Interpretacja indywidualna z dnia 16 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-1.4012.822.2025.2.WK
Gmina nie działa jako podatnik VAT w zakresie realizacji inwestycji związanej z montażem zbiorników wodnych, a czynności te nie podlegają opodatkowaniu VAT, z uwagi na ich publicznoprawny charakter i brak działalności gospodarczej. Opłaty od osób fizycznych oraz dofinansowanie nie stanowią wynagrodzenia za opodatkowane usługi, co wyklucza prawo do odliczenia VAT naliczonego.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:
1)nieuznania Gminy za podatnika podatku VAT w związku z realizowanym Projektem (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
2)niepodlegania opodatkowaniu czynności świadczonych przez Gminę na rzecz Właścicieli nieruchomości (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
3)braku opodatkowania wpłat od Właścicieli nieruchomości na rzecz Gminy w związku z realizowaną Inwestycją na podstawie Umowy uczestnictwa (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);
4)braku opodatkowania podatkiem VAT dofinansowania otrzymanego przez Gminę ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zgodnie z umową o dofinansowanie (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);
5)braku prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi na realizację Inwestycji (pytanie oznaczone we wniosku nr 5);
– jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie:
1)nieuznania Gminy za podatnika podatku VAT w związku z realizowanym Projektem (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
2)niepodlegania opodatkowaniu czynności świadczonych przez Gminę na rzecz Właścicieli nieruchomości (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
3)braku opodatkowania wpłat od Właścicieli nieruchomości na rzecz Gminy w związku z realizowaną Inwestycją na podstawie Umowy uczestnictwa (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);
4)braku opodatkowania podatkiem VAT dofinansowania otrzymanego przez Gminę ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zgodnie z umową o dofinansowanie (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);
5)braku prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi na realizację Inwestycji (pytanie oznaczone we wniosku nr 5);
6)braku obowiązku dokonania korekty wieloletniej na podstawie art. 90c lub/i 91 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 6).
Uzupełnili go Państwo pismem z 17 grudnia 2025 r. (wpływ 17 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
Gmina (dalej jako: „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej jako: „VAT”).
Gmina zamierza zrealizować inwestycję pn. „(…)” (dalej jako: „Inwestycja” lub „Projekt”). Projekt realizowany będzie w formule zaprojektuj i wybuduj. Udział w Projekcie skierowany jest do Właścicieli nieruchomości na terenie Gminy, posiadających prawo do dysponowania wskazaną nieruchomością co najmniej do 2031 r., którzy zadeklarowali chęć uczestnictwa w jego realizacji (dalej jako: „Właściciele nieruchomości”). W ramach realizowanego Projektu, mającego na celu ochronę zasobów wodnych na terenie Gminy oraz rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury, planowany jest zakup i montaż zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonanie instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową, takich jak, np. łapacze, wpusty, osadniki rynnowe, a także przewody odprowadzające, z pominięciem rynien i rur spustowych (dalej łącznie jako: „Instalacja”). Przewidziano również realizację niezbędnych prac odtworzeniowych wynikających z montażu Instalacji, których koszt nie przekroczy 15% kosztów kwalifikowanych Projektu.
W ramach Projektu dopuszcza się również możliwość wykorzystania istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” znajdujących się na nieruchomościach Właścicieli nieruchomości. Adaptacja tych zbiorników obejmować będzie ich całkowite opróżnienie oraz dezynfekcję.
Celem przedsięwzięcia jest zmniejszenie ryzyka suszy poprzez gromadzenie deszczówki, a także zmniejszenie obciążenia systemu wodno-kanalizacyjnego w okresach intensywnych opadów. Dodatkowo, Projekt przewiduje dostarczenie miękkiej wody wykorzystywanej do nawadniania roślin, co ma przyczynić się do oszczędności finansowych w gospodarstwach domowych poprzez zmniejszenie wysokości rachunków za wodę.
Planowanym efektem realizacji Projektu jest zatem poprawa efektywności zarządzania wodami opadowymi, zmniejszenie negatywnych skutków suszy oraz zmniejszenie obciążenia miejskich instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych.
Przez okres nie krótszy niż 5 lat od dnia otrzymania ostatniej płatności dofinansowania w ramach Projektu (dalej jako: „okres trwałości”), właścicielem Instalacji zrealizowanych na nieruchomościach Właścicieli nieruchomości, będzie Gmina. Montaż Instalacji, w tym adaptacja istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo”, będą realizowane na nieruchomościach stanowiących własność osób prywatnych. W celu zapewnienia zgodności z zasadami realizacji inwestycji. Gmina zawrze z Właścicielami nieruchomości umowy użyczenia, na mocy których uzyska prawo do nieodpłatnego korzystania z niezbędnej części nieruchomości przez cały okres trwałości. W tym czasie Właściciele nieruchomości będą mogli korzystać z Instalacji na podstawie umowy użyczenia zawartej z Gminą.
Po upływie okresu trwałości, własność wykonanych Instalacji zostanie nieodpłatnie przekazana dotychczasowym użytkownikom – Właścicielom nieruchomości.
W celu realizacji Projektu Gmina zawarła umowę o dofinansowanie Projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Umowa o dofinansowanie została zawarta w ramach (…) z Zarządem Województwa, działającego jako Instytucja Zarządzająca Programem Fundusze Europejskie 2021-2027 (dalej jako: „Umowa o dofinansowanie”). (…). Dofinansowanie jest przeznaczone jedynie na częściowe pokrycie kosztów kwalifikowanych. Gmina jest zobowiązana do wniesienia wkładu własnego stanowiącego różnicę między kwotą wydatków kwalifikowanych a kwotą dofinansowania przekazaną Gminie oraz do pokrycia wszelkich wydatków niekwalifikowalnych w ramach Projektu. Poniesienie przez Gminę wydatków w kwocie wyższej niż określonej w Umowie o dofinansowanie Projektu nie stanowi podstawy do zwiększenia przyznanej kwoty dofinansowania. Gminie zostało przyznane dofinansowanie w kwocie stanowiącej nie więcej niż 70% całkowitych kosztów kwalifikowalnych Projektu (tj. kosztów objętych dofinansowaniem). Planowane całkowite wydatki kwalifikowalne Projektu wynoszą (…) zł wysokość uzyskanego przez Gminę dofinansowania wynosi (…) zł natomiast zakładany wkład własny Gminy wynosi (…) zł. Uzyskane dofinansowanie będzie przeznaczone na realizacje zadań Gminy w ramach Projektu i nie może być wydatkowane na inne cele.
Właściciele nieruchomości będą zgodnie z podpisywaną z Gminą umową (dalej jako: „Umowa uczestnictwa w Projekcie”) zobowiązani do uiszczenia w terminach i na zasadach określonych w umowie, wkładu własnego na rachunek bankowy Gminy. Wkład własny uiszczony przez Właścicieli nieruchomości będzie stanowił 30% kosztów kwalifikowalnych instalacji. Ponadto, Właściciele nieruchomości zobligują się do pokrycia VAT obciążającego Gminę w związku z realizacją instalacji oraz innych kosztów instalacji, które nie są zaliczane do kosztów kwalifikowalnych. Właściciele nieruchomości zadeklarują również, że w przypadku, gdy realizacja Projektu pociągnie za sobą dodatkowe koszty niekwalifikowalne. związane z dostosowaniem miejsca posadowienia instalacji, zobowiążą się do ich poniesienia.
Uiszczenie wpłat przez Właścicieli nieruchomości, jak również ich wysokość, nie będzie miało wpływu zarówno na decyzję o przyznaniu dofinansowania, jak i na jego wysokość.
Gmina pozyska wykonawców lub dostawców do poszczególnych części Projektu udzielając zamówień w ramach Projektu odpowiednio, zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych lub zasadą konkurencyjności określoną w wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, w wersji obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania.
Przyjęcie Projektu do realizacji i podpisanie Umowy o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie koszty, które Gmina przedstawia we wniosku o płatność zostaną zatwierdzone, zrefundowane lub w przypadku systemu zaliczkowego rozliczone. Co do zasady kosztem kwalifikowalnym jest koszt poniesiony przez Gminę, przez podmiot zaangażowany w realizację Inwestycji lub upoważniony do ponoszenia wydatków. Dowodem poniesienia przez Gminę kosztu w ramach Inwestycji jest faktura. Warunkiem uznania kosztu za kwalifikowalny jest spełnienie warunków kwalifikowalności kosztów określonych w Umowie o dofinansowanie. Co do zasady, za kwalifikowalny uznaje się koszt poniesiony przez Gminę na rzecz wybranego przez nią Wykonawcę lub Dostawcę.
W umowie o dofinansowanie przyjęto okres realizacji Projektu (…) r. (te ramy czasowe wyznaczają okres kwalifikowalności wydatków). Planowane jest jednak przedłużenie terminu realizacji Projektu.
Gmina realizuje Projekt w ramach swoich zadań własnych, których przedmiotem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, tj. m.in. ochrona środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, a także sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym).
W związku z przedstawionym zdarzeniem po stronie Gminy pojawiły się wątpliwości dotyczące zasad rozliczenia realizacji Projektu na gruncie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako: u.p.t.u.).
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy
Pytanie nr 1.
Czy wartość wpłat wnoszonych przez mieszkańców będzie taka sama dla wszystkich mieszkańców? Jeśli wartość wpłat będzie różna, to z czego będą wynikały różnice?
