Polska ulga na złe długi budzi wątpliwości. Potrzebna wykładnia z Luksemburga

Krajowe przepisy o uldze na złe długi mogą okazać się niezgodne z dyrektywą o VAT. Na taką wykładnię unijnego trybunału czekają tysiące polskich firm, których dłużnicy nie spłacili zobowiązań. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnie, czy polskie uregulowania dotyczące obniżania VAT od nieotrzymanych należności nie naruszają unijnych zasad. Resort finansów sam zaproponował zmiany w uldze na złe długi w VAT. Ponadto planowane jest wprowadzenie jej do PIT i CIT.

Nieterminowe regulowanie należności przez kontrahentów to problem, z którym od lat boryka się wiele polskich przedsiębiorstw. Nic dziwnego więc, że wierzyciele chętnie korzystają z ulgi na złe długi w VAT, dzięki której mogą odzyskać przynajmniej kwotę podatku należnego od dokonanej czynności. Dobrą wiadomością dla nich jest, że ze znaczenia tego instrumentu dla kondycji finansowej przedsiębiorców najwyraźniej zdaje sobie sprawę również fiskus. Od 1 stycznia 2019 r. postanowił bowiem skrócić termin oczekiwania wierzyciela na zapłatę należności ‒ przed skorzystaniem z ulgi ‒ ze 150 do 90 dni.

Zła wiadomość jest zaś taka, że Ministerstwo Finansów niestety nie dostrzega potrzeby zliberalizowania innych warunków ograniczających możliwość skorzystania z ulgi na złe długi. Dlaczego? Ministerstwu w tym przypadku w istocie zależy bardziej na zabezpieczeniu interesów Skarbu Państwa niż pomocy wierzycielom. Obecne warunki mają bowiem zapewnić neutralność ulgi na złe długi dla budżetu, a całe ryzyko niewypłacalności kontrahenta ma ponosić podatnik. Dla wierzycieli i w tej sprawie pojawiła się jednak nadzieja na lepsze czasy. Naczelny Sąd Administracyjny skierował bowiem pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE, który ostatecznie rozstrzygnie, czy polskie regulacje o uldze na złe długi są zgodne z przepisami unijnymi. A chociaż Ministerstwo Finansów nadal uważa, że nie ma przesłanek do uznania, że przepisy krajowe nie są zgodne z dyrektywą o VAT, to zdaniem większości ekspertów ustalone przez Polskę warunki naruszają jednak zasadę neutralności VAT. A zarzut ten dotyczy również tych wymagań, które nie stały się jeszcze przedmiotem pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE!