ZFŚS a upadłość spółki

PYTANIE

Czy spółka w upadłości, prowadząca działalność gospodarczą, powinna tworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych?

ODPOWIEDŹ

Przepisy ustawy o ZFŚS oraz prawa upadłościowego i naprawczego nie zawierają szczególnych regulacji w sprawie wykonywania obowiązków socjalnych przez pracodawców, względem których prowadzone jest postępowanie upadłościowe. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, Fundusz tworzy pracodawca. Artykuł 3 k.p. definiuje pracodawcę jako jednostkę organizacyjną, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają one pracowników. Dokonując oceny prawnej ustawy o ZFŚS, SN w wyroku z  2 września 1999 r. (sygn. akt I PKN 242/99, niepublikowany) stwierdził, iż ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa nie powoduje likwidacji działającego w tym przedsiębiorstwie ZFŚS. Wprawdzie w stosunku do zakładu postawionego w stan upadłości przyjęte zostały pewne ograniczenia w zakresie stosowania ustawy, ale dotyczą one jedynie zwiększeń środków ZFŚS (art. 7 ust. 2 ustawy o ZFŚS). Natomiast w wyroku z 18 czerwca 2002 r. (sygn. akt I PKN 171/01, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 121) SN uznał, że syndyk, który obejmuje z samego prawa majątek upadłego, zarządza tym majątkiem i przeprowadza jego likwidację, kontynuując działalność upadłego pracodawcy, uzyskuje z mocy prawa status podmiotu dokonującego za pracodawcę w upadłości czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 31 k.p. Skoro syndyk jest organem uprawnionym do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, to stosuje odpowiednio art. 3 ustawy o ZFŚS o tworzeniu Funduszu lub wypłacaniu świadczenia urlopowego w zależności od liczby zatrudnionych pracowników na dzień 1 stycznia danego roku, jak też przepisy, które pozwalają rezygnować z nałożonych ustawą obowiązków socjalnych (np. art. 4 ustawy).