Jaki wpływ na obowiązek składkowy z drugiej umowy zlecenia ma przesunięcie wypłaty wynagrodzenia u jednego z płatników

Zleceniobiorca spełniający jednocześnie warunki do objęcia go obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu kolejnej zawartej umowy zlecenia jest obejmowany tymi ubezpieczeniami z tej umowy, którą zawarł jako pierwszą (art. 9 ust. 2 ustawy systemowej). Z tytułu drugiej umowy zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, jeżeli przychód uzyskany z pierwszej umowy będzie niższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 9 ust. 2c ustawy systemowej). Warunkiem zwolnienia ze składek społecznych z tytułu drugiej umowy zlecenia jest przedstawienie przez zleceniobiorcę dokumentów potwierdzających uzyskiwanie z tytułu pierwszej umowy podstawy wymiaru składek w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik, składki te muszą być opłacone przez każdego płatnika, chyba że ubezpieczony przedłoży dokumenty, z których wynika brak konieczności opłacania składek (art. 34 ust. 6 ustawy systemowej). Może to być m.in. oświadczenie zleceniobiorcy.

Przykład

Osoba wykonuje pracę na podstawie dwóch umów zlecenia w dwóch różnych podmiotach:

● w podmiocie A - umowa zawarta na okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2200 zł. Wynagrodzenie płatne ostatniego dnia danego miesiąca kalendarzowego;

● w podmiocie B - umowa zawarta na okres od 5 grudnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. z wynagrodzeniem w wysokości 1800 zł. Wynagrodzenie płatne ostatniego dnia danego miesiąca kalendarzowego.

Zleceniobiorca, zawierając umowę z podmiotem B, złożył mu oświadczenie, że ma zawartą umowę zlecenia z innym podmiotem, z której comiesięczny przychód wynosi kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Obowiązki w zakresie dokumentacji zgłoszeniowej u obu płatników

Rozliczenie podatkowo-składkowe za grudzień 2016 r. u płatnika B

* Kwota wynagrodzenia należna ze względu na rozpoczęcie wykonywania zlecenia w trakcie miesiąca.

Rozliczoną składkę zdrowotną należało wykazać w imiennym raporcie ZUS RZA za grudzień 2016 r. z kodem tytułu ubezpieczenia: 04 11 xx, przekazanym do ZUS najpóźniej 16 stycznia 2017 r.

Jeżeli dane w oświadczeniu zleceniobiorcy okażą się nieprawdziwe, na zleceniodawcy będzie ciążył obowiązek dokonania korekty dokumentów i zapłaty zaległych składek z odsetkami za opóźnienie. Dla ustalenia obowiązku opłacenia składek społecznych z równoległej umowy zlecenia istotny jest - oprócz wysokości przychodu - także moment jego wypłaty. Może się okazać, że gdy wypłata wynagrodzenia nastąpi z opóźnieniem i przesunie się na kolejny miesiąc, obydwie umowy zlecenia będą musiały zostać oskładkowane. Nie ma wówczas znaczenia przyczyna opóźnienia (np. zawiniona czy niezawiniona przez płatnika).

Przykład

Załóżmy, że pod koniec stycznia 2017 r. zleceniodawca B uzyskał informację, iż zleceniobiorca w podmiocie A w grudniu 2016 r. nie uzyskał żadnego przychodu z tytułu umowy zlecenia w związku z wypłatą wynagrodzenia po terminie, tj. 3 stycznia 2017 r. Opóźnienie w wypłacie zostało spowodowane przejściowymi problemami technicznymi i brakiem dostępu do Internetu. Tym samym w pierwszym miesiącu zbiegu umów zlecenia (tj. w grudniu 2016 r.) zleceniobiorca nie uzyskał w podmiocie A przychodu, którego wysokość zwalniałaby z obowiązku opłacenia składek przez podmiot B. Zleceniodawca B musiał zatem dokonać korekty rozliczonego wynagrodzenia oraz dokumentacji przesłanej do ZUS. Płatnik był zobowiązany:

● w zakresie dokumentacji zgłoszeniowej:

- wyrejestrować daną osobę z ubezpieczeń od 5 grudnia 2016 r. na druku ZUS ZWUA, z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 xx i kodem przyczyny wyrejestrowania 600,

- zgłosić zleceniobiorcę od 5 grudnia 2016 r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego, oraz do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 xx;

● w zakresie dokumentacji rozliczeniowej:

- złożyć raport ZUS RZA z identyfikatorem 02.12.2016 (przy założeniu, że jest to pierwsza korekta dokumentacji rozliczeniowej za grudzień 2016 r.), z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 xx oraz podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne i składką w kwocie 0 zł,

- złożyć raport ZUS RCA z identyfikatorem 02.12.2016 (przy założeniu, że jest to pierwsza korekta dokumentacji rozliczeniowej za grudzień 2016 r.), z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 xx, z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe 1700 zł oraz z podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne 1508,58 zł.

Płatnik powinien przesłać do ZUS raporty imienne w jednym komplecie z deklaracją ZUS DRA oznaczoną tym samym numerem identyfikatora.

Skorygowane rozliczenie podatkowo-składkowe za grudzień 2016 r. u płatnika B

* Kwota wynagrodzenia należna ze względu na rozpoczęcie wykonywania zlecenia w trakcie miesiąca.

Od wypłaconego zleceniobiorcy wynagrodzenia zleceniodawca zobowiązany był rozliczyć i opłacić z własnych środków również składkę na FGŚP (pod ustawowymi warunkami).

W związku z korektą deklaracji rozliczeniowych za grudzień 2016 r. powstały:

● niedopłata składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej wysokości 501,84 zł (191,42 zł + 310,42 zł składki finansowane przez zleceniodawcę);

● niedopłata składki na FGŚP w wysokości 1,70 zł (1700 x 0,1%);

● nadpłata składki na ubezpieczenie zdrowotne:

- do zwrotu przez zleceniodawcę składka na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 17,23 zł (153 zł - 135,77 zł),

- do wykazania w zeznaniu rocznym przez zleceniobiorcę (podatnika) w pozycji "doliczenia do podatku" w kwocie 14,84 zł (131,75 zł - 116,91 zł).

Niedopłacone składki na ubezpieczenia społeczne, w części finansowanej przez zleceniobiorcę (191,42 zł), zostaną potrącone z bieżącej wypłaty jego wynagrodzenia, należnego za styczeń 2017 r. W tym samym miesiącu zleceniodawca zwróci zleceniobiorcy nadpłaconą składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 17,23 zł.

Zleceniodawca A wypłacił zleceniobiorcy w tym samym miesiącu (w styczniu 2017 r.) wynagrodzenie za grudzień 2016 r. i za styczeń 2017 r. Łącznie dało to kwotę przewyższającą minimalne wynagrodzenie za pracę. Tym samym w styczniu 2017 r. umowa zawarta z płatnikiem B (i wykonywana w tym miesiącu) stanowi obowiązkowy tytuł tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Zleceniodawca B ma zatem obowiązek:

● wyrejestrować daną osobę z ubezpieczeń od 1 stycznia 2017 r. na druku ZUS ZWUA z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 xx i kodem przyczyny wyrejestrowania 600,

● zgłosić zleceniobiorcę do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 1 stycznia 2017 r. na druku ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 xx.

Rozliczenie wynagrodzenia za styczeń 2017 r. u płatnika B przebiega na analogicznych zasadach jak pierwszorazowe rozliczenie wynagrodzenia za grudzień 2016 r. (przedstawione w poprzednim przykładzie).

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 6 ust. 1 pkt 4, ust. 4, art. 8 ust. 2a, art. 9 ust. 2 i ust. 2c, art. 36 ust. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 963; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60

● art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1793; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60

● art. 45 ust. 3a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60

● § 1 ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 5, pkt 12, pkt 13, pkt 15 i załączniki nr 1, 3, 5, 12, 13, 15 i 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 222

Przemysław Jeżek

trener z zakresu prawa pracy i rozliczania wynagrodzeń, doradca współpracujący z firmami szkoleniowymi, zdobywca tytułu "Kadrowy roku"