Interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-2.4012.29.2026.3.SKJ
Działania podejmowane w ramach konsorcjum nie stanowią świadczenia usług opodatkowanego VAT między konsorcjantami; kwoty przekazywane między nimi w wyniku podziału zysków nie podlegają dokumentowaniu fakturą, gdyż są rozliczeniem wewnętrznym.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 9 marca 2026 r. (data wpływu 9 marca 2026 r.) oraz pismem z 14 kwietnia 2026 r. (data wpływu 14 kwietnia 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest zarejestrowany w CEIDG. Nie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie swojego przedsiębiorstwa 74.90.Z Pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana oraz PKD związane z oprogramowaniem.
Wnioskodawca otrzymał propozycję pozostania nowym uczestnikiem umowy konsorcjum. Konsorcjum ma składać się z dwóch przedsiębiorców i osoby prawnej w postaci Fundacji zwykłej. Wnioskodawca podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej od całości swoich przychodów (polska rezydencja podatkowa).
Wnioskodawca wraz z Fundacją w ramach umowy konsorcjum mają prowadzić i organizować rozgrywki piłkarskie dla dzieci. Fundacja jest organizatorem wskazanego projektu. Wnioskodawca zostanie uczestnikiem konsorcjum zwanym w ramach, którego działa jako „Partner”, „Członek konsorcjum”. Przedmiotem umowy konsorcjum jest określenie zasad współpracy pomiędzy stronami w zakresie organizacji ww. rozgrywek piłkarskich, wzajemnych praw i obowiązków oraz warunków i form rozliczeń.
Członkowie Konsorcjum wspólnie działają w celach propagowania sportu wśród dzieci i młodzieży. W ramach umowy Konsorcjanci zobowiązują się do aktywnej współpracy w działaniach Konsorcjum mających na celu zapewnienie realizacji przedsięwzięcia, poprzez udział w tworzeniu projektu zgodnie z podziałem zadań, o których mowa w niniejszej Umowie, stosowania przyjętego systemu przepływu informacji, o którym mowa w § 7 Umowy, niezwłocznego informowania się wzajemnie o przeszkodach w realizacji poszczególnych zadań, w tym o ryzyku zaprzestania realizacji zadań; umożliwienia uprawnionym podmiotom przeprowadzenia czynności kontrolnych i audytowych w zakresie związanym z Konsorcjum, w tym dostępu do miejsc realizacji poszczególnych zadań Konsorcjum, zapewnienia prawidłowości operacji finansowych, prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej na potrzeby realizowanego projektu w układzie rodzajowym z podziałem analitycznym, umożliwiającej identyfikację środków i kosztów, dołożenia należytej staranności dla osiągnięcia zamierzonego celu Konsorcjum, w tym do zgodnego współdziałania oraz wzajemnej konsultacji podejmowanych przez siebie działań, w ramach zadań wyznaczonych dla poszczególnych Konsorcjantów, stosowania najlepszych standardów przy realizacji celu Konsorcjum wydatkowaniu środków na niego przeznaczonych, nienarażania na szkody pozostałych Konsorcjantów.
W ramach umowy Wnioskodawca zobowiązuje się do udostępnienia oprogramowania użytkowego niezbędnego do zarządzania ligą sportową, wspierającego organizację, koordynację oraz monitorowanie rozgrywek sportowych stworzonego na miarę indywidualnych potrzeb niniejszego konsorcjum.
W ramach opisywanego przedsięwzięcia Członkowie Konsorcjum będą organizować na rzecz odbiorców końcowych ligę piłkarską.
Lider Konsorcjum, tj. Fundacja zobowiązuje się do organizacji rozgrywek piłkarskich według wspólnie opracowanych założeń, pozyskiwanie koordynatorów rozgrywek, pozyskiwanie boisk oraz podejmowanie szeroko pojętych działań marketingowych. Drugi Członek konsorcjum będzie podejmował działania mające na celu szkolenia koordynatorów, jak również będzie zajmował się administracją rozgrywek, w tym do prowadzenie dokumentacji związanej z projektem, zatrudniania osób niezbędnych do realizacji zadania, przedstawienia raportu Partnerowi w ciągu 14 dni od zakończenia każdej edycji rozgrywek uwzględniającego przychód z wpisowego pobrany od każdej drużyny.
Na potrzeby wykonywania umowy ramowej i umów szczegółowych Lider Konsorcjum zostaje upoważniony do wystawiania faktur, przyjmowania płatności od odbiorców końcowych oraz do przyjmowania poleceń, zawiadomień i oświadczeń na rzecz i w imieniu wszystkich Członków Konsorcjum.
Zgodnie z umową konsorcjum, Lider Konsorcjum zobowiązuje się do bieżącego zarządzania działaniami podejmowanymi wspólnie przez wszystkich Członków Konsorcjum w tym do składania w imieniu Konsorcjantów oświadczeń woli, w tym zadawania pytań, składania wyjaśnień dotyczących Konsorcjum, reprezentowania Konsorcjantów w kontaktach z podmiotami i instytucjami zewnętrznymi, podpisywania w imieniu Konsorcjantów wszelkich umów oraz składania oświadczeń woli w imieniu Konsorcjantów pod warunkiem ich związku z Konsorcjum, po każdorazowym wcześniejszym uzyskaniu od nich pisemnej akceptacji.
Zgodnie z założeniami wynagrodzenie otrzymane od Zamawiającego będzie dzielone pomiędzy Członków Konsorcjum wg zasad, że Wnioskodawcy (Członek Konsorcjum) przysługuje wynagrodzenie stanowiące 40% brutto dochodu rozliczone w raporcie po realizacji każdorazowej edycji ligi piłkarskiej dla dzieci.
Mając powyższe na uwadze, uczestnicy konsorcjum powzięli wątpliwość, czy w zakresie rozliczeń pomiędzy Liderem konsorcjum z Członkami Konsorcjum będą się rozliczać w sposób zgodny z przepisami prawa podatkowego, czego przejawem są poniżej postawione pytania.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Odpowiedzi na pytania organu.
1) Jakie konkretnie czynności wykonywać będzie Pani jako Partner konsorcjum? Czy poza udostępnieniem oprogramowania będzie Pani wykonywać inne czynności?
Wnioskodawca jako Partner Konsorcjum będzie wykonywał wyłącznie czynności związane z realizacją wspólnego przedsięwzięcia polegającego na organizacji ligi piłkarskiej dla dzieci.
Zakres czynności Wnioskodawcy obejmuje:
- udostępnienie autorskiego oprogramowania użytkowego służącego do zarządzania ligą sportową,
- zapewnienie funkcjonalności systemu umożliwiającego rejestrację drużyn, obsługę harmonogramu, ewidencję wyników oraz raportowanie,
- bieżące utrzymanie i nadzór nad prawidłowym działaniem systemu,
- współpracę organizacyjną z pozostałymi członkami konsorcjum w zakresie realizacji projektu.
Wnioskodawca nie będzie świadczył odrębnych usług na rzecz Lidera ani innych Członków Konsorcjum. Wszystkie czynności wykonywane będą w ramach wspólnego przedsięwzięcia i będą ukierunkowane na realizację celu konsorcjum wobec odbiorców końcowych.
2) Na czyją rzecz wykonywane będą czynności? Na czyją rzecz udostępniane będzie oprogramowanie?
Czynności Wnioskodawcy wykonywane będą w ramach wspólnego przedsięwzięcia na rzecz odbiorców końcowych - uczestników ligi piłkarskiej (dzieci, drużyn, klubów).
Oprogramowanie nie będzie udostępniane Liderowi jako odrębnemu usługobiorcy. Będzie ono wykorzystywane jako element wspólnego projektu realizowanego przez wszystkich członków konsorcjum.
Lider działa jako reprezentant Konsorcjum, a nie jako odrębny beneficjent świadczenia Wnioskodawcy.
3) Czy Wnioskodawca będzie otrzymywał zapłatę/wynagrodzenie?
Wnioskodawca nie będzie otrzymywał wynagrodzenia od Lidera za świadczenie usług. Otrzymywane środki będą stanowiły udział w dochodzie zrealizowanym przez Konsorcjum w związku z wykonaniem wspólnego przedsięwzięcia.
Zgodnie z umową:
· przychód z wpisowego pobranego od drużyn trafia do Lidera działającego w imieniu Konsorcjum,
· po rozliczeniu kosztów powstaje dochód,
· Wnioskodawcy przysługuje 40% brutto dochodu.
Wypłacane kwoty mają charakter rozliczenia udziału w wyniku finansowym przedsięwzięcia, a nie zapłaty za usługę świadczoną na rzecz Lidera.
Brak uzyskania przychodu od odbiorców końcowych oznacza brak rozliczenia między konsorcjantami.
4) Odpowiedzialność za niewykonanie/nienależyte wykonanie świadczeń.
Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie zadań przypisanych mu w umowie konsorcjum, w szczególności w zakresie zapewnienia funkcjonowania oprogramowania. Odpowiedzialność ta ma charakter:
· kontraktowy wobec pozostałych członków Konsorcjum,
· wynikający z zasad ogólnych Kodeksu cywilnego.
Jednocześnie Konsorcjanci wspólnie ponoszą odpowiedzialność wobec odbiorców końcowych za realizację projektu.
