2. Księgi rachunkowe

ANDRZEJ WARYSZAK

Jednostki sektora finansów publicznych, tak jak wiele innych jednostek, zobowiązane są do stosowania przepisów uor, w tym również w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych. W rozdziale tym znajdują się m.in. wskazówki, jak prawidłowo oznaczać księgi rachunkowe, jak korygować wykryte błędy, kiedy otwierać, a kiedy zamykać księgi rachunkowe, oraz co powinna zawierać polityka rachunkowości.

2.1. Prowadzenie ksiąg rachunkowych

Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych wynika z art. 4 ust. 3 pkt 2 uor, wskazującego zakres rachunkowości jednostki.

Celem prowadzenia ksiąg rachunkowych jest ujęcie w nich - zgodnie z treścią ekonomiczną - zdarzeń, w tym operacji gospodarczych, a następnie wykazanie ich w sprawozdaniu finansowym, aby rzetelnie i jasno przedstawić sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki. Oznacza to konieczność prezentowania danych w sposób uczciwy, pełny, dokładny i zgodny z treścią ekonomiczną zdarzeń, na podstawie obowiązujących przepisów zarówno w zakresie rachunkowości, jak i prawa podatkowego, ubezpieczeniowego, cywilnego itp. W jednostkach sektora finansów publicznych oznacza to również konieczność stosowania przepisów regulujących funkcjonowanie tego sektora.

Za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych w uor odpowiedzialność ponosi kierownik jednostki, w tym z tytułu nadzoru, również jeśli określone obowiązki w zakresie rachunkowości (z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury, o czym szerzej w rozdziale dotyczącym organizacji inwentaryzacji) zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą.

Księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej (art. 9 uor). - polskim oraz obcym, jeżeli jednostka uzna to za zasadne. Ponadto dowody własne powinny być wystawione w języku polskim (co wynika również z ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim), natomiast dowody obce, otrzymane od kontrahentów zagranicznych, mogą być wystawione w języku obcym. Nie ma obowiązku tłumaczenia ich na język polski, z wyjątkiem sytuacji, gdy takiego tłumaczenia zażąda organ kontroli lub biegły rewident (art. 21 ust. 5 uor). Istnieje natomiast obowiązek przeliczenia walut obcych. Zapisów dotyczących operacji wyrażonych w walutach obcych dokonuje się w sposób umożliwiający ustalenie kwoty operacji w walucie polskiej i obcej (art. 23 ust. 3 uor).