Czy opłaty za obiady w stołówce szkolnej zawsze trzeba odprowadzać na rachunek budżetu urzędu
Uczniowie i pracownicy ponoszą opłaty za obiady w stołówce szkolnej. Uczniowie wnoszą opłatę w wysokości 2,5 zł, a pracownicy szkoły - 4 zł. Plan na żywność ustalany jest przez urząd. Czy za kwotę różnicy pomiędzy 2,5 zł i 4 zł można kupić żywność, czy należność należy odprowadzić na rachunek budżetu urzędu? Czy kwota planu finansowego powinna składać się z opłat po 2,5 zł wnoszonych przez uczniów i pracowników, przeliczonych też po 2,5 zł?
Szkoła jest jednostką budżetową, działającą w oparciu o plan finansowy. Zgodnie z zapisem art. 11 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: uofp), jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Z ogólnej zasady określonej w ustawie o finansach publicznych wynika, że wszelkie dochody szkoła - jako jednostka budżetowa - powinna odprowadzać do budżetu organu prowadzącego.
Ustawa o finansach publicznych określa jednakże pewien wyłom od przedstawionej zasady. Zgodnie z treścią zapisu art. 223 uofp, samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty gromadzą na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, pochodzące w szczególności:
● ze spadków, zapisów i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej,
● z odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użytkowaniu jednostki budżetowej.
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi w szczególności:
● jednostki budżetowe, które gromadzą dochody;
● źródła, z których dochody są gromadzone na rachunku;
● przeznaczenie dochodów, z tym że dochody wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń osobowych;
● sposób i tryb sporządzania planu finansowego dochodów i wydatków nimi finansowanych, dokonywania zmian w tym planie oraz ich zatwierdzania.
Wydatki z wydzielonego rachunku dochodów mogą być dokonywane do wysokości kwot zgromadzonych dochodów, w ramach planu finansowego. Środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku dochodów na dzień 31 grudnia roku budżetowego podlegają odprowadzeniu na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego w terminie do dnia 5 stycznia następnego roku.
Zgodnie z art. 67a ustawy o systemie oświaty, w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, szkoła może zorganizować stołówkę. Korzystanie z posiłków w stołówce szkolnej jest odpłatne. Warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę.
Do opłat wnoszonych za korzystanie przez uczniów z posiłku w stołówce szkolnej nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i składek naliczanych od tych wynagrodzeń oraz kosztów utrzymania stołówki. Oznacza to, że uczniowie szkół płacą jedynie za tzw. wsad do kotła.
Obowiązek ten nie dotyczy jednak nauczycieli (pracowników) korzystających ze stołówki. Konsekwencją tego jest możliwość pobierania od pracowników opłat wyższych aniżeli płacą uczniowie. Jednakże należy pamiętać, że wszelkie dochody pobierane przez szkołę - w tym opłaty za wyżywienie w stołówce szkolnej pobierane od uczniów, jak też nauczycieli - należy odprowadzić - zgodnie z powołanym art. 11 ust. 1 uofp - na rachunek budżetu organu prowadzącego szkołę. Kwota przeznaczona na zakup produktów żywieniowych powinna następnie "wrócić" do szkoły w planie finansowym, ustalonym przez organ prowadzący szkołę.
Wyjątkowo w sytuacji, gdy szkoła posiada wydzielony rachunek dochodów, a organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego w uchwale zawarł w tym względzie odpowiedni zapis, szkoła może gromadzić dochody pochodzące z opłat za korzystanie ze stołówki szkolnej na tym rachunku.
AGATA PISZKO
prawnik, absolwentka studiów podyplomowych z audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych, pracownik samorządowy; posiada wieloletnie doświadczenie w zakresie organizacji i zarządzania oświatą
Podstawy prawne:
● art. 11 ust. 1 i 3, art. 223 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 885; ost.zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1877)
● art. 67a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572; ost.zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1198)



