Ochrona pracy

Zwolnienia grupowe są dokonywane w szczególnym trybie, który jest regulowany ustawą z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. nr 4, poz. 19; ost. zm. Dz.U. z 2000 r. nr 12, poz. 136).

Ważną rolę w zwolnieniach grupowych odgrywają działające u danego pracodawcy zakładowe organizacje związkowe. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., kierownik zakładu pracy ma obowiązek powiadomić na piśmie zakładową organizację związkową o przyczynach uzasadniających zamierzone zwolnienia z pracy oraz wskazać liczbę pracowników i grupy zawodowe objęte tym zamiarem. Zawiadomienie to powinno być dokonane co najmniej 45 dni przed terminem dokonywania wypowiedzeń. Termin ten jest zachowany, gdy upłynęło co najmniej 45 dni pomiędzy zawiadomieniem zakładowej organizacji związkowej a dojściem do pracownika oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę w taki sposób, że pracownik mógł się zapoznać z jego treścią.

Podstawowym elementem trybu postępowania przy zwolnieniach grupowych jest konsultacja ze związkami zawodowymi. Przedmiotem konsultacji jest przede wszystkim sama konieczność dokonania zwolnień grupowych. Związkom zawodowym powinny być zakomunikowane rzeczywiste przyczyny zwolnień grupowych, a przyczyny te powinny zaistnieć obiektywnie przed dniem rozpoczęcia akcji zwolnień grupowych. Propozycje związków zawodowych dotyczące zwolnień grupowych nie są dla pracodawcy wiążące, aczkolwiek musi on je rozpatrzyć.

Pracodawca jest także obowiązany zawiadomić o zamierzonych zwolnieniach właściwy powiatowy urząd pracy nie później niż 45 dni przed dokonaniem pierwszego zwolnienia. Zawiadomienie to ma charakter tylko informacyjny, jednak przyjmuje się, że niedopełnienie przez pracodawcę tego obowiązku stwarza po stronie pracownika uprawnienie do dochodzenia roszczeń przewidzianych w art. 45 kodeksu pracy.