Interpretacja indywidualna z dnia 4 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4015.55.2026.1.MM
Darowizna pieniężna przekazywana w ratach przez członka najbliższej rodziny na podstawie umowy w formie aktu notarialnego podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, a brak jest obowiązku zgłaszania każdej otrzymanej raty do urzędu skarbowego formularzem SD-Z2.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn w części dotyczącej skutków podatkowych otrzymania darowizny jakie wystąpią po stronie Wnioskodawcy jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn m.in. w zakresie skutków podatkowych otrzymania darowizny jakie wystąpią po stronie Wnioskodawcy.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A (dalej jako: Wnioskodawca) posiada polskie obywatelstwo oraz pozostaje polskim rezydentem podatkowym.
Jedna z osób z najbliższej rodziny Wnioskodawcy planuje udzielić mu darowizny pieniężnej (dalej: Członek rodziny). Członek rodziny oraz Wnioskodawca są spokrewnieni w stopniu wymienionym w art. 4a ust. 1 zdanie pierwsze UPOSID, gdyż są rodzeństwem.
Członek rodziny planuje, aby udzielenie darowizny pieniężnej na rzecz Wnioskodawcy odbyło się na podstawie umowy zawartej przed notariuszem w formie aktu notarialnego, przy czym kwota darowizny wskazana w umowie darowizny zostanie rozbita na raty i dokonywana będzie po jej zawarciu w ratach (na przykład miesięcznych) do wyczerpania kwoty wskazanej w umowie. Zakłada się, że umowa darowizny będzie zawierać harmonogram płatności darowizny.
Darowizna będzie realizowana na bazie umowy w formie przelewów na rachunek bankowy Wnioskodawcy. Przelewy te będą realizowane z majątku Członka rodziny (darczyńcy) do majątku Wnioskodawcy (obdarowanego). Przy czym, rozważane są dwie techniczne możliwości realizacji wymienionych przelewów tytułem darowizny:
-bezpośrednio przez Członka rodziny z jego własnego rachunku bankowego na rachunek bankowy Wnioskodawcy (dalej: Wariant 1);
-na podstawie umowy przekazu przez podmiot trzeci, który dokonując zapłaty za swoje zobowiązanie wobec Członka rodziny, część środków pieniężnych (kwota odpowiadająca racie darowizny) przekaże przelewem bankowym od razu na rachunek Wnioskodawcy. Przy czym, Członek rodziny, Wnioskodawca oraz podmiot trzeci uprzednio zawrą umowę przekazu w formie pisemnej, która wprost będzie precyzować iż określone przelewy środków wykonane przez podmiot trzeci do Wnioskodawcy stanowią w zasadzie (i) zapłatę za określone zobowiązanie względem Członka rodziny oraz (ii) są dalszym przekazaniem środków tytułem darowizny od Członka rodziny do Wnioskodawcy (dalej: Wariant 2).
Wnioskodawca będzie gromadził potwierdzenia otrzymywanych przelewów tytułem darowizny dla celów dokumentacyjnych (sukcesywnie do ich otrzymywania), a do tych przelewów otrzymanych pośrednio od podmiotu trzeciego na podstawie umowy przekazu, wraz z treścią tej umowy.
Pytania
1)Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, darowizna otrzymana przez Wnioskodawcę od Członka rodziny w „Wariancie 1” oraz w „Wariancie 2” będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn o którym mowa w art. 4a ust. 1 UPOSID? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
2)Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w przypadku zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego, dla skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, w związku z otrzymaniem poszczególnych rat darowizny, Wnioskodawca będzie zobowiązany do dokonania zgłoszeń nabycia środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego (na druku SD-Z2), o których mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 UPOSID?(pytanie oznaczone we wniosku nr 3)
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1. Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym w Wariancie 1 oraz Wariancie 2, darowizna otrzymana przez Wnioskodawcę od Członka rodziny będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn o którym mowa w art. 4a ust. 1 UPOSID.
Ad 2. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego, dla skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, w związku z otrzymaniem poszczególnych rat darowizny, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do dokonania zgłoszeń nabycia środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego (na druku SD-Z2), o których mowa w art. 4a ust.1 pkt 1 UPOSID.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Ad 1.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 UPOSID podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.
Opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega m.in. nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej (art. 9 ust. 1 pkt 1 UPOSID).
W myśl art. 14 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1 ww. ustawy wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: 1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje w swojej treści zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe dla członków najbliższej rodziny.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 UPOSID, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1)zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2)w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
W przypadku darowizny środków pieniężnych oba warunki wskazane w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 UOPSID muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować zwolnienie.
