5. Organizacja inwentaryzacji

ANDRZEJ WARYSZAK

Wszystkie jednostki zobowiązane są rzetelnie i jasno przedstawiać sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (art. 4 ust. 1 uor). W celu dotrzymania tego obowiązku prezentowany w księgach rachunkowych obraz sytuacji majątkowej musi podlegać weryfikacji. Służy temu m.in. proces inwentaryzacji aktywów i pasywów.

5.1. Inwentaryzacja składników majątku jednostki

Inwentaryzacja stanowi element systemu kontroli majątku, a funkcja kontrolna jest jedną z najważniejszych przesłanek tego procesu. Prowadzenie czynności inwentaryzacyjnych ma na celu przede wszystkim:

l porównanie danych ujętych w księgach rachunkowych z danymi rzeczywistymi i ewentualne doprowadzenie tych danych do zgodności, a przez to zapewnienie realności i rzetelności prezentowanych danych,

l rozliczenie osób materialnie odpowiedzialnych za powierzone mienie,

l weryfikację gospodarczej przydatności składników majątku na potrzeby jednostki,

l zapobieganie nieprawidłowościom w gospodarowaniu mieniem.

Istotą inwentaryzacji jest uwiarygodnienie prezentowanych w księgach rachunkowych aktywów i pasywów. Inwentaryzacja pełni więc ogromną rolę, podnoszoną i akcentowaną przez ustawodawcę, który to wyłącza jedną z metod przeprowadzania inwentaryzacji - spis z natury - z możliwości powierzenia przez kierownika jednostki odpowiedzialności za realizację tego obowiązku innej osobie (art. 4 ust. 5 uor). Spis z natury jest jedynym obowiązkiem w zakresie rachunkowości, za który kierownik jednostki ponosi pełną odpowiedzialność (w pozostałym zakresie rachunkowości, mimo ewentualnego powierzenia odpowiedzialności, kierownik i tak zawsze ponosi odpowiedzialność z tytułu nadzoru). Ponieważ spis z natury pełni tak istotną rolę, ustawodawca nie dopuścił do ograniczania odpowiedzialności kierownika jednostki w tym zakresie. Decyzje dotyczące tej metody może podjąć wyłącznie kierownik jednostki, oznacza to, że Dlatego też zapis w uor należy interpretować jako bezwarunkowe przypisanie kierownikowi odpowiedzialności obejmującej przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury. Jego nadrzędnym celem jest zagwarantowanie przeprowadzenia rzetelnego spisu z natury przy wykorzystaniu potencjału całej jednostki.