Nowe zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn od 7 stycznia 2026 r.

Od 7 stycznia 2026 r. wchodzą w życie kolejne zmiany wprowadzone w ramach rządowej deregulacji, tym razem dotyczące podatku od spadków i darowizn. Nowe przepisy pozwalają przywrócić termin zgłoszenia nabycia majątku od członków najbliższej rodziny, doprecyzowują moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku i określają termin na złożenie zeznania podatkowego.

Moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku

Obowiązujące dotychczas przepisy przewidywały, że obowiązek podatkowy powstawał w chwili przyjęcia spadku, co często następuje nieświadomie. Brak złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w ciągu 6 miesięcy oznacza jego automatyczne przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.

Po zmianie, obowiązek podatkowy przy nabyciu rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia będzie powstawał z chwilą:

• uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku;

• zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia;

• wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.

Według resortu finansów rozwiązanie takie będzie korzystne dla podatników, gdyż jednoznacznie wiąże moment powstania obowiązku podatkowego z formalnym uzyskaniem dokumentu (pisma) potwierdzającego status spadkobiercy i legitymację do działania przed organem podatkowym oraz dodatkowo wydłuża czas na złożenie zeznania podatkowego (moment ten jest późniejszy niż chwila przyjęcia spadku).

Nowelizacja wskazuje ponadto, w jakim terminie należy złożyć zeznanie podatkowe w przypadku braku zgłoszenia w terminie 6 miesięcy:

• nabycia majątku przez osoby zaliczone do najbliższej rodziny (złożenie zgłoszenia SD-Z2) albo

• nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej (złożenie zgłoszenia SD-ZP).

Przywrócenie terminu do zgłoszenia spadku

Członkowie najbliższej rodziny zwolnieni są od podatku od spadków i darowizn pod warunkiem terminowego zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Termin ten nie podlega przywróceniu w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, a niezłożenie zgłoszenia w terminie powoduje utratę zwolnienia i opodatkowanie nabytego spadku czy darowizny. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku niezgłoszenia przez nabywcę nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim.

Zgodnie z nowelizacją, terminy będą przywracane na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni on, że niezachowanie pierwotnego terminu nastąpiło bez jego winy.

Nowe regulacje będą miały zastosowanie do sytuacji, w których:

• nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych nastąpi od dnia wejścia w życie nowelizacji, a także
• gdy nabycie nastąpiło przed dniem wejścia w życie nowelizacji, ale do dnia jej wejścia w życie termin do złożenia zgłoszenia tego nabycia jeszcze nie upłynął.

Składanie zeznań SD-3

Nowelizacja precyzuje, że podatnicy są obowiązani złożyć zeznanie podatkowe w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, w tym obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 4 upsd. Jest to zmiana, która ma niejako „odwrócić” skutki uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów z 26 maja 2025 r. (sygn. akt III FPS 2/25).

Zgodnie z przepisem przejściowym przepis art. 17a ust. 1 w brzmieniu nadanym nowelizacją ma zastosowanie w przypadku, gdy obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstanie od dnia wejścia w życie nowelizacji. Podatnicy, wobec których zostanie wydane orzeczenie sądu określające „wtórny” obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn i które uprawomocni się po terminie wejścia w życie nowelizacji, są zobowiązani do złożenia zeznania SD-3. Natomiast ci podatnicy, których orzeczenia uprawomocniły się wcześniej, zgodnie z uchwałą NSA nie muszą składać tego zeznania.

Więcej na temat ZMIAN 2026 znajdziesz w najnowszym wydaniu Monitora księgowego »