Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-2.4012.107.2026.3.ASZ
Sprzedaż nieruchomości przez podatnika VAT dokonaną w ramach działalności gospodarczej może podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, chyba że transakcja zostaje zwolniona z opodatkowania na podstawie decyzji podatkowych stron lub spełnia kryteria zwolnienia z VAT określone w art. 43 ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest:
·nieprawidłowe w zakresie pytań oznaczonych numerami nr 1 i 2,
·prawidłowe w zakresie pytania oznaczonego nr 3.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
5 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 4 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 23 marca 2026 r. (wpływ 23 marca 2026 r.).
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
ASpółka z ograniczoną odpowiedzialnością („Kupujący”)
(…);
2.Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
B („Sprzedający 1”)
(...);
3.Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
C („Sprzedający 2”)
(…).
Opis stanu faktycznego
1.Wstęp
B (dalej: „Sprzedający 1”), C (dalej: „Sprzedający 2”) (dalej Sprzedający 1 oraz Sprzedający 2 razem jako: „Sprzedający”) oraz A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jako kupujący (dalej: „Kupujący”) w dniu (...) listopada 2025 r. dokonali transakcji sprzedaży nieruchomości tj. zabudowanej działki gruntu zlokalizowanej w (…) (dalej: „Transakcja”). Sprzedający oraz Kupujący będą w dalszej części łącznie określani jako „Wnioskodawcy” lub „Strony”.
Przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie wspólnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest potwierdzenie konsekwencji podatkowych na gruncie podatku od towarów i usług oraz podatku od czynności cywilnoprawnych dokonanej Transakcji.
W dalszych punktach Wnioskodawcy przedstawią: (pkt 2) opis nieruchomości będącej przedmiotem Transakcji, (pkt 3) zarys działalności Sprzedającego i Kupującego, (pkt 4) okoliczności nabycia nieruchomości przez Sprzedającego (pkt 5) szczegółowy zakres Transakcji oraz (pkt 6) informacja o uzyskanej interpretacji podatkowej.
2.Opis nieruchomości będącej przedmiotem planowanej Transakcji
Sprzedający byli właścicielami nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr x położonej w (…) o powierzchni (...) m2, dla której Sąd Rejonowy w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą (...) (dalej: „Nieruchomość”).
Nieruchomość stanowiła własność Sprzedających na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.
Kupujący zainteresowany był nabyciem Nieruchomości aby zrealizować na niej inwestycję polegającą na budowie (...) (dalej: „Inwestycja).
Nieruchomość jest i w momencie dokonania Transakcji była zabudowana. Na Nieruchomości znajdują się trzy budynki gospodarcze (dalej: „Budynki”). Jeden drewniany na fundamencie o powierzchni ok. (...) m2 oraz dwa blaszane o powierzchni odpowiednio ok. (...) m2 oraz ok. (...) m2. Budynki zostały postawione na Nieruchomości po jej zakupie przez Sprzedających. Budynki zostały wybudowane przez Sprzedających w 2006 r. Od ich wybudowania Budynki nie były modernizowane, ani ulepszane, w szczególności Sprzedający nie ponosili wydatków na ich ulepszenie które byłyby wyższe niż 30% wartości początkowej tych Budynków. Budynki nigdy nie były przedmiotem najmu, dzierżawy, użyczenia ani innej umowy o podobnym charakterze.
Intencją Kupującego jest wyburzenie Budynków po Transakcji w celu zrealizowaniu na Nieruchomości Inwestycji.
Budynki były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od (...) czerwca 2007 r. do (...) kwietnia 2008 r. Sprzedający 1 był zarejestrowany w centralnej ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca prowadzący działalność pod nazwą E . Prowadzona przez Sprzedającego 1 działalność gospodarcza objęta była kodem 01.12.B – uprawa grzybów, kwiatów i ozdobnych roślin ogrodniczych; szkółkarstwo roślin sadowniczych i ozdobnych. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej Sprzedający 1 był zarejestrowany w tym okresie jako podatnik VAT czynny. Budynki były zatem wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT polegającej na produkcji (...), która to działalność była opodatkowana VAT. Budynki nigdy nie były wykorzystywane wyłącznie do prowadzenia działalności zwolnionej z VAT. Budynki nie stanowiły środków trwałych w działalności gospodarczej Sprzedającego 1.
Sprzedającym nie przysługiwało prawo odliczenia podatku VAT naliczonego przy wzniesieniu Budynków, gdyż Sprzedający wznieśli Budynki na cele osobiste i nie prowadzili działalności gospodarczej, ani nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni w momencie wzniesienia Budynków. Samo nabycie Nieruchomości przez Sprzedających również nie było opodatkowane VAT.
Po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez Sprzedającego 1 i wykreśleniu z centralnej ewidencji działalności gospodarczej Budynki były wykorzystywane do prowadzenia przez Sprzedających działalności rolniczej, przy czym Sprzedający nie mają i na moment Transakcji nie mieli statusu rolników ryczałtowych.
W wypisie z rejestru gruntów Nieruchomość oznaczona jest jako Ps – pastwiska trwałe.
Nieruchomość jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla części wsi (…) zatwierdzona uchwałą Rady Miejskiej nr (...) z dnia (...) 2020 roku (dalej: „MPZP”).
Zgodnie z MPZP Nieruchomość znajduje się na terenie zabudowy usługowej oznaczonym na rysunku plany symbolem 1U oraz ciągów pieszo-jezdnych oznaczonym na rysunku planu symbolem 2KD-PJ, co oznacza, że stanowi ona teren budowlany. W stosunku do Nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Nieruchomość jest uzbrojona (znajdują się na niej sieć wodociągowa i elektryczna) i była uzbrojona na moment Transakcji. Nieruchomość jest i na moment Transakcji była zabudowana i ogrodzona.
3.Zarys działalności Sprzedającego i Kupującego
Sprzedający są osobami fizycznymi. Głównym źródłem utrzymania Sprzedającego 1 jest emerytura, a Sprzedającego 2 umowa o pracę, Sprzedający nie prowadzą działalności gospodarczej podlegającej wpisowi do CEiDG.
Na moment Transakcji Sprzedający byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Sprzedający co do zasady nie prowadzą działalności podlegającej opodatkowaniu VAT, jednakże zarejestrowali się jako podatnicy VAT czynni na potrzeby Transakcji w związku z otrzymanymi interpretacjami indywidualnymi, opisanymi w pkt 6 niniejszego wniosku.
Kupujący jest osobą prawną zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Przedmiotem przeważającej działalności Kupującego, zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym, jest „Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych” objęte kodem PKD 41.00.B. Kupujący był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny na moment Transakcji oraz pozostanie zarejestrowany jako podatnik VAT czynny również po zawarciu Transakcji.
Sprzedający oraz Kupujący nie są wobec siebie podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 z późn. zm., „Ustawa CIT”) ani art. 23m ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm., „Ustawa o PIT”). Pomiędzy Sprzedającymi a Kupującym nie zachodzą również powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT.
4.Okoliczności nabycia Nieruchomości przez Sprzedającego oraz jej wykorzystanie przez Sprzedającego
Prawo własności Nieruchomości, Sprzedający nabyli na podstawie:
a)Warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w dniu (...) września 2005 r. (...) na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej;
b)Umowy przeniesienia własności nieruchomości z dnia (...) października 2005 r. (...) na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.
Nabycie Nieruchomości nie było opodatkowane VAT. W związku z powyższym Sprzedający nie mieli prawa do odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego przy nabyciu Nieruchomości ze względu na (a) brak naliczenia podatku VAT przy nabyciu Nieruchomości (jak wskazano nabycie Nieruchomości nie podlegało pod ustawę o VAT) oraz (b) fakt, iż Sprzedający nie byli podatnikami VAT czynnymi w momencie nabycia prawa własności Nieruchomości.
Sprzedający są współwłaścicielami Nieruchomości po 1/2 w ramach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.
Sprzedający są osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej. Sprzedający zarejestrowali się jako podatnicy VAT czynni na potrzeby Transakcji. Wynikało to z faktu, że w otrzymanych interpretacjach indywidualnych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że Transakcja powinna podlegać opodatkowaniu VAT – szczegółowy zakres interpretacji indywidualnej został opisany w pkt 6 niniejszego wniosku.
Sprzedający nie wykonują żadnych czynności podlegających VAT, poza sprzedażą Nieruchomości w ramach Transakcji.
5.Przedmiot i okoliczności towarzyszące Transakcji
Sprzedający zawarli w dniu (...) maja 2020 r. umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego (...) (dalej: „Umowa Przedwstępna”) z F. (dalej: „Poprzedni Kupujący”). Na mocy tej umowy Sprzedający zobowiązali się do sprzedaży Nieruchomości (wraz ze znajdującymi się na niej Budynkami). Umowa Przedwstępna była następnie aneksowana w dniu (...) kwietnia 2025 r. (...) przede wszystkim co do ceny sprzedaży oraz terminu sprzedaży nieruchomości.
Ostatecznie na podstawie Umowy Przedwstępnej wraz z aneksami Sprzedający zobowiązali się sprzedać Nieruchomość w terminie do (...) czerwca 2026 r. po spełnieniu się m.in. poniższych warunków:
a)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego zgody jego wspólników na nabycie Nieruchomości,
b)przeprowadzeniu przez Poprzedniego Kupującego procesu analizy stanu prawnego Nieruchomości i uznaniu przez Poprzedniego Kupującego, według jego oceny, wyników tej analizy za satysfakcjonujące;
c)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego – na jego koszt i jego staraniem – ustaleń, z których wynikałoby, iż warunki glebowo-środowiskowe Nieruchomości umożliwiają realizację Inwestycji;
d)potwierdzeniu przez Kupującego – na jego koszt i jego staraniem, że warunki techniczne (zaopatrzenie w media: wodę, energię elektryczną i gaz oraz odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych) umożliwiają realizację Inwestycji na Nieruchomości;
e)potwierdzeniu, że Nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej;
f)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego ostatecznej decyzji potwierdzającej, iż Nieruchomość została wyłączona z produkcji rolniczej albo zaświadczenia potwierdzającego, że może ona zostać wyłączona z produkcji rolniczej bez konieczności wydawania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie;
g)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, dotyczącej Nieruchomości zezwalającej na realizację między innymi na nim Inwestycji;
h)objęcia Nieruchomości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z przeznaczeniem m. in. pod składy, magazyny, lekką produkcję.
Ponadto, od dnia zawarcia Umowy Przedwstępnej do dnia zawarcia umowy sprzedaży, Poprzedniemu Kupującemu przysługiwać będzie ograniczone prawo dysponowania Nieruchomością z prawem dokonania cesji na dowolną osobę trzecią, dla celów koniecznych do uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, przygotowania planowanej przez Poprzedniego Kupującego Inwestycji, w zakresie przewidzianym ustawą z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, to jest dla składania oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania Nieruchomością na cele budowlane, składania i cofania wniosków oraz uzyskiwania pozwoleń, uzgodnień, sprawdzeń, opinii, warunków technicznych i przyłączy, a także do prowadzenia na niej badań i odwiertów niezbędnych do potwierdzenia, iż Nieruchomość jest wolna od zanieczyszczeń, a warunki glebowe umożliwiają realizację na niej Inwestycji.
Przy czym prawo dysponowania Nieruchomością na cele budowlane nie obejmuje zgody do prowadzenia jakichkolwiek robót fizycznych i prac budowlanych na Nieruchomości – z wyjątkiem badań gruntu wcześniej wymienionych.
Ponadto na podstawie Umowy Przedwstępnej Sprzedający ustanowili pełnomocnikiem wskazaną przez Poprzedniego Kupującego osobę fizyczną i upoważnili pełnomocnika do:
1.uzyskania warunków technicznych przyłączenia Nieruchomości do infrastruktury technicznej, w szczególności przyłączenia do sieci energetycznej, gazowej, teleinformatycznej, wodociągowej, ciepłowniczej, kanalizacji deszczowej i sanitarnej lub innej infrastruktury technicznej umożliwiającej odprowadzanie wód opadowych, oraz włączenia do dróg,
2.uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej, zmiany klasyfikacji gruntów oraz uzyskania decyzji dotyczącej gospodarowania masami ziemi podlegającymi ochronie,
3.uzyskania decyzji o wycince drzew i krzewów oraz uzyskania decyzji o nasadzeniach zastępczych,
4.uzyskania decyzji na lokalizację zjazdu z Nieruchomości oraz zgody wydanej przez zarządcę drogi na włączanie się do ruchu aut obsługujących zamierzoną przez Poprzedniego Kupującego inwestycję,
5.uzyskania, wyłącznie w celu zawarcia umowy sprzedaży, we właściwych dla Sprzedającego oraz ze względu na miejsce położenia Nieruchomości urzędach gminy, urzędach skarbowych, oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub oddziale Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaświadczeń, wydanych również w trybie art. 306g lub 306e powołanej wyżej ustawy – Ordynacja podatkowa, potwierdzających, że Sprzedający nie zalega z należnymi podatkami i innymi świadczeniami publicznoprawnymi,
6.zawarcia w imieniu Sprzedających umów przyłączenia do sieci oraz umów drogowych określających warunki włączenia do dróg,
7.uzyskania decyzji: pozwolenia wodnoprawnego oraz decyzji zezwalającej na prowadzenie badań archeologicznych.
Warunki zawarcia umowy sprzedaży zawarte w Umowie Przedwstępnej mają także znaczenie, iż Poprzedni Kupujący ma prawo żądać zawarcia umowy sprzedaży pomimo nieziszczenia się któregokolwiek z warunków zawarcia umowy sprzedaży.
Na podstawie Umowy Sprzedaży Sprzedający wyrazili zgodę na przeniesienie (na podstawie jednej lub kilku czynności prawnych) wszelkich praw i obowiązków wynikających z Umowy Przedwstępnej na rzecz spółki lub dowolnej osoby fizycznej mającej siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i przejęcie przez cesjonariusza praw i obowiązków wynikających z Umowy Przedwstępnej.
Poza udzieleniem wspomnianego pełnomocnictwa Sprzedający nie podejmowali żadnych czynności związanych z przygotowaniem Nieruchomości do Transakcji. Całe zaangażowanie Sprzedających sprowadza się do udzielenia pełnomocnictwa Poprzedniemu Kupującemu oraz udzieleniu prawa do dysponowania Nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu z art. 3 ust. 11 prawa budowlanego.
Nieruchomość nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia. Sprzedający nie prowadzili żadnych działań marketingowych zmierzających do sprzedaży Nieruchomości, jak również nie zamieszczali kiedykolwiek żadnych ogłoszeń o sprzedaży Nieruchomości.
Sprzedający w Umowie Przedwstępnej wyrazili nieodwołalną zgodę na przeniesienia na Poprzedniego Kupującego lub podmiot przez niego wskazany wszelkich decyzji, uzgodnień, zgód, warunków technicznych, warunków przyłączeniowych i innych aktów uzyskanych w związku z zamierzoną na Nieruchomości Inwestycją.
Poprzedni Kupujący podjął szereg działań w celu przygotowania Nieruchomości do Inwestycji, w szczególności uzyskał pozwolenie na budowę i zmienił przeznaczenie Nieruchomości z działki rolnej na działkę budowlaną na której możliwa jest realizacja Inwestycji.
W wyniku działań podjętych przez Poprzedniego Kupujący wszystkie warunki określone w Umowie Przedwstępnej warunkujące zawarcie umowy przyrzeczonej zostały spełnione.
Poprzedni Kupujący po starannym przygotowaniu Nieruchomości do realizacji na niej Inwestycji poszukiwał podmiotu, który chciałby odkupić gotowy projekt deweloperski i zrealizować na Nieruchomości Inwestycję.
Poprzedni Kupujący zawarł w dniu (...) listopada 2025 r. z Kupującym umowę przeniesienia praw i obowiązków (w formie aktu notarialnego – Rep. (...)), na podstawie której za wynagrodzeniem płatnym przez Kupującego na rzecz Poprzedniego Kupującego, Kupujący wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki Poprzedniego Kupującego z Umowy Przedwstępnej. W związku z czym Kupujący stał się stroną Umowy Przedwstępnej i mógł na jej podstawie kupić Nieruchomość.
Wobec faktu, że wszystkie warunki określone w Umowie Przedwstępnej niezbędne do zawarcia umowy przyrzeczonej zostały spełnione to w dniu (...) listopada 2025 r. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. (...) (dalej: „Umowa Sprzedaży”) w wykonaniu postanowień Umowy Przedwstępnej Sprzedający dokonali odpłatnej dostawy Nieruchomości wraz z Budynkami na rzecz Kupującego. Dostawa Nieruchomości wraz z Budynkami w ramach Transakcji była opodatkowana VAT. W treści Umowy Sprzedaży Strony wyraźnie wskazały, że zamiarem Stron jest opodatkowanie dostawy Nieruchomości wraz z Budynkami podatkiem VAT, a Sprzedający i Kupujący występują w charakterze podatników VAT. W Umowie Sprzedaży zostało wskazane, że umówiona pomiędzy Stronami cena stanowi wartość netto powiększoną o podatek VAT. Sprzedający udokumentowali dostawę Nieruchomości wraz ze znajdującymi się na niej Budynkami fakturami VAT i odprowadzili podatek VAT należny wynikający z faktury do właściwego urzędu skarbowego.
Kupujący po zrealizowaniu Inwestycji będzie wykorzystywać Nieruchomość do działalności opodatkowanej VAT. W zależności od sytuacji rynkowej może albo (a) sprzedać Nieruchomość z ukończoną Inwestycją i zrealizować zysk z działalności deweloperskiej, albo (b) świadczyć odpłatne usługi związane z Nieruchomością (wynajmu powierzchni w Nieruchomości) lub (c) dokonać odpłatnego zbycia Nieruchomości przed lub w trakcie realizacji Inwestycji. Niezależnie od tego w jaki sposób Nieruchomość ostatecznie będzie wykorzystywana przez Kupującego po jej nabyciu, to zawsze będą to czynności opodatkowane VAT. Kupujący nabył Nieruchomość w celu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem Nieruchomości. Bez względu na to jaki ostatecznie wariant biznesowy zostanie wybrany przez Kupującego, w każdym przypadku Nieruchomość będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Nieruchomość nie była i nie jest wykorzystywana przez Sprzedających wyłącznie na cele zwolnione z VAT.
Przedmiotem Transakcji była zatem wyłącznie Nieruchomość tj. działka gruntu wraz z naniesieniami. Przedmiotem Transakcji nie były żadne umowy, zobowiązania czy ruchomości, które należałyby do Sprzedających.
Dla kompletności wniosku Wnioskodawcy wskazują, że Sprzedający nie szukali aktywnie nabywcy Nieruchomości. Poprzedni Kupujący poszukując gruntów pod planowaną Inwestycję uznał działkę będącą przedmiotem wniosku za atrakcyjną inwestycyjnie, skontaktował się bezpośrednio ze Sprzedającymi i zaproponował zakup Nieruchomości za korzystną dla Sprzedających cenę.
Powodem sprzedaży Nieruchomości jest fakt, że Poprzedni Kupujący sam zgłosił się do Sprzedającego i zaproponował korzystną dla Sprzedającego ofertę nabycia Nieruchomości.
Podsumowując:
·Przedmiotem Transakcji była Nieruchomość tj. zabudowana działka gruntu.
·Poprzedni Kupujący na podstawie pełnomocnictwa od Sprzedających podjął szereg czynności przygotowujących Nieruchomości do realizacji na Nieruchomości Inwestycji.
·Poprzedni Kupujący na mocy otrzymanych od Sprzedających pełnomocnictw lub w imieniu własnym na podstawie udzielonego mu prawa do dysponowania Nieruchomością na cele budowlane i stosownych zgód Sprzedających uzyskał wszelkie decyzje, uzgodnienia, zgody, warunki techniczne, warunki przyłączeniowe i inne akty niezbędne do realizacji na Nieruchomości Inwestycji w szczególności uzyskał pozwolenie na budowę.
·Pomiędzy zawarciem Umowy Przedwstępnej a Umowy Sprzedaży zmianie uległ charakter Nieruchomości. W wyniku uchwalenia MPZP oraz uzyskaniu pozwolenia na budowę zmieniła ona charakter z działki rolnej na działkę budowlaną, co było m.in. rezultatem działań Poprzedniego Sprzedającego, który aktywnie działał w celu uchwalenia MPZP i ujęcia Nieruchomości w MPZP jako terenów budowlanych.
·Nieruchomość na moment Transakcji była zabudowana i objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jako tereny budowlane.
·Nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT.
·Na Nieruchomości w momencie Transakcji znajdowały się Budynki, które zostały wzniesione przez Sprzedających w 2006 r. i w okresie (...).06.2007 – (...).04.2008 były wykorzystywane przez Sprzedającego 1 do prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. W tym okresie Sprzedający 1 był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny i był zarejestrowany jako przedsiębiorca w centralnej ewidencji działalności gospodarczej.
·Budynki nigdy nie były wykorzystywane wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT.
·Zamiarem Kupującego jego wyburzenie Budynków po Transakcji i zrealizowaniu na Nieruchomości Inwestycji.
·Sprzedający nie mają i na moment Transakcji nie mieli statusu rolników ryczałtowych.
·Sprzedający nie odliczali podatku VAT związanego ze wzniesieniem Budynków, gdyż w momencie wzniesienia Budynków nie prowadzili działalności gospodarczej ani nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a Budynki zostały wzniesione na cele osobiste Sprzedających. Dopiero rok po ich wzniesieniu były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przez Sprzedającego 1.
·Nabycie Nieruchomości przez Sprzedających nie było opodatkowane VAT.
·Sprzedający od wzniesienia Budynków w 2006 r. do dnia Transakcji nie ponosili żadnych wydatków na ulepszenie Budynków, w szczególności nie ponieśli wydatków, które przekraczałyby 30% wartości początkowej Budynków.
·Na moment Transakcji Sprzedający oraz Kupujący byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
·W treści Umowy Sprzedaży Sprzedający oraz Kupujący, wyraźnie wskazali, że intencją Stron jest opodatkowanie dostawy Nieruchomości oraz znajdujących się na niej Budynków w ramach Transakcji podatkiem VAT.
·Sprzedający udokumentowali dostawę Nieruchomości wraz ze znajdującymi się na niej Budynkami w ramach Transakcji fakturami VAT i odprowadzili należny podatek VAT do właściwego urzędu skarbowego.
·Kupujący po nabyciu Nieruchomości zrealizuje na niej Inwestycję i będzie wykorzystywać Nieruchomość do wykonywania działalności opodatkowanej VAT.
·Przedmiotem Transakcji nie były żadne ruchomości. Przedmiotem Transakcji była wyłącznie Nieruchomość, tj. działka gruntu zabudowana Budynkami.
·Przedmiotem Transakcji nie były również żadne umowy, należności czy zobowiązania Sprzedających czy Poprzedniego Kupującego, które byłyby w jakikolwiek sposób związane z Nieruchomością czy Budynkami.
·Nieruchomość ani Budynki nie były przedmiotem najmu, dzierżawy ani umowy o podobnym charakterze.
6.Informacja o uzyskanej interpretacji podatkowej
Wnioskodawcy wskazują, że Sprzedający 1 uzyskał interpretację indywidualną nr (...) wydaną w (...) 2022 r. przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz Sprzedający 2 uzyskał interpretację indywidualną nr (...) wydaną w dniu (...) 2022 r. przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Poprzednie Interpretacje”), w której Dyrektor KIS wskazał, że sprzedaż Nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem VAT, z tego też względu Sprzedający zarejestrowali się jako podatnicy VAT czynni.
Wnioskodawcy występują jednak ponownie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, gdyż w stosunku do Poprzednich Interpretacji istotnej zmianie uległ stan faktyczny, w związku z czym Poprzednie Interpretacje straciły moc ochronną. Przede wszystkim zmianie uległ podmiot który kupił Nieruchomość. Pierwotnie Nieruchomość miał kupić Poprzedni Kupujący. Przedmiotem Poprzednich Interpretacji było zdarzenie przyszłe, w którym Poprzedni Kupujący miał być stroną Transakcji. Jednakże w wyniku cesji Umowy Przedwstępnej nabycia Nieruchomości ostatecznie to Kupujący na podstawie Umowy Sprzedaży nabył Nieruchomość, w związku z czym Poprzednie Interpretacje dotyczyły zdarzenia przyszłego, które ostatecznie nigdy się nie wydarzyło, gdyż opisywało sprzedaż Nieruchomości pomiędzy Sprzedającymi, a Poprzednim Kupującym. Z tego względu opisany w niniejszym wniosku stan faktyczny nie jest objęty żadną wydaną uprzednio interpretacją indywidualną przepisów prawa podatkowego.
Sprzedający zgodnie z otrzymaną Poprzednią Interpretacją zarejestrowali się jako podatnicy VAT czynni i opodatkowali dostawę Nieruchomości na podstawie Umowy Sprzedaży w ramach Transakcji VAT stosownie do wskazania zawartego w Poprzednich Interpretacjach. Należy podkreślić, że wszystkie warunki Transakcji są tożsame z tymi opisanymi w Poprzednich Interpretacjach. Jedyną zmianą jest podmiot, który ostatecznie Nieruchomość kupił. W pozostałym zakresie Transakcja przebiegła tak jak zostało to opisane w Poprzednich Interpretacjach.
Celem Wnioskodawców w związku z wystąpieniem z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest potwierdzenie prawidłowości dostawy Nieruchomości na podstawie Umowy Sprzedaży w ramach Transakcji jako podlegającej opodatkowaniu VAT i tym samym nie podlegającej opodatkowaniu PCC.
W uzupełnieniu odpowiedzieli Państwo na pytania Organu w następujący sposób:
Na pytanie: „W jaki sposób Sprzedający wykorzystywali działkę przez cały okres jej posiadania, tj. od momentu nabycia działki aż do momentu sprzedaży, w szczególności:
a)Czy korzystali z niej dla swoich celów osobistych (jeżeli tak to proszę wskazać w jaki konkretnie sposób)?
b)Czy korzystali z niej dla celów prowadzenia działalności gospodarczej? Jeśli tak, w jakim okresie lub okresach i w jaki sposób z niej korzystała?”
Odpowiedzieli Państwo: „Sprzedający po nabyciu Nieruchomości wznieśli na niej Budynki. Zarówno Nieruchomość, jak i Budynki były wykorzystywane przez Sprzedających w celach rekreacyjnych – uprawa warzyw i roślin ozdobnych. Następnie Sprzedający 1 (...) rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Nieruchomość oraz znajdujące się na niej Budynki były wykorzystywane przez Sprzedającego 1 do prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od (...) czerwca 2007 r. do (...) kwietnia 2008 r. Sprzedający 1 był zarejestrowany w centralnej ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca prowadzący działalność pod nazwą E . Prowadzona przez Sprzedającego 1 działalność gospodarcza objęta była kodem 01.12.B – uprawa grzybów, kwiatów i ozdobnych roślin ogrodniczych; szkółkarstwo roślin sadowniczych i ozdobnych. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej Sprzedający 1 był zarejestrowany w tym okresie jako podatnik VAT czynny. Budynki oraz grunt były zatem wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT polegającej na produkcji szkółkarskiej roślin, która to działalność była opodatkowana VAT. Budynki oraz grunt nigdy nie były wykorzystywane wyłącznie do prowadzenia działalności zwolnionej z VAT. Budynki nie stanowiły środków trwałych w działalności gospodarczej Sprzedającego 1. Po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez Sprzedającego 1 Nieruchomość oraz zlokalizowane na niej Budynki były wykorzystywane przez Sprzedających do prowadzenia działalności rolniczej – uprawy roślin ozdobnych. Sprzedający zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej na Nieruchomości w momencie zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży Nieruchomości (w 2020 r.). Wówczas działalność rolnicza została wygaszona, a Nieruchomość była przygotowywana do sprzedaży.”
Na pytanie: „Czy działka była wykorzystywana przez Sprzedających w działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług?”
Odpowiedzieli Państwo: „Tak, działka była wykorzystywana przez Sprzedających w działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o VAT. Sprzedający uprawiali na działce rośliny ozdobne i dokonywali ich odpłatnej dostawy.”
Na pytanie: „W opisie sprawy wskazali Państwo, że „Po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez Sprzedającego 1 i wykreśleniu z centralnej ewidencji działalności gospodarczej Budynki były wykorzystywane do prowadzenia przez Sprzedających działalności rolniczej, przy czym Sprzedający nie mają i na moment Transakcji nie mieli statusu rolników ryczałtowych.” Proszę zatem o wskazanie w jaki dokładnie sposób Budynki były wykorzystywane przez Sprzedających do prowadzenia działalności rolniczej?”
Odpowiedzieli Państwo: „Budynki są budynkami gospodarczymi. Jeden drewniany na fundamencie o powierzchni ok. (...) m2 oraz dwa blaszane o powierzchni odpowiednio ok (...) m2 oraz ok. (...) m2. Służyły do przechowywania narzędzi rolniczych i ogrodniczych, nasion oraz środków ochrony roślin. Ponadto, były w nich przechowywane zebrane płody rolne. Sprzedająca miała status rolnika ryczałtowego do ok. 2020 r. kiedy to po zawarciu umowy przedwstępnej sprzedaży Nieruchomości, Sprzedający zaprzestali prowadzenia na niej działalności rolniczej. Pomiędzy zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej (2008 r.) a zawarciem umowy przedwstępnej sprzedaży Nieruchomości Sprzedająca miała status rolnika ryczałtowego. Po 2020 r. Sprzedający zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej i nie dokonywali sprzedaży produktów rolnych wyhodowanych na Nieruchomości.”
Na pytanie: „Jeżeli działka nr x była wykorzystywana przez Sprzedających w działalności rolniczej, to czy z tego tytułu Sprzedający byli czynnymi podatnikami podatku VAT (jeśli jeden ze Sprzedających, to należy wskazać który)?”
Odpowiedzieli Państwo: „Żaden ze Sprzedających nie był czynnym podatnikiem podatku VAT w związku z prowadzeniem działalności rolniczej. Sprzedająca 1 była zarejestrowana w KRUS i miała status rolnika ryczałtowego do momentu zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży Nieruchomości. Wówczas działalność rolnicza została wygaszona i nie była już prowadzona żadna działalność rolnicza na Nieruchomości, a Nieruchomość była przygotowywana do sprzedaży (poprzez m.in. uzyskanie stosownych zgód i zezwoleń do realizacji na Nieruchomości inwestycji).”
Na pytanie: „Czy z działki nr x Sprzedający dokonywali sprzedaży ewentualnych płodów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej (jakie to produkty i w jakim okresie sprzedaż ta miała miejsce) i czy sprzedaż ta była opodatkowana podatkiem VAT (jeśli tak, to który ze Sprzedających rozliczał tę sprzedaż)? Czy też płody rolne Sprzedający wykorzystywali na własne potrzeby (jakie)?”
Odpowiedzieli Państwo: „Sprzedający dokonywali sprzedaży płodów rolnych (głównie roślin ozdobnych) pochodzących z własnej działalności rolniczej. Sprzedaż ta nie była opodatkowana VAT. Sprzedaż była dokonywana od 2008 r. po zamknięciu działalności gospodarczej prowadzonej przez Sprzedającą 1 do zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości (2020 r.).”
Na pytanie: „Czy do momentu sprzedaży działki Sprzedający podejmował jakiekolwiek czynności wymagające zaangażowania własnych środków finansowych, w celu uatrakcyjnienia działki dla celów sprzedaży lub podniesienia jej wartości? Jeśli tak, proszę wskazać, jakie to były działania oraz kiedy Sprzedający prowadził te działania?”
Odpowiedzieli Państwo: „Sprzedający nie podejmowali żadnych czynności wymagających zaangażowania własnych środków finansowych w celu uatrakcyjnienia działki dla celów sprzedaży lub podniesienia jej wartości.”
Na pytanie: „Czy Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, którym objęta jest działka, został ustalony na wniosek Sprzedającego?”
Odpowiedzieli Państwo: Sprzedający pośrednio brali udział w uchwaleniu MPZP. Sprzedający zaangażowali profesjonalny podmiot tj. Poprzedniego Kupującego który brał w imieniu Sprzedających aktywny udział w uchwaleniu MPZP i zmianie charakteru nieruchomości z działki rolnej na działkę budowlaną. Proces ten wymagał podjęcia szeregu czynności przez Poprzedniego Sprzedającego i trwał kilka miesięcy.”
Na pytanie: „W jaki sposób Sprzedający nawiązał kontakt z Kupującym? Czy Sprzedający ogłaszał sprzedaż działki w środkach masowego przekazu, tj. w sieci internetowej, prasie, radiu bądź podejmowała inne działania marketingowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości? Jeżeli tak, to proszę wskazać jakie.”
Odpowiedzieli Państwo: „Poprzedni Kupujący nawiązał kontakt ze Sprzedającymi, a następnie z Kupującym. Sprzedający nie ogłaszali nigdzie zamiaru sprzedaży działki.”
Na pytanie: „Jakie okoliczności wpłynęły na decyzję Sprzedającego o sprzedaży ww. działki?”
Odpowiedzieli Państwo: „Głównym powodem sprzedaży działki przez Sprzedających było otrzymanie atrakcyjnej finansowo oferty zakupu nieruchomości.”