Odpowiedzialność ta nie ma charakteru typowego dla relacji usługodawca-usługobiorca między członkami konsorcjum.
Ponadto jeśli projekt się nie odbędzie albo odbędzie nie przynosząc żadnych zysków każdy z Członków Konsorcjum ponosi odpowiedzialności we własnym zakresie do wysokości ich poniesienia.
5) Zasady ponoszenia wydatków.
Każdy z Członków Konsorcjum ponosi koszty przypisane do zakresu swoich zadań we własnym zakresie. Lider:
· koszty organizacyjne,
· marketing,
· wynajem obiektów sportowych,
· koordynacja projektu,
· zatrudnienie personelu,
Drugi Członek:
· koszty administracyjne,
· dokumentacja,
· szkolenia koordynatorów.
Trzeci Członek (Wnioskodawca):
· koszty wytworzenia, utrzymania i obsługi oprogramowania.
Koszty wspólne pokrywane są z przychodu Konsorcjum przed podziałem dochodu.
6) Jakiego rodzaju wydatki ponosi Wnioskodawca?
Wnioskodawca finansuje w szczególności:
· utrzymanie infrastruktury IT,
· rozwój i modyfikację systemu,
· wsparcie techniczne,
·ewentualne koszty serwerowe i licencyjne.
Nie finansuje kosztów marketingowych ani organizacyjnych - te ponosi Lider lub Drugi Członek.
7) Zasady podziału zysku.
Mechanizm:
1.Lider pobiera wpisowe od drużyn.
2.Od przychodu odejmowane są koszty realizacji projektu.
3.Powstaje dochód.
4.Dochód dzielony jest według ustalonej proporcji:
· 40% dla Wnioskodawcy,
· 60% dla pozostałych członków (zgodnie z ich ustaleniami).
Podział następuje po każdej edycji ligi, na podstawie raportu finansowego. Nie jest to wynagrodzenie za usługę, lecz partycypacja w wyniku wspólnego przedsięwzięcia.
8) Co oznaczają „kwoty należne za czynności realizowane w ramach konsorcjum”?
Pojęcie to oznacza część dochodu z przedsięwzięcia przypadającą danemu członkowi zgodnie z umową.
Z jakiego tytułu będą wypłacane?
Z tytułu udziału w wyniku finansowym wspólnego przedsięwzięcia.
Czy stanowią wynagrodzenie? Nie stanowią Wynagrodzenia. Kwoty te:
· nie stanowią zapłaty za usługę wykonaną na rzecz Lidera,
· nie mają charakteru ekwiwalentnego,
· nie wynikają z relacji usługodawca-usługobiorca,
· są uzależnione od osiągnięcia przychodu przez Konsorcjum.
9) Czy Lider (Fundacja) jest czynnym podatnikiem VAT?
Lider (fundacja) nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Jednocześnie należy podkreślić, że status VAT Lidera nie wpływa na charakter rozliczeń wewnętrznych, ponieważ:
· rozliczenia między konsorcjantami nie stanowią dostawy towarów ani świadczenia usług,
· brak jest bezpośredniego związku świadczenie-wynagrodzenie,
· środki stanowią podział dochodu, a nie zapłatę za usługę.
1) Wnioskodawczyni korzysta ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT.
2) Lider (fundacja) nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT.
Pytania ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
1. Czy realizacja umowy konsorcjum pomiędzy Liderem Konsorcjum a Wnioskodawczynią (członkiem/partnerem Konsorcjum), w sposób wskazany w opisie stanu faktycznego, będzie się wiązać z wykonywaniem usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (VAT)?
2. Czy przekazanie Wnioskodawczyni przez Lidera Konsorcjum kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum nie będzie podlegało dokumentowaniu fakturą, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową przez Wnioskodawczynię?
Pani stanowisko w sprawie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
Ad. 1
Realizacja umowy konsorcjum między Liderem Konsorcjum a Wnioskodawcą, w sposób wskazany w opisie stanu faktycznego, nie będzie się wiązać z wykonywaniem usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (VAT), a w związku z tym nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, nawet przy założeniu że kwota uzyskana na koniec przedsięwzięcia przypadająca na rzecz Wnioskodawczyni mogłaby wynieść więcej niż 240 tys. zł.
Ad 2.
Przekazanie Wnioskodawczyni przez Lidera Konsorcjum kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum nie będzie podlegało dokumentowaniu fakturą przez Wnioskodawczynię, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.
Ad 1. Brak opodatkowania podatkiem VAT usług między Liderem Konsorcjum, a Wnioskodawcą w związku z realizacją umowy konsorcjum.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej, zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
W przypadku, który został przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego bez wątpienia żadne ze zdarzeń podlegających opodatkowaniu VAT, tj. odpłatna dostawa towarów, eksport towarów, import towarów na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów oraz w szczególności odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju - nie występuje. Do takiego wniosku prowadzi analiza przedstawiona poniżej.
Umowa konsorcjum jest umową nienazwaną, tj. nie jest uregulowana w przepisach prawa. Niemniej, w praktyce umowę tego rodzaju utożsamia się z porozumieniem ustalającym zasady współdziałania kilku podmiotów na gruncie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Jednocześnie, specyfiką umowy konsorcjum jest cel jaki realizuje, a którym jest osiągnięcie wspólnego rezultatu poprzez realizację przez członków konsorcjum określonych zadań (świadczeń) na rzecz podmiotu trzeciego. W ramach działań podejmowanych przez członków konsorcjum nie chodzi przy tym o wykonanie świadczenia na rzecz jednego, kilku lub wszystkich członków tego konsorcjum, a właśnie o wykonanie świadczeń na rzecz podmiotu trzeciego. W ramach opisanego stanu faktycznego, umowa konsorcjum jest traktowana przez Zainteresowanych jako umowa wspólnego przedsięwzięcia, polegająca na wspólnym ponoszeniu ryzyka i odpowiedzialności wobec Zamawiającego.
Należy wskazać, że wspólne ponoszenie ryzyka i odpowiedzialności wobec Zamawiającego przejawia się w szczególności poprzez zobowiązanie się Członków Konsorcjum do udostępnienia posiadanych zasobów materialnych i niematerialnych, a także ponoszenie we własnym zakresie kosztów związanych z realizacją przedsięwzięcia, oferty na umowę ramową i ofert na umowy szczegółowe. W związku z realizacją umowy ramowej i umów szczegółowych wynagrodzenie otrzymane od odbiorców końcowych zostanie podzielone na koszty związane z przedsięwzięciem, a następnie nadwyżka zostanie podzielona pomiędzy Członków Konsorcjum w oparciu o zaangażowanie podmiotów w realizację zamówienia. Każdy z członków konsorcjum ponosi odpowiedzialność za swoje działania.
Na gruncie polskich regulacji w zakresie podatku VAT nie ma przepisów odnoszących się bezpośrednio do umów konsorcjum.
Podsumowując, konsorcjum nie stanowi odrębnego podmiotu prawa oraz nie jest podatnikiem na gruncie przepisów ustawy o VAT, a w związku z tym, w stosunku do Członków Konsorcjum, należy stosować ogólne zasady opodatkowania VAT przewidziane we wspomnianym wcześniej art. 5 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, podatnikiem VAT jest każdy z osobna Członek Konsorcjum.
W opinii Wnioskodawcy, czynności wykonywane w ramach realizacji umowy konsorcjum nie stanowią świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, ponieważ czynności te, realizowane, czy to przez Lidera Konsorcjum, czy też Wnioskodawcę jako Członka Konsorcjum nie są ukierunkowane na realizację świadczenia na rzecz innego Członka Konsorcjum. Beneficjentem tych działań jest bowiem Odbiorca końcowy. W konsekwencji, Członkowie Konsorcjum nie korzystają z wykonywanych usług i tym samym nie mają statusu usługobiorców. Skoro więc Wnioskodawca, którego reprezentuje Lider Konsorcjum, występuje w charakterze usługodawców realizujących wspólne przedsięwzięcie w ramach umowy konsorcjum na rzecz odbiorcy końcowego to wyklucza to możliwość uznania, że działania przez nich podejmowane powinny stanowić przedmiot opodatkowania podatkiem VAT w ramach rozliczeń realizowanych wewnątrz konsorcjum.
W podobny sposób wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-77/01 z 29 kwietnia 2004 r., w którym wskazał, że: „działania wykonywane przez członków konsorcjum na podstawie postanowień umowy ustalającej zasady działania konsorcjum oraz zgodnie z ustalonym udziałem w konsorcjum każdego przedsiębiorstwa, nie stanowią dostawy towaru lub usługi świadczonej odpłatnie w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych”.
W sytuacji, kiedy bowiem mamy do czynienia ze wzajemnie wykonywanymi działaniami w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, nie ma mowy o czynnościach opodatkowanych VAT w ramach umowy konsorcjum, nawet pomimo faktu, że Członkowie Konsorcjum są czynnymi podatnikami VAT. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w tym między innymi w wyroku C-250/21 z 6 października 2022 r. oraz C-264/14 z 22 października 2015 r.) wielokrotnie wskazywano, że świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT tylko wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek między świadczonymi usługami a wynagrodzeniem otrzymanym przez podatnika. Tego rodzaju bezpośredni związek ma miejsce, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy.
Mając powyższe na uwadze, w opinii Wnioskodawcy, nie można uznać, aby fakt dokonywania przez Lidera Konsorcjum rozliczeń z Wnioskodawcą w sposób opisany w stanie faktycznym przemawiał za uznaniem, że dochodzi do realizacji świadczeń pomiędzy nimi, a tym samym czynności te powinny być opodatkowane VAT i dokumentowane fakturami. Rozliczenia realizowane pomiędzy Członkami konsorcjum będą wyłącznie wewnętrznym rozliczeniem pomiędzy podmiotami uczestniczącymi zbiorowo w świadczeniu usług na rzecz odbiorcy końcowego (tj. usługobiorcy) i nie będą miały charakteru wynagrodzenia należnego Członkom Konsorcjum od Lidera Konsorcjum za działania w ramach realizacji umowy konsorcjum. Nie istnieje bowiem między nimi stosunek prawny nakazujący realizację świadczeń pomiędzy nimi. Idąc dalej, brak uzyskania wynagrodzenia od odbiorcy końcowego uniemożliwi, zgodnie z umową konsorcjum, dokonanie rozliczenia pomiędzy jego członkami. Tym samym, dokonywanie rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum nie konstytuuje czynności opodatkowanej VAT, ponieważ nie będzie stanowić usługi w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, ani jakiejkolwiek innej czynności opodatkowanej podatkiem VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.
Wskazaną powyżej argumentację potwierdzają również liczne interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego oraz wyroki sądów administracyjnych, w tym między innymi interpretacja indywidualna z 26 lipca 2023 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0114-KDIP4- 2.4012.299.2023.1.MC: „W analizowanym przypadku, jak ustalono powyżej, opisane we wniosku rozliczenia pomiędzy Konsorcjantami dokonywane w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia nie będą stanowić dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, jak również nie będą stanowiły świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Czynności będące rozliczeniem pomiędzy Konsorcjantami dokonywane w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług i nie powinny być dokumentowane fakturą, lecz innym dowodem księgowym”.
Analogicznie interpretacja indywidualna z 25 maja 2022 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL1-1.4012.123.2022.2.WK: „Natomiast jak już rozstrzygnięto wyżej, rozliczenie ustalonej części wynagrodzenia przypadającego na Lidera i Partnera w ramach Konsorcjum nie będzie stanowić świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy, które podlegałoby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Parter nie wykonuje na rzecz Lidera żadnej usługi, ponieważ jak wynika z opisu sprawy wszystkie czynności zrealizowane w ramach Konsorcjum na podstawie powyższego zamówienia zostały wykonane wspólnie przez Lidera i Partnera bezpośrednio na rzecz klienta. W związku z tym, Partner nie jest zobowiązany do wystawienia na rzecz Lidera faktury za przekazanie części wynagrodzenia za wspólnie zrealizowane w ramach Umowy Konsorcjum usługi na rzecz klienta, przez co nie wykaże od wykonanej czynności podatku należnego, natomiast skoro nie wystąpi czynność podlegająca opodatkowaniu między Partnerem i Liderem, to Lider nie może od tej czynności odliczyć podatku naliczonego, gdyż taki nie wystąpił w analizowanej sprawie”.
Podobne stanowisko przedstawił Sąd w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2021 r. I FSK 1898/18: „Dychotomiczny podział na gruncie ustawy o VAT czynności na świadczenie usług i dostawę towarów nie oznacza, że wypełnia on wszelkie przejawy bogatej aktywności podmiotów gospodarczych, a każdy przepływ środków finansowych, odbywający się w ramach relacji pomiędzy podatnikami VAT musi być przyporządkowany świadczeniu usług lub dostawie towarów. Takiego przyporządkowania nie determinuje także okoliczność, że każdy konsorcjant jest odrębnym podatnikiem VAT. Szerokie określenie zakresu przedmiotowego u.p.t.u. nie oznacza, że świadczeniem usług jest każda czynność czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek działania bądź zaniechania innej strony. Określony w umowie podział wydatków i przychodów dokonywany przez lidera konsorcjum nie może zostać uznany za odsprzedaż usług przez jeden podmiot innym podmiotom wchodzącym w skład konsorcjum, gdy jego partnerzy w ogóle nie korzystają z tak wykonywanych usług, nie są ich usługobiorcami, a wręcz odwrotnie, występują zbiorowo w charakterze usługodawców, których reprezentuje lider. Rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia, jeśli nie towarzyszy im świadczenie usługi, nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podział przychodów i kosztów dokonany przez lidera będzie w takiej sytuacji wewnętrznym rozliczeniem między podmiotami uczestniczącymi zbiorowo w świadczeniu usług na rzecz usługobiorcy”.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2021 r. I FSK 1685/20: „W przypadku braku wzajemnych świadczeń między członkami konsorcjum, rozliczenia pomiędzy nimi mają charakter wewnętrzny, zaś okoliczność, że członkowie i lider zachowują odrębny status podatników podatku od towarów i usług nie powoduje, że dochodzi między nimi do świadczenia usług. Innymi słowy rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli równocześnie nie towarzyszy im świadczenie usługi”.
Podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 maja 2018 r. III SA/Wa 2722/17: „Rozważenia zatem wymaga, czy podział taki może zostać uznany za świadczenie usług. Stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.t.u. przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Dychotomiczny podział czynności podlegających opodatkowaniu na dostawę towarów i świadczenie usług nie oznacza jednak, iż każde przesunięcie, czy rozliczenie określonych wartości ekonomicznych pomiędzy dwoma różnymi podmiotami może zostać uznane za świadczenie usług jeśli nie stanowi dostawy towarów. Należy bowiem zauważyć, iż rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia - w rozpatrywanym przypadku konsorcjum, jeśli równocześnie nie towarzyszy im świadczenie usługi, nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. decyduje o opodatkowaniu jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno zaś taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera na rzecz partnerów konsorcjum, polegającej na proporcjonalnym obciążeniu ich kosztami stosownie do określonego udziału we wspólnym przedsięwzięciu lub proporcjonalnym przysporzeniu uzyskanym od zamawiającego przychodem”.
W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy realizacja umowy konsorcjum w sposób wskazany w opisie stanu faktycznego nie będzie się wiązać z wykonywaniem usług w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (VAT), pomiędzy Liderem Konsorcjum a Wnioskodawcą jako Członka Konsorcjum, a w konsekwencji nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ad. 2
Jak wynika z zasad konstrukcyjnych podatku VAT oraz z wyżej cytowanego przepisu warunkiem sine qua non wystawienia faktury jest zaistnienie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, w razie przyjęcia prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania pierwszego (czyli przyjęcia, że w analizowanym stanie faktycznym nie zaistnieją, między Członkami Konsorcjum, transakcje podlegające systemowi podatku VAT) w analizowanym stanie faktycznym nie zaistnieje podstawa do wystawienia faktur przez Członków Konsorcjum w związku z realizacją działań w ramach umowy konsorcjum. Zgodnie bowiem z oceną przedstawioną przez Wnioskodawcę w uzasadnieniu do pytania nr 1 takie zdarzenie nie zaistnieje, więc w przedstawionym stanie faktycznym nie ma podstaw do wystawienia faktury VAT.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wnioskodawcy, kwoty należne za czynności realizowane w ramach umowy konsorcjum, przekazywane przez Lidera Konsorcjum na rzecz Wnioskodawcy Członka Konsorcjum, nie będą podlegały dokumentowaniu poprzez wystawianie faktur, a w związku z tym powinny zostać udokumentowane innym dokumentem księgowym niż faktura, takim jak np. nota księgowa.
Powyższe stanowisko potwierdza szereg interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego, w tym m.in.: interpretacja indywidualna z 26 lipca 2023 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0114-KDIP4-2.4012.299.2023.1.MC: „W konsekwencji, czynności będące rozliczeniem pomiędzy Konsorcjantami dokonywane w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia (tj. dokonanie wpłat na rzecz Wnioskodawcy jako Lidera Konsorcjum w związku z dokonywanymi rozliczeniami Wspólnego Przedsięwzięcia) pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług i nie powinny być dokumentowane fakturą, lecz innym dowodem księgowym, np. notą księgową wystawianą przez Wnioskodawcę na rzecz Konsorcjanta 1, Konsorcjanta 2, Konsorcjanta 3 oraz Konsorcjanta 4”.
Interpretacja indywidualna z 3 grudnia 2021 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0111-KDIB3-1.4012.744.2021.4.KO: „Zatem mając na uwadze przedstawiony opis sprawy należy przyjąć, że w przypadku gdy mamy do czynienia z sytuacją przeniesienia przez Lidera konsorcjum na Uczestnika konsorcjum według przyjętego klucza podziału kosztów (które nie dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług), to czynność ta pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług i nie powinna zostać udokumentowana fakturą VAT lecz np. notą obciążeniową, innym dokumentem księgowym. Tym samym fakturą VAT winna być udokumentowana wyłącznie odsprzedaż towarów i usług, a nie rozliczenie wszelkich poniesionych kosztów w związku z realizacją projektu w przypadającym udziale procentowym w Konsorcjum”.
Z uwagi na dokonane powyżej rozstrzygnięcie, zgodnie z którym między Liderem a Partnerem nie dochodzi do żadnych czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a jedynie do transferu przez Lidera na rzecz Partnera części wynagrodzenia z tytułu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, transfer ten nie powinien być dokumentowany fakturą, lecz innym dowodem księgowym, np. notą księgową”.
Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, przekazanie Wnioskodawcy przez Lidera Konsorcjum kwot należnych za czynności realizowane w ramach umowy konsorcjum, nie będzie podlegało udokumentowaniu fakturą, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową jako czynność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.
Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Zatem, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Wobec powyższego należy wskazać, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.
Należy stwierdzić, że czynności podlegają opodatkowaniu wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.
Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem, jest określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towarów lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.
A zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej, zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.
Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:
‒po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
‒po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.
Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
W myśl art. 106b ust. 3 ustawy:
Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT.
Z opisu sprawy wynika, że nie jest Pani czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Otrzymała Pani propozycję pozostania nowym uczestnikiem umowy konsorcjum. Konsorcjum ma składać się z dwóch przedsiębiorców i osoby prawnej w postaci Fundacji zwykłej. Lider konsorcjum (Fundacja) nie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach Konsorcjum działa Pani jako „Partner”, „Członek konsorcjum”. W ramach umowy konsorcjum wraz z Fundacją prowadzi Pani i organizuje rozgrywki piłkarskie dla dzieci. Przedmiotem umowy konsorcjum jest określenie zasad współpracy pomiędzy stronami w zakresie organizacji ww. rozgrywek piłkarskich, wzajemnych praw i obowiązków oraz warunków i form rozliczeń.
Członkowie Konsorcjum wspólnie działają w celach propagowania sportu wśród dzieci i młodzieży. W ramach umowy Konsorcjanci zobowiązują się m.in. do aktywnej współpracy w działaniach Konsorcjum mających na celu zapewnienie realizacji przedsięwzięcia. W ramach opisywanego przedsięwzięcia Członkowie Konsorcjum będą organizować na rzecz odbiorców końcowych ligę piłkarską. Lider Konsorcjum, tj. Fundacja zobowiązuje się do organizacji rozgrywek piłkarskich według wspólnie opracowanych założeń, pozyskiwanie koordynatorów rozgrywek, pozyskiwanie boisk oraz podejmowanie szeroko pojętych działań marketingowych. Drugi Członek konsorcjum będzie podejmował działania m.in. mające na celu szkolenie koordynatorów, jak również będzie zajmował się administracją rozgrywek.
Zakres Pani czynności obejmuje udostępnienie autorskiego oprogramowania użytkowego służącego do zarządzania ligą sportową, zapewnienie funkcjonalności systemu umożliwiającego rejestrację drużyn, obsługę harmonogramu, ewidencję wyników oraz raportowanie, bieżące utrzymanie i nadzór nad prawidłowym działaniem systemu oraz współpracę organizacyjną z pozostałymi członkami konsorcjum w zakresie realizacji projektu. Nie będzie Pani świadczyć odrębnych usług na rzecz Lidera ani innych Członków Konsorcjum. Wszelkie czynności wykonywane będą w ramach wspólnego przedsięwzięcia i będą ukierunkowane na realizację celu konsorcjum wobec odbiorców końcowych. Pani czynności wykonywane będą w ramach wspólnego przedsięwzięcia na rzecz odbiorców końcowych – uczestników ligi piłkarskiej (dzieci, drużyn, klubów). Oprogramowanie nie będzie udostępniane Liderowi, jako odrębnemu usługobiorcy. Będzie ono wykorzystywane jako element wspólnego projektu realizowanego przez wszystkich członków konsorcjum. Lider działa jako reprezentant Konsorcjum, a nie jako odrębny beneficjent świadczenia.
Ponosi Pani odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie zadań przypisanych w umowie Konsorcjum, w szczególności w zakresie zapewnienia funkcjonowania oprogramowania.
Na potrzeby wykonywania umowy ramowej i umów szczegółowych Lider Konsorcjum zostaje upoważniony do wystawiania faktur, przyjmowania płatności od odbiorców końcowych oraz do przyjmowania poleceń, zawiadomień i oświadczeń na rzecz i w imieniu wszystkich Członków Konsorcjum.
Zgodnie z umową konsorcjum, Lider Konsorcjum zobowiązuje się do bieżącego zarządzania działaniami podejmowanymi wspólnie przez wszystkich Członków Konsorcjum w tym do składania w imieniu Konsorcjantów oświadczeń woli, w tym zadawania pytań, składania wyjaśnień dotyczących Konsorcjum, reprezentowania Konsorcjantów w kontaktach z podmiotami i instytucjami zewnętrznymi, podpisywania w imieniu Konsorcjantów wszelkich umów oraz składania oświadczeń woli w imieniu Konsorcjantów pod warunkiem ich związku z Konsorcjum, po każdorazowym wcześniejszym uzyskaniu od nich pisemnej akceptacji.
Nie będzie Pani otrzymywać wynagrodzenia od Lidera za świadczenie usług. Otrzymywane środki będą stanowiły udział w dochodzie zrealizowanym przez Konsorcjum w związku z wykonaniem wspólnego przedsięwzięcia. Zgodnie z umową, przychód z wpisowego pobranego od drużyn trafia do Lidera działającego w imieniu Konsorcjum, po rozliczeniu kosztów powstaje dochód, a Pani przysługuje 40% brutto dochodu. Wypłacane kwoty mają charakter rozliczenia udziału w wyniku finansowym przedsięwzięcia, a nie zapłaty za usługę świadczoną na rzecz Lidera. Brak uzyskania przychodu od odbiorców końcowych oznacza brak rozliczenia między konsorcjantami.
Pani wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności tego, czy realizacja umowy konsorcjum pomiędzy Liderem Konsorcjum a Panią (Członkiem/Partnerem Konsorcjum), będzie się wiązać z wykonywaniem usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
W odniesieniu do przedstawionych wątpliwości wskazać należy, że umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).
Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum, realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem.
Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
Jednocześnie należy wskazać, że aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.
Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.
Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
Odnosząc się zatem do Pani wątpliwości wskazać należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają jedynie takie rozliczenia między uczestnikami konsorcjum, które są związane ze świadczeniem usług lub dostawą towarów.
Biorąc pod uwagę zasady funkcjonowania konsorcjum, w tym zasadę odrębności podatników, którzy występują wobec siebie w relacji lider konsorcjum – konsorcjant, stwierdzić należy, że uczestnicy konsorcjum zobowiązani są do dokumentowania wzajemnych świadczeń. Należy przy tym podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność.
Okoliczności sprawy wskazują, że Pani jako Partner Konsorcjum nie świadczy żadnych usług na rzecz Lidera Konsorcjum oraz nie dokonuje dostawy towarów i nie otrzymuje z tego wynagrodzenia od innych konsorcjantów. Pani jako Partner Konsorcjum zobowiązana będzie do wykonania określonych czynności, które będą ukierunkowane na realizację celu konsorcjum wobec odbiorców końcowych. Pani czynności wykonywane będą w ramach wspólnego przedsięwzięcia na rzecz odbiorców końcowych – uczestników ligi piłkarskiej (dzieci, drużyn, klubów). Jak wskazała Pani we wniosku nie będzie Pani świadczyć odrębnych usług na rzecz Lidera, ani innych Członków Konsorcjum. Wskazała Pani jednoznacznie, że oprogramowanie nie będzie udostępniane Liderowi jako odrębnemu usługobiorcy. Będzie ono wykorzystywane jako element wspólnego projektu realizowanego przez wszystkich członków konsorcjum. Ponadto wskazała Pani, że podział dochodu następuje po każdej edycji ligi, na podstawie raportu finansowego. Nie jest to wynagrodzenie za usługę, lecz partycypacja w wyniku wspólnego przedsięwzięcia. Wynagrodzenie otrzymane od Zamawiającego będzie dzielone pomiędzy Członków Konsorcjum według zasad, że Pani przysługuje wynagrodzenie stanowiące 40% brutto dochodu rozliczone w raporcie po realizacji każdorazowej edycji ligi piłkarskiej dla dzieci.
Zatem mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że opisane we wniosku rozliczenia pomiędzy Panią a Liderem Konsorcjum nie będą stanowić wynagrodzenia za dokonywane dostawy towarów, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, ani za świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pani stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest prawidłowe.
Pani wątpliwości dotyczą również tego, czy przekazanie Pani przez Lidera Konsorcjum kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum nie będzie podlegało dokumentowaniu fakturą, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.
W analizowanym przypadku – jak wykazano wyżej - nie dojdzie do rzeczywistych świadczeń pomiędzy Panią a Liderem Konsorcjum. W rozpatrywanej sprawie nie otrzymuje Pani wynagrodzenia, a jedynie otrzymuje procentowo określoną część przychodów, które zostały uzyskane przez Fundację w ramach organizowanej ligi. Otrzymana kwota stanowiąca część przychodów nie stanowi wynagrodzenia za dokonanie przez Panią dostawy towarów bądź wykonanie usługi na rzecz Lidera Konsorcjum.
W konsekwencji, czynności będące rozliczeniem pomiędzy Panią a Liderem Konsorcjum dokonywane w ramach współpracy pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług i nie powinny być dokumentowane fakturą, lecz innym dowodem księgowym, np. notą księgową.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów, brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, dla takiego sposobu dokumentowania.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