Jednocześnie, w myśli art. 4a ust. 4 UPOSID, obowiązek zgłoszenia (o którym mowa w ust. 1 tego przepisu) nie obejmuje przypadków, gdy:
1)wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2)nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca otrzyma od Członka rodziny kwotę pieniężną w formie darowizny, przekazywaną w rozbiciu na raty. Wnioskodawca i Członek rodziny są rodzeństwem. Przedmiotem darowizny będą środki pieniężne które będą przekazywane Wnioskodawcy w formie przelewów na jego rachunek bankowy. Przelewy te będą realizowane na bazie uprzednio zawartej umowy darowizny przez Wnioskodawcę i Członka rodziny w formie aktu notarialnego przed notariuszem. Przelewów technicznie będzie dokonywać darczyńca bezpośrednio ze swojego rachunku bankowego, bądź też podmiot trzeci na podstawie umowy przekazu. Przy czym, niezależnie od tego kto będzie technicznie wykonywać przelew do Wnioskodawcy, każdorazowo będzie to stanowić przesunięcie z majątku darczyńcy (Członka rodziny) do majątku obdarowanego (Wnioskodawcy).
W Wariancie 2 przekazanie darowizny obywać się będzie w sposób odpowiadający instytucji przekazu uregulowanej w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.; dalej: Kodeks cywilny). Zgodnie z art. 921(1) Kodeksu cywilnego, kto przekazuje drugiemu (odbiorcy przekazu) świadczenie osoby trzeciej (przekazanego), upoważnia tym samym odbiorcę przekazu do przyjęcia, a przekazanego do spełnienia świadczenia na rachunek przekazującego.
W celu prawidłowego udokumentowania otrzymania darowizny, Wnioskodawca będzie gromadził potwierdzenia otrzymanych przelewów bankowych, zarówno tych realizowanych bezpośrednio przez Członka rodziny (w Wariancie 1), jak i tych dokonanych przez podmiot trzeci. W przypadku przelewów realizowanych przez podmiot trzeci, Wnioskodawca będzie również posiadał egzemplarz umowy przekazu, precyzującej, że przekazane środki stanowią darowiznę pochodzącą z majątku Członka rodziny (w Wariancie 2).
Wnioskodawca podkreśla, że wszystkie powyższe działania mają na celu spełnienie warunków formalnych przewidzianych w art. 4a ust. 1 UPOSID, umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania otrzymanej darowizny. W szczególności, darowizna zostanie odpowiednio udokumentowana, a środki zostaną przekazane na rachunek bankowy Wnioskodawcy, zgodnie z wymogami ustawowymi.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego darowizna środków pieniężnych w postaci cyklicznych przelewów wykonywanych na podstawie zawartej uprzednio umowy darowizny przed notariuszem, podlegać będzie zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn w myśl art. 4a ust. 1 UPOSID. Do takiego wniosku prowadzi w szczególności to, że:
-pomiędzy darczyńcą i obdarowanym zachodzi stopień pokrewieństwa wymieniony we wskazanym przepisie i normie stanowiącej podstawę zwolnienia;
-umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego;
-obdarowany wypełni normę wynikającą z art. 4a ust. 1 pkt 2 UPOSID, gdyż będzie gromadził potwierdzenia otrzymywanych przelewów tytułem darowizny dla celów dokumentacyjnych (sukcesywnie do ich otrzymywania), a do przelewów otrzymanych od podmiotu trzeciego na podstawie umowy przekazu, potwierdzenia przelewów będą archiwizowane wraz z treścią tej umowy przekazu.
Stanowisko Wnioskodawcy potwierdza również stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) przedstawiane w indywidualnych interpretacjach podatkowych. Przykładowo, w interpretacji z 23 września 2024 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.183.2024.1.BD Dyrektor KIS wskazał, co następuje:
„Zatem otrzyma Pan darowiznę od siostry, czyli osoby zaliczonej do grona wymienionego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darowane środki pieniężne zostaną przelane Panu z depozytu przyjętego od nabywcy nieruchomości. Kwota darowizny zostanie wpłacona na rachunek bankowy obdarowanego w polskim banku. Jest Pan obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.
Wobec tego, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, będzie miał Pan prawo do skorzystania ze zwolnienia otrzymanej od siostry darowizny środków pieniężnych na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Skoro wszystkie warunki, o których mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn zostaną przez Pana spełnione, to po Pana stronie nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn. Jak słusznie Pan wskazał, dla zastosowania ww. zwolnienia, bez znaczenia pozostaje kwestia wykonania darowizny w formie przekazu, czyli że przedmiot darowizny nie zostanie wykonany bezpośrednio przez darczyńcę na rzecz obdarowanego.”
