stosowania opracowanego przez Wnioskodawcę planu żywieniowego, pacjent otrzymuje również plan aktywności fizycznej (plan treningowy) dostosowany do jego stanu zdrowia.
Realizacja aktywności fizycznej w zakresie zalecanym przez Wnioskodawcę jest niezbędnym warunkiem powodzenia zarekomendowanej przez Wnioskodawcę pacjentom terapii leczenia określonych problemów żywieniowych.
Wnioskodawca nie jest wpisany do rejestru podmiotów leczniczych.
Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 295 z późn. zm.; dalej jako: ustawa o działalności leczniczej), wykonuje zawód medyczny, tj. Wnioskodawca jest osobą uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.
W tym miejscu należy zauważyć, że zawód dietetyka nie został dotychczas objęty unormowaniami odrębnych aktów prawnych. Jednakże w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r. poz. 227; dalej jako: rozporządzenie w sprawie klasyfikacji zawodów), dietetycy zostali wymienieni w grupie specjalistów do spraw zdrowia, obejmującej również lekarzy, dentystów, pielęgniarki i inne.
Jednocześnie, wymagane kwalifikacje dla dietetyka wymieniono w poz. 55 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z 2011 r. Nr 151, poz. 896; dalej jako: Rozporządzenie w sprawie kwalifikacji wymaganych).
Zgodnie z powyższym, wymagane kwalifikacje do wykonywania zawodu dietetyka to: ukończenie szkoły policealnej publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskanie tytułu zawodowego dietetyk lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie dietetyk lub ukończenie technikum lub szkoły policealnej i uzyskanie tytułu zawodowego technika technologii żywienia w specjalności dietetyka, lub tytuł zawodowy magistra lub licencjata na kierunku dietetyka, lub rozpoczęcie przed dniem 1 października 2007 r. studiów wyższych w specjalności dietetyka obejmujących co najmniej 1784 godziny kształcenia w zakresie dietetyki i uzyskanie tytułu magistra, lub rozpoczęcie przed dniem 1 października 2007 r. studiów wyższych na kierunku technologia żywności i żywienie człowieka o specjalności żywienie człowieka i uzyskanie tytułu magistra lub magistra inżyniera na tym kierunku.
Tym samym, powyższe przepisy wskazują, że osoba, która zdobyła wyższe wykształcenie w zakresie dietetyki jest osobą uprawnioną do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobą legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w dziedzinie medycyny.
Pacjent kontaktuje się z Wnioskodawcą wyrażając chęć skorzystania z usługi dietetycznej świadczonej przez Wnioskodawcę, nawiązanie kontaktu odbywa się drogą telefoniczną lub za pośrednictwem portali społecznościowych oraz komunikatorów internetowych (przekazujących dźwięk oraz obraz na żywo).
Klient dokonuje zapłaty na rachunek Wnioskodawcy na poczet świadczonej przez Wnioskodawcę usługi w wysokości odpowiadającej wybranej przez pacjenta opcji współpracy (jedno - lub kilkumiesięczna).
Wnioskodawca przeprowadza wywiad prosząc pacjenta o wypełnienie formularza, za pośrednictwem którego pacjent przekazuje Wnioskodawcy szczegółowe informacje o swoich problemach i dolegliwościach zdrowotnych, przyjmowanych lekach oraz suplementach diety, wynikach ostatnio przeprowadzonych badań lekarskich oraz biochemicznych (np. badaniach krwi), nawykach żywieniowych, nietolerancjach żywieniowych, alergiach, parametrach jego sylwetki (np. waga, wymiary, zdjęcia sylwetki) oraz oczekiwań i preferencji klienta. Wnioskodawca robi to w celu postawienia diagnozy (tj. określenia stanu zdrowia pacjenta, rozpoznania ewentualnej choroby i jej przyczyn). Wnioskodawca może poprosić o dostarczenie wyników badań laboratoryjnych lub konsultacji specjalistycznych. Na podstawie analizy formularza, interpretacji wyników badań pod kątem odżywiania Wnioskodawca dokonuje oceny stanu zdrowia pacjenta i określa optymalny model współpracy.
Z punktu widzenia pacjenta nabywa on jedną kompleksową usługę.
W ramach usługi dietetycznej Wnioskodawca zapewnia w szczególności:
- analizę nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza,
- interpretację wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne,
- plan suplementacji jeśli jest potrzeby,
- analizę postępów i wsparcie,
- dostęp do bazy zbilansowanych przepisów - narzędzia terapeutycznego umożliwiającego elastyczne planowanie posiłków z zachowaniem wartości odżywczych niezbędnych w procesie leczenia. Baza zbilansowanych przepisów jest dostępna w aplikacji na telefon, a dostęp do aplikacji wydawany jest na czas realizacji usługi dietetycznej, opłacanej okresowo przez pacjenta.
Świadczone usługi są ukierunkowane, m.in. na poprawę parametrów biochemicznych organizmu, przywrócenie prawidłowej masy ciała, poprawę jakości życia i funkcjonowania społecznego. Zasadniczym celem świadczonych przez Wnioskodawcę usług dietetycznych jest profilaktyka (zapobieganie chorobom poprzez naukę zdrowego żywienia oraz kontrolowanie czynników ryzyka, zmiana nawyków żywieniowych), zachowanie zdrowia lub zahamowanie postępu choroby, przywracanie oraz poprawa zdrowia pacjentów, ograniczenie powikłań, przy czym charakter świadczonych przez Wnioskodawcę usług na rzecz konkretnego pacjenta zależy w istocie od indywidualnych potrzeb oraz stanu zdrowia pacjenta. Do Wnioskodawcy zgłaszają się bowiem zarówno osoby kierujące się względami profilaktycznymi, jak również zainteresowane poradą dietetyczną z powodu problemów ze zdrowiem.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Pytanie nr 1:
Czy usługi opieki dietetycznej objęte zakresem zadanego we wniosku pytania, będzie Pan świadczył wyłącznie na rzecz osób chorych zmagających się z problemami zdrowotnymi czy również na rzecz osób zdrowych, chcących np. zadbać o profilaktykę, utrzymać dobry stan zdrowia czy poprawić nawyki żywieniowe.
Odpowiedź:
Usługi są świadczone zarówno na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (np. cukrzyca, nadciśnienie, otyłość - która jest jednostką chorobową E66), jak i osób zdrowych w ramach profilaktyki zachorowań. Dodatkowo usługą są objęte osoby z tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność, która to poprzedza cukrzycę o ok. 10 lat.
Pytanie nr 2:
Jeśli przedmiotem wniosku są również usługi dietetyczne dla osób zdrowych w celu profilaktyki zachorowań, to proszę wskazać na czym dokładnie będą polegały usługi dietetyczne świadczone dla osób zdrowych, w szczególności proszę wskazać:
a)jaki jest dokładnie zakres tych usług, jakie czynności będą przez Pana wykonywane, jaki będzie charakter tych czynności - należy wymienić te czynności i krótko je opisać,
b)jaki jest główny cel świadczonych usług, czy celem tych usług będzie profilaktyka zachorowań,
c)czy usługi dietetyczne będą świadczone dla osób chcących wyrobić pewne nawyki żywieniowe (nauczyć się zdrowego sposobu odżywiania), poprawić lub zachować zdrowie, uzyskać wiedzę na temat zdrowej i zbilansowanej diety, zadbać o sylwetkę, utrwalić prawidłowe wzorce zdrowego stylu życia, uprawiać sport?
Odpowiedź:
Przedmiotem wniosku są również usługi dietetyczne świadczone na rzecz osób zdrowych, rozumiane jako działania z zakresu profilaktyki pierwotnej. Celem tych działań jest niedopuszczenie do powstania jednostek chorobowych u osób, które ze względu na styl życia, uwarunkowania genetyczne lub błędy żywieniowe znajdują się w grupach ryzyka (np. ryzyko wystąpienia cukrzycy typu II, nadciśnienia tętniczego, otyłości, anemii etc.).
a)Jaki jest dokładnie zakres tych usług, jakie czynności będą przez Pana wykonywane, jaki będzie charakter tych czynności?
Czynności te mają charakter diagnostyczno-terapeutyczny i obejmują:
- Pogłębiony wywiad medyczno-żywieniowy: Analiza dotychczasowego sposobu odżywiania, stylu życia oraz obciążeń rodzinnych (wywiad w kierunku chorób cywilizacyjnych).
- Analizę i interpretację wyników badań laboratoryjnych: Ocena parametrów krwi (np. lipidogram, glukoza na czczo, poziomy witamin i minerałów) w celu identyfikacji wczesnych sygnałów ostrzegawczych lub niedoborów, które w dłuższej perspektywie prowadzą do degradacji stanu zdrowia.
- Opracowanie spersonalizowanego planu żywieniowego i suplementacyjnego: Tworzenie jadłospisu, który nie jest „dietą odchudzającą”, lecz dietą normo/hipo/hiper kaloryczną (zależnie od indywidualnego przypadku), mającą na celu optymalizację pracy organizmu i wzmocnienie układu odpornościowego.
- Opracowanie planu aktywności fizycznej (integralny element leczenia niefarmakologicznego): Jako dietetyk traktuje Pan ruch jako niezbędny element profilaktyki chorób układu krążenia i narządu ruchu. Plan ten jest dostosowany do możliwości pacjenta, by zapobiegać kontuzjom i schorzeniom wynikającym z siedzącego trybu życia. W przypadku schorzeń takich jak Insulinooporność, tkanka mięśniowa odpowiada za 70% poposiłkowego wychwytu glukozy we krwi, co znacząco wzmacnia efekt dietoterapii, podobnie sytuacja wygląda w przypadku nadciśnienia czy zaburzeń psychicznych.
- Monitoring i kontrolę postępów: Regularna weryfikacja parametrów zdrowotnych pacjenta i korygowanie zaleceń w zależności od reakcji organizmu oraz parametrów badań krwi (parametry kliniczne).
b)Jaki jest główny cel świadczonych usług, czy celem tych usług będzie profilaktyka zachorowań?
Głównym i bezpośrednim celem świadczonych usług jest profilaktyka zachorowań. Działania te mają zapobiegać rozwojowi chorób cywilizacyjnych (dietozależnych). Poprzez optymalizację sposobu żywienia i wprowadzenie prozdrowotnej aktywności fizycznej, celem jest utrzymanie homeostazy organizmu i opóźnienie procesów starzenia się tkanek oraz organów, co bezpośrednio wpisuje się w definicję opieki medycznej służącej profilaktyce.
c)Czy usługi będą świadczone dla osób chcących wyrobić nawyki, zadbać o sylwetkę, uprawiać sport?
Usługi są świadczone na rzecz osób o wymienionych potrzebach, jednak cele te są zawsze podporządkowane celowi zdrowotnemu. Nawyki żywieniowe i wiedza: Są narzędziem do osiągnięcia trwałego stanu zdrowia, a nie celem samym w sobie. Edukacja pacjenta służy samodzielnemu unikaniu czynników chorobotwórczych w przyszłości.
Utrzymanie prawidłowej masy ciała: W kontekście Pana usług jest rozumiana jako utrzymanie prawidłowej masy ciała (w oparciu o wskaźnik BMI i/lub inne wskaźniki oceniające stan odżywienia pacjenta) i odpowiedniego stosunku tkanki tłuszczowej do mięśniowej, co jest kluczowe w zapobieganiu otyłości, zespołowi metabolicznemu oraz chorobom kręgosłupa lub w przypadku niedożywienia, jest kluczowe dla odżywienia organizmu i zapobieganiu anemii, zmniejszaniu ryzyka wystąpienia chorób nowotworowych etc.