Odpowiedź na pytanie nr 1:
Wkład własny uiszczany przez Właścicieli nieruchomości będzie stanowił 30% kosztów kwalifikowalnych instalacji. Ponadto, Właściciele nieruchomości zobligują się do pokrycia VAT obciążającego Gminę w związku z realizacją instalacji oraz innych kosztów instalacji, które nie są zaliczane do kosztów kwalifikowalnych. Właściciele nieruchomości zadeklarują również, że w przypadku, gdy realizacja Projektu pociągnie za sobą dodatkowe koszty niekwalifikowalne, związane z dostosowaniem miejsca posadowienia instalacji, zobowiążą się do ich poniesienia. Wpłaty od wszystkich mieszkańców będą zatem ustalane w taki sam sposób, stanowiąc taki sam % kosztów kwalifikowanych. Kwotowo wpłaty te mogą się jednak różnić w zależności od wartości inwestycji dotyczącej nieruchomości danego mieszkańca deklarującego udział w Projekcie (planuje się realizację różnych instalacji – zob. odp. na pyt. 8).
Pytanie nr 2.
Czy w celu zrealizowania Projektu (Inwestycji) Gmina będzie zatrudniać pracowników?
Odpowiedź na pytanie nr 2:
Gmina nie zamierza zatrudniać pracowników w celu realizacji Projektu (Inwestycji). Postępowanie zakupowe, realizację i rozliczenie Projektu będą prowadzić pracownicy Urzędu Gminy.
Pytanie nr 3.
Kto będzie ponosił wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacja zbiorników na wodę opadowa i roztopowa? Gmina, czy mieszkańcy?
Odpowiedź na pytanie nr 3:
Przez okres nie krótszy niż 5 lat od dnia otrzymania ostatniej płatności dofinansowania w ramach Projektu, właścicielem Instalacji zrealizowanych na nieruchomościach Właścicieli nieruchomości, będzie Gmina. W okresie trwałości projektu Gmina będzie właścicielem Instalacji i to Gmina będzie ponosiła wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacją zbiorników na wodę opadową i roztopową. Po zakończeniu okresu trwałości własność wykonanych Instalacji zostanie nieodpłatnie przekazana dotychczasowym użytkownikom – Właścicielom nieruchomości. Dopiero wówczas wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacją zbiorników na wodę opadowa i roztopowa będą ponosili mieszkańcy.
Pytanie nr 4.
Czy Gmina świadczy/zamierza regularnie świadczyć usługi związane z zakupem i montażem zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniem instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopowa oraz adaptacją istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo”?
Odpowiedź na pytanie nr 4:
Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie Projektu w odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez Zarząd Województwa, działający jako Instytucja Zarządzająca Programem Fundusze Europejskie 2021-2027 w ramach działania (…).
W przypadku ogłoszenia kolejnego naboru wniosków związanych z możliwością dofinansowania do instalacji zbiorników naziemnych podziemnych przystosowania szamba i zainteresowania mieszkańców uczestnictwem w projekcie, Gmina nie wyklucza udziału w konkursie, jednak na chwilę obecną nie jest planowane regularne świadczenie usług w tym zakresie.
Pytanie nr 5.
Czy Gmina osiąga/będzie osiągała zysk z tytułu realizacji ww. Projektu (Inwestycji, Zadania)?
Odpowiedź na pytanie nr 5:
Gmina nie osiąga i nie zamierza osiągać zysku z tytułu realizacji ww. Projektu (Inwestycji, Zadania).
Pytanie nr 6.
Czy realizacja Projektu (Inwestycji) będzie miała na celu osiąganie przez Gminę stałego dochodu z tego tytułu?
Odpowiedź na pytanie nr 6:
Działalność wykonywana w ramach Projektu (Inwestycji) nie będzie miała na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu z tego tytułu.
Pytanie nr 7.
Czy realizując Projekt (Inwestycję), który ma na celu zmniejszenie ryzyka suszy poprzez gromadzenie deszczówki a także zmniejszenie obciążenia systemu wodno-kanalizacyjnego na nieruchomościach mieszkańców, celem Gminy będzie stale i zorganizowane wykonywanie takiej działalności w celach zarobkowych?
Odpowiedź na pytanie nr 7:
Realizując Projekt (Inwestycję), który ma na celu zmniejszenie ryzyka suszy poprzez gromadzenie deszczówki a także zmniejszenie obciążenia systemu wodno-kanalizacyjnego na nieruchomościach mieszkańców, celem Gminy nie będzie stale i zorganizowane wykonywanie takiej działalności w celach zarobkowych.
Pytanie nr 8.
Jakie konkretnie wydatki poniesione w ramach realizacji Projektu dotyczą zakresu pytania nr 5 zawartego we wniosku?
Odpowiedź na pytanie nr 8:
Wydatki ponoszone w ramach realizacji Projektu, istotne w kontekście pytania nr 5 obejmują w szczególności zakup i montaż szczelnych zbiorników (podziemnych naziemnych) do zbierania wody opadowej lub roztopowej, wykonanie instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową, takich jak np. łapacze, wpusty, osadniki rynnowe, przewody odprowadzające (bez rynien i rur spustowych), wykonanie niezbędnych prac odtworzeniowych będących następstwem montażu instalacji – do wysokości 15% kosztów kwalifikowalnych Projektu. Zaplanowano również możliwość wykorzystania istniejącego zbiornika bezodpływowego typu „szambo”. Przystosowanie szamba będzie polegało na przeprowadzeniu czynności adaptacyjnych, czyli na jego całkowitym opróżnieniu a potem jego dezynfekcji.