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione również w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 23 lutego 2023 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4015.4.2023.1.DR.
Ad 2.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 UPOSID obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstaje: przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Artykuł 6 ust. 1a UPOSID stanowi, że jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części.
W przypadku darowizny zawartej w formie aktu notarialnego, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia aktu, tj. w momencie, gdy strony składają zgodne oświadczenia woli. To właśnie ten moment ustawodawca uznaje za chwilę nabycia darowizny, co przesądza o powstaniu obowiązku podatkowego.
W takiej sytuacji nie ma zastosowania szczególny moment powstania obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1a UPOSID odnoszący się do nabycia poszczególnych części darowizny. Skoro całość świadczenia została objęta umową w formie aktu notarialnego, to obowiązek podatkowy powstaje jednorazowo - w chwili zawarcia umowy - niezależnie od tego, czy środki są przekazywane jednorazowo czy w transzach.
Ponadto, jak przytoczono w uzasadnieniu do pytania 1, w myśli art. 4a ust. 4 pkt 2 UPOSID, obowiązek zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu (tj. zgłoszenia faktu otrzymania darowizny naczelnikowi urzędu skarbowego na druku SD-Z2) nie obejmuje przypadku gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, w przypadku gdy będzie on otrzymywał w ratach środki z tytułu darowizny od Członka rodziny, która została zawarta w ramach aktu notarialnego, nie będzie on obowiązany każdorazowo do dokonywania zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego na druku SD-Z2 wraz z otrzymaniem każdej raty.
Końcowo Wnioskodawca zauważa, iż przedstawione przez niego stanowisko (zarówno w zakresie pytania 1, jak i pytania 2 oraz pytania 3) potwierdza stanowisko Dyrektora KIS przedstawione w interpretacji indywidualnej z 1 marca 2023 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.1.2023.2.JKU. We wskazanej interpretacji wyjaśniono w szczególności, że:
a) „W świetle przytoczonych przepisów prawa oraz przedstawionego zdarzenia, stwierdzam, że otrzymana przez Panią darowizna środków pieniężnych w postaci cyklicznych corocznych wpłat podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Jeśli bowiem przekazanie środków zostanie w przyszłości udokumentowane w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na Pani rachunek płatniczy (bądź na Pani rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym), to spełnione będą wszystkie warunki do zwolnienia.”;
b) „Skoro darowizna środków pieniężnych, przekazywana w postaci cyklicznych corocznych wpłat, zawarta została w formie aktu notarialnego, to dla celów skorzystania ze zwolnienia - wg uregulowań zawartych w przepisach ustawy o podatku od spadków i darowizn - nie ma obowiązku zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego otrzymanych w przyszłości wpłat (corocznych)”.
Zdaniem Wnioskodawcy, stanowisko to potwierdza prawidłowość podejścia prezentowanego przez Wnioskodawcę w niniejszym wniosku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.
Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy.
Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Zgodnie z art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
W myśl natomiast art. 6 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części.
Z przytoczonego wcześniej art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że treścią umowy darowizny jest zobowiązanie się darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna jest umową konsensualną, jednostronnie zobowiązującą. Zostaje zawarta, gdy dwie lub więcej stron złożą zgodnie oświadczenia woli. Staje się ona skuteczna przez samo porozumienie. W momencie zawarcia umowy, tj. sporządzenia aktu notarialnego – jak w niniejszej sprawie – obdarowany nabywa całość przedmiotu darowizny. W związku z tym, że umowa darowizny ma charakter konsensualny, a nie realny, wydanie przedmiotu darowizny, w świetle definicji nie stanowi warunku jej zawarcia i pozostaje dla jej skuteczności okolicznością obojętną. Uwzględniając powyższe, ustawodawca w odniesieniu do umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego wskazuje jednoznacznie, kiedy powstaje obowiązek podatkowy – powstaje w momencie złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nie ma zatem w takim przypadku zastosowania określony w art. 6 ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn szczególny moment powstania obowiązku podatkowego odnoszący się do chwili nabycia poszczególnych części (raty darowizny).
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:
Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek ustala się z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku. Na wysokość podatku ma wpływ przynależność do grupy podatkowej, do której zaliczany jest nabywca.
Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje w swojej treści zwolnienie dla członków najbliższej rodziny.
W myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1)zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2)w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Należy podkreślić, że w przypadku darowizny środków pieniężnych oba warunki wskazane w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować zwolnienie.
Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).
Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 ww. ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1)wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2)nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że otrzyma Pan od członka rodziny tytułem darowizny środki pieniężne, które będą Panu przekazywane w ratach. Pan i członek rodziny jesteście rodzeństwem. Umowa darowizny będzie zawarta w formie aktu notarialnego i będzie zawierać harmonogram płatności darowizny. Środki pieniężne będą przekazywane Panu w formie przelewów na Pana rachunek bankowy. Przelewów technicznie będzie dokonywać darczyńca bezpośrednio ze swojego rachunku bankowego, bądź też podmiot trzeci, który dokonując zapłaty za swoje zobowiązania wobec darczyńcy, część środków pieniężnych (rata darowizny) przekaże przelewem bankowym od razu na Pana rachunek. Przy czym, członek rodziny, Pan oraz podmiot trzeci uprzednio zawrą umowę przekazu w formie pisemnej, która wprost będzie precyzować, że określone przelewy środków wykonane przez podmiot trzeci na Pana rachunek stanowią w zasadzie zapłatę za określone zobowiązanie względem członka rodziny oraz są dalszym przekazaniem środków tytułem darowizny od członka rodziny na Pana rzecz.
Pana wątpliwość budzi to czy darowizna otrzymana od członka rodziny będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ww. ustawy i czy będzie Pan musiał składać zgłoszenie SD-Z2.
Z treści ww. art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:
-otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
-złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w art. 4a ust. 4 ustawy);
-udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Z treści wniosku wynika, że umowa darowizny zostanie zawarta przez rodzeństwo, czyli że otrzyma Pan darowiznę od osoby wymienionej w art. 4a ust. 1 ustawy podatku od spadków i darowizn. Nie ma przy tym znaczenia, kto technicznie będzie dokonywać przelewów, tzn. darczyńca bezpośrednio ze swojego rachunku bankowego, czy też podmiot trzeci na podstawie umowy przekazu. Podmiot trzeci na podstawie umowy przekazu dokona bowiem zapłaty za swoje zobowiązania wobec członka rodziny, przelewając środki pieniężna na Pana konto. Będą to zatem środki pieniężne należne darczyńcy i niezależnie od tego kto będzie technicznie wykonywać przelew na Pana konto, każdorazowo będzie to stanowić przesunięcie z majątku darczyńcy (członka rodziny) do majątku obdarowanego (Pana). Skoro więc otrzymane przez Pana od osoby trzeciej środki pieniężne będą wypełnieniem zawartej między Panem i członkiem rodziny umowy darowizny, to w stronach tej czynności należy dopatrywać się powiązań rodzinnych skutkujących określeniem właściwej grupy podatkowej. Zatem, nawet wówczas gdy środki pieniężne na Pana rachunek bankowy przeleje podmiot trzeci, darczyńcą nadal będzie członek rodziny.
Ponadto spełniony zostanie warunek udokumentowania, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, ponieważ środki pieniężne, które otrzyma Pan tytułem darowizny od członka rodziny wpłyną na Pana konto. Fakt, że środki pieniężne mogą zostać przekazane nie z rachunku darczyńcy lecz z rachunku podmiotu trzeciego, który posiada zobowiązania wobec darczyńcy, będzie bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia. Będą to bowiem środki należne darczyńcy, które wpłyną na Pana rachunek bankowy.
W odniesieniu natomiast do ostatniego warunku, tj. obowiązku zgłoszenia nabycia darowizny należy przeanalizować treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy. W myśl tego przepisu, obowiązek zgłoszenia nie dotyczy m.in. przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo gdy w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron
Jak wynika z opisu zdarzenia przedstawionego we wniosku, umowa darowizny środków pieniężnych, które będą przekazywane na Pana rzecz w ratach, zostanie zawarta w formie aktu notarialnego. A zatem spełniony zostanie także trzeci warunek do skorzystania ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn – sposób poinformowania naczelnika organu podatkowego o nabyciu. Nie będzie Pan – stosownie do art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zobowiązany do zgłoszenia nabycia darowizny ani odrębnego zgłaszania każdej raty darowizny, którą Pan otrzyma na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego.
Należy zatem zgodzić się z Panem, że otrzymana przez Pana darowizna środków pieniężnych będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn. Spełnione zostaną bowiem – jak wynika z przedstawionego zdarzenia – warunki do zwolnienia. Ponadto ze względu na treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zachowanie formy aktu notarialnego dla omawianej darowizny będzie wykluczać obowiązek zgłaszania naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny jak i poszczególnych rat darowizny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pana stanowiska tylko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 i 3. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym pytania oznaczonego we wniosku nr 2 wydano odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego … . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
