Z jakiego urlopu może skorzystać żołnierz niezawodowy

Zgodnie z art. 331 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, żołnierzom niebędącym żołnierzami zawodowymi w czasie odbywania służby wojskowej można udzielać następujących urlopów:

1. wypoczynkowego – przysługuje on żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub żołnierzom obrony terytorialnej pełniącym terytorialną służbę wojskową, jeżeli łączny czas trwania tej służby pełnionej rotacyjnie wynosi co najmniej 30 dni w ciągu roku kalendarzowego, lub służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny,

2. dodatkowego – przysługuje on żołnierzom pełniącym służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przebywającym w strefie działań bojowych w czasie wojny co najmniej przez 60 dni w ciągu roku,

3. zdrowotnego – przysługuje on żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub pełniącym służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny w jednym nieprzerwanym okresie, w wymiarze do 1 miesiąca,

4. okolicznościowego – przysługuje on żołnierzom w trakcie pełnienia służby,

5. nagrodowego – przysługuje on żołnierzom w trakcie pełnienia służby w wymiarze określonym w przepisach o dyscyplinie wojskowej,

6. z tytułu honorowego krwiodawstwa – przysługuje on żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową w wymiarze 1 dnia kalendarzowego za każde oddane 200 ml krwi.

Wymiar urlopu żołnierza

Urlop wypoczynkowy 

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 1 marca 2024 r. w sprawie urlopów żołnierzy niebędących żołnierzami zawodowymi w służbie wojskowej, urlopu wypoczynkowego udziela się na pisemny wniosek żołnierza lub z urzędu. Żołnierzowi zasadniczej służby wojskowej i żołnierzowi obrony terytorialnej, z wyłączeniem kandydatów do zawodowej służby wojskowej odbywających dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w trakcie kształcenia w uczelniach wojskowych w szkołach podoficerskich, w centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia, udziela się urlopu wypoczynkowego w wymiarze do 24 dni kalendarzowych w danym roku. 

W celu usprawnienia procesu udzielania urlopów dowódca pododdziału może opracować plan urlopów, uwzględniając w miarę możliwości wnioski żołnierzy. Plan urlopów podaje się do wiadomości żołnierzy. Dowódca jednostki wojskowej może z urzędu przedłużyć urlop wypoczynkowy żołnierzowi, który nie mógł korzystać z tego urlopu z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim. Przedłużenie urlopu wypoczynkowego następuje bezpośrednio po zakończeniu choroby żołnierza i obejmuje czas równy liczbie dni, w których żołnierz pozostawał na zwolnieniu lekarskim. Przedłużenie urlopu wypoczynkowego stwierdza się w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej. Dowódca jednostki wojskowej może – na wniosek żołnierza – przedłużyć urlop wypoczynkowy żołnierza o czas niezbędny na przejazd do miejsca pobytu na urlopie i z powrotem.

Żołnierzom pełniącym służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze do 26 dni kalendarzowych w danym roku.

Urlop dodatkowy 

Dowódca jednostki wojskowej może udzielić z urzędu dodatkowego urlopu w jednorazowym wymiarze 10 dni kalendarzowych. Na wniosek żołnierza można połączyć urlop dodatkowy z innym urlopem, jeżeli nie koliduje to z realizacją zadań służbowych.

Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową lub żołnierze obrony terytorialnej pełniący terytorialną służbę wojskową mogą ubiegać się o urlop na czas trwania ich własnej kampanii wyborczej w przypadku kandydowania do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej lub Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Parlamentu Europejskiego lub organów samorządu terytorialnego. Urlopu udzielanego na czas trwania ich własnej kampanii wyborczej w przypadku kandydowania do organów udziela się po przedstawieniu przez żołnierza kopii protokołu rejestracji kandydata lub kopii protokołu rejestracji listy, na której umieszczony jest kandydat, wydanego przez właściwą komisję wyborczą.

Urlop zdrowotny 

Żołnierze zasadniczej służby wojskowej oraz żołnierze pełniący służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mogą wystąpić do dowódcy jednostki wojskowej z wnioskiem o udzielenie urlopu zdrowotnego po zakończeniu leczenia w podmiocie leczniczym, a w uzasadnionych przypadkach także po zakończeniu leczenia ambulatoryjnego, gdy nie wymagają oni już dalszego leczenia w tym podmiocie, ale nie odzyskali jeszcze pełnej zdolności do wykonywania obowiązków służbowych.