Planowany zakres rzeczowy obejmuje: ilość instalacji naziemnych (…) szt., ilość instalacji podziemnych (…) szt., przystosowanie istniejącego zbiornika (szamba) na zbieranie wody deszczowej (…) szt., dokumentacja projektowa: zbiornik naziemny (…) szt., zbiornik podziemny (…) szt. Zadanie dostawy i budowy zbiorników wody deszczowej obejmuje wykonanie projektu oraz robót budowlanych związanych z dostawą, montażem i uruchomieniem instalacji gromadzenia wody deszczowej na nieruchomościach mieszkańców.
Poniesione zostaną również wydatki w zakresie działań dotyczących poprawy świadomości ekologicznej m.in. poprzez opracowanie graficzne, wydruk i rozdysponowanie książeczki edukacyjnej dotyczącej poprawy świadomości ekologicznej oraz zamieszczenie artykułów w lokalnej prasie w zakresie racjonalnego korzystania z zasobów środowiska.
Na koszty kwalifikowalne będą składać się różne wydatki, m.in. związane z promocją projektu (m.in. prowadzenie działań promocyjnych zgodnych z Podręcznikiem wnioskodawcy i beneficjenta Funduszy Europejskich na lata 2021-2027 w zakresie informacji i promocji), nadzorem i realizacją dostawy i montażu Instalacji. W Umowie o dofinansowanie brak jest natomiast postanowień zgodnie z którymi dofinansowanie dokonywane będzie w celu sfinansowania jakiejś konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.
Pytanie nr 9.
Czy wydatki związane są wyłącznie z realizacją Projektu?
Odpowiedź na pytanie nr 9:
Wydatki ponoszone w ramach realizacji projektu związane będą wyłącznie z realizacją Projektu.
Pytania
1.Czy realizacja Projektu przez Gminę następuje w ramach statusu podatnika VAT?
2.Czy w przedstawionym zdarzeniu Gmina wykona na rzecz Właścicieli nieruchomości jakąkolwiek czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, a jeśli tak to czy czynność ta będzie stanowić odpłatne świadczenie usług, i czy Gmina będzie zobowiązana odprowadzić podatek należny (w związku z wykonywaniem tej czynności)?
3.Czy otrzymane przez Gminę środki finansowe od Właścicieli nieruchomości (na podstawie Umowy uczestnictwa w Projekcie) w jakikolwiek sposób wpłyną na rozliczenie podatku VAT związanego z realizacją Projektu, w szczególności czy przedmiotowe środki finansowe powinny zostać przez Gminę opodatkowane podatku VAT (czy w związku z otrzymaniem tych środków Gmina powinna odprowadzić VAT należny)?
4.Czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zgodnie z Umową o dofinansowanie w jakikolwiek sposób wpłynie na rozliczenie VAT związane z realizacją Projektu, w szczególności czy dofinansowanie powinno zostać przez Gminę opodatkowane VAT (czy w związku z otrzymaniem dofinansowania Gmina powinna odprowadzić podatek VAT należny)?
5.Czy Gminie przysługiwać będzie pełne prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi w ramach realizacji Projektu, w szczególności podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez wykonawców lub dostawców na rzecz Gminy?
6.W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 5: Czy w związku z realizacją Projektu na opisanych zasadach po stronie Gminy wystąpi obowiązek rozliczania VAT naliczonego związanego z Projektem z uwzględnieniem przepisów o korekcie wieloletniej (art. 91 u.p.t.u. lub/i art. 90c u.p.t.u.), w tym obowiązek dokonania takiej korekty podatku naliczonego (w trybie art. 91 u.p.t.u. lub/i art. 90c u.p.t.u.) w którymkolwiek momencie?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1.
Realizacja przez Gminę Projektu nie następuje w ramach statusu podatnika VAT. Realizacja przez Gminę Projektu nie stanowi wykonywania przez Gminę „działalności gospodarczej” w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.
Ad 2.
Uznać należy, że Gmina nie wykona na rzecz Właścicieli nieruchomości jakiejkolwiek czynności podlegającej opodatkowaniu VAT (działania Gminy w tym zakresie będą stanowić czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT).
Ad 3.
Otrzymane przez Gminę środki finansowe od Właścicieli nieruchomości nie powinny zostać przez Gminę opodatkowane VAT. W związku z otrzymaniem tych środków finansowych Gmina nie ma obowiązku odprowadzenia podatku należnego.
Ad 4.
