Nieustalenie planu finansowego jednostki budżetowej

Nieprawidłowość

Wójt gminy nie przekazał podległym jednostkom budżetowym informacji o ostatecznych kwotach dochodów i wydatków tych jednostek, przyjętych w uchwale budżetowej na 2024 rok. W braku tych ustaleń kierownicy jednostek budżetowych prowadzili gospodarkę finansową na podstawie projektów planów finansowych – nanosząc na nie w ciągu roku zmiany wynikające ze zmian wprowadzanych do uchwały budżetowej przez radę gminy lub wójta.

Prawidłowe postępowanie

Przy opracowaniu projektu budżetu i uchwalaniu uchwały budżetowej JST oraz projektów planów finansowych i planów finansowych samorządowych jednostek budżetowych obowiązują procedury ustawowe. Są one ustalone w przepisach ustawy o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) oraz rozporządzenia w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych (dalej: rozporządzenie). Zarząd JST musi tych przepisów bezwzględnie przestrzegać, ponieważ ich zadaniem jest zapewnienie zgodności kwot dochodów i wydatków ujętych w planach finansowych jednostek budżetowych z kwotami ujętymi w uchwale budżetowej. Jest to zgodne z zasadą finansowania brutto jednostek budżetowych z art. 11 ust. 1 u.f.p. – według której dochody i wydatki jednostki budżetowej są dochodami i wydatkami budżetu JST, która utworzyła tę jednostkę organizacyjną. W tym przypadku więc poinformowanie kierowników podległych jednostek organizacyjnych gminy, których dochody i wydatki są objęte wprost budżetem JST, jest kluczowe. Zauważył to ustawodawca, określając konkretne terminy i zakres informacji, jakie zarząd JST musi przekazać podległym jednostkom budżetowym – a także terminy, w jakich (na podstawie przekazanych informacji) kierownicy jednostek muszą ustalić projekty planów finansowych i ostateczne plany finansowe.

Za opracowanie projektu uchwały budżetowej odpowiada zarząd JST. Opracowany projekt przedkłada organowi stanowiącemu do rozpatrzenia i uchwalenia. W terminie 7 dni od dnia przekazania projektu uchwały budżetowej organowi stanowiącemu JST, zarząd przekazuje podległym jednostkom budżetowym informacje niezbędne do opracowania projektów ich planów finansowych (art. 248 ust. 1 u.f.p.). Jednostki budżetowe są informowane o poziomie ujętych w projekcie budżetu dochodów i wydatków (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).

Kierownicy jednostek budżetowych (na podstawie tych informacji) muszą opracować projekty planów finansowych – w szczegółowości:

1)w zakresie dochodów – dział, rozdział, paragraf klasyfikacji budżetowej,

2)w zakresie wydatków w szczegółowości – dział, rozdział, paragraf albo grupa paragrafów klasyfikacji budżetowej. Mają na to 30 dni od dnia otrzymania informacji od zarządu JST (nie później jednak niż do 22 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy, na który jest tworzona uchwała budżetowa). Projekty planów, zapewniające zgodność kwot dochodów i wydatków z projektem uchwały budżetowej, są zatwierdzane przez kierowników jednostek i przekazywane zarządowi JST (§ 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia).

Zgodność projektów planów finansowych z kwotami ujętymi w projekcie uchwały budżetowej musi jeszcze zweryfikować zarząd JST. Tam, gdzie stwierdzi, że nie została ona zachowana, musi sam poprawić plany finansowe – informując o dokonanych zmianach kierowników odpowiednich jednostek organizacyjnych (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).

Organ stanowiący JST może podjąć uchwałę budżetową po wprowadzeniu zmian do projektu przedstawionego przez zarząd JST albo przyjmując ten projekt bez zmian. Niezależnie od sytuacji – zarząd JST ma obowiązek w terminie 21 dni od dnia podjęcia uchwały budżetowej przekazać podległym jednostkom budżetowym informacje o ostatecznych kwotach dochodów i wydatków tych jednostek (art. 249 ust. 1 pkt 1 u.f.p.).

Kierownicy samorządowych jednostek budżetowych, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania informacji o kwotach dochodów i wydatków budżetowych przyjętych w uchwale budżetowej, sporządzają plany finansowe swoich jednostek (art. 249 ust. 2 u.f.p. i § 8 ust. 5 rozporządzenia). Wymaga to wydania przez kierowników poszczególnych jednostek zarządzenia o ustaleniu planu finansowego na dany rok, który musi być w pełni zgodny z kwotami dochodów i wydatków ustalonymi dla danej jednostki w uchwale budżetowej.

Nie powinna mieć miejsca sytuacja, gdzie na skutek braku informacji od zarządu JST jednostki budżetowe przez cały rok budżetowy stosują się do projektu planu finansowego, zamiast do ostatecznego planu finansowego. Stanowi to naruszenie art. 11 ust. 3 u.f.p. – zgodnie z którym podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, nazywany „planem finansowym”. Projekt planu może być podstawą prowadzenia gospodarki finansowej tylko w okresie przejściowym – na początku roku budżetowego, zanim organ stanowiący podejmie uchwałę budżetową.

Izabela Motowilczuk