Na pytanie „Na jakie cele Sprzedający zamierza przeznaczyć środki ze sprzedaży ww. działki?”
Odpowiedzieli Państwo: „Sprzedający nie mają określonego celu, na jaki zamierzają wykorzystać środki ze sprzedaży nieruchomości. Sprzedający przeznaczą środki ze sprzedaży działki na podniesienie standardu życiowego.”
Na pytanie: „Czy Sprzedający wcześniej sprzedawał inne nieruchomości? Jeśli tak – proszę wskazać:
a)Jakie to były nieruchomości? Ile ich było?
b)Kiedy Sprzedający je sprzedał?
c)Czy z tytułu sprzedaży nieruchomości Sprzedający był zobowiązany zarejestrować się jako czynny podatnik VAT i wykazać należny podatek VAT od tej sprzedaży?”
Odpowiedzieli Państwo: „Żaden ze Sprzedających nie sprzedawał wcześniej żadnych innych nieruchomości.”
Na pytanie: „Czy Sprzedający zamierza w przyszłości nabywać inne nieruchomości w celu ich sprzedaży?”
Odpowiedzieli Państwo: „Żaden ze Sprzedających nie zamierza w przyszłości nabywać innych nieruchomości w celu ich sprzedaży.”
Na pytanie: „Czy wskazane we wniosku sieci: wodociągowa i elektryczna znajdujące się na działce stanowią własność Sprzedających i będą przedmiotem sprzedaży?”
Odpowiedzieli Państwo: „Wskazane we wniosku sieci (wodociągowa i elektryczna) znajdujące się na działce nie stanowią własności Sprzedających – stanowią własność przedsiębiorstw przesyłowych. W związku z powyższym wskazane sieci nie były przedmiotem transakcji, gdyż nie stanowiły własności Sprzedających.”
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczenie pytań jak we wniosku)
1.Czy Sprzedający w ramach opisanej we wniosku Transakcji wystąpili w charakterze podatników VAT i w konsekwencji czy sprzedaż Nieruchomości w ramach opisanej we wniosku Transakcji podlegała pod przepisy ustawy o VAT?
2.Czy sprzedaż Nieruchomości wraz z Budynkami w ramach opisanej we wniosku Transakcji była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, a Sprzedający byli zobowiązani do rejestracji jako podatnicy VAT czynni oraz udokumentowania dostawy Nieruchomości wraz ze zlokalizowanymi na niej Budynkami fakturą (fakturami)?
3.Czy Kupujący będzie uprawniony do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego z tytułu Transakcji (zgodnie z art. 86 ustawy o VAT) i zwrotu ewentualnej nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym na rachunek bankowy Kupującego?
Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług
1.Zdaniem Wnioskodawców sprzedaż Nieruchomości w ramach Transakcji podlegała pod przepisy ustawy o VAT, ponieważ Sprzedający w ramach Transakcji występowali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
2.W ocenie Wnioskodawców skoro Sprzedający w ramach Transakcji wystąpili jako podatnicy VAT, to sprzedaż Nieruchomości w ramach planowanej Transakcji podlegała co do zasady opodatkowaniu VAT. Jako, że Nieruchomość była zabudowana to dostawa Budynków zlokalizowanych na Nieruchomości podlegała opodatkowaniu VAT, wobec faktu, że Strony Transakcji w Umowie Sprzedaży wybrały opodatkowanie VAT dostawy Budynków w związku z czym Sprzedający zarejestrowali się przed dokonaniem dostawy Nieruchomości jako podatnicy VAT czynni i udokumentowali sprzedaż Nieruchomości fakturą (fakturami).
3.W ocenie Wnioskodawców skoro sprzedaż Nieruchomości w ramach planowanej Transakcji była opodatkowana VAT stosownie do stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu do Pytania nr 2 to Kupującemu przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego o kwotę podatku należnego oraz zwrot ewentualnej nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy Kupującego, gdyż będzie on wykorzystywać Nieruchomość do czynności opodatkowanych VAT.
Uzasadnienie
Uwaga wstępna dotycząca interesu Wnioskodawców w zakresie uzyskania interpretacji
Z uwagi na to, że Kupujący i Sprzedający uczestniczyli w tym samym stanie faktycznym, zgodnie z art. 14b § 1 w związku z art. 14r § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, występują o wydanie interpretacji we wniosku wspólnym.
Określenie, czy Transakcja podlegała opodatkowaniu VAT z punktu widzenia Sprzedającego wpływa na jego obowiązki w zakresie rozpoznania obowiązku podatkowego na gruncie VAT, obowiązku rejestracji jako podatnika VAT oraz wystawienia faktury VAT na rzecz Kupującego oraz rozliczenie podatku VAT należnego do właściwego urzędu skarbowego.
Z punktu widzenia Kupującego, określenie czy Transakcja podlegała opodatkowaniu VAT bezpośrednio wpływało na wysokość ceny należnej za przedmiot Transakcji (tj. czy będzie ona powiększona o należny podatek VAT), na prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego jako część ceny oraz na obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.
Stąd każda ze Stron Transakcji ma interes prawny w tym, aby wystąpić z wnioskiem wspólnym o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, dotyczącej tego samego stanu faktycznego.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców w zakresie pytania nr 1
Zobowiązanym do zapłaty podatku od towarów i usług jest co do zasady podatnik tego podatku, czyli podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.
Zgodnie z ustawą o VAT podatnikami mogą być również w określonych sytuacjach podmioty nieprowadzące działalności gospodarczej, jednakże są to szczególne sytuacje, które nie mają zastosowania do opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego (np. wewnątrzwspólnotowe nabycie nowych środków transportu przez osobę fizyczną), dlatego Wnioskodawcy nie będą szczegółowo analizować tych sytuacji.
Ustawa o podatku od towarów i usług definiuje pojęcie podatnika, czyli podmiotu, który dokonuje czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zgodnie z art. 15 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jednocześnie, jak wynika z art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych, w świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy o VAT dla uznania określonych zachowań podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu statusu podatnika.
Ponadto w kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne znaczenie ma fakt, czy Sprzedający w celu dokonania sprzedaży Nieruchomości podjęli aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Natomiast okoliczność podjęcia m.in. takich czynności jak uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych, uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działki, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną.
Problem odnoszący się do rozstrzygnięcia czy sprzedaż działki była sprzedażą majątku osobistego, czy też stanowi sprzedaż realizowaną przez podatnika prowadzącego w tym zakresie działalność gospodarczą, był przedmiotem orzeczenia TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10.
Z tezy ww. orzeczenia wynika m.in., że liczba i zakres transakcji sprzedaży nie ma charakteru decydującego i nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. TSUE stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych.
Zatem kryterium decydującym o zaliczeniu transakcji sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne do działalności gospodarczej jest podejmowanie aktywnych działań angażujących środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. TSUE wyjaśnił, że inaczej jest w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Ponadto, TSUE w wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie C-213/24 wskazał dodatkowe okoliczności, zgodnie z którymi sprzedawca nieruchomości może zostać uznany za podatnika VAT. TSUE jednoznacznie wskazał, że można uznać za podatnika do celów VAT prowadzącego samodzielnie działalność gospodarczą osobę, która sprzedaje grunt stanowiący pierwotnie część jej majątku osobistego, powierzając przygotowanie sprzedaży profesjonalnemu przedsiębiorcy, który jako pełnomocnik tej osoby podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując w celu tej sprzedaży środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców.
Zgodnie z Umową Przedwstępną warunki do zawarcia Umowy Sprzedaży były następujące:
a)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego zgody jego wspólników na nabycie Nieruchomości,
b)przeprowadzeniu przez Poprzedniego Kupującego procesu analizy stanu prawnego Nieruchomości i uznaniu przez Poprzedniego Kupującego, według jego oceny, wyników tej analizy za satysfakcjonujące;
c) uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego – na jego koszt i jego staraniem – ustaleń, z których wynikałoby, iż warunki glebowo-środowiskowe Nieruchomości umożliwiają realizację Inwestycji;
d) potwierdzeniu przez Kupującego – na jego koszt i jego staraniem, że warunki techniczne (zaopatrzenie w media: wodę, energię elektryczną i gaz oraz odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych) umożliwiają realizację Inwestycji na Nieruchomości;
e)potwierdzeniu, że Nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej;
f) uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego ostatecznej decyzji potwierdzającej, iż Nieruchomość została wyłączona z produkcji rolniczej albo zaświadczenia potwierdzającego, że może ona zostać wyłączona z produkcji rolniczej bez konieczności wydawania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie;
g)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, dotyczącej Nieruchomości zezwalającej na realizację między innymi na nim Inwestycji;
h)objęcia Nieruchomości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z przeznaczeniem m. in. pod składy, magazyny, lekką produkcję.
Ponadto na podstawie Umowy Przedwstępnej Sprzedający ustanowił pełnomocnikiem wskazaną przez Poprzedniego Kupującego osobę fizyczną i upoważnił pełnomocnika do:
1.uzyskania warunków technicznych przyłączenia Nieruchomości do infrastruktury technicznej, w szczególności przyłączenia do sieci energetycznej, gazowej, teleinformatycznej, wodociągowej, ciepłowniczej, kanalizacji deszczowej i sanitarnej lub innej infrastruktury technicznej umożliwiającej odprowadzanie wód opadowych, oraz włączenia do dróg,
2.uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej, zmiany klasyfikacji gruntów oraz uzyskania decyzji dotyczącej gospodarowania masami ziemi podlegającymi ochronie,
3.uzyskania decyzji o wycince drzew i krzewów oraz uzyskania decyzji o nasadzeniach zastępczych,
4.uzyskania decyzji na lokalizację zjazdu z Nieruchomości oraz zgody wydanej przez zarządcę drogi na włączanie się do ruchu aut obsługujących zamierzoną przez Poprzedniego Kupującego inwestycję,
5.uzyskania, wyłącznie w celu zawarcia umowy sprzedaży, we właściwych dla Sprzedającego oraz ze względu na miejsce położenia Nieruchomości urzędach gminy, urzędach skarbowych, oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub oddziale Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaświadczeń, wydanych również w trybie art. 306g lub 306e powołanej wyżej ustawy – Ordynacja podatkowa, potwierdzających, że Sprzedający nie zalega z należnymi podatkami i innymi świadczeniami publicznoprawnymi,
6.zawarcia w imieniu Sprzedających umów przyłączenia do sieci oraz umów drogowych określających warunki włączenia do dróg,
7.uzyskania decyzji: pozwolenia wodnoprawnego oraz decyzji zezwalającej na prowadzenie badań archeologicznych.
Czynności, do których umocowany był Poprzedni Kupujący na mocy Umowy Przedwstępnej (oraz udzielonych na jej podstawie pełnomocnictw), miały na celu przede wszystkim zmianę charakteru Nieruchomości z działki rolnej na budowlaną na której możliwa będzie realizacja Inwestycji. Po osiągnięciu tego celu poprzez m.in., uchwalenie MPZP dla Nieruchomości, uzyskaniu pozwolenia na budowę, Poprzedni Kupujący znalazł inwestora, który nabył Nieruchomość i zrealizuje na niej Inwestycję tj. Kupującego.
