Regulamin wynagradzania JST a dodatek funkcyjny - błędy, które kosztują budżet gminy
Dodatek funkcyjny pracownika samorządowego można wypłacić tylko wtedy, gdy przewiduje to regulamin wynagradzania JST. Sprawdź, jakie trzy warunki muszą być spełnione, żeby wypłata była zgodna z prawem i co grozi burmistrzowi, gdy ich zabraknie.

Czy rada gminy może wprowadzić ograniczenia w zakresie wypłaty dodatku funkcyjnego dla nauczyciela »
Brak podstawy w regulaminie wynagradzania
Dodatek funkcyjny to dodatkowy stały składnik wynagrodzenia pracownika samorządowego, przyznawany za zwiększony zakres obowiązków i odpowiedzialności. Może przysługiwać zarówno pracownikom zajmującym stanowiska kierownicze, jak i tym, którzy pełnią zastępstwa za kierowników komórek organizacyjnych. Warunek jest jeden: podstawą wypłaty musi być regulamin wynagradzania JST.
Warunki i sposób przyznawania dodatku funkcyjnego pracownikom samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę określa pracodawca w regulaminie wynagradzania (art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych). Jeśli regulamin wynagradzania JST nie przewiduje dodatku funkcyjnego dla danej grupy stanowisk – dodatek się nie należy.
W praktyce zdarza się, że regulamin wynagradzania przyznaje dodatek funkcyjny wyłącznie pracownikom zatrudnionym na stanowiskach kierowniczych, a burmistrz wypłaca go również inspektorom pełniącym zastępstwa za kierowników referatów. Taka wypłata jest nienależna – nawet jeśli zastępstwo faktycznie było pełnione i wynikało z zakresu czynności pracownika.
Dodatek wypłacany stale – niezależnie od faktycznego pełnienia zastępstwa
Regulamin wynagradzania powinien precyzyjnie określać, czy dodatek funkcyjny za zastępstwo przysługuje w związku z samym powierzeniem zastępstwa, czy wyłącznie za czas jego faktycznego pełnienia. To rozróżnienie ma bezpośrednie przełożenie na prawidłowość wypłat.
- Pierwsze rozwiązanie oznacza, że dodatek jest wypłacany stale od momentu powierzenia zastępstwa, niezależnie od tego, czy kierownik jest obecny w danym miesiącu.
- Drugie wiąże wypłatę wyłącznie z dniami, w których pracownik faktycznie przejął obowiązki nieobecnego kierownika.
Oba rozwiązania są dopuszczalne, pod warunkiem że regulamin wynagradzania JST wyraźnie wskazuje, które z nich obowiązuje w danej jednostce. Brak tego uregulowania oznacza brak podstawy do wypłaty dodatku w jakiejkolwiek formie.
Wypłacanie dodatku funkcyjnego w każdym miesiącu, niezależnie od tego, czy pracownik faktycznie pełnił zastępstwo – np. przez 2 dni w roku, a dodatek pobierał przez 12 miesięcy – stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych z art. 11 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Odpowiedzialność za taką wypłatę ponosi kierownik jednostki będącej pracodawcą samorządowym.
Brak działań naprawczych po wykryciu nieprawidłowości
Wyegzekwowanie zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku funkcyjnego nie usuwa naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ale jest brane pod uwagę przez komisję orzekającą przy wymierzaniu kary (art. 33 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych). Bezczynność pracodawcy po wykryciu nieprawidłowości pogarsza jego sytuację.
Podstawą dochodzenia zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku są przepisy Kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu. Pracownik, który podpisał kartę obiegową potwierdzającą zapoznanie się z regulaminem wynagradzania, nie może skutecznie zasłaniać się niewiedzą o tym, że dodatek mu nie przysługiwał – i powinien był liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu.
W najnowszym wydaniu Gazety Samorządu i Administracji znajdziesz również: szczegółowe omówienie zakresu odpowiedzialności burmistrza przed komisją orzekającą, analizę zapisów regulaminu wynagradzania, które prawidłowo regulują dodatek funkcyjny za zastępstwo, oraz wskazówki dotyczące procedury dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia.
Oprac. Agata Wróbel
na podstawie artykułu "Bezprawne przyznanie dodatku funkcyjnego" Izabeli Motowilczuk

GSiA 4(582) 2026
GSiA 4(582) 2026
