Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – protokół rozbieżności

Rząd przyjął oczekiwany projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Założenia projektu omawialiśmy szczegółowo w numerze 8/2024 Gazety Samorządu i Administracji. Aż do 27 sierpnia trwały jednak kolejne konsultacje i uzgodnienia ze stroną samorządową. Co się zmieniło „w ostatniej chwili”, a które postulaty nie zostały uwzględnione?

Przypomnijmy, że ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przewiduje przede wszystkim rozwiązania:

•uniezależniające w dużej mierze dochody JST z tytułu udziału w podatku PIT i CIT od zmian podatkowych – poprzez zmianę podstawy ich naliczania (dochód JST z tych tytułów liczony jako % od dochodów podatników danego podatku z terenu danej JST),

•wprowadzające potrzeby finansowe zamiast obecnych części subwencji ogólnej.

Dla nowego systemu kluczowe są potrzeby wyrównawcze. Będą one uwzględniać – oprócz obecnych dysproporcji dochodowych – również zróżnicowanie wydatkowe pomiędzy JST:

•potrzeby oświatowe – w stosunku do obecnych rozwiązań powiększone o środki na wychowanie przedszkolne (obecnie środki te przekazywane są w formie dotacji z budżetu państwa),

•potrzeby rozwojowe – uzależnione od wydatków inwestycyjnych JST,

•potrzeby ekologiczne – nowe dodatkowe wsparcie finansowe JST, na terenie których znajdują się obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione (np. parki narodowe, rezerwaty itp.),