Otrzymane przez Gminę dofinansowanie zgodnie z Umową o dofinansowanie nie powinno zostać przez Gminę opodatkowane podatkiem VAT. W związku z otrzymaniem przedmiotowego dofinansowania Gmina nie ma obowiązku odprowadzenia podatku należnego.
Ad 5.
Gminie nie będzie przysługiwać prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego VAT związanego z wydatkami poniesionymi w ramach realizacji Projektu, w szczególności podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez wykonawców lub dostawców na rzecz Gminy.
Ad 6.
Gmina stoi na stanowisku, że odpowiedź na pytanie 5 powinna być negatywna. W takiej sytuacji pytanie nr 6 będzie bezprzedmiotowe. W przypadku odmiennego stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej Gmina uważa, że po stronie Gminy nie wystąpi obowiązek rozliczania VAT naliczonego związanego z Projektem z uwzględnieniem przepisów o korekcie wieloletniej (art. 91 u.p.tu. lub/i art. 90c u.p.tu.), w tym obowiązek dokonania takiej korekty podatku naliczonego (w trybie art. 91 u.p.t.u. lub/i art. 90c u.p.t.u.) w którymkolwiek momencie.
Uzasadnienie:
Ad 1-3.
Gmina stoi na stanowisku, że rozliczenie Projektu (w zakresie VAT) powinno nastąpić z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 marca 2023 r. w sprawach C-816/21 oraz C-612/21.
Zgodnie z art. 15 ust 1 u.p.tu. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 u.p.tu. działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Co istotne, według art. 15 ust. 6 u.p.tu. nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawę zawartych umów cywilnoprawnych.
Reasumując, należy wskazać, że dla uznania, iż gmina podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, muszą zostać spełnione określone przesłanki, w szczególności:
1)działania gminy nie mogą mieć charakteru publicznoprawnego,
2)wykonywana czynność powinna mieścić się w zakresie działalności gospodarczej, co pozwala na przypisanie gminie statusu podatnika VAT.
W ocenie Wnioskodawcy, nie powinno ulegać wątpliwości, że Gmina realizując Projekt działa w charakterze organu władzy publicznej i jednocześnie w ramach wywiązywania się z zadania, które zostało wpisane w sferę publicznoprawną. Wynika to z podstaw prawnych funkcjonowania Projektu, jak i ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (dalej jako: „u.s.g.”).
Zgodnie z art 2 ust. 1 u.s.g. gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 u.s.g. do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 u.s.g. stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
1)ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej [...];
3)wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych [...].
W tym miejscu warto zwrócić uwagę na art. 403 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (dalej jako: p.o.ś.)., zgodnie z którym, do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska w zakresie Wpłaty dokonywane przez Właścicieli nieruchomości pokryją jedynie niewielką część kosztów ponoszonych przez Gminę w związku z realizacją Projektu, podczas gdy jego zasadnicze finansowanie pochodzi ze środków publicznych. Tym samym, różnica pomiędzy rzeczywistymi kosztami Inwestycji a otrzymywanymi wpłatami wskazuje, że kwoty otrzymane od Właścicieli nieruchomości uznać należy raczej za opłatę, aniżeli wynagrodzenie (por. wyrok TSUE z dnia 12 maja 2016 roku. C-520/14). Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, aby świadczenie usług było dokonywane odpłatnie, musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy tym świadczeniem usług z jednej strony a świadczeniem wzajemnym otrzymanym przez podatnika z drugiej strony. Bezpośredni związek zachodzi natomiast, gdy zapłata otrzymywana przed podmiot dokonujący tych świadczeń stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej temu usługodawcy (por. wyrok TSUE z dnia 15 kwietnia 2021 roku C-846/19).
Realizacja Projektu odbywa się na podstawie umów zawieranych pomiędzy Gminą a Właścicielami nieruchomości. Działania Gminy koncentrują się głównie na organizacji i zapewnieniu finansowania całego przedsięwzięcia, w szczególności poprzez zawieranie umów z wykonawcami lub dostawcami niezbędnymi do realizacji Projektu.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że otrzymane przez Gminę dofinansowanie zgodnie z Umową o dofinansowanie pokrywa nie więcej niż 70% kosztów kwalifikowalnych, natomiast Właściciele nieruchomości wnoszą co do zasady wkład w wysokości 30% kosztów kwalifikowalnych Instalacji. Jednak zarówno wkład wnoszony przez Właścicieli nieruchomości, jak i otrzymane dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego dotyczą jedynie kosztów objętych dofinansowaniem, tj. kosztów kwalifikowalnych, a nie rzeczywistych kosztów ponoszonych przez Gminę w związku z realizacją Projektu. Zgodnie z Umową o dofinansowanie to Gmina, będąca beneficjentem dofinansowania, ponosi pozostałe koszty Projektu uznane za niekwalifikowalne.
Ad 4.
Stosownie do art. 29a u.p.tu. podstawę opodatkowania VAT stanowi wszystko to, co może być uznane za zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Zatem do podstawy opodatkowania podatkiem VAT wlicza się jedynie takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy lub świadczenia usług. Zdaniem Wnioskodawcy, środki finansowe przyznane w celu pokrycia kosztów ogólnej działalności beneficjenta, a nie dofinansowania konkretnych świadczeń towarów i usług, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Gmina otrzyma dofinansowanie przeznaczone na pokrycie kosztów kwalifikowalnych związanych z realizacją Projektu. Na koszty kwalifikowalne będą składać się różne wydatki, m.in. związane z promocją, nadzorem i realizacją dostawy i montażu Instalacji. W Umowie o dofinansowanie brak jest natomiast postanowień zgodnie z którymi dofinansowanie dokonywane będzie w celu sfinansowania jakiejś konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Powstałe w ramach Projektu Instalacje będą stanowić własność Gminy przez okres nie krótszy niż 5 lat od dnia otrzymania ostatniej płatności dofinansowania dla Projektu. Po upływie tego okresu Instalacje zostaną przekazane na rzecz Właścicieli nieruchomości. Otrzymane dofinansowanie odnosi się wyłącznie do transakcji zawieranych pomiędzy Gminą a wykonawcą lub dostawcą Instalacji. W ramach realizacji Projektu dochodzi bowiem do zawarcia dwóch, odrębnych transakcji: jednej pomiędzy Gminą, a wykonawcą lub dostawcą Instalacji i drugiej pomiędzy Gminą a Właścicielami nieruchomości.
Gmina nie będzie zatem zobowiązana do opodatkowania podatkiem VAT otrzymanego dofinansowania zgodnie z Umową o dofinansowanie, gdyż przekazane Gminie, zgodnie z harmonogramem, środki finansowe będą przeznaczone na pokrycie kosztów kwalifikowalnych w ramach realizowanego projektu. Dofinansowanie będzie miało zatem charakter zakupowy, a tym samym, nie będzie stanowiło dopłaty do ceny, po jakiej Właściciele nieruchomości nabywają od Gminy określone usługi, co podkreślił NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2020 r. o sygn. akt I FSK 74/18.
Ad 5.
Zgodnie z art. 86 u.p.tu. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15. przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114. art 119 ust. 4 art. 20 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Oznacza to, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w przypadku kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek:
1)odliczenia dokonuje podatnik VAT;
2)towary i usługi, w związku z nabyciem których podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc w szczególności takich, w wyniku których rozliczany jest VAT należny.
Instalacje powstałe w wyniku realizacji Projektu będą służyły wyłącznie zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zdaniem Gminy, towary i usługi nabywane w ramach realizowania Projektu nie będą wykorzystywane przez Gminę do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Instalacje powstałe w związku z wykonanym Projektem będą wykorzystywane do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Gmina nie będzie zatem działać w tym zakresie jako przedsiębiorca i nie będzie miała prawa do odliczenia VAT naliczonego w zakresie wydatków poniesionych na realizację przedmiotowego projektu.
Skoro bowiem Gmina nie wykonuje w ramach Projektu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, to nie może wystąpić sytuacja, w której wydatki poniesione w ramach realizacji tego Projektu (w szczególności udokumentowane fakturą wystawioną przez Wykonawcę) będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Ad 6.
Gmina stoi na stanowisku, że odpowiedź na pytanie 5 powinna być negatywna. W takiej sytuacji pytanie nr 6 będzie bezprzedmiotowe. W przypadku odmiennego stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Gmina uważa, że po stronie Gminy nie wystąpi obowiązek rozliczania VAT naliczonego związanego z Projektem z uwzględnieniem przepisów o korekcie wieloletniej (art. 91 u.p.t.u. lub/i art. 90c u.p.tu.), w tym obowiązek dokonania takiej korekty podatku naliczonego (w trybie art. 91 u.p.t.u. lub/i art. 90c u.p.t.u.) w którymkolwiek momencie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie:
1)nieuznania Gminy za podatnika podatku VAT w związku z realizowanym Projektem (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
2)niepodlegania opodatkowaniu czynności świadczonych przez Gminę na rzecz Właścicieli nieruchomości (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
3)braku opodatkowania wpłat od Właścicieli nieruchomości na rzecz Gminy w związku z realizowaną Inwestycją na podstawie Umowy uczestnictwa (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);
4)braku opodatkowania podatkiem VAT dofinansowania otrzymanego przez Gminę ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zgodnie z umową o dofinansowanie (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);
5)braku prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi na realizację Inwestycji (pytanie oznaczone we wniosku nr 5)
– jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy:
W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Ponadto stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z powyższego wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że:
·Gmina zamierza zrealizować inwestycję pn. „(…)”;
·Projekt ma na celu ochronę zasobów wodnych na terenie Gminy oraz rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury;
·planowany jest zakup i montaż zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonanie instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową, takich jak, np. łapacze, wpusty, osadniki rynnowe, a także przewody odprowadzające, z pominięciem rynien i rur spustowych;
·dopuszcza się również możliwość wykorzystania istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” znajdujących się na nieruchomościach Właścicieli nieruchomości;
·przez okres nie krótszy niż 5 lat od dnia otrzymania ostatniej płatności dofinansowania w ramach Projektu (dalej jako: „okres trwałości”), właścicielem Instalacji zrealizowanych na nieruchomościach Właścicieli nieruchomości, będzie Gmina. Montaż Instalacji, w tym adaptacja istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo”, będą realizowane na nieruchomościach stanowiących własność osób prywatnych. W celu zapewnienia zgodności z zasadami realizacji inwestycji. Gmina zawrze z Właścicielami nieruchomości umowy użyczenia, na mocy których uzyska prawo do nieodpłatnego korzystania z niezbędnej części nieruchomości przez cały okres trwałości. W tym czasie Właściciele nieruchomości będą mogli korzystać z Instalacji na podstawie umowy użyczenia zawartej z Gminą;
·po upływie okresu trwałości, własność wykonanych Instalacji zostanie nieodpłatnie przekazana dotychczasowym użytkownikom – Właścicielom nieruchomości;
·właściciele nieruchomości będą zgodnie z podpisywaną z Gminą Umową uczestnictwa w Projekcie, zobowiązani do uiszczenia w terminach i na zasadach określonych w umowie, wkładu własnego na rachunek bankowy Gminy. Wkład własny uiszczony przez Właścicieli nieruchomości będzie stanowił 30% kosztów kwalifikowalnych instalacji. Ponadto, Właściciele nieruchomości zobligują się do pokrycia VAT obciążającego Gminę w związku z realizacją instalacji oraz innych kosztów instalacji, które nie są zaliczane do kosztów kwalifikowalnych. Właściciele nieruchomości zadeklarują również, że w przypadku, gdy realizacja Projektu pociągnie za sobą dodatkowe koszty niekwalifikowalne, związane z dostosowaniem miejsca posadowienia instalacji, zobowiążą się do ich poniesienia;
·Gmina pozyska wykonawców lub dostawców do poszczególnych części Projektu udzielając zamówień w ramach Projektu odpowiednio, zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych lub zasadą konkurencyjności określoną w wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, w wersji obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania.
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia:
1)czy realizacja przez Państwa ww. Inwestycji polegającej na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniu instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacji istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” jest/będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ww. ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
2)czy Gmina wykona na rzecz Właścicieli nieruchomości jakąkolwiek czynność podlegającą opodatkowaniu VAT w związku z realizacją Projektu (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie O.). Co prawda wyrok ten odnosi się do czynności dokonywanych przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii, jednakże wnioski płynące z ww. orzeczenia mogą być pomocne w analizowanej sprawie.
W wyroku tym TSUE wskazał, iż aby czynności dokonywane przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii były objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/112, powinny one, po pierwsze, stanowić dostawę lub świadczenie usług, które gmina ta wykonuje odpłatnie na rzecz swoich mieszkańców w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) tej dyrektywy, a po drugie, być dokonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, tak aby owa gmina działała również w charakterze podatnika (pkt 24).
W pkt 42 wyroku Trybunał wskazał, że art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.
TSUE wskazał, że w konsekwencji o ile w świetle powyższych rozważań należy uznać, że gmina O., nie wykonuje działalności wchodzącej w zakres stosowania dyrektywy 2006/112, nie jest konieczne ustalenie, czy działalność ta byłaby również wyłączona z tego zakresu stosowania na podstawie art. 13 ust. 1 tej dyrektywy.
Trybunał w przedmiocie dokonania świadczenia usług w ramach działalności gospodarczej zauważył, że po pierwsze, podczas gdy przedsiębiorca dąży do stałego osiągania dochodu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., AJFP Sibiu i DGRFP Braãov, C‑655/19, EU:C:2021:40, pkt 27–29 i przytoczone tam orzecznictwo), gmina O. wskazała we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, (…) że nie zamierza świadczyć regularnie usług instalacji systemów OZE i nie zatrudnia ani nie zamierza zatrudniać pracowników w tym celu, co odróżnia niniejszą sprawę od spraw, w których świadczenia gminne miały charakter trwały (pkt 36).
Po drugie, (…) gmina O. wydaje się ograniczać do zaproponowania swoim mieszkańcom będącym właścicielami nieruchomości, którzy mogą być zainteresowani systemami OZE, w ramach programu regionalnego mającego na celu umożliwienie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, dostarczenia i zainstalowania u nich tych systemów OZE za pośrednictwem przedsiębiorstwa wybranego w wyniku przetargu, w zamian za ich udział nieprzekraczający 25% kosztów podlegających dofinansowaniu związanych z tą dostawą i z tą instalacją, podczas gdy owa gmina płaci danemu przedsiębiorstwu wynagrodzenie za te same dostawę i instalację po cenie rynkowej (pkt 37).