Uprawianie sportu: Aktywność fizyczna jest traktowana jako element niefarmakologicznej profilaktyki zdrowotnej. Rola Wnioskodawcy polega na takim wsparciu dietetycznym i treningowym, aby sport był bezpieczny dla zdrowia i służył wzmacnianiu wydolności procesów biochemicznych organizmu, a nie tylko celom rekreacyjnym.
Pytanie nr 3:
Czy wszystkie tworzone przez Pana usługi dietetyczne są spersonalizowane i są przeznaczone wyłącznie dla konkretnego pacjenta? Czy usługa ma również charakter informacji ogólnej o charakterze edukacyjnym (ogólnie dostępnej) i nie wiąże się z oceną konkretnego, indywidualnego przypadku danego pacjenta?
Odpowiedź:
Wszystkie usługi są w 100% spersonalizowane. Wnioskodawca nie świadczy usług o charakterze ogólnym/edukacyjnym dostępnych dla masowego odbiorcy. Każde zalecenie wynika bezpośrednio z indywidualnej sytuacji klinicznej, wyników badań i wywiadu z konkretnym pacjentem.
Pytanie nr 4:
Jaki jest główny cel usług opieki dietetycznej dla osób borykających się z problemami zdrowotnymi? Czy bezpośrednim celem tych usług jest zapobieganie chorobom lub diagnozowanie i leczenie lub przywracanie zdrowia? Odpowiedź proszę uzasadnić.
Odpowiedź:
Głównym celem świadczonych usług dla osób z problemami zdrowotnymi jest interwencja medyczna (dietoterapia), zmierzająca do poprawy stanu klinicznego pacjenta, zahamowania postępu choroby oraz eliminacji czynników ryzyka zagrażających życiu lub zdrowiu.
Bezpośrednim celem usług Wnioskodawcy jest przywracanie zdrowia oraz profilaktyka wtórna, co znajduje uzasadnienie w poniższych punktach:
- Dietoterapia: W przypadku wielu jednostek chorobowych (takich jak otyłość, kod ICD-10: E66, cukrzyca typu II, insulinooporność, dyslipidemia czy nadciśnienie tętnicze) dieta i odpowiednio dobrany plan aktywności fizycznej są metodami przywracania/poprawy zdrowia pierwszego rzutu. Działania Wnioskodawcy mają na celu uzyskanie konkretnych efektów terapeutycznych, takich jak obniżenie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c), normalizacja ciśnienia tętniczego czy redukcja przewlekłego stanu zapalnego.
- Przywracanie zdrowia: Usługa zmierza do przywrócenia prawidłowego funkcjonowania narządów i układów (np. poprawa pracy układu pokarmowego w chorobach zapalnych jelit czy wyrównanie pracy gospodarki hormonalnej). Działania te mają doprowadzić organizm pacjenta do stanu równowagi biochemicznej, którą utracił w wyniku procesu chorobowego.
- Zapobieganie chorobom (profilaktyka wtórna): U osób już obciążonych schorzeniami, celem opieki jest zapobieganie wystąpieniu groźnych powikłań. Przykładowo: u pacjenta z otyłością i nadciśnieniem, celem bezpośrednim jest uniknięcie incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.
Pytanie nr 5:
W jaki sposób świadczone przez Pana usługi opieki dietetycznej online dla ww. osób mają wpływ na poprawę stanu zdrowia tych osób?
Odpowiedź:
Usługi opieki dietetycznej świadczone w formie online mają bezpośredni i wymierny wpływ na poprawę stanu zdrowia pacjentów poprzez zastosowanie nowoczesnych narzędzi monitoringu oraz ciągłość procesu terapeutycznego.
Wpływ ten realizuje się poprzez:
- Systematyczny monitoring parametrów klinicznych i antropometrycznych: Dzięki platformom cyfrowym oraz aplikacjom (np. Fitatu, dedykowane dzienniczki), pacjent na bieżąco raportuje dane, takie jak: masa ciała, obwody, poziomy glikemii (w przypadku cukrzycy/insulinooporności), ciśnienie tętnicze czy samopoczucie po posiłkach. Pozwala to na natychmiastową reakcję i modyfikację zaleceń, co w modelu stacjonarnym (wizyta raz w miesiącu) jest znacznie utrudnione.
- Wysoką precyzję w korygowaniu niedoborów: Przesyłane drogą elektroniczną wyniki badań laboratoryjnych są poddawane szczegółowej analizie pod kątem biochemicznym. Umożliwia to precyzyjne dobranie suplementacji i składników odżywczych, co bezpośrednio przekłada się na poprawę parametrów krwi (np. wzrost poziomu ferrytyny, wyrównanie poziomu witaminy D3, optymalizację profilu lipidowego).
- Zwiększenie „compliance” (przestrzegalności zaleceń): Stały dostęp do dietetyka poprzez kanały komunikacji online oraz aplikację z planem żywieniowym redukuje ryzyko zaprzestania terapii. Ciągłość opieki jest kluczowym czynnikiem w leczeniu chorób przewlekłych, takich jak otyłość (E66), gdzie długofalowa zmiana nawyków pod nadzorem specjalisty jest jedyną skuteczną metodą przywracania zdrowia.
- Personalizację interwencji w czasie rzeczywistym: W przeciwieństwie do ogólnych porad, opieka online pozwala na bieżące dostosowywanie planu do zmieniającego się stanu pacjenta (np. reakcje alergiczne, nietolerancje pokarmowe, interakcje leków z żywnością, zmiana stylu życia, otrzymanie nowej diagnozy i/lub zaleceń od lekarza prowadzącego), co minimalizuje ryzyko powikłań i przyspiesza proces leczenia.
Edukację terapeutyczną: Narzędzia online służą do przekazywania specjalistycznej wiedzy medycznej w sposób dostosowany do przypadku danego pacjenta. Pacjent uczy się, jak zarządzać swoją jednostką chorobową poprzez żywienie, co prowadzi do trwałej poprawy zdrowia i zapobiegania nawrotom schorzeń.
Podsumowując, wpływ usługi online na poprawę zdrowia przejawia się między innymi w zobiektywizowanej poprawie wyników badań laboratoryjnych, redukcji patologicznej masy ciała oraz stabilizacji parametrów metabolicznych pacjentów. Forma świadczenia usługi (telemedycyna) jest jedynie kanałem komunikacji, który w opiece dietetycznej podnosi skuteczność interwencji.
Pytanie nr 6:
Czy na świadczoną usługę opieki dietetycznej każdorazowo składają się czynności: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów?
Odpowiedź:
Na usługę każdorazowo składa się cały pakiet czynności wymienionych w pytaniu. Wszystkie te elementy są realizowane w ramach jednej umowy i jednego wynagrodzenia. Nie ma możliwości wybiórczego zakupu samej „interpretacji wyników” bez reszty procesu opieki. Nie ma możliwości również oddzielnego zakupu bazy danych posiłków lub jedynie planu treningowego. Całość jest jedną scaloną usługą.
Pytanie nr 7:
Czy wszystkie czynności składające się na opiekę dietetyczną wraz dostępem do bazy zbilansowanych przepisówpodejmowane są w ramach jednej umowy i jednego wynagrodzenia?
Odpowiedź:
Wszystkie czynności są w ramach jednej usługi i jednego wynagrodzenia.
Pytanie nr 8:
Czy możliwe jest/będzie nabycie dostępu do bazy zbilansowanych przepisów niezależnie od skorzystania z pozostałych świadczonych przez Pana usług?
Odpowiedź:
Nie, nie jest to możliwe.
Pytanie nr 9:
Czy koszt usługi opieki dietetycznej kalkulowany jest odrębnie, niezależnie od kosztów dostępu do bazy zbilansowanych przepisów?
Odpowiedź:
Koszt usługi opieki dietetycznej nie jest kalkulowany odrębnie ani niezależnie od kosztów dostępu do bazy zbilansowanych przepisów.
Pytanie nr 10:
Czy udostępnienie bazy zbilansowanych przepisów jest co do zasady oddzielnym świadczeniem, które może być wykonywane odrębnie?
Odpowiedź:
Nie, udostępnienie bazy przepisów nie jest odrębnym świadczeniem, które można zakupić oddzielnie.
Pytanie nr 11:
Czy udostępniona baza zbilansowanych przepisów jest/będzie jednakowa dla wszystkich pacjentów, niezależnie od stanu zdrowia danego pacjenta i schorzenia, z którym się zmaga?
Odpowiedź:
Nie, udostępniona baza przepisów nie jest jednakowa dla wszystkich pacjentów w kontekście jej wykorzystania w procesie terapeutycznym.
Choć baza stanowi szeroki zbiór receptur, z punktu widzenia pacjenta oraz celu świadczonej usługi, jest ona indywidualnie filtrowana pod konkretny przypadek medyczny. Jej rola w procesie leczenia przejawia się w następujący sposób:
- Indywidualizacja parametrów biochemicznych: Każdy przepis z bazy jest automatycznie lub ręcznie przeliczany pod indywidualne zapotrzebowanie danego pacjenta (liczba gramów białka, tłuszczu, węglowodanów oraz całkowita kaloryczność). Oznacza to, że pacjent z otyłością i pacjent z anemią, widząc ten sam przepis, otrzymują de facto inne zalecenie co do ilości i proporcji składników, co jest bezpośrednio skorelowane z ich stanem zdrowia i wynikami badań krwi.
- Selekcja pod kątem jednostki chorobowej: Pacjent jest instruowany, które grupy posiłków i konkretne receptury są dla niego dopuszczalne, a które przeciwwskazane w jego stanie zdrowia (np. wykluczenie produktów o wysokim indeksie glikemicznym w insulinooporności czy ograniczenie sodu w nadciśnieniu).
- Interaktywna modyfikacja kliniczna (Nadzór terapeutyczny): Baza pełni funkcję narzędzia komunikacji. W sytuacji, gdy pacjent wykazuje zainteresowanie przepisem, który pierwotnie nie jest odpowiedni w jego jednostce chorobowej, zgłasza on taką potrzebę, a Pan, jako specjalista, dokonuje indywidualnej modyfikacji tego przepisu. Poprzez zamianę składników lub zmianę technologii przygotowania, dostosowuje go tak, aby stał się bezpiecznym elementem dietoterapii.
- Zapewnienie ciągłości terapii (compliance): Powyższa modyfikacja ma na celu nie tylko bezpieczeństwo (niedopuszczenie do spożycia produktów szkodliwych), ale przede wszystkim utrzymanie pacjenta w reżimie terapeutycznym poprzez dostosowanie zaleceń do jego preferencji, co jest kluczowe dla osiągnięcia efektu leczniczego.
Podsumowując, baza przepisów nie jest stałym, uniwersalnym produktem, lecz dynamicznym zasobem narzędziowym, który podlega ciągłej, indywidualnej adaptacji przez dietetyka w celu realizacji konkretnego planu leczenia. Bez instrukcji, wyliczeń i jej modyfikacji przez Wnioskodawcę, baza ta nie mogłaby służyć celom medycznym pacjenta.
Pytanie nr 12:
Czy baza zbilansowanych przepisów zawiera niespersonalizowane, uniwersalne przepisy? Czy z bazy mogą korzystać także osoby zdrowe?
Odpowiedź:
Baza danych stanowi techniczny zbiór receptur, jednak w ramach świadczonej przeze Wnioskodawcę usługi nie funkcjonują one jako przepisy uniwersalne. Każda receptura z bazy nabiera charakteru spersonalizowanego w momencie jej wykorzystania w procesie opieki nad konkretnym pacjentem poprzez:
- Indywidualne wyliczenia kliniczne: Przepis, który w bazie jest „surowym” zestawem składników, w profilu pacjenta zostaje poddany ręcznemu przeliczeniu pod jego konkretne zapotrzebowanie na energię (kcal) oraz składniki budulcowe i regulujące (białka, tłuszcze, węglowodany, błonnik, witaminy czy składniki mineralne), wynikające z jego stanu fizjologicznego i zdrowotnego.
- Kliniczną weryfikację składu: Jako dietetyk dokonuje Pan selekcji przepisów pod kątem ich bezpieczeństwa dla danego schorzenia. Przepis, który dla jednego pacjenta jest prozdrowotny, dla innego może być przeciwwskazany. Tym samym, pacjent nie otrzymuje „uniwersalnej bazy”, lecz ściśle wyselekcjonowany katalog rozwiązań żywieniowych, dobrany do jego jednostki chorobowej lub ryzyk zdrowotnych.
Dostęp do bazy przepisów jest możliwy wyłącznie w ramach kompleksowej usługi opieki dietetycznej. Osoby zdrowe, które korzystają z tej usługi, robią to w celu pierwotnej profilaktyki zdrowotnej, potwierdzonej wywiadem medycznym i analizą wyników badań, nie w celach rekreacyjnych ani kulinarnych.
Dla osób zdrowych baza nie służy celom rekreacyjnym czy hobbystycznym, lecz jest narzędziem do wdrażania prawidłowych wzorców żywieniowych, mających na celu niedopuszczenie do rozwoju chorób cywilizacyjnych (np. cukrzycy, miażdżycy, nadciśnienia). Dodatkowo warto zaznaczyć, że przepisy o niskim ładunku glikemicznym czy ograniczonej podaży sodu i/lub wyższej zawartości składników mineralnych, które nie przekraczają UL (górnego limitu spożycia) nie niosą dla pacjenta negatywnych konsekwencji zdrowotnych, a przełożą się na poprawę jego stanu zdrowia, np. wysokie stężenie insuliny i/lub nadkonsumpcja sodu szkodzą również osobom zdrowym, bez stwierdzonych dotychczas schorzeń, a w długiej perspektywie mogą do rozwoju takowych prowadzić.
Korzystanie z bazy przez osoby zdrowe zawsze poprzedzone jest wywiadem medycznym i analizą wyników badań, aby upewnić się, że dobrane przepisy wspierają ich aktualny stan zdrowia i zapobiegają potencjalnym niedoborom lub schorzeniom, na które dany pacjent jest narażony (np. ze względu na obciążenia genetyczne czy tryb pracy etc.).
Podsumowując, baza przepisów nie jest produktem powszechnie dostępnym o charakterze ogólnym. Jest to profesjonalne narzędzie dietoterapeutyczne, którego zawartość jest każdorazowo filtrowana i adaptowana przez specjalistę do indywidualnych potrzeb medycznych pacjenta, zarówno w procesie leczenia, jak i zaawansowanej profilaktyki zdrowotnej.
Pytanie nr 13:
Czy świadczone usługi składowe, tj. analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów są niezbędne do wykonywania usługi dietetycznej? Jeżeli tak, to proszę wskazać w czym ta „niezbędność” się przejawia?
Odpowiedź:
Wszystkie wymienione czynności składowe są absolutnie niezbędne do należytego wykonania usługi dietetycznej o charakterze medycznym/profilaktycznym. Ich „niezbędność” przejawia się w następujący sposób:
- Analiza nawyków żywieniowych oraz interpretacja wyników badań (etap diagnostyczny): są to czynności fundamentalne, bez których niemożliwe jest postawienie trafnej diagnozy dietetycznej i zapewnienie bezpieczeństwa pacjenta. Dietetyk, podobnie jak lekarz, musi opierać się na danych obiektywnych (badania krwi) i podmiotowych (wywiad). Brak tych elementów uniemożliwiłby wykrycie schorzeń (np. anemii, insulinooporności, stanów zapalnych), co mogłoby doprowadzić do ułożenia planu szkodliwego dla zdrowia pacjenta.
- Spersonalizowane zalecenia dietetyczne i plan suplementacji (etap interwencji stylu życia): stanowią one istotę usługi, „lek” w niefarmakologicznym procesie leczenia. Muszą być one precyzyjnie dostosowane do wyników badań. Suplementacja nie jest tu „dodatkiem”, lecz celowaną próbą uzupełnienia klinicznych niedoborów stwierdzonych w badaniach, co jest niezbędne do przywrócenia homeostazy organizmu (przykłady: suplementacja żelazem w anemii [wybór formy/dawki/metody przyjęcia], dobór suplementacji w dyslipidemii zależnie od tego, czy pacjent przyjmuje statyny, czy też nie lub włączenie odpowiednich insulinomimetyków w schorzeniach gospodarki cukrowej z uwzględnieniem obrazu klinicznego [włączenie krzewu berberysu może nasilić problemy jelitowe]. Dodatkowo indywidualizacji podlega wybór modelu żywieniowego, inną strategię należy przyjąć w nadciśnieniu (model DASH) a inną w zespole jelita drażliwego (model LOWFODMAP), a jeszcze inną przy celiakii lub podejrzeniu nieceliakalnej nietolerancji na gluten.
- Dostęp do bazy zbilansowanych przepisów (etap implementacji): Jest to narzędzie niezbędne do wdrożenia terapii w życie. Same zalecenia teoretyczne (np. „należy spożywać 20g błonnika i zachować niski ładunek glikemiczny”) są dla pacjenta bezużyteczne i niewykonalne bez konkretnych, przeliczonych miar produktów i receptur. Baza przepisów, podlegająca modyfikacji przez Wnioskodawcę, pozwala pacjentowi realizować proces leczenia w sposób bezpieczny i zgodny z wyliczonymi parametrami biochemicznymi.
- Analiza postępów i wsparcie (etap monitoringu): Proces leczenia dietetycznego jest dynamiczny. Brak stałej analizy postępów i korekty planu w odpowiedzi na reakcje organizmu (np. zmianę samopoczucia czy wyników badań) uniemożliwiłby osiągnięcie celu terapeutycznego. Wsparcie dietetyka jest kluczowe dla zachowania tzw. compliance (przestrzegalności zaleceń), bez którego terapia chorób przewlekłych (np. otyłości) kończy się niepowodzeniem. Dodatkowo w przypadku patologicznie zbyt dużej masy ciała wraz z postępowaniem redukcji tkanki tłuszczowej zmniejsza się całkowity wydatek energetyczny pacjenta co zmusza dietetyka do korekty jadłospisu uwzględniając przy tym minimalizowanie ryzyka występowania niedoborów pokarmowych. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku osób niedożywionych.
Każda z tych czynności jest ogniwem w jednym łańcuchu terapeutycznym. Wyłączenie któregokolwiek z tych elementów spowodowałoby, że usługa dietetyczna stałaby się niepełna, niefachowa i przede wszystkim nieskuteczna z medycznego punktu widzenia. Z perspektywy pacjenta, nie nabywa on „analizy” czy „przepisów” jako osobnych dóbr, lecz nabywa kompleksowy proces opieki, który ma doprowadzić do poprawy jego stanu zdrowia.
Pytanie nr 14:
Czy wszystkie czynności składające się na usługę dietetyczną są ze sobą tak ściśle związane, że ich niewykonanie lub rozdzielenie spowodowałoby, że pacjent nie mógłby korzystać z czynności głównej? W szczególności proszę odnieść się do usługi udostępnienia bazy zbilansowanych przepisów.
Odpowiedź:
Tak, wszystkie czynności składające się na opisaną usługę dietetyczną są ze sobą tak ściśle powiązane, że z punktu widzenia gospodarczego oraz terapeutycznego tworzą jedno obiektywne i niepodzielne świadczenie kompleksowe. Ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny i uniemożliwiłoby pacjentowi skorzystanie z usługi głównej, jaką jest poprawa stanu zdrowia lub profilaktyka zachorowań.
Uzasadnienie niepodzielności:
Sztuczność podziału: Pacjent nie jest zainteresowany nabyciem samej analizy wyników badań, samego planu suplementacji, czy samego dostępu do bazy przepisów. Te elementy nabierają wartości dla pacjenta wyłącznie wtedy, gdy występują łącznie jako spójny proces opieki dietetycznej. Rozdzielenie ich spowodowałoby, że pacjent otrzymałby niekompletny produkt, który nie gwarantuje osiągnięcia celu zdrowotnego.
Zależność funkcjonalna: Każda z tych czynności wynika z poprzedniej i warunkuje następną. Bez analizy badań nie można stworzyć bezpiecznych zaleceń, a bez zaleceń nie można dokonać selekcji odpowiednich przepisów z bazy. Przerwanie tego łańcucha na którymkolwiek etapie czyni usługę główną bezużyteczną lub wręcz niebezpieczną (np. stosowanie diety bez uprzedniej interpretacji wyników badań krwi).
W szczególności w odniesieniu do bazy zbilansowanych przepisów:
Udostępnienie bazy przepisów jest niezbędnym elementem implementacji usługi głównej. Z punktu widzenia pacjenta baza nie stanowi celu samego w sobie (pacjent nie kupuje „dostępu do treści cyfrowych”), lecz jest narzędziem pozwalającym na praktyczne i bezpieczne wdrożenie zaleceń medycznych.
Brak samodzielnej wartości: Udostępnienie samej bazy przepisów bez zindywidualizowanych wytycznych, wyliczeń kalorycznych i selekcji pod kątem schorzeń pacjenta, nie stanowiłoby usługi medycznej, a jedynie zbiór informacji kulinarnych. Dopiero połączenie bazy z wiedzą specjalisty (Pana nadzorem i personalizacją) czyni z niej element procesu leczenia.
Wpływ na skuteczność terapii: Wykonanie usługi głównej (porady dietetycznej) bez dostarczenia precyzyjnych receptur z bazy drastycznie obniżyłoby jej skuteczność. Pacjent, pozostawiony z samą teorią (np. zaleceniem ograniczenia węglowodanów), mógłby dokonywać błędnych wyborów żywieniowych, co zniweczyłoby wysiłek diagnostyczny i terapeutyczny. Wszystkie te czynności są tak silnie zintegrowane, że tworzą jedną usługę opieki zdrowotnej. Rozdzielenie usługi udostępnienia bazy przepisów od pozostałych czynności składowych byłoby nieuzasadnione i pozbawiłoby pacjenta możliwości realnego i bezpiecznego korzystania z opieki dietetycznej.
Odpowiedź na pytanie nr 15:
a)Czy plany aktywności fizycznej (plany treningowe) są co do zasady oddzielnym świadczeniem, które jest świadczone odrębnie od usługi dietetycznej?
Plany aktywności fizycznej nie stanowią odrębnego świadczenia. Nie są oferowane jako samodzielna usługa i nie są sprzedawane oddzielnie. Stanowią integralny, nierozerwalny element kompleksowej opieki dietetyczno-medycznej.
b)Czy usługa opieki dietetycznej wraz z zaleceniem podejmowania aktywności fizycznej jest świadczona w ramach jednej umowy i jednego wynagrodzenia?
Całość procesu terapeutycznego (dieta + aktywność) realizowana jest w ramach jednej umowy, a pacjent uiszcza jedną, zryczałtowaną opłatę za kompleksową opiekę zmierzającą do poprawy stanu zdrowia.
c)Czy jest możliwe nabycie usługi opieki dietetycznej bez nabycia zaleceń podejmowania aktywności fizycznej? Czy nabycie planów aktywności fizycznej jest w każdym przypadku opcjonalne?
Nie ma możliwości nabycia usługi opieki dietetycznej bez zaleceń dotyczących aktywności fizycznej. Nie jest to opcja, jest to element standardowego procesu terapeutycznego. Zgodnie ze standardami klinicznymi (wytyczne PTD 2024, wytyczne ESC/EAS 2019, ADA Standards of Medical Care 2024), zalecenia dotyczące aktywności fizycznej stanowią nieodłączny element Medical Nutrition Therapy (MNT) i są wymieniane jako interwencja pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy typu 2, otyłości i dyslipidemii.
d)Czy koszt usługi opieki dietetycznej kalkulowany jest odrębnie, niezależnie od kosztów tworzenia zaleceń podejmowania aktywności fizycznej?
Cena jest jednolita i odnosi się do całości procesu opieki nad pacjentem. Wnioskodawca nie prowadzi odrębnej kalkulacji kosztów dla planu żywieniowego i planu aktywności, ponieważ z ekonomicznego punktu widzenia tworzą one jedno, nierozerwalne świadczenie.
e)Czy zalecenia/plany treningowe są opracowywane indywidualnie dla każdego pacjenta?
Tak. Plany aktywności są ściśle spersonalizowane. Wnioskodawca opracowuje je w oparciu o:
- wyniki badań laboratoryjnych (np. wydolność krążeniowa, markery stanu zapalnego).
- obecność schorzeń współistniejących (np. nadciśnienie, dyskopatie, insulinooporność).
- indywidualne możliwości motoryczne i ograniczenia kliniczne pacjenta. Nie są to uniwersalne zestawy ćwiczeń, lecz celowane interwencje ruchowe o charakterze kinezyterapeutycznym.
f)Czy zalecenia podejmowania aktywności fizycznej/plany treningowe są niezbędne do wykonywania usługi dietetycznej? Jeżeli tak, to proszę wskazać w czym ta „niezbędność” będzie się przejawiała?
Tak, są absolutnie niezbędne dla skuteczności terapii medycznej.
Względy biochemiczne: W przypadku insulinooporności i cukrzycy typu II (schorzenia metaboliczne), to tkanka mięśniowa odpowiada za ok. 70-80% poposiłkowego wychwytu glukozy z krwi. Sama interwencja dietetyczna, bez stymulacji tkanki mięśniowej poprzez odpowiednio dobrany wysiłek, drastycznie obniża szansę na wyrównanie gospodarki cukrowej.
Leczenie otyłości (E66): Aktywność fizyczna zapobiega utracie beztłuszczowej masy ciała podczas deficytu kalorycznego, co jest kluczowe dla utrzymania tempa metabolizmu i uniknięcia nawrotu choroby. Ruch jest tu traktowany jako niefarmakologiczna interwencja medyczna, bez której usługa dietetyczna byłaby klinicznie niepełna i mało skuteczna.
Redukcja nadciśnienia: Badania pokazują, że regularna aktywność fizyczna znacznie obniża zarówno ciśnienie, jak i reguluje profil lipidowy minimalizując tym samym ryzyko wystąpienia, np. miażdżycy czy innych schorzeń mogących zwiększać ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych.
Choroby jelit: W wielu schorzeniach np. Zespole jelita drażliwego (IBS) pacjent może cierpieć na zaparcia, włączenie aktywności fizycznej przyspiesza motorykę jelit tym samym istotnie zwiększając szanse na ustanie objawów.
g)Czy wszystkie czynności składające się na usługę opieki dietetycznej z zaleceniem podejmowania aktywności fizycznej są ze sobą tak ściśle związane, że ich niewykonanie lub rozdzielenie spowodowałoby, że pacjent nie mógłby korzystać z czynności głównej?
Tak. Z punktu widzenia pacjenta (nabywcy), celem jest odzyskanie zdrowia lub zapobieganie chorobie. Rozdzielenie diety i aktywności fizycznej byłoby podziałem sztucznym, naruszającym integralność procesu leczniczego. Pacjent nie mógłby osiągnąć celu głównego (np. wyleczenia otyłości klinicznej) korzystając z samej diety bez ruchu lub samego ruchu bez diety. Są to naczynia połączone, ich synergia jest warunkiem koniecznym do realizacji usługi medycznej, jaką jest ochrona i poprawa stanu zdrowia.
Związek przyczynowo-skutkowy oraz uzasadnienie kompleksowości świadczenia.
Z obiektywnego, gospodarczego oraz medycznego punktu widzenia, świadczone przez Wnioskodawcę czynności tworzą jedno niepodzielne świadczenie kompleksowe, co wynika z następującego związku przyczynowo-skutkowego:
a)Tożsamość celu (perspektywa Pacjenta): Pacjent, decydując się na skorzystanie z Pana usług, nie jest zainteresowany nabyciem poszczególnych elementów (analizy badań, bazy przepisów czy planu ruchu) jako odrębnych dóbr. Jego celem gospodarczym i osobistym jest nabycie kompletnego procesu terapeutycznego, który doprowadzi do konkretnego efektu zdrowotnego (np. wyleczenia otyłości, remisji insulinooporności czy uniknięcia chorób układu krążenia). Z perspektywy pacjenta, nabycie samej diety bez narzędzi do jej wdrożenia (przepisy) lub bez niezbędnego wsparcia biochemicznego (aktywność fizyczna) czyniłoby usługę bezużyteczną w kontekście osiągnięcia założonego celu.
b)Synergia medyczna (perspektywa biochemiczna): Występuje ścisły związek przyczynowy między dietą a ruchem w leczeniu chorób metabolicznych. Przykładowo, w terapii insulinooporności:
-Przyczyna: Wprowadzenie deficytu kalorycznego i odpowiedniej podaży makroskładników (dieta).
-Wsparcie: Zwiększenie wrażliwości tkanek na insulinę poprzez pracę mięśni (aktywność fizyczna).
-Skutek: Spadek poziomu glukozy i insuliny we krwi, co jest celem usługi. Rozdzielenie tych działań (np. stosowanie samej diety) drastycznie obniża skuteczność terapeutyczną, co z punktu widzenia medycznego czyni usługę główną niepełną. Pacjent nie może „skonsumować” efektu zdrowotnego, jeśli zabraknie jednego z tych filarów.
c)Integralność narzędziowa (Baza przepisów): Baza przepisów jest „łącznikiem” między teorią (zalecenia dietetyczne) a praktyką (żywienie pacjenta). Wyłączenie bazy przepisów z usługi głównej spowodowałoby, że pacjent otrzymałby diagnozę i zalecenia, których nie byłby w stanie bezpiecznie i precyzyjnie wdrożyć w życie. Z ekonomicznego punktu widzenia, wartość usługi dla pacjenta tkwi w tym, że dostaje on gotowe rozwiązanie problemu zdrowotnego, a nie zbiór teoretycznych porad.
d)Sztuczność podziału (Perspektywa Gospodarcza): Rozdzielenie tych czynności na potrzeby opodatkowania różnymi stawkami VAT byłoby zabiegiem sztucznym. Żadna z czynności składowych (np. plan treningowy czy udostępnienie przepisów) nie jest oferowana pacjentom samodzielnie. Nie prowadzi Pan działalności jako trener fitness ani jako wydawca portalu kulinarnego. Działalność wnioskodawcy koncentruje się wyłącznie na opiece zdrowotnej, w której ruch i przepisy są jedynie niezbędnymi narzędziami pomocniczymi służącymi lepszemu wykonaniu usługi głównej.
Podsumowując, poszczególne czynności są ze sobą tak ściśle powiązane, że tworzą obiektywnie jedną całość. Ich rozdzielenie pozbawiłoby usługę sensu gospodarczego dla pacjenta (brak gwarancji efektu zdrowotnego) oraz sensu medycznego (brak synergii niezbędnej do wyleczenia schorzenia).
Pytanie
Czy usługi świadczone przez Wnioskodawcę polegające na opiece dietetycznej online dla osób borykających się z problemami zdrowotnymi oraz w celu poprawienia nawyków żywieniowych, w tym poprawę stanu zdrowia i profilaktykę zachorowań, korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy?
Pana stanowisko w sprawie
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że świadczone przez niego usługi korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie prawne.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), zwolnieniu od podatku podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Dla zastosowania zwolnienia konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek:
- przesłanki podmiotowej - usługi muszą być świadczone przez osobę wykonującą zawód medyczny,
- przesłanki przedmiotowej - usługi muszą mieć charakter opieki medycznej służącej celom terapeutycznym.
Spełnienie przesłanki podmiotowej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, osobą wykonującą zawód medyczny jest osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.
Zawód dietetyka został sklasyfikowany w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy w grupie 2265 - Dietetycy i specjaliści do spraw żywienia, zaliczanej do specjalistów ochrony zdrowia. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych określa, że dietetykiem jest osoba posiadająca między innymi tytuł zawodowy magistra lub licencjata na kierunku dietetyka. Wnioskodawca posiadając wykształcenie wyższe na kierunku dietetyka, spełnia przesłankę podmiotową, jako osoba wykonująca zawód medyczny.
Spełnienie przesłanki przedmiotowej.
W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) do celów opodatkowania podatkiem VAT każde świadczenie powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne (przykładowo orzeczenie TSUE z 17 stycznia 2013 r. w sprawie C- 224/11 BGŻ Leasing). Zasada ta znajduje oparcie w art. 1 ust. 2 akapit drugi Dyrektywy VAT, zgodnie z którym „VAT, obliczony od ceny towaru lub usługi według stawki, która ma zastosowanie do takiego towaru lub usługi, jest wymagalny od każdej transakcji, po odjęciu kwoty podatku poniesionego bezpośrednio w różnych składnikach kosztów”.
Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której kilka wykonywanych świadczeń stanowi z ekonomicznego punktu widzenia jedną całość. Zespół takich czynności powinien być traktowany na potrzeby opodatkowania podatkiem VAT jako jedno kompleksowe (złożone) świadczenie (przykładowo orzeczenie TSUE z 22 października 1998 r. w sprawach połączonych T.P. Madgett, R.M. Baldwin o numerach C-308/96 oraz C-94/97). W takim przypadku, wszystkie czynności wchodzące w skład świadczenia kompleksowego dzielą los prawny świadczenia głównego, w szczególności w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego, miejsca świadczenia oraz stawki podatku VAT. Pogląd ten znajduje oparcie w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r. (sygn. I FSK 945/2005), w których sąd wyraził następujący pogląd: „Przy czynnościach o charakterze kompleksowym (...) na które składa się czynność podstawowa, będąca celem umowy zawartej przez podatnika z klientem, a także czynności pomocnicze niezbędne do wykonania czynności podstawowej, ustalając właściwą stawkę podatku od towarów i usług, należy przyjmować jednolitą stawkę dla całego kompleksu czynności; biorąc pod uwagę charakter czynności podstawowej”.
Szczególnie istotny dla przedmiotowej sprawy jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 611/24, w którym sąd jednoznacznie stwierdził: „Przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT wprost stanowi, że zwolnienie z VAT dotyczy usług w zakresie opieki medycznej, służącym m.in. profilaktyce zdrowia, jak i zachowaniu zdrowia. Zatem wywiedziony wniosek końcowy organu podatkowego, że przedmiotowe zwolnienie nie dotyczy usług dietetycznych świadczonych przez Skarżącą, jej pracowników oraz jej podwykonawców na rzecz osób zdrowych w celu profilaktyki zachorowań przeczy wyraźnej treści ww. przepisu”. Wyrok ten potwierdza, że zwolnienie z VAT przysługuje usługom dietetycznym niezależnie od tego, czy są świadczone osobom chorym, czy osobom wykazującym jedynie objawy mogące świadczyć o zaburzeniach zdrowotnych.
Istotnym aspektem w sprawie jest fakt, iż dieta zalecana pacjentom będzie tworzona w sposób indywidualny dla każdego pacjenta w oparciu o przeprowadzoną przez Wnioskodawcę ocenę stanu zdrowia pacjenta, w tym analizę wyników badań udostępnionych przez pacjenta. Ponadto, Wnioskodawca pragnie zauważyć, że zastosowaniu omawianego zwolnienia nie stoi na przeszkodzie forma elektroniczna udzielanych porad dietetycznych. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 27 września 2013 r. (sygn. I FSK 1242/12): „o braku możliwości skorzystania z analizowanego zwolnienia nie przesądza fakt świadczenia usług za pośrednictwem Internetu, gdyż nie można bowiem w sposób generalny wykluczyć, że usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia będą świadczone za pośrednictwem Internetu. Przesłanki skorzystania z analizowanego zwolnienia wskazane zostały w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT, a przepis ten nie zawiera przesłanki wyłączającej możliwość skorzystania ze zwolnienia dla usług świadczonych przez Internet”.
Mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że wykonywane przez Wnioskodawcę usługi dietetyczne online, stanowią usługi o kompleksowym charakterze, które w razie potrzeby obejmują również usługę opracowania planu treningowego, udzielane konkretnemu pacjentowi na podstawie indywidualnie przeprowadzonego wywiadu medycznego, stanowią usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia i korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku w zakresie:
- zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, oferowanych przez Pana usług opieki dietetycznej online na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość) oraz dla osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność - jest prawidłowe,
- zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, oferowanych przez Pana usług opieki dietetycznej online dla osób zdrowych, które zamierzają poprawić nawyki żywieniowe - jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do „grona” usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.
Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to - co do zasady - niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (m.in. w postaci świadczenia wzajemnego).
Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Na podstawie art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (t. j. Dz. Urz. UE L 77 z 23 marca 2011 r., str. 1 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011:
do „usług świadczonych drogą elektroniczną”, o których mowa w dyrektywie 2006/112/WE, należą usługi świadczone za pomocą Internetu lub sieci elektronicznej, których świadczenie - ze względu na ich charakter - jest zasadniczo zautomatyzowane i wymaga minimalnego udziału człowieka, a ich wykonanie bez wykorzystania technologii informacyjnej jest niemożliwe.
Stosownie do art. 7 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady (UE) nr 282/2011:
Ust. 1 obejmuje w szczególności:
a) ogólnie dostawy produktów w formie cyfrowej, łącznie z oprogramowaniem, jego modyfikacjami lub nowszymi wersjami;
b) usługi umożliwiające lub wspomagające obecność przedsiębiorstw lub osób w sieci elektronicznej, takich jak witryna lub strona internetowa;
c) usługi generowane automatycznie przez komputer i przesyłane poprzez Internet lub sieć elektroniczną w odpowiedzi na określone dane wprowadzone przez usługobiorcę;
d) odpłatne przekazywanie prawa do wystawiania na aukcji towarów lub usług za pośrednictwem witryny internetowej działającej jako rynek online, na którym potencjalni kupujący przedstawiają swoje oferty przy wykorzystaniu automatycznych procedur oraz na którym strony są informowane o dokonaniu sprzedaży za pomocą poczty elektronicznej generowanej automatycznie przez komputer;
e) pakiety usług internetowych oferujące dostęp do informacji, w których element telekomunikacyjny ma charakter pomocniczy i drugorzędny (to znaczy pakiety wykraczające poza oferowanie samego dostępu do Internetu i obejmujące inne elementy, takie jak strony, które umożliwiają dostęp do aktualnych wiadomości, informacji meteorologicznych lub turystycznych, gier, umożliwiają hosting witryn internetowych, dostęp do grup dyskusyjnych; itp.);
f) usługi wyszczególnione w załączniku I.
Natomiast z art. 7 ust. 3 rozporządzenia 282/2011 wynika, że:
ust. 1 nie ma zastosowania do:
a) usług nadawczych;
b) usług telekomunikacyjnych;
c) towarów, w przypadku których zamawianie i obsługa zamówienia odbywają się elektronicznie;
d) płyt CD-ROM, dyskietek i podobnych nośników fizycznych;
e) materiałów drukowanych, takich jak książki, biuletyny, gazety lub czasopisma;
f) płyt CD i kaset magnetofonowych;
g) kaset wideo i płyt DVD;
h) gier na płytach CD-ROM;
i) usług świadczonych przez specjalistów, takich jak prawnicy i doradcy finansowi, którzy udzielają swym klientom porad za pomocą poczty elektronicznej;
j) usług edukacyjnych, w ramach których treść kursu przekazywana jest przez nauczyciela za pomocą Internetu lub sieci elektronicznej (tzn. przez zdalne połączenie);
k) usług fizycznych off-line naprawy sprzętu komputerowego;
l) hurtowni danych off-line;
m) usług reklamowych, w szczególności w gazetach, na plakatach i w telewizji;
n) usług centrum wsparcia telefonicznego;
o) usług edukacyjnych obejmujących wyłącznie kursy korespondencyjne, takie jak kursy za pośrednictwem poczty;
p) konwencjonalnych usług aukcyjnych, przy których niezbędny jest bezpośredni udział, niezależnie od sposobu składania ofert;
q) (uchylona)
r) (uchylona)
s) (uchylona)
t) biletów wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, zarezerwowanych online;
u) zakwaterowania, wynajmu samochodów, usług restauracyjnych, przewozu osób lub podobnych usług zarezerwowanych online.
Z kolei w punkcie 5 załącznika II do rozporządzenia 282/2011 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wymienione zostały następujące usługi, które zalicza się do usług świadczonych drogą elektroniczną:
a) automatyczne nauczanie na odległość, którego funkcjonowanie wymaga użycia Internetu lub podobnej sieci elektronicznej, wymagające niewielkiego bądź niewymagające żadnego udziału człowieka, łącznie z klasami wirtualnymi, z wyjątkiem sytuacji, gdzie Internet lub podobna sieć elektroniczna wykorzystywana jest jako proste narzędzie służące komunikowaniu się nauczyciela z uczniem;
b) ćwiczenia wypełniane przez ucznia on-line i sprawdzane automatycznie, bez udziału człowieka.
W kontekście formy świadczenia usług, należy wskazać, że zgodnie z art. 98 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE:
2. Oprócz dwóch stawek obniżonych, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, państwa członkowskie mogą stosować stawkę obniżoną niższą niż stawka minimalna 5 % oraz zwolnienie z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie do dostaw towarów lub świadczenia usług ujętych w maksymalnie siedmiu punktach w załączniku III.
Stawka obniżona niższa niż stawka minimalna 5 % oraz zwolnienie z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie mogą być stosowane wyłącznie w odniesieniu do dostaw towarów lub świadczenia usług ujętych w następujących punktach w załączniku III:
a) pkt 1-6 oraz pkt 10c;
b) inne punkty załącznika III objęte możliwościami przewidzianymi w art. 105a ust. 1.
Do celów akapitu drugiego lit. b) niniejszego ustępu transakcje dotyczące budynków mieszkalnych, o których mowa w art. 105a ust. 1 akapit drugi, uznaje się za objęte pkt 10 załącznika III.
Państwa członkowskie stosujące w dniu 1 stycznia 2021 r. stawki obniżone niższe niż stawka minimalna 5 % lub przyznające zwolnienia z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie w odniesieniu do dostaw towarów lub świadczenia usług ujętych w więcej niż siedmiu punktach w załączniku III ograniczą stosowanie tych stawek obniżonych lub przyznawanie tych zwolnień w celu zapewnienia zgodności z akapitem pierwszym niniejszego ustępu do dnia 1 stycznia 2032 r. lub do dnia przyjęcia przepisów ostatecznych, o których mowa w art. 402, w zależności od tego, która z tych dat przypadnie wcześniej. Państwa członkowskie mogą swobodnie określać w odniesieniu do jakich dostaw towarów lub do jakiego świadczenia usług będą nadal stosować te stawki obniżone lub przyznawać te zwolnienia.
Dyrektywa 2006/112/WE stanowi zatem, że do usług świadczonych drogą elektroniczną nie stosuje się stawek obniżonych. Przepisy ww. dyrektywy nie wprowadzają jednak expressis verbis ograniczenia stosowania zwolnienia w odniesieniu do kategorii usług zwolnionych, świadczonych drogą elektroniczną.
Pojęcie usługi elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy odnosi się wyłącznie do formy świadczenia, a nie do jego treści. Stąd też należy stwierdzić, że identyfikacja danej czynności jako usługi elektronicznej (według nomenklatury unijnej: usługi świadczonej drogą elektroniczną), nie skutkuje zmianą kwalifikacji prawnej tej czynności dla potrzeb stosowania innych przepisów ustawy.
Powyższe oznacza, że usługa nie traci statusu usługi zwolnionej tylko dlatego, że jest świadczona drogą elektroniczną. W konsekwencji, jeżeli określona usługa wymieniona w art. 43 ust. 1 ustawy, będzie świadczona drogą elektroniczną, w odniesieniu do tej usługi zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku VAT.
W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.
Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
a)lekarza i lekarza dentysty,
b)pielęgniarki i położnej,
c)medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, 620 i 637),
d)psychologa.
Wymienione powyżej zwolnienia od podatku VAT mają charakter podmiotowo-przedmiotowy i odnoszą się do usług w zakresie opieki medycznej oraz dostawy towarów i usług ściśle z tymi usługami związanych wykonywanych przez lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, położne, psychologa oraz usług świadczonych w ramach wykonywania zawodów medycznych.
Analiza powołanych regulacji prowadzi zatem do wniosku, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:
- usługi są świadczone przez konkretne, wskazane przez ustawodawcę podmioty (kryterium podmiotowe);
- usługi służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia (kryterium przedmiotowe).
Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.
Określając krąg podmiotów objętych zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, ustawodawca odwołał się do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), zwanej dalej ustawą o działalności leczniczej.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej:
osoba wykonująca zawód medyczny oznacza osobę uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.
Jak wskazano wyżej, z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy wynika, że zwolnieniu od podatku podlegają usługi opieki medycznej, które spełniają określone warunki - służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia i świadczone są w ramach wykonywanych zawodów (lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa i osób świadczących powyższe usługi w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w ustawie o działalności leczniczej). Przy czym zwolnienie ma zastosowanie również do podatników zatrudniających osoby świadczące usługi opieki medycznej w ramach wykonywania zawodu określonego w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy bądź też podatników nabywających te usługi od podmiotów wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 18 i pkt 19 we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej.
Zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy w zakresie opieki medycznej stanowi implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
c) świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.
Nie każde zatem świadczenie opieki medycznej objęte jest zakresem zwolnienia od podatku. Z powyższych przepisów wynika, że zwolnieniu od podatku podlegają usługi opieki medycznej, które spełniają określone warunki - służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę podmioty (podmioty lecznicze oraz świadczone w ramach wykonywanych zawodów lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa i zawodów medycznych, o których mowa w ustawie o działalności leczniczej). Zatem powyższe zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
Ponadto, należy podkreślić, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Ponadto, jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.
Należy zauważyć, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych, ani we wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.
W odniesieniu do powołanych wyżej przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady ukształtowała się wspólnotowa linia orzecznicza. I tak, w wyroku w sprawie C-106/05 L.u.P GmbH (pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że:
„(…) pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (…) odnoszą się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz, w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia”.
Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w sprawie C-307/01 Peter d´Ambrumenil (pkt 57), gdzie podkreślono, że:
„(…) pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”.
Analizując przedstawione powyżej regulacje należy zauważyć, że użyte w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada określeniom używanym przez TSUE „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”.
W pojęciu tym zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie C-212/01 Margarete Unterpertinger, pkt 40).
Należy podkreślić, że ani powołane powyżej przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady, ani orzecznictwo TSUE nie dają podstaw do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku VAT. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-212/01 oraz w sprawie C-384/98.
Wyrażenie „opieka medyczna” dotyczy działalności mającej na celu ochronę zdrowia ludzkiego i obejmuje opiekę nad pacjentem. Celem zwolnienia jest ułatwienie ochrony zdrowia ludzkiego, która obejmuje diagnozę i badania w celu sprawdzenia czy osoba cierpi na jakąś chorobę i jeżeli to możliwe zapewnia jej leczenie. Nie obejmuje diagnozy i badania w innym celu. Aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny, tym samym liczy się nie charakter usługi, ale jej cel. Jeżeli podstawowym celem danego świadczenia nie są diagnoza, opieka, bądź leczenie chorób lub zaburzeń zdrowia, świadczenie takie nie podlega zwolnieniu z VAT.
Ponadto, jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08 CopyGene A/S:
„(…) Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia; jeżeli z kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”.
Zatem, zwolnieniem od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy, objęte są wyłącznie te usługi w zakresie opieki medycznej, które realizują cel związany z profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem, przywracaniem i poprawą zdrowia. Usługi, które tych celów nie realizują nie mogą korzystać z ww. zwolnienia. W związku z tym każdorazowo należy poddawać analizie, jaki cel przyświecał danej usłudze świadczonej na rzecz pacjenta. Nie w każdym przypadku działania podejmowane na rzecz pacjenta mają na celu zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawę jego zdrowia. W przypadku, gdy świadczone usługi nie będą związane z ochroną zdrowia i takiego celu nie będą realizować, nie mogą korzystać z omawianego zwolnienia.
Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT ważnym jest wykazanie, że celem świadczonych usług jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywrócenie i poprawa zdrowia. Profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom, bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.
Z kolei „zachowywać”, oznacza pozostać w posiadaniu, dochować w niezmienionym stanie, a także ochraniać. Natomiast „ratowanie” to udzielanie komuś pomocy w niebezpieczeństwie lub w trudnej sytuacji. Interpretując termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca określając zakres zwolnień, należy zastosować wykładnię literalną, zgodnie z którą wyrażenie to oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie. Podobnie należy postąpić dokonując wykładni pojęcia „przywracanie zdrowia”, które oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio.
Pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT jest objęta każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.
W kwestii ww. zwolnienia wypowiedział się również TSUE, który w wyroku w sprawie C-141/00 Ambulanter Pflegedienst Kügler GmbH wskazał, że:
„zwolnienie przyznane w art. 13 (A) (J) (c) Szóstej Dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie.
W wyroku tym TSUE wyjaśnił również:
W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust. 1 lit. c dyrektywy) nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe” (pkt 27).
Ponadto należy zwrócić uwagę na wyrok z 13 marca 2014 r. w sprawie C-366/12, Klinikum Dortmund gGmbH, pkt 26, w ktorym TSUE wskazał:
Należy przypomnieć na wstępie, jak podnosi rząd niemiecki, że zwolnienia, o których mowa w art. 13 szóstej dyrektywy, powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (zob. w szczególności wyroki: z dnia 5 czerwca 1997 r. w sprawie C 2/95 SDC, Rec. s. I 3017, pkt 20; z dnia 10 września 2002 r. w sprawie C 141/00 Kügler, Rec. s. I 6833, pkt 28; z dnia 6 listopada 2003 r. w sprawie C-45/01 Dornier, Rec. s. I 12911, pkt 42). Niemniej wykładnia pojęć zawartych w tym przepisie powinna być zgodna z celami, którym służą te zwolnienia, a także winna pozostawać w zgodzie z wymogami zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku VAT (zob. ww. wyroki: w sprawie Kügler, pkt 29; w sprawie Dornier, pkt 42).
Jednocześnie należy wskazać, że pojęcie „opieki szpitalnej i medycznej” oraz pojęcie „świadczenia opieki medycznej” obejmują świadczenia służące diagnozowaniu i leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia lub ochronie, utrzymywaniu i przywracaniu dobrego stanu zdrowia osób. Czynnikiem decydującym o tym, czy usługi powinny być zwolnione z VAT, jest zatem ich cel terapeutyczny.
W wyroku z 21 marca 2013 r. w sprawie C-91/12, PFC Clinic, TSUE stwierdził:
W związku z tym pojęcie „opieka medyczna” zawarte w art. 132 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT oraz pojęcie „świadczenie opieki medycznej” znajdujące się w tym samym ustępie pod lit. c) odnoszą się do świadczeń, które służą diagnozowaniu i w miarę możliwości leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia (zob. ww. wyrok w sprawie Future Health Technologies, pkt 37, 38). - pkt 25
W związku z tym, jak wynika z orzecznictwa Trybunału, usługi medyczne, które zostały wykonane w celu ochrony zdrowia, w tym również w celu utrzymania bądź przywrócenia dobrego stanu zdrowia osób, korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 132 ust. 1 lit. b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE (zob. ww. wyrok w sprawie Future Health Technologies, pkt 41, 42 i przytoczone tam orzecznictwo). - pkt 27
Zatem cel świadczeń tego rodzaju jak w sprawie głównej ma znaczenie dla ustalenia, czy podlegają one zwolnieniom ustanowionym w art. 132 ust. 1 lit. b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE. Zwolnienia te znajdują bowiem zastosowanie do świadczeń służących diagnozowaniu i leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia lub ochronie, utrzymywaniu i przywracaniu dobrego stanu zdrowia osób (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Future Health Technologies, pkt 43). - pkt 28
Z kolei w wyroku z 4 marca 2021 r. w sprawie C-581/19 Frenetikexito- Unipessoal Lda, pkt 30, TSUE twierdził, że:
(…) bezsporne jest, że usługa coachingu żywieniowego świadczona w placówce sportowej może, w perspektywie średnio- i długoterminowej lub bardzo szeroko rozumianej, być instrumentem zapobiegania pewnym chorobom, takim jak otyłość. Należy jednak stwierdzić, że to samo odnosi się do samego uprawiania sportu, którego rolę uznaje się, tytułem przykładu, za ograniczającą występowanie chorób układu krążenia. Usługa taka ma zatem zasadniczo cel zdrowotny, ale nie ma lub nie musi mieć celu terapeutycznego.
W ww. wyroku wskazano również, że brak jakiejkolwiek wskazówki, że usługa ta jest świadczona w celu zapobiegania chorobie, jej diagnozowania i leczenia oraz przywracania zdrowia, a zatem w celu terapeutycznym, prowadzi do stwierdzenia, że nie spełnia ona kryterium działalności w interesie publicznym, i tym samym nie jest objęta zwolnieniem dotyczącym opieki medycznej i co do zasady podlega opodatkowaniu VAT (patrz pkt 31, wyrok C-581/19).
Co istotne w przedmiotowej sprawie, w powołanym powyżej wyroku C-581/19, pkt 33, TSUE stwierdził również, że:
(…) Każda usługa świadczona w ramach wykonywania zawodu medycznego lub paramedycznego, skutkująca - nawet w sposób bardzo pośredni lub odległy - zapobieżeniem pewnym chorobom, byłaby bowiem objęta zwolnieniem przewidzianym w tym przepisie, co nie odpowiada zamiarowi prawodawcy Unii i wymogowi ścisłej wykładni takiego zwolnienia, przypomnianemu w pkt 22 niniejszego wyroku. Jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 61 opinii, sam niepewny związek z chorobą, bez konkretnego ryzyka negatywnego wpływu na zdrowie, nie jest wystarczający w tym względzie.
Zatem, zgodnie z definicją opieki medycznej przedstawioną przez TSUE, to cel, jaki wiąże się z usługą wydawania zaleceń żywieniowych, jest decydujący przy ustalaniu, czy taka usługa jest objęta definicją opieki medycznej na podstawie art. 132 ust. 1 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE. W takim przypadku, gdy nie występuje związek z leczeniem medycznym lub realnym negatywnym wpływem na zdrowie, należy uznać, że świadczone usługi nie mają celu terapeutycznego i w konsekwencji nie wypełniają przesłanek niezbędnych do zastosowania zwolnienia od podatku.
W ślad za ustaleniami Trybunału w sprawie C-581/19 Frenetikexito bezspornie należy uznać, że usługi polegające na wydawaniu zaleceń żywieniowych, które można porównać do usług coachingu żywieniowego, gdy są skierowane do osób zdrowych, chcących zadbać o nawyki żywieniowe oraz profilaktykę zachorowań, nie mogą być uznane za opiekę medyczną na podstawie art. 132 ust. 1 lit. b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE, a tym samym powinny być opodatkowane podatkiem VAT.
W przypadku braku kontekstu w postaci leczenia medycznego świadczone usługi nie mają celu terapeutycznego.
Sytuacja może być jednak inna, jeżeli usługi w zakresie wydawania zaleceń żywieniowych są świadczone na rzecz pacjentów w kontekście leczenia medycznego w następstwie choroby, którą u nich zdiagnozowano. W takim przypadku żywienie pacjenta byłoby bezpośrednio związane z zapobieganiem, diagnozowaniem, leczeniem choroby lub przywracaniem zdrowia.
Taka usługa powinna być uznana za opiekę medyczną na mocy art. 132 ust. 1 lit. b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a zatem zwolniona od podatku VAT.
Ponadto należy wskazać, że przewidziany w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy warunek, zgodnie z którym zwolnione od podatku VAT są usługi w zakresie opieki medycznej wykonywane w ramach zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej ma na celu zapewnienie, aby zwolnienie od podatku było stosowane wyłącznie do świadczeń opieki medycznej wykonywanych przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe. Dlatego nie każde świadczenie opieki medycznej objęte jest zakresem zwolnienia od podatku, zwolnienie to dotyczy tylko świadczeń o odpowiednim poziomie jakości, biorąc pod uwagę wykształcenie zawodowe osób je wykonujących.
Zasady wykonywania niektórych zawodów medycznych zostały uregulowane w odrębnych aktach prawnych, np. zawód lekarza, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego, farmaceuty, felczera czy diagnosty laboratoryjnego. Poza wymienionymi istnieje jeszcze spora grupa innych zawodów medycznych, dla których jednak nie zostały określone zasady wykonywania w odrębnych przepisach. Należy zatem przyjąć, że pojęcie „osoba wykonująca zawód medyczny” obejmuje osoby wykonujące zawody, których status jest określony ustawowo, jak i zawody, które nie mają na gruncie obowiązującego prawa takiego uregulowania.
Pojęcie „wykonywanie zawodu medycznego” należy odnieść do osób, które fachowo, stale i w celach zarobkowych zajmują się wykonywaniem zajęcia mającego związek z medycyną i które mają odpowiednie kwalifikacje. Przez kwalifikacje należy rozumieć zasób wiedzy i umiejętności wymaganych do udzielania świadczeń zdrowotnych.
W tym miejscu należy zauważyć, że w załączniku do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1534), dietetycy i specjaliści do spraw żywienia zostali wymienieni pod numerem 2293 w grupie specjalistów do spraw zdrowia, obejmującej m.in. lekarzy, dentystów, pielęgniarki, farmaceutów czy diagnostów laboratoryjnych.
Ponadto, zgodnie natomiast z poz. 67 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami z dnia 10 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1515), wymagane kwalifikacje dla dietetyka to:
- rozpoczęcie po dniu 30 września 2019 r. studiów w zakresie dietetyki na kierunku przyporządkowanym do dyscypliny nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, nauki o zdrowiu lub nauki o kulturze fizycznej, obejmujących co najmniej 1630 godzin kształcenia w zakresie dietetyki, i uzyskanie co najmniej tytułu zawodowego licencjata,
- rozpoczęcie po dniu 30 września 2012 r. studiów w zakresie dietetyki, obejmujących co najmniej 1630 godzin kształcenia w zakresie dietetyki, i uzyskanie co najmniej tytułu zawodowego licencjata ukończenie studiów na kierunku dietetyka zgodnie ze standardami kształcenia określonymi w odrębnych przepisach i uzyskanie co najmniej tytułu zawodowego licencjata na tym kierunku,
- rozpoczęcie przed dniem 1 października 2007 r. studiów na kierunku dietetyka lub na innym kierunku w specjalności dietetyka, obejmujących co najmniej 1784 godziny kształcenia w zakresie dietetyki, i uzyskanie co najmniej tytułu zawodowego licencjata rozpoczęcie przed dniem 1 października 2007 r. studiów na kierunku technologia żywności i żywienie człowieka w specjalności żywienie człowieka i uzyskanie co najmniej tytułu zawodowego licencjata na tym kierunku,
- rozpoczęcie przed dniem 1 września 2013 r. i ukończenie szkoły policealnej publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskanie tytułu zawodowego dietetyk lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie dietetyk albo ukończenie technikum, albo szkoły policealnej publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskanie tytułu zawodowego technik technologii żywienia w specjalności dietetyka.
Zatem, pomimo, że zawód dietetyka nie został objęty unormowaniem odrębnych aktów prawnych, to jednak inne przepisy określające m.in.: zasady jego wykonywania, zasady związane z uzyskiwaniem kwalifikacji do wykonywania zawodu, zasady i formy wykonywania zawodu, wskazują, że osoba, która zdobyła wyższe wykształcenie w zakresie dietetyki jest osobą uprawnioną do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobą legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w dziedzinie medycyny.
Pana wątpliwości dotyczą rozstrzygnięcia, czy oferowane przez Pana usług opieki dietetycznej online na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość) oraz dla osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność, korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c.
W opisie sprawy wskazał Pan, że:
- na świadczoną usługę opieki dietetycznej każdorazowo składają się czynności: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów. Wszystkie te elementy są realizowane w ramach jednej umowy i jednego wynagrodzenia. Nie ma możliwości wybiórczego zakupu samej „interpretacji wyników” bez reszty procesu opieki. Nie ma możliwości również oddzielnego zakupu bazy danych posiłków lub jedynie planu treningowego. Całość jest jedną scaloną usługą;
- udostępniona baza przepisów nie jest jednakowa dla wszystkich pacjentów w kontekście jej wykorzystania w procesie terapeutycznym. Baza danych stanowi techniczny zbiór receptur, jednak w ramach świadczonej przez Pana usługi nie funkcjonują one jako przepisy uniwersalne. Każda receptura z bazy nabiera charakteru spersonalizowanego w momencie jej wykorzystania w procesie opieki nad konkretnym pacjentem;
- baza przepisów nie jest produktem powszechnie dostępnym o charakterze ogólnym. Jest to profesjonalne narzędzie dietoterapeutyczne, którego zawartość jest każdorazowo filtrowana i adaptowana przez specjalistę do indywidualnych potrzeb medycznych pacjenta, zarówno w procesie leczenia, jak i zaawansowanej profilaktyki zdrowotnej;
- wszystkie czynności składające się na opisaną usługę dietetyczną są ze sobą tak ściśle powiązane, że z punktu widzenia gospodarczego oraz terapeutycznego tworzą jedno obiektywne i niepodzielne świadczenie kompleksowe. Ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny i uniemożliwiłoby pacjentowi skorzystanie z usługi głównej, jaką jest poprawa stanu zdrowia lub profilaktyka zachorowań;
- plany aktywności fizycznej nie stanowią odrębnego świadczenia. Nie są oferowane jako samodzielna usługa i nie są sprzedawane oddzielnie. Stanowią integralny, nierozerwalny element kompleksowej opieki dietetyczno-medycznej;
- całość procesu terapeutycznego (dieta + aktywność) realizowana jest w ramach jednej umowy, a pacjent uiszcza jedną, zryczałtowaną opłatę za kompleksową opiekę zmierzającą do poprawy stanu zdrowia;
- nie ma możliwości nabycia usługi opieki dietetycznej bez zaleceń dotyczących aktywności fizycznej. Nie jest to opcja, jest to element standardowego procesu terapeutycznego. Zgodnie ze standardami klinicznymi (wytyczne PTD 2024, wytyczne ESC/EAS 2019, ADA Standards of Medical Care 2024), zalecenia dotyczące aktywności fizycznej stanowią nieodłączny element Medical Nutrition Therapy (MNT) i są wymieniane jako interwencja pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy typu 2, otyłości i dyslipidemii;
- cena jest jednolita i odnosi się do całości procesu opieki nad pacjentem. Nie prowadzi Pan odrębnej kalkulacji kosztów dla planu żywieniowego i planu aktywności, ponieważ z ekonomicznego punktu widzenia tworzą one jedno, nierozerwalne świadczenie;
- plany aktywności są ściśle spersonalizowane. Opracowuje je Pan w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych (np. wydolność krążeniowa, markery stanu zapalnego), obecność schorzeń współistniejących (np. nadciśnienie, dyskopatie, insulinooporność), indywidualne możliwości motoryczne i ograniczenia kliniczne pacjenta. Nie są to uniwersalne zestawy ćwiczeń, lecz celowane interwencje ruchowe o charakterze kinezyterapeutycznym.
W odniesieniu do Pana wątpliwości wskazać należy, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych.
Podstawowym kryterium pozwalającym uznać zbiór określonych czynności za usługę kompleksową (złożoną) jest określenie wzajemnych relacji pomiędzy usługami wchodzącymi w skład usługi złożonej w zakresie celów, które usługi te realizują. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeżeli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej. Podstawowym celem usługi pomocniczej tworzącej razem z usługą główną - usługę kompleksową - jest lepsze wykorzystanie przez klienta usługi głównej. Aby dana usługa pomocnicza mogła być uznana za element usługi kompleksowej winna służyć bezpośrednio realizacji usługi głównej. W celu ustalenia czy dana usługa może być uznana za usługę złożoną, konieczne jest zbadanie przebiegu konkretnej transakcji z uwzględnieniem wszystkich ekonomicznych aspektów tej transakcji.
Wskazać należy, że z opisu sprawy wynika, że wszystkie czynności składające się na usługę opieki dietetycznej online, tj. (analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów oraz plany aktywności) są ze sobą tak ściśle związane, że ich niewykonanie lub rozdzielenie spowodowałoby, że pacjent nie mógłby korzystać z czynności głównej.
W opisie sprawy wskazał Pan, że z punktu widzenia pacjenta nabywa on jedną kompleksową usługę. Na świadczoną usługę opieki dietetycznej każdorazowo składają się czynności: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów.
Wszystkie czynności składające się na opisaną usługę dietetyczną są ze sobą tak ściśle powiązane, że z punktu widzenia gospodarczego oraz terapeutycznego tworzą jedno obiektywne i niepodzielne świadczenie kompleksowe. Ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny i uniemożliwiłoby pacjentowi skorzystanie z usługi głównej, jaką jest poprawa stanu zdrowia lub profilaktyka zachorowań.
Wszystkie elementy są realizowane w ramach jednej umowy i jednego wynagrodzenia. Nie ma możliwości wybiórczego zakupu samej „interpretacji wyników” bez reszty procesu opieki. Nie ma możliwości również oddzielnego zakupu bazy danych posiłków lub jedynie planu treningowego. Cena jest jednolita i odnosi się do całości procesu opieki nad pacjentem. Nie prowadzi Pan odrębnej kalkulacji kosztów dla planu żywieniowego i planu aktywności, ponieważ z ekonomicznego punktu widzenia tworzą one jedno, nierozerwalne świadczenie całość jest jedną scaloną usługą.
W opisie sprawy wskazał Pan również, że baza przepisów nie jest produktem powszechnie dostępnym o charakterze ogólnym. Jest to profesjonalne narzędzie dietoterapeutyczne, którego zawartość jest każdorazowo filtrowana i adaptowana przez specjalistę do indywidualnych potrzeb medycznych pacjenta, zarówno w procesie leczenia, jak i zaawansowanej profilaktyki zdrowotnej.
Natomiast plany aktywności fizycznej nie stanowią odrębnego świadczenia. Nie są oferowane jako samodzielna usługa i nie są sprzedawane oddzielnie. Stanowią integralny, nierozerwalny element kompleksowej opieki dietetyczno-medycznej; całość procesu terapeutycznego (dieta + aktywność) realizowana jest w ramach jednej umowy, a pacjent uiszcza jedną, zryczałtowaną opłatę za kompleksową opiekę zmierzającą do poprawy stanu zdrowia. Nie ma możliwości nabycia usługi opieki dietetycznej bez zaleceń dotyczących aktywności fizycznej. Plany aktywności są ściśle spersonalizowane. Opracowuje je Pan w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych (np. wydolność krążeniowa, markery stanu zapalnego), obecność schorzeń współistniejących (np. nadciśnienie, dyskopatie, insulinooporność), indywidualne możliwości motoryczne i ograniczenia kliniczne pacjenta. Nie są to uniwersalne zestawy ćwiczeń, lecz celowane interwencje ruchowe o charakterze kinezyterapeutycznym.
W tym miejscu należy podkreślić, że za jedną usługę kompleksową można uznać jedynie te usługi, które są ze sobą funkcjonalnie związane i które nie mogą funkcjonować prawidłowo bez siebie.
W omawianej sytuacji oferowane przez Pana usługi analizy nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacji wyników badań, spersonalizowanych zaleceń dietetycznych, planu suplementacji, analizy postępów i wsparcia, dostępy do bazy zbilansowanych przepisów oraz plany aktywności mogą być uznane za fizycznie i ekonomicznie nierozdzielne. Jak wskazał Pan we wniosku wszystkie czynności składające się na opisaną usługę dietetyczną są ze sobą tak ściśle powiązane, że z punktu widzenia gospodarczego oraz terapeutycznego tworzą jedno obiektywne i niepodzielne świadczenie kompleksowe. Ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny i uniemożliwiłoby pacjentowi skorzystanie z usługi głównej, jaką jest poprawa stanu zdrowia lub profilaktyka zachorowań.
A zatem, mając na uwadze powyższe należy wskazać, że oferowaną przez Pana usługę opieki dietetycznej online (w skład której wchodzą: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów oraz plany aktywności) na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość) oraz dla osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność należy uznać za jedną łączną usługę kompleksową, gdzie podstawową usługą jest opieka dietetyczna w formie online.
Odnosząc się do kwestii zastosowania zwolnienia od podatku należy zbadać, czy dla oferowanej przez Pana usługi opieki dietetycznej online (w skład której wchodzą: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów oraz plany aktywności) na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość) oraz dla osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność spełnia Pan przesłanki zwolnienia od podatku wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy.
Wskazał Pan we wniosku, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, wykonuje Pan zawód medyczny, tj. jest Pan osobą uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.
A zatem, wskazać należy, że w analizowanym przypadku spełniona jest przesłanka podmiotowa wskazana w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy.
Jednocześnie wskazać należy, że z powołanego powyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy wynika, że dla zastosowania zwolnienia od VAT istotny jest cel wykonywanych świadczeń. Ze zwolnienia będą generalnie korzystać tylko te czynności, które mają charakter diagnostyczny lub terapeutyczny (leczniczy). Jeśli świadczenie nie będzie służyć profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, to wówczas nie będzie objęte zwolnieniem podatkowym. W związku z tym każdorazowo należy poddawać analizie, jaki cel przyświeca danej usłudze świadczonej na rzecz pacjenta. Należy mieć zatem na uwadze fakt, że na podstawie ww. przepisu zwalnia się od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.
Należy podkreślić, że wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem - nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od podatku VAT. Świadczenie usług, dokonywane w ramach wykonywania zawodu medycznego, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli usługi te nie odpowiadają koncepcji opieki medycznej. Jeśli głównym celem usług medycznych nie jest ochrona, w tym zachowanie lub odtworzenie zdrowia, ale raczej udzielanie pewnych porad, nie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku.
W opisie sprawy wskazał Pan, że:
- na podstawie analizy formularza, interpretacji wyników badań pod kątem odżywiania dokonuje Pan oceny stanu zdrowia pacjenta i określa optymalny model współpracy;
- usługi są świadczone zarówno na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (np. cukrzyca, nadciśnienie, otyłość - która jest jednostką chorobową E66), jak i osób zdrowych w ramach profilaktyki zachorowań. Dodatkowo usługą są objęte osoby z tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność, która to poprzedza cukrzycę o ok. 10 lat;
- na usługę każdorazowo składają się czynności: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów. Całość jest jedną scaloną usługą;
- każda z tych czynności jest ogniwem w jednym łańcuchu terapeutycznym. Wyłączenie któregokolwiek z tych elementów spowodowałoby, że usługa dietetyczna stałaby się niepełna, niefachowa i przede wszystkim nieskuteczna z medycznego punktu widzenia;
- w przypadku wielu jednostek chorobowych (takich jak otyłość, kod ICD-10: E66, cukrzyca typu II, insulinooporność, dyslipidemia czy nadciśnienie tętnicze) dieta i odpowiednio dobrany plan aktywności fizycznej są metodami przywracania/poprawy zdrowia pierwszego rzutu. Pana działania mają na celu uzyskanie konkretnych efektów terapeutycznych, takich jak obniżenie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c), normalizacja ciśnienia tętniczego czy redukcja przewlekłego stanu zapalnego;
- usługa zmierza do przywrócenia prawidłowego funkcjonowania narządów i układów (np. poprawa pracy układu pokarmowego w chorobach zapalnych jelit czy wyrównanie pracy gospodarki hormonalnej). Działania te mają doprowadzić organizm pacjenta do stanu równowagi biochemicznej, którą utracił w wyniku procesu chorobowego;
- u osób już obciążonych schorzeniami, celem opieki jest zapobieganie wystąpieniu groźnych powikłań. Przykładowo: u pacjenta z otyłością i nadciśnieniem, celem bezpośrednim jest uniknięcie incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu;
- usługi opieki dietetycznej świadczone w formie online mają bezpośredni i wymierny wpływ na poprawę stanu zdrowia pacjentów poprzez zastosowanie nowoczesnych narzędzi monitoringu oraz ciągłość procesu terapeutycznego.
- wszystkie czynności składające się na opisaną usługę dietetyczną są ze sobą tak ściśle powiązane, że z punktu widzenia gospodarczego oraz terapeutycznego tworzą jedno obiektywne i niepodzielne świadczenie kompleksowe. Ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny i uniemożliwiłoby pacjentowi skorzystanie z usługi głównej, jaką jest poprawa stanu zdrowia lub profilaktyka zachorowań;
- z punktu widzenia pacjenta (nabywcy), celem jest odzyskanie zdrowia lub zapobieganie chorobie. Rozdzielenie diety i aktywności fizycznej byłoby podziałem sztucznym, naruszającym integralność procesu leczniczego. Pacjent nie mógłby osiągnąć celu głównego (np. wyleczenia otyłości klinicznej) korzystając z samej diety bez ruchu lub samego ruchu bez diety. Są to naczynia połączone, ich synergia jest warunkiem koniecznym do realizacji usługi medycznej, jaką jest ochrona i poprawa stanu zdrowia.
A zatem, mając na uwadze powyższe, należy uznać, że oferowane przez Pana usługi opieki dietetycznej online (w skład której wchodzą: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów oraz plany aktywności) są świadczone wyłącznie na rzecz osób z problemami zdrowotnymi i spełniają cel terapeutyczny.
Tym samym, oferowane przez Pana usługi opieki dietetycznej online (w skład której wchodzą: analiza nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacja wyników badań, spersonalizowane zalecenia dietetyczne, plan suplementacji, analiza postępów i wsparcie, dostęp do bazy zbilansowanych przepisów oraz plany aktywności) świadczone na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość) oraz dla osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność, korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy.
A zatem, Pana stanowisko w zakresie zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, w stosunku do oferowanych przez Pana usług opieki dietetycznej online (w skład której wchodzą: analizy nawyków żywieniowych na podstawie wypełnionego formularza, interpretacji wyników badań, spersonalizowanych zaleceń dietetycznych, planów suplementacyjnych, analizy postępów i wsparcia, dostępów do bazy zbilansowanych przepisów oraz plany aktywności) świadczonych na rzecz osób ze zdiagnozowanymi jednostkami chorobowymi (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość) oraz dla osób objętych tzw. stanami fizjologicznymi mogącymi prowadzić do rozwoju choroby, np. insulinooporność należało uznać za prawidłowe.
Pana wątpliwości dotyczą również kwestii, czy oferowane przez Pana usługi opieki dietetycznej online na rzecz osób zdrowych, korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy.
W uzupełnieniu do wniosku wskazał Pan, że głównym i bezpośrednim celem świadczonych usług na rzecz osób zdrowych jest profilaktyka zachorowań. Celem tych działań jest niedopuszczenie do powstania jednostek chorobowych u osób, które ze względu na styl życia, uwarunkowania genetyczne lub błędy żywieniowe znajdują się w grupach ryzyka (np. ryzyko wystąpienia cukrzycy typu II, nadciśnienia tętniczego, otyłości, anemii etc.). Działania te mają zapobiegać rozwojowi chorób cywilizacyjnych (dietozależnych). Poprzez optymalizację sposobu żywienia i wprowadzenie prozdrowotnej aktywności fizycznej, celem jest utrzymanie homeostazy organizmu i opóźnienie procesów starzenia się tkanek oraz organów. Usługi są świadczone na rzecz osób o wymienionych potrzebach, jednak cele te są zawsze podporządkowane celowi zdrowotnemu. Nawyki żywieniowe i wiedza są narzędziem do osiągnięcia trwałego stanu zdrowia, a nie celem samym w sobie. Edukacja pacjenta służy samodzielnemu unikaniu czynników chorobotwórczych.
A zatem, biorąc pod uwagę powyższy opis sprawy, wskazać należy, że oferowane przez Pana usługi opieki dietetycznej online na rzecz osób zdrowych, nie mają na celu zapobiegania chorobie, jej diagnozowania i leczenia oraz przywracania zdrowia. Usługi te w powyższym przypadku nie są bowiem świadczone dla osób z problemami zdrowotnymi/schorzeniami wymagających specjalnego podejścia żywieniowego. Głównym celem oferowanych przez Pana ww. usług w tym przypadku jest profilaktyka chorób i poprawa jakości życia, a nie leczenie konkretnej jednostki chorobowej.
Należy zauważyć, że celu zapobiegania chorobie, jej diagnozowania i leczenia oraz przywracania zdrowia nie mają porady dietetyczne świadczone na rzecz osób zdrowych, chcących wyrobić/poprawić własne nawyki żywieniowe, poprawić lub zachować zdrowie oraz profilaktykę zachorowań, uzyskać wiedzę na temat zdrowej i zbilansowanej diety czy też zadbać o sylwetkę.
Tym samym, oferowane przez Pana usługi opieki dietetycznej online na rzecz osób zdrowych - nie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, gdyż w tym przypadku nie została spełniona przesłanka przedmiotowa określona w ww. przepisie.
Zatem, Pana stanowisko w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, w stosunku do oferowanych przez Pana usług opieki dietetycznej online na rzecz osób zdrowych należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Odnosząc się do przywołanych przez Pana w uzasadnieniu własnego stanowiska wyroków sądów należy zaznaczyć, że każdy z wyroków zapada na gruncie unikalnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i w zasadzie wyłącznie do niego się ogranicza. Ocena omawianej kwestii, tj. zwolnienia od podatku VAT świadczenia usług dietetycznych nie jest kwestią uniwersalną, dającą się odnieść do ogólnych okoliczności w analizowanych sprawach, lecz opiera się na wielu przesłankach podnoszonych wyżej przez organ podatkowy i powinna być dokonywana z punktu widzenia każdego odrębnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Ponadto, wskazać należy, że powołany przez Pana wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 611/24 jest wyrokiem nieprawomocnym. Oznacza to, że jego treść nie stanowi jeszcze ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie i nie wywołuje wiążących skutków prawnych wobec stron, dopóki nie zostanie utrzymany w mocy przez właściwy sąd odwoławczy.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