Do wniosku o udzielenie urlopu zdrowotnego należy dołączyć orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej sprawie.

Urlop okolicznościowy 

Urlopu okolicznościowego udziela się żołnierzowi na jego udokumentowany wniosek:

1. w wymiarze do 5 dni roboczych – w sytuacji:

   1. zgonu i pogrzebu lub ciężkiej choroby najbliższego członka rodziny, za którego uważa się małżonka, dziecko, ojca, matkę, byłego opiekuna prawnego, siostrę, brata, babkę lub dziadka żołnierza, a także dziecko, ojca, matkę lub byłego opiekuna prawnego małżonka żołnierza,

   2. zawarcia związku małżeńskiego przez żołnierza,

   3. urodzenia się dziecka żołnierza,

   4. potrzeby odwiedzenia małżonka lub dziecka żołnierza,

   5. potrzeby załatwienia spraw rodzinnych i osobistych;

2. w wymiarze do 14 dni roboczych – w sytuacji konieczności usunięcia skutków wystąpienia stanu klęski żywiołowej, która dotknęła jego rodzinę, lub w związku z pracami sezonowymi w prowadzonym osobiście lub wraz ze współmałżonkiem gospodarstwie rolnym.

Żołnierzowi pełniącemu służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przysługuje urlop okolicznościowy również w sytuacji czasowego niewykonywania przez niego zadań bojowych – w wymiarze od 7 do 14 dni roboczych, jeżeli nie koliduje to z realizacją zadań służbowych.

Urlop nagrodowy 

Urlopu nagrodowego, w wymiarze określonym przez przełożonego żołnierza, udziela się na pisemny wniosek żołnierza lub z urzędu. Na wniosek żołnierza urlopu nagrodowego udziela się w dwóch częściach lub łącznie z innym urlopem, jeżeli nie koliduje to z realizacją zadań służbowych.

Urlop z tytułu honorowego krwiodawstwa

Żołnierz zasadniczej służby wojskowej może wystąpić do dowódcy jednostki wojskowej o udzielenie urlopu z tytułu honorowego krwiodawstwa. Do wniosku musi załączyć zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi.

W ilu częściach udzielany jest urlop dla żołnierzy 

Żołnierzom odbywającym obowiązkową zasadniczą służbę wojskową urlopu wypoczynkowego udziela się w jednym nieprzerwanym okresie – jednorazowo, w czasie jej odbywania, w wymiarze 10 dni kalendarzowych, po odbyciu co najmniej 3 miesięcy tej służby. 

Natomiast żołnierzom odbywającym dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, żołnierzom obrony terytorialnej pełniącym terytorialną służbę wojskową oraz żołnierzom pełniącym służbę w aktywnej albo pasywnej rezerwie urlopu wypoczynkowego udziela się w jednym nieprzerwanym okresie, w wymiarze 2 dni kalendarzowych za każdy okres pełnienia służby wynoszący łącznie 30 dni:

1. dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej,

2. terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie,

3. służby w aktywnej rezerwie albo ćwiczeń wojskowych odbywanych w pasywnej rezerwie.

Co do zasady urlopów udziela dowódca jednostki wojskowej, a urlopu nagrodowego udziela również organ właściwy do wyróżniania żołnierza.

Odwołanie z urlopu 

Dowódca jednostki wojskowej może odwołać żołnierza z urlopu z ważnych względów służbowych. Żołnierz odwołany z urlopu jest obowiązany niezwłocznie stawić się w miejscu odbywania służby wojskowej. Odwołanie żołnierza z urlopu ma charakter wyjątkowy i wymaga uzasadnienia. Stwierdza się je w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej. Odwołanie żołnierza z urlopu następuje w formie pisemnego zawiadomienia lub w formie powiadomienia, którego dokonuje osobiście żołnierz (pracownik) jednostki wojskowej uprawniony przez dowódcę (komendanta) garnizonu (dowódcę jednostki wojskowej) właściwego dla miejsca przebywania żołnierza w czasie urlopu lub telefonicznie, lub w każdy inny możliwy i dostępny sposób. Żołnierzowi odwołanemu z urlopu udziela się ponownie tego urlopu w wymiarze niewykorzystanym po ustaniu przyczyny, z powodu której został on z niego odwołany.

MACIEJ AMBROZIEWICZ

– specjalista ds. bhp, wpisany na listę biegłych sądowych w dziedzinie bhp, absolwent Wydziału Prawa Wyższej Szkoły Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie, obecnie kierownik wieloosobowej komórki bhp w jednym z największych szpitali w kraju