Tymczasem (…) jeżeli gmina odzyskuje – w drodze otrzymywanych przez nią wkładów – jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi może sugerować, że wkłady te należy raczej uznać za opłatę aniżeli wynagrodzenie (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Gemeente Borsele i Staatssecretaris van Financiën, C‑520/14, EU:C:2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie O. przez dane województwo, które wynoszą 75% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast wspomniana gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku.
Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby taki instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie najwyżej jedną czwartą poniesionych przez siebie kosztów, oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane.
Podsumowując TSUE wskazał, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.
Ponadto wskazać należy na tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-616/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie L.), zapadłym w wyniku wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego w ramach sporu w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do przeprowadzonych na zlecenie gminy czynności związanych z usuwaniem azbestu oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego od tych czynności. W wyroku tym, TSUE rozstrzygnął, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: okoliczność zlecania przez gminę przedsiębiorstwu czynności usuwania azbestu i odbierania wyrobów i odpadów zawierających azbest na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili taką wolę, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i nie prowadzi do żadnej płatności ze strony tych mieszkańców, zaś czynności te są finansowane ze środków publicznych.
W rozpatrywanej sprawie analiza przedstawionego przez Gminę opisu sprawy wykazuje, że realizuje ona inwestycję w warunkach podobnych (a nawet tożsamych) do tych wynikających z wyroków TSUE nr C-612/21 i C-616/21:
-Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT,
-Gmina realizuje/będzie realizowała zadanie o charakterze proekologicznym na rzecz swoich Mieszkańców i z tego tytułu ponosi koszty inwestycyjne,
-Inwestycja jest/będzie zrealizowana w ramach dofinansowania ze środków europejskich,
-Mieszkańcy partycypują/będą partycypować w finansowaniu zadania w niewielkim stopniu – poniosą 30% wartości kosztów kwalifikowanych Projektu i ewentualne koszty niekwalifikowane,
-ostateczni beneficjenci inwestycji (Mieszkańcy) zawierają/będą zawierali z Gminą stosowne umowy z tytułu uczestnictwa w Projekcie,
-w celu realizacji Inwestycji Gmina korzysta/korzystać będzie z usług podmiotów trzecich (wykonawców lub dostawców), które na jej zlecenie wykonują/wykonywać będą poszczególne części Projektu udzielając zamówień,
-Gmina pozyska wykonawców lub dostawców do poszczególnych części Projektu udzielając zamówień w ramach Projektu odpowiednio, zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych lub zasadą konkurencyjności określoną w wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, w wersji obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania,
-Gmina nie zamierza zatrudniać pracowników w celu realizacji Projektu (Inwestycji). Postępowanie zakupowe, realizację i rozliczenie Projektu będą prowadzić pracownicy Urzędu Gminy,
-Gmina nie osiąga i nie zamierza osiągać zysku z tytułu realizacji ww. Projektu (Inwestycji, Zadania),
-działalność wykonywana w ramach Projektu (Inwestycji) nie będzie miała na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu z tego tytułu,
-realizując Projekt (Inwestycję), który ma na celu zmniejszenie ryzyka suszy poprzez gromadzenie deszczówki a także zmniejszenie obciążenia systemu wodno-kanalizacyjnego na nieruchomościach mieszkańców, celem Gminy nie będzie stale i zorganizowane wykonywanie takiej działalności w celach zarobkowych.
Powyższe okoliczności wskazują, że celem Gminy jest realizacja Zadania polegającego na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniu instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacji istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo”, a czynności podejmowane przez Gminę w ramach realizacji tego Zadania nie mają ani charakteru trwałego, ani zarobkowego. Jak wynika z opisu sprawy, Mieszkańcy uczestniczący w Projekcie partycypują w kosztach w niewielkim zakresie, zaś samo korzystanie ze zbiorników nosi cechę nieodpłatności.
Działanie Gminy w analizowanym przypadku odbiega od wzorca przeciętnego przedsiębiorcy realizującego ww. Projekt, którego głównym celem byłoby dążenie do maksymalizacji zysku, przy jednoczesnej minimalizacji strat. Tymczasem ustalenie opłat od Mieszkańców na poziomie 30% wartości kosztów kwalifikowanych instalacji oraz pokrycia VAT obciążającego Gminę w związku z realizacją instalacji oraz innych kosztów instalacji, które nie są zaliczane do kosztów kwalifikowalnych Projektu wskazuje na to, że Gmina nie wykonuje zadania z zamiarem osiągania dochodu z tytułu jego realizacji, czym nie spełnia przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej, na którą zwrócił uwagę TSUE w wyrokach z 30 marca 2023 r. Powyższe prowadzi do wniosku, że Gmina nie działa z perspektywą zysku, a ponosi jedynie ryzyko strat. Zasadniczym celem przedsięwzięcia jest zmniejszenie ryzyka suszy poprