Monitor Księgowego 5/2005 z 01.03.2005, str. 102
Data publikacji: 26.02.2005
Czy można anulować deklarację PCC-1
Zawarliśmy umowę spółki jawnej i złożyliśmy deklarację PCC-1. Jednak do faktycznego zawiązania spółki nie doszło i umowy spółki nie zrealizowano. Czy można anulować tę deklarację oraz odzyskać zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnych?
Niestety, poprawnie złożonej deklaracji PCC-1 nie można anulować, a odstąpienie od umowy nie stanowi podstawy do zwrotu poprawnie zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.
Umowy spółek (akty założycielskie) podlegają pcc. Podstawę opodatkowania stanowi wartość wkładów wniesionych do majątku spółki albo wartość kapitału zakładowego. Podatek wynosi 0,5% wartości wkładów wnoszonych przez wspólników.
WAŻNE!
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Przez dokonanie czynności cywilnoprawnej należy rozumieć moment skutecznego zawarcia umowy.
Zatem z chwilą zawarcia umowy spółki jawnej powstał obowiązek podatkowy z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych, natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o pcc podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika. Słusznie więc zapłacili Państwo podatek i złożyli deklarację PCC-1.
Należy wnioskować, że po zawarciu umowy spółki oraz spełnieniu obowiązków związanych z zapłatą pcc zaniechali Państwo dalszych czynności rejestracyjnych, a spółka nie rozpoczęła swej działalności. O tym, kiedy zapłacony pcc podlega zwrotowi, stanowi art. 11 ust. 1 ustawy.
I tak, podatek ten podlega zwrotowi, jeżeli:
• uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna),
• nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej,
• umowa spółki w wyniku ostatecznej decyzji odmawiającej spółce wydania koncesji na podjęcie działalności gospodarczej została rozwiązana,
• podwyższenie kapitału spółki nie zostanie zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale - w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym a podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców,
• nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.
Podatek nie podlega zwrotowi po upływie 5 lat od końca roku, w którym został zapłacony. Jest to katalog zamknięty i jedynie w tych wyżej wymienionych przypadkach istnieje możliwość zwrotu podatku. Nie podali Państwo przyczyny niefunkcjonowania spółki, dlatego też sądzę, iż jest nią odstąpienie od realizacji umowy. Taka sytuacja nie jest wymieniona jako przesłanka zwrotu podatku, zatem odstąpienie od realizacji umowy nie uzasadnia zwrotu prawidłowo naliczonego i uiszczonego pcc (wyrok NSA z 25 września 1996 r., sygn. akt III SA 731/95 - wydany wprawdzie na gruncie ustawy o opłacie skarbowej, jednakże można go odnieść do obecnie obowiązującej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Inaczej byłoby w przypadku, gdyby podstawą niefunkcjonowania spółki było uchylenie skutków prawnych oświadczenia woli lub odmowa wydania koncesji na podjęcie działalności gospodarczej.
Reasumując, rezygnacja z prowadzenia działalności gospodarczej po zawarciu umowy spółki oraz dokonanych z tą czynnością obowiązków nie stanowi podstawy zwrotu zapłaconego podatku. Bowiem to zawarcie umowy spółki podlega pcc, a nie faktyczne rozpoczęcie działalności.
• art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k), art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. a), art. 7 ust. 1 pkt 9, art. 11 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz.U. Nr 86, poz. 959; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 123, poz 1291
Barbara Szymańska
prawnik