Wszystkie czynności podjęte przez Poprzedniego Kupującego łącznie ze znalezieniem inwestora w postaci Kupującego są zasadniczo zbieżne z tymi opisanymi w wyroku TSUE z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie C-213/24, gdzie stan faktyczny był bardzo zbliżony do tego opisanego w niniejszym wniosku. Zatem w związku z powyższym w ocenie Wnioskodawców, w świetle tego orzeczenia Sprzedający powinni być uznani za podatników VAT w związku z dostawą Nieruchomości na rzecz Kupującego.
Zgodnie z art. 95 § 1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, dalej: „Kodeks cywilny”), z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, o czym stanowi § 2 powyższego artykułu. W myśl art. 96 Kodeksu cywilnego, umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Stosownie do art. 98 Kodeksu cywilnego, pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Zgodnie z art. 99 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie. W myśl § 2 powołanego artykułu, pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie. Z regulacji art. 109 Kodeksu cywilnego wynika, że przepisy działu niniejszego stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy oświadczenie woli ma być złożone przedstawicielowi. Jak wynika z przepisów art. 95 do art. 109 Kodeksu cywilnego, pełnomocnictwo - to jednostronne oświadczenie osoby (mocodawcy), na mocy którego inna osoba (pełnomocnik) staje się upoważniona do działania w imieniu mocodawcy.
Zatem każda czynność wykonana przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy i w zakresie udzielonego pełnomocnictwa wywoła skutki bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy. Po udzieleniu pełnomocnictwa czynności wykonane przez Poprzedniego Kupującego wywołały skutki bezpośrednio w sferze prawnej Sprzedających. Oznacza to, że w celu zwiększenia możliwości sprzedaży Nieruchomości podjął pewne działania w sposób zorganizowany. Zdaniem Wnioskodawców uznać należy, że podejmowane przez Sprzedających działania oraz dokonane czynności wykluczają sprzedaż Nieruchomości w ramach zarządu majątkiem prywatnym (w szczególności udzielenie Poprzedniemu Kupującemu pełnomocnictw do przygotowania Nieruchomości do realizacji na niej Inwestycji, uchwalenie MPZP, zmiana charakteru Nieruchomości z rolnej na budowlaną oraz znalezienie inwestora w postaci Kupującego). Takie działania w ocenie Wnioskodawców wykraczają poza zakres zwykłego zarządu majątkiem osobistym, gdyż wymagały poniesienia znacznych nakładów i zaangażowania profesjonalnych podmiotów w celu zmiany przeznaczenia Nieruchomości z rolniczej na komercyjną.
Sprzedający dokonując opisanych we wniosku czynności polegających na przygotowaniu Nieruchomości do przeprowadzenia inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków magazynowo logistycznych przy zaangażowaniu Poprzedniego Kupującego, podjęli działania podobne do tych, jakie wykonują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, o których mowa w orzeczeniach w sprawach C-180/10 i C-181/10 oraz w szczególności C-213/24 tj. wykaże aktywność w przedmiocie zbycia Nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem.
Dodatkowo należy wskazać, że Sprzedający 1 wykorzystywał Nieruchomość (oraz znajdujące się na niej Budynki) do prowadzenia opodatkowanej VAT działalności gospodarczej w okresie (...).06.2007 – (...).04.2008, co dodatkowo wskazuje, że Nieruchomości nie można uznać wyłącznie za majątek osobisty.
Mając na względzie ww. przepisy oraz utrwaloną praktykę interpretacyjną organów podatkowych należy stwierdzić, że Sprzedający dokonując dostawy Nieruchomości w ramach opisanej we wniosku Transakcji wystąpili w charakterze podatników VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT.
Powyższe stanowisko, zgodnie z którym Sprzedający, będą występować w charakterze podatników VAT w związku z faktem, że udzielili Poprzedniemu Kupującemu pełnomocnictwa o szerokim zakresie, którego celem jest uzyskanie wszystkich formalnoprawnych zgód i decyzji do przeprowadzenia na Nieruchomości inwestycji polegającej na wybudowaniu nieruchomości komercyjnej wykracza poza rozporządzenie majątkiem osobistym i stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu Ustawy o VAT, co zostało potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej np.:
·TOC \o "1-5" \h \z 0114-KDIP1-2.4012.499.2025.1.AP z dnia 12września 2025r.
·0111-KDIB3-1.4012.703.2025.1.IK z dnia 30września 2025r.
·0111-KDIB3-2.4012.662.2025.2.AR z dnia 30września 2025r.
·0113-KDIPT1-2.4012.702.2025.2.AM z dnia 1października 2025 r.
·0112-KDIL1-1.4012.543.2025.2.DS z dnia 2 października 2025 r.
Konkluzja
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Wnioskodawców przedmiot Transakcji podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na gruncie art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, ponieważ stanowił odpłatną dostawę towarów dokonywaną przez podatnika VAT na gruncie przepisów ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców w zakresie Pytania nr 2
1.Uwagi ogólne
W celu rozstrzygnięcia, czy nabycie Nieruchomości w ramach Transakcji powinno być opodatkowane VAT, w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy przedmiotowa Transakcja mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT oraz czy żadne z wyłączeń z opodatkowania podatkiem VAT, wskazanych w art. 6 ustawy o VAT, nie znajdzie zastosowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, dostawa nieruchomości stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Dopiero w przypadku uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: również jako „ZCP”) możliwe jest wyłączenie takiej transakcji z zakresu opodatkowania. Sytuacja taka stanowi jednak wyjątek od ogólnej zasady powszechności opodatkowania. Mając na uwadze, że wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania mają charakter wyjątkowy, powinny podlegać ścisłej, literalnej wykładni.
W celu dokonania prawidłowej oceny, czy dana transakcja podlega VAT konieczne jest ustalenie czy przedmiot Transakcji będzie stanowił odpłatną dostawę towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a jeśli tak, to czy nie podlega wyłączeniu od opodatkowania VAT ze względu na to, że przedmiot Transakcji stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Zgodnie z przepisami ustawy o VAT podatkiem od towarów i usług podlega w szczególności odpłatna dostawa towarów (art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT). Jednocześnie czynności odpłatnej dostawy towarów podlegają opodatkowaniu VAT niezależnie od tego czy zostały dokonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
Jak wynika z przepisów ustawy o VAT przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również m.in. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie, wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu, wydanie towarów na podstawie umowy komisu, wydanie gruntów w użytkowanie wieczyste itd.
Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Niewątpliwie sprzedaż Nieruchomości za wynagrodzeniem stanowi odpłatną dostawę towarów, jeśli dokonywane jest przez podmiot mający status podatnika. Jak zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu do Pytania nr 1 – w ocenie Wnioskodawców Sprzedający w ramach Transakcji będą występować jako podatnicy VAT.
Z tej perspektywy, aby określić czy Transakcja będzie podlegać opodatkowaniu VAT, kluczowe jest ustalenie czy przedmiot Transakcji nie stanowi ZCP i w związku z tym jest wyłączony z opodatkowania VAT.
2.Brak możliwości uznania sprzedaży Nieruchomości w ramach Transakcji za sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
Zdaniem Wnioskodawców, wykładnia terminów użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT – przedsiębiorstwo oraz jego zorganizowana część – ma kluczowe znaczenie dla oceny ich sytuacji podatkowej, gdyż rozstrzyga o tym, że Transakcja powinna być wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawców, organ wydający interpretację powinien dokonać wykładni terminów „przedsiębiorstwo” i „zorganizowana część przedsiębiorstwa”, użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i, tym samym, dokonać oceny, czy przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego planowana Transakcja powinna była zostać wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT (Uprawnienie organów do dokonania takiej klasyfikacji znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych – tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 6 stycznia 2010 r. (sygn. akt I FSK 1216/09)).
Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Odnośnie do definicji przedsiębiorstwa, należy wskazać, że nie została ona wyrażona w przepisach ustawy o VAT, ale wynika z przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującym w szczególności: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa), własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości, prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych, wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne, koncesje, licencje i zezwolenia, patenty i inne prawa własności przemysłowej, majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne oraz tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W świetle powyższego należy wskazać, że przedmiotem planowanej Transakcji będzie jedynie Nieruchomość tj. grunt zabudowany Budynkami.
Natomiast przedmiotem Transakcji nie będą prawa i obowiązki z jakichkolwiek umów, ani żadne inne składanki majątkowe należące do Sprzedających. Nieruchomość nie jest w żaden sposób wyodrębniona (finansowo czy organizacyjnie) w majątku Sprzedających. Nieruchomość stanowi majątek prywatny Sprzedających. Budynki nie stanowią i nigdy nie stanowiły przedmiotu najmu, dzierżawy, użyczenia ani innych umów o podobnym charakterze.
Zdaniem Wnioskodawców taki przedmiot planowanej Transakcji jednoznacznie wskazuje na to że przedmiot Transakcji nie stanowi przedsiębiorstwa, ani jego zorganizowanej części. Budynki zlokalizowane na Nieruchomości nie były nigdy udostępniane żadnym podmiotom trzecim, tylko zawsze wykorzystywane były bezpośrednio przez Sprzedających. Z Nieruchomością nie są związane żadne należności czy zobowiązania które w ogóle mogłyby być przedmiotem Transakcji. Przedmiotem Transakcji była wyłącznie zabudowana Budynkami Nieruchomość.
Końcowo należy zauważyć, że brak podstaw do uznania transakcji sprzedaży Nieruchomości za transakcję zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych (m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 listopada 2019 r. o sygnaturze 0114-KDIP1-1.4012.444.2019.3.EW, interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 stycznia 2019 r. o sygnaturze 0114-KDIP1-1.4012.721.2018.3.KBR, interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 stycznia 2019 r. o sygnaturze 0114-KDIP1-1.4012.722.2018.3.RR, interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 stycznia 2019 r. o sygnaturze 0114-KDIP4.4012.688.2018.2.KM, interpretacja indywidualna z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. 0114-KDIP4-2.4012.198.2020.3.KS, interpretacja indywidualna z 3 sierpnia 2021 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.220.2021.3.MM, interpretacja indywidualna z 10 sierpnia 2021 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.322.2021.2.IG czy też interpretacja indywidualna z 14 września 2021, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.528.2021.3.DS).
Mając na względzie powyżej przedstawione regulacje, zdaniem Wnioskodawców przedmiotem Transakcji nie będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa ani przedsiębiorstwo.
3.Opodatkowanie sprzedaży Nieruchomości w ramach Transakcji
Zgodnie z ogólną zasadą sprzedaż nieruchomości dokonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej należy traktować jako odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Uwagi o charakterze ogólnym
Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Sprzedaż prawa własności Nieruchomości będzie zatem dzieliła traktowanie VAT właściwe dla dostawy Budynków znajdujących się na Nieruchomości.
Warunki do zastosowania zwolnienia od podatku VAT
Dostawa Budynków zlokalizowanych na Nieruchomości w ramach planowanej Transakcji będzie opodatkowana VAT jako dostawa towarów, chyba że zastosowanie znalazłoby jedno ze zwolnień przewidzianych w ustawie o VAT. W przedmiotowym przypadku, sprzedaż Budynków zlokalizowanych na Nieruchomości w ramach planowanej Transakcji potencjalnie mogłaby podlegać zwolnieniu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT, ewentualnie zwolnieniu określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. W związku z powyższym rozważyć należy, czy zastosowanie znajdzie jedno ze wskazanych zwolnień.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a)dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b)pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Dodatkowo, w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT zwalnia się dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a)w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b)dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Zwolnienie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT ma charakter obligatoryjny w odróżnieniu od zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, z którego stosownie do dyspozycji art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, podatnik może zrezygnować i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1)są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni i
2)złożą w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, że intencją ustawodawcy było opodatkowanie obrotu nieruchomościami wyłącznie na pierwszym etapie obrotu lub po gruntownej ich modernizacji („ulepszeniu” w rozumieniu przepisów ustaw o podatku dochodowym). Obrót na dalszych etapach ma podlegać zwolnieniu. W konsekwencji, dostawy nieruchomości, które są dokonywane przed ich pierwszym zasiedleniem, w jego ramach lub w ciągu dwóch lat od pierwszego zasiedlenia tychże nieruchomości podlegają co do zasady opodatkowaniu. Jedynie w drodze wyjątku, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, dostawa nieruchomości, która co do zasady powinna być opodatkowana (jako „nieobjęta zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10” ze względu na jej dokonywanie przed, w ramach lub w ciągu dwóch lat od pierwszego zasiedlenia) będzie także podlegać zwolnieniu, jeśli łącznie spełnione zostaną dodatkowe przesłanki dotyczące braku gruntownego ulepszenia i braku u sprzedawcy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem dostawy.
Kluczowe znaczenie dla prawnopodatkowej oceny przedstawianego zdarzenia przyszłego ma więc pojęcie „pierwszego zasiedlenia”. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, pierwsze zasiedlenie to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Wobec powyższej definicji pierwsze zasiedlenie następuje zarówno w sytuacji, gdy nieruchomość zostanie sprzedana (zbyta), jak i wówczas, gdy zostanie oddana do odpłatnego używania wskutek świadczenia opodatkowanej usługi najmu/dzierżawy/leasingu lub gdy będzie używana przez właściciela nieruchomości do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Z definicji pierwszego zasiedlenia wynika również to, że do pierwszego zasiedlenia może dochodzić wielokrotnie. O ile bowiem dany budynek czy budowla może zostać tylko raz wybudowana, o tyle wielokrotnie może być ona ulepszana w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT
Z przywołanych powyżej przepisów wynika, co do zasady, że dostawa budynków, budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT. Wyjątek następuje w sytuacji, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia nie minęły co najmniej dwa lata.
Kluczowym zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy Budynków zlokalizowanych na Nieruchomości w ramach Transakcji jest określenie, kiedy nastąpiło pierwsze ich zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
W świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw), przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu kupującemu lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
1.wybudowaniu, lub
2.ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
W celu ustalenia, czy zastosowanie znajdzie wskazane zwolnienie, należy zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy względem Budynków wchodzących w skład Nieruchomości nastąpiło lub przed lub na moment Transakcji nastąpi pierwsze zasiedlenie.
W tym kontekście Wnioskodawcy zwracają uwagę, że zgodnie z ugruntowaną praktyką pojęcie pierwszego zasiedlenia interpretowane jest szeroko, jako obejmujące także wykorzystywanie nieruchomości przez dany podmiot na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (z którym to wykorzystaniem nie wiąże się wydanie nieruchomości w ramach czynności opodatkowanych).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawców uznać należy, że do pierwszego zasiedlenia Budynków doszło w momencie ich wykorzystania przez Sprzedającą 1 do prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT w latach 2007 – 2008. Wówczas Budynki zlokalizowane na Nieruchomości zostały po raz pierwszy wykorzystane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Budynki nie są i nigdy nie były przedmiotem najmu, dzierżawy czy innej umowy o podobnym charakterze, natomiast do pierwszego zasiedlenia dochodzi również w momencie gdy Budynki są wykorzystywane przez podatnika na własne potrzeby w celu wykonywania czynności opodatkowanych VAT, co niewątpliwie w niemniejszej sprawie miało miejsce.
Sprzedająca 1 była zarejestrowanym podatnikiem VAT i prowadziła działalność gospodarczą w latach 2007 – 2008. W tym też okresie wykorzystywała Budynki zlokalizowane na Nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji do czynności opodatkowanych VAT. Zatem pomiędzy pierwszym zasiedleniem Budynków (lata 2007 – 2008) a Transakcją (2025) upłynął dłuższy czas niż 2 lata.
Należy również podkreślić, że Budynki nie podlegały ulepszeniu od momentu ich wybudowania w 2006 r., w szczególności nigdy nie zostały poddane ulepszeniu czy modernizacji, których koszty przekroczyłyby 30% ich wartości początkowej.
W konsekwencji, Transakcja będzie spełniać warunki do zwolnienia z opodatkowania VAT, przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT ponieważ w odniesieniu do wchodzącego w skład Nieruchomości Budynków pomiędzy ich pierwszym zasiedleniem a datą planowanej Transakcji upłynie ponad 2 lata.
W Umowie Sprzedaży Strony wyraźnie wskazały, że (a) działają w charakterze podatników VAT przy Transakcji, oraz (b) ich intencją jest opodatkowanie dostawy Budynków zlokalizowanych na Nieruchomości VAT a cena sprzedaży ustalona została jako kwota netto powiększona o VAT. Ponadto, Sprzedający wystawili faktury dokumentujące dostawę Nieruchomości. Zatem w treści aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości Strony złożyły zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie VAT Transakcji stosownie do art. 43 ust. 10 pkt 2 Ustawy o VAT.
W związku z powyższym dostawa Budynków zlokalizowanych na Nieruchomości w ramach Transakcji podlegała opodatkowaniu VAT.
Końcowo, Wnioskodawcy chcieliby zauważyć, że w odniesieniu do planowanej Transakcji nie znajdzie zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, obejmujące dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeśli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jak bowiem wynika z opisu zdarzenia przyszłego, Nieruchomość nie wykorzystywana przez Sprzedających wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT. Tym samym, przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT nie zostały spełnione.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwolnieniu podlega dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Nieruchomość zabudowana jest Budynkami. Tym samym, dostawa Nieruchomości nie będzie objęta zwolnieniem przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT i będzie dzieliła traktowanie VAT właściwe dla dostawy Budynku. Przy czym nawet gdyby uznać, że Nieruchomość jest niezabudowana to wówczas stanowiła by ona teren budowlany, który obligatoryjnie podlega opodatkowaniu VAT.
Dodatkowo należy wskazać, że do Transakcji nie znajdzie również zwolnienie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, gdyż zwolnienie to może mieć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy do dostawy Budynków nie znalazło zastosowania zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Z uwagi na fakt, że Sprzedający w ramach Transakcji będą występować jako podatnicy VAT i dostawa Budynków zlokalizowanych na Nieruchomości w ramach Transakcji będzie opodatkowana VAT, to Sprzedający byli zobowiązani do rejestracji jako podatnicy VAT czynni oraz do udokumentowania dostawy Nieruchomości fakturami.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców w zakresie pytania nr 3
W ocenie Wnioskodawców skoro sprzedaż Nieruchomości w ramach planowanej Transakcji podlegała opodatkowaniu VAT (stosownie do Pytania nr 2 we Wniosku) to Kupującemu przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i zwrot ewentualnej nadwyżki na rachunek bankowy Kupującego.
Jak wynika z treści art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów/usług w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych VAT. Jeżeli zatem dane towary lub usługi są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia całości podatku VAT naliczonego przy ich nabyciu/wytworzeniu.
Jednocześnie, w myśl art. 86 ust. 10. ust. 10b i ust. 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego powstanie w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy lub w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, jednak nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Nadwyżka podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym podlegać będzie zwrotowi na zasadach określonych w art. 87 ustawy o VAT.
Jak zostało wskazane w opisie tanu faktycznego Kupujący po zrealizowaniu Inwestycji będzie wykorzystywać Nieruchomość do działalności opodatkowanej VAT. W zależności od sytuacji rynkowej może albo (a) sprzedać Nieruchomość z ukończoną Inwestycją i zrealizować zysk z działalności deweloperskiej, albo (b) świadczyć odpłatne usługi związane z Nieruchomością (wynajmu powierzchni w Nieruchomości) lub (c) dokonać odpłatnego zbycia Nieruchomości przed lub w trakcie realizacji Inwestycji. Niezależnie od tego w jaki sposób Nieruchomość ostatecznie będzie wykorzystywana przez Kupującego po jej nabyciu, to zawsze będą to czynności opodatkowane VAT. Kupujący nabył Nieruchomość w celu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem Nieruchomości. Bez względu na to jaki ostatecznie wariant biznesowy zostanie wybrany przez Kupującego, w każdym przypadku Nieruchomość będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. rodzaje działalności będą opodatkowane VAT.
Jako, że Nieruchomość po nabyciu będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT jako odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, które nie są zwolnione z VAT, to należy uznać, że nabycie Nieruchomości przez Kupującego od Sprzedających było dokonane w celu dokonania czynności opodatkowanych (późniejszej odpłatnej sprzedaży Nieruchomości lub odpłatnego wynajmu powierzchni w Nieruchomości), zatem Kupujący ma prawo do odliczenia całej kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia Nieruchomości od kwoty podatku należnego i ewentualnego zwrotu nadwyżki podatku na rachunek bankowy Kupującego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie w podatku od towarów i usług jest:
- nieprawidłowe w zakresie pytań oznaczonych numerami nr 1 i 2,
- prawidłowe w zakresie pytania oznaczonego nr 3.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Natomiast w myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.). W myśl art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości.
Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Podkreślić należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 ustawy Kodeks cywilny). Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Należy w tym miejscu zauważyć, że kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne np. w akcie notarialnym dokumentującym nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Wskazać jednak należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
Z opisu sprawy wynika, że Sprzedający byli właścicielami zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr x („Nieruchomość”), która stanowiła własność Sprzedających na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Sprzedający zawarli w dniu (...) maja 2020 r. umowę przedwstępną, na mocy zobowiązali się do sprzedaży Nieruchomości (wraz ze znajdującymi się na niej Budynkami). Umowa Przedwstępna była następnie aneksowana w dniu (...) kwietnia 2025 r. Ostatecznie na podstawie Umowy Przedwstępnej wraz z aneksami Sprzedający zobowiązali się sprzedać Nieruchomość w terminie do (...) czerwca 2026 r. po spełnieniu się m.in. poniższych warunków:
a)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego zgody jego wspólników na nabycie Nieruchomości,
b)przeprowadzeniu przez Poprzedniego Kupującego procesu analizy stanu prawnego Nieruchomości i uznaniu przez Poprzedniego Kupującego, według jego oceny, wyników tej analizy za satysfakcjonujące;
c)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego – na jego koszt i jego staraniem – ustaleń, z których wynikałoby, iż warunki glebowo-środowiskowe Nieruchomości umożliwiają realizację Inwestycji;
d)potwierdzeniu przez Kupującego – na jego koszt i jego staraniem, że warunki techniczne (zaopatrzenie w media: wodę, energię elektryczną i gaz oraz odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych) umożliwiają realizację Inwestycji na Nieruchomości;
e)potwierdzeniu, że Nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej;
f)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego ostatecznej decyzji potwierdzającej, iż Nieruchomość została wyłączona z produkcji rolniczej albo zaświadczenia potwierdzającego, że może ona zostać wyłączona z produkcji rolniczej bez konieczności wydawania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie;
g)uzyskaniu przez Poprzedniego Kupującego ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, dotyczącej Nieruchomości zezwalającej na realizację między innymi na nim Inwestycji;
h)objęcia Nieruchomości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z przeznaczeniem m. in. pod składy, magazyny, lekką produkcję.
Ponadto na podstawie Umowy Przedwstępnej Sprzedający ustanowili pełnomocnikiem wskazaną przez Poprzedniego Kupującego osobę fizyczną i upoważnili pełnomocnika do:
1.uzyskania warunków technicznych przyłączenia Nieruchomości do infrastruktury technicznej, w szczególności przyłączenia do sieci energetycznej, gazowej, teleinformatycznej, wodociągowej, ciepłowniczej, kanalizacji deszczowej i sanitarnej lub innej infrastruktury technicznej umożliwiającej odprowadzanie wód opadowych, oraz włączenia do dróg,
2.uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej, zmiany klasyfikacji gruntów oraz uzyskania decyzji dotyczącej gospodarowania masami ziemi podlegającymi ochronie,
3.uzyskania decyzji o wycince drzew i krzewów oraz uzyskania decyzji o nasadzeniach zastępczych,
4.uzyskania decyzji na lokalizację zjazdu z Nieruchomości oraz zgody wydanej przez zarządcę drogi na włączanie się do ruchu aut obsługujących zamierzoną przez Poprzedniego Kupującego inwestycję,
5.uzyskania, wyłącznie w celu zawarcia umowy sprzedaży, we właściwych dla Sprzedającego oraz ze względu na miejsce położenia Nieruchomości urzędach gminy, urzędach skarbowych, oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub oddziale Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaświadczeń, wydanych również w trybie art. 306g lub 306e powołanej wyżej ustawy – Ordynacja podatkowa, potwierdzających, że Sprzedający nie zalega z należnymi podatkami i innymi świadczeniami publicznoprawnymi,
6.zawarcia w imieniu Sprzedających umów przyłączenia do sieci oraz umów drogowych określających warunki włączenia do dróg,
7.uzyskania decyzji: pozwolenia wodnoprawnego oraz decyzji zezwalającej na prowadzenie badań archeologicznych.
Na podstawie Umowy Sprzedaży Sprzedający wyrazili zgodę na przeniesienie (na podstawie jednej lub kilku czynności prawnych) wszelkich praw i obowiązków wynikających z Umowy Przedwstępnej na rzecz spółki lub dowolnej osoby fizycznej mającej siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i przejęcie przez cesjonariusza praw i obowiązków wynikających z Umowy Przedwstępnej.
Poza udzieleniem wspomnianego pełnomocnictwa Sprzedający nie podejmowali żadnych czynności związanych z przygotowaniem Nieruchomości do Transakcji. Całe zaangażowanie Sprzedających sprowadza się do udzielenia pełnomocnictwa Poprzedniemu Kupującemu oraz udzieleniu prawa do dysponowania Nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu z art. 3 ust. 11 prawa budowlanego.
Sprzedający w Umowie Przedwstępnej wyrazili nieodwołalną zgodę na przeniesienia na Poprzedniego Kupującego lub podmiot przez niego wskazany wszelkich decyzji, uzgodnień, zgód, warunków technicznych, warunków przyłączeniowych i innych aktów uzyskanych w związku z zamierzoną na Nieruchomości Inwestycją.
Poprzedni Kupujący podjął szereg działań w celu przygotowania Nieruchomości do Inwestycji, w szczególności uzyskał pozwolenie na budowę i zmienił przeznaczenie Nieruchomości z działki rolnej na działkę budowlaną na której możliwa jest realizacja Inwestycji.
W wyniku działań podjętych przez Poprzedniego Kupujący wszystkie warunki określone w Umowie Przedwstępnej warunkujące zawarcie umowy przyrzeczonej zostały spełnione.
Poprzedni Kupujący po starannym przygotowaniu Nieruchomości do realizacji na niej Inwestycji poszukiwał podmiotu, który chciałby odkupić gotowy projekt deweloperski i zrealizować na Nieruchomości Inwestycję.
Poprzedni Kupujący zawarł w dniu (...) listopada 2025 r. z Kupującym umowę przeniesienia praw i obowiązków, na podstawie której za wynagrodzeniem płatnym przez Kupującego na rzecz Poprzedniego Kupującego, Kupujący wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki Poprzedniego Kupującego z Umowy Przedwstępnej. W związku z czym Kupujący stał się stroną Umowy Przedwstępnej i mógł na jej podstawie kupić Nieruchomość.
W tak przedstawionym opisie sprawy wątpliwości Zainteresowanych dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia, czy Sprzedający w ramach opisanej we wniosku Transakcji działali w charakterze podatników VAT, a w konsekwencji czy dostawa Nieruchomości w ramach opisanej we wniosku Transakcji podlegała pod przepisy ustawy o VAT i jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług jako dostawa niezabudowanych terenów budowlanych, a Sprzedający byli zobowiązani do rejestracji jako podatnicy VAT czynni oraz do udokumentowania dostawy Nieruchomości fakturą (fakturami).
Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić, czy z tytułu planowanej transakcji sprzedaży, Sprzedający są podatnikami podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy i czy czynność dostawy jest opodatkowana tym podatkiem.
Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa towarów (np. gruntów) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o VAT. Należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do opisanej czynności sprzedaży zabudowanej działki nr x Sprzedający spełniali przesłanki do uznania każdego z Nich za podatnika podatku od towarów i usług. Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że doszło do udzielenia przez Sprzedających pełnomocnictw do reprezentowania w toku postępowań administracyjnych przed organami administracji, dotyczących przygotowania Nieruchomości do Inwestycji, które zostały już opisane wcześniej. Czynności te nastąpiły w sensie chronologicznym, jeszcze przed zawarciem definitywnej umowy sprzedaży. Jednakże, udzielenie pełnomocnictw Poprzedniemu Kupującemu (który przeniósł prawa i obowiązki z Umowy przedwstępnej na Kupującego) lub wskazanym przez niego osobom, umożliwiające podjęcie czynności mających na celu dostosowanie gruntu do potrzeb Kupującego związanych z realizacją Inwestycji (pozwolenia, przyłącza itp.) nie jest staraniem Sprzedających, którzy przykładowo starają się grunt uzbroić czy uzyskać określone pozwolenia, aby przedmiot sprzedaży uczynić bardziej atrakcyjnym dla potencjalnych nabywców.
Skutki prawne czynności wykonanych przez Poprzedniego Kupującego w sensie prawnym dotyczą wprawdzie właścicieli gruntu (uzyskanie decyzji, pozwoleń itd.). Jednak starania Poprzedniego Kupującego nie były staraniami Sprzedających jako właścicieli podejmowanymi w celu pozyskania kupującego, aby oferowany grunt uczynić atrakcyjniejszym dla potencjalnego nabywcy, czy podnieść jego cenę.
Podkreślić należy, że podjęte przez Poprzedniego Kupującego działania nie prowadziły do podwyższenia atrakcyjności Nieruchomości lecz Poprzedni Kupujący wykonał te czynności we własnym interesie, dla zrealizowania własnych potrzeb, w celu przystosowania działki do warunków określonych w umowach przedwstępnych.
Mając powyższe na uwadze, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, samo udzielenie przez Sprzedających Poprzedniemu Kupującemu (który przeniósł prawa i obowiązki z Umowy przedwstępnej na Kupującego) lub wskazanym przez niego osobom pełnomocnictw do wykonania określonych czynności w celu dostosowania gruntu do jego potrzeb nie powoduje, że Sprzedający powinni zostać z tego powodu uznani za podatników prowadzących działalność gospodarczą.
Dokonując rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem zapytania, w pierwszej kolejności należy odnieść się do sytuacji Sprzedającego 2.
Analiza sprawy w kontekście powołanych przepisów oraz wyroków TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10 i C-181/10 prowadzi do wniosku, że w przypadku dostawy zabudowanejdziałki nr x w przedmiotowej sprawie nie wystąpią przesłanki pozwalające na uznanie Sprzedającego 2 za podatnika tego podatku. Jak wskazane zostało w opisie sprawy, głównym źródłem utrzymania Sprzedającego 2 jest umowa o pracę, Sprzedający 2 nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wykorzystywał działki nr x do działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia. Sprzedający nie prowadzili żadnych działań marketingowych zmierzających do sprzedaży Nieruchomości, jak również nie zamieszczał kiedykolwiek żadnych ogłoszeń o sprzedaży Nieruchomości. Sprzedający nie ogłaszali nigdzie zamiaru sprzedaży działki. Głównym powodem sprzedaży działki przez Sprzedających było otrzymanie atrakcyjnej finansowo oferty zakupu nieruchomości. Poza tym Sprzedający przeznaczą środki ze sprzedaży działki na podniesienie standardu życiowego. Sprzedający nie sprzedawali wcześniej żadnych innych nieruchomości. Żaden ze Sprzedających nie zamierza w przyszłości nabywać innych nieruchomości w celu ich sprzedaży.
W związku z powyższymi okolicznościami stwierdzić należy, że w odniesieniu do sprzedaży przez Sprzedającego 2 zabudowanej działki nr x nie wystąpił ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż tej działki pozostającej we wspólności majątkowej małżeńskiej dokonana przez Sprzedającego 2, wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Sprzedający 2 nie podjął takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, że aktywność Sprzedającego 2 w pełni mieści się w granicach zarządu majątkiem prywatnym, a stanowisko to pozostaje w zgodzie z przywołanym wyrokiem TSUE C-180/10, C-181/10.
Dokonując sprzedaży zabudowanej działki nr x, będącej we współwłasności majątkowej małżeńskiej, Sprzedający 2 korzystał z przysługującego prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Sprzedającego 2 cech podatnika podatku VAT, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie sprzedaży zabudowanej działki nr x , a dostawę – cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W związku z tym, dokonując sprzedaży zabudowanej działki nr x Sprzedający 2 korzystał z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
Niniejsze rozstrzygnięcie jest spójne z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 6.11.2024 r. sygn. akt I FSK 1014/21, z 24.10.2024 r. sygn. akt I FSK 265/21, z 11.10.2024 r. sygn. akt I FSK 364/21, z 21.10.2024 r. sygn. akt I FSK 347/21, z 23.07.2024 r. sygn. akt I FSK 1677/20, z 10.09.2024 r. sygn. akt I FSK 1675/20).
Następnie należy odnieść się do sytuacji Sprzedającego 1.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Nieruchomość stanowiła własność Sprzedających na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Nieruchomość jest i w momencie dokonania Transakcji była zabudowana. Budynki były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od (...) czerwca 2007 r. do (...) kwietnia 2008 r. Sprzedający 1 był zarejestrowany w centralnej ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca prowadzący działalność pod nazwą E . Prowadzona przez Sprzedającego 1 działalność gospodarcza objęta była kodem 01.12.B – uprawa grzybów, kwiatów i ozdobnych roślin ogrodniczych; szkółkarstwo roślin sadowniczych i ozdobnych. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej Sprzedający 1 był zarejestrowany w tym okresie jako podatnik VAT czynny. Budynki były zatem wykorzystywane przez Sprzedającego 1 do prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT polegającej na produkcji szkółkarskiej roślin, która to działalność była opodatkowana VAT.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, dostawa towarów (w tym nieruchomości) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar z jakim została zrealizowana i okoliczności w jakich ją wykonano.
Analiza opisu sprawy przedstawionego we wniosku oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy pozwala stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności, które łącznie wskazują, że sprzedaż przez Sprzedającego 1 Nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr x stanowiła działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Sprzedający 1 tytułu tej transakcji jest podatnikiem podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy.
W analizowanej sprawie, objęta sprzedażą zabudowana działka nr x , była wykorzystywana przez Sprzedającego 1 na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z tytułu której Sprzedający 1 był zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Jak wynika z opisu sprawy, Budynki znajdujące się na działce nr x były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej Sprzedającego 1 w okresie od (...) czerwca 2007 r. do (...) kwietnia 2008 r., w związku z prowadzeniem której, Sprzedający 1 był zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że przedmiotowa Nieruchomość nie była wykorzystywana przez Sprzedającego 1 wyłącznie w celach prywatnych (osobistych).
Wykorzystanie przedmiotowej Nieruchomości na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej dowodzi, że zostały wykonane czynności, które świadczą o tym, że sprzedaż tej działki zabudowanej nie może stanowić czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Zatem sprzedaż przez Sprzedającego 1 Nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr x , stanowiła dostawę dokonywaną przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, a więc przez podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu. W tej sytuacji nie można uznać, że dostawa ww. Nieruchomości była przejawem realizacji prawa do rozporządzania składnikami związanymi z prywatnym majątkiem Sprzedającego 1.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Zatem, nie każda czynność, która wywołuje skutki na gruncie prawa cywilnego, będzie takie skutki wywoływała na gruncie prawa podatkowego.
W rozpatrywanej sprawie, pomimo że przedmiotowa działka stanowiła majątek wspólny małżonków, to jednak nieruchomość ta była wykorzystywana wyłącznie przez Sprzedającego 1 do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Czyli Sprzedający 1 prowadząc działalność gospodarczą w oparciu o składniki majątku wspólnego miał nad tym majątkiem kontrolę ekonomiczną.
Jak wskazano powyżej, małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.
Mając na uwadze powyższe oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie z tytułu sprzedaży Nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr x będącą we wspólności majątkowej małżeńskiej, wyłącznie Sprzedający 1 jest stroną dokonującą czynności podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem i występuje w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Skoro bowiem Nieruchomość (zabudowaną działkę nr x ) – będącą przedmiotem planowanej sprzedaży – Sprzedający 1 wykorzystywał do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy, to był on w sensie ekonomicznym właścicielem tej nieruchomości i to Sprzedający 1 dokonał w efekcie dostawy nieruchomości – przeniesienia prawa do rozporządzania zabudowaną działką nr x jak właściciel.
We własnym stanowisku powołali się Państwo na art. 6 pkt 1 ustawy.
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Przepisy art. 6 wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
Przy czym należy zaznaczyć, że użyte w cyt. przepisie sformułowanie „transakcje zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma on zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Dlatego też, dla potrzeb przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy posłużyć się definicją sformułowaną w art. 551 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Natomiast definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 2 pkt 27e ustawy, pod którym to pojęciem rozumie się:
Organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
W analizowanej sprawie przedmiotem sprzedaży była działka nr x zabudowana trzema budynkami.
Zestawiając przedstawiony we wniosku opis sprawy z przywołanymi przepisami prawa i analizując go w kontekście wskazanych we wniosku faktów, należy uznać, że dostawa Nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr x nie stanowiła zbycia ani przedsiębiorstwa, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie doszło do spełnienia wszystkich przedstawionych powyżej przesłanek.
W konsekwencji, sprzedaż Nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr x nie stanowiła transakcji wyłączonej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Podsumowując, sprzedaż przez Sprzedającego 1 działki nr x była dostawą dokonywaną przez podatnika podatku od towarów i usług, zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy i stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 7 ust. 1 ustawy, niepodlegającą wyłączeniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
W konsekwencji, sprzedaż Nieruchomości w całości podlegała po stronie Sprzedającego 1 opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Należy zauważyć, że czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a)dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;
b)pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a)wybudowaniu lub
b)ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z przepisu tego wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.
W przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a)w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b)dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki, aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do stwierdzenia, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części może korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
-towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
-przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Bowiem stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Jak wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, aby ocenić, czy dostawa przez Sprzedającego 1 Nieruchomości – zabudowanej działki nr x korzystała ze zwolnienia od podatku, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy względem budynków posadowionych na ww. działce, nastąpiło pierwsze zasiedlenie.
Jak wynika z opisu sprawy, budynki zostały postawione na Nieruchomości po jej zakupie przez Sprzedających. Budynki zostały wybudowane przez Sprzedających w 2006 r. Od (...) czerwca 2007 r. budynki były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT polegającej na produkcji (...). Od ich wybudowania Budynki nie były modernizowane, ani ulepszane, w szczególności Sprzedający nie ponosili wydatków na ich ulepszenie które byłyby wyższe niż 30% wartości początkowej tych Budynków. Sprzedający dokonali 26 listopada 2025 r. odpłatnej dostawy Nieruchomości wraz z Budynkami na rzecz Kupującego.
W konsekwencji, spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Zatem sprzedaż budynków znajdujących się na działce nr x , korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W tej sytuacji – uwzględniając zapis art. 29a ust. 8 ustawy – dostawa gruntu, na którym znajdują się ww. budynki, tj. działki nr x, również korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.
W związku z zastosowaniem do dostawy ww. budynków posadowionych na działce nr x zwolnienia od podatku od towarów i usług wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, bezzasadne jest badanie możliwości zastosowania dla tej dostawy zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a i art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż zwolnienia te mają zastosowanie do dostawy budynków, budowli lub ich części nieobjętej zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej możliwości rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, dla dostawy ww. Nieruchomości, należy zwrócić uwagę, że zwolnienie uregulowane w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy ma charakter zwolnienia fakultatywnego, gdyż w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2 musi również zawierać:
1)imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2)planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części – w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3)adres budynku, budowli lub ich części.
Zatem ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych, przy spełnieniu warunków z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy. Przy czym podkreślić należy, że prawo to zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Zatem, Stronom transakcji (Sprzedającemu 1 i Kupującemu), przysługiwało prawo do rezygnacji z ww. zwolnienia i wyboru opodatkowania ww. dostawy według właściwej stawki na mocy art. 43 ust. 10 ustawy, o ile w momencie dostawy Sprzedający 1 i Kupujący byli zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT oraz złożyli zgodne oświadczenie, spełniające warunki wynikające z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy.
W analizowanej sprawie, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, sprzedaż zabudowanej działki nr x jest opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, w związku z czym Sprzedający 1 jest zobowiązany do rozliczenia w całości podatku VAT należnego z tytułu transakcji sprzedaży Nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr x .
Jak wyjaśniono powyżej, skoro Nieruchomość (zabudowana działka nr x ) – będąca przedmiotem sprzedaży – była wykorzystywana wyłącznie przez Sprzedającego 1 do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy, to był On w sensie ekonomicznym właścicielem tej Nieruchomości i to Sprzedający 1 dokonał w efekcie dostawy Nieruchomości – przeniesienia prawa do rozporządzania zabudowaną działką nr x jak właściciel.
Tym samym to wyłącznie Sprzedający 1 ma obowiązek rozliczenia podatku VAT należnego z tytułu transakcji sprzedaży Nieruchomości.
Przechodząc z kolei do kwestii ustalenia czy Sprzedający byli zobowiązani do rejestracji jako podatnicy VAT czynni wskazać należy, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy:
Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
Odnosząc się natomiast do obowiązku udokumentowania dostawy Nieruchomości fakturą, należy wskazać, że zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą: sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Z ww. przepisów wynika zatem, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz innego podatnika jest zobowiązany do wystawienia faktury.
Jak wyżej wskazano, w odniesieniu do sprzedaży Nieruchomości Sprzedający 2 nie wystąpił w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
W związku z powyższym, biorąc pod uwagę wykładnię art. 96 ust. 1 ustawy oraz przedstawiony opis sprawy – Sprzedający 2 nie miał obowiązku złożenia zgłoszenia rejestrowego VAT-R i rejestracji do celów podatku VAT jako podatnik VAT czynny w związku ze sprzedażą Nieruchomości. Obowiązek ten spoczywał wyłącznie na Sprzedającym 1, będącym współwłaścicielem nieruchomości na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.
Tym samym dostawa Nieruchomości w ramach opisanej we wniosku Transakcji powinna być udokumentowana fakturą, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, w całości wyłącznie przez Sprzedającego 1.
Wobec powyższego, Państwa stanowisko w podatku od towarów i usług w odniesieniu do pytań oznaczonych nr 1 i nr 2, jest nieprawidłowe.
Odnosząc się z kolei do Państwa wątpliwości dotyczącej prawa do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego z tytułu Transakcji i zwrotu ewentualnej nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym na rachunek bankowy Kupującego, należy wskazać, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
W myśl art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Według art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Jak stanowi art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2-6 ustawy.
Wyjaśnić należy, że przepisy art. 87 ustawy o VAT regulują sposób dokonania przez podatnika rozliczenia w sytuacji, gdy w danym okresie rozliczeniowym deklaruje on nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Przepisy te umożliwiają otrzymanie przez podatnika rzeczywistego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Warunkiem, który musi spełnić podatnik, by domagać się zwrotu, jest powstanie w okresie rozliczeniowym różnicy pomiędzy kwotą podatku naliczonego a kwotą podatku należnego. Powyższe wynika z generalnej zasady określonej w przywołanym powyżej art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Podkreślić również należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższymi przepisami, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.
We wniosku wskazali Państwo, że Kupujący był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny na moment Transakcji oraz pozostanie zarejestrowany jako podatnik VAT czynny również po zawarciu Transakcji. Kupujący po nabyciu Nieruchomości zrealizuje na niej Inwestycję i będzie wykorzystywał Nieruchomość do wykonywania działalności opodatkowanej VAT.
Jednocześnie, jak rozstrzygnięto w niniejszej interpretacji, planowana Transakcja nie stanowiła transakcji zbycia przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa i nie podlegała wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy. Ponadto, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, sprzedaż zabudowanej działki nr x jest opodatkowana właściwą stawką podatku VAT.
W konsekwencji, po dokonaniu planowanej Transakcji oraz otrzymaniu prawidłowo wystawionej faktury przez Sprzedającego 1, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT dla dostawy ww. budynku i budowli korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, Kupującemu przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z z tytułu Transakcji. Podkreślić należy, że prawo to przysługuje pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.
Jednocześnie w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 87 ust. 1 ustawy, Kupujący ma również prawo ubiegać się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznano za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. W tym miejscu organ interpretacyjny zastrzega jednak, że gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji wskazać należy, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych oraz konkretnych stanów prawnych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 109/15.
Ponadto, zgodnie z art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że wydane interpretacje indywidualne, każdorazowo podlegają analizie i weryfikacji, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zmienić interpretację indywidualną z urzędu.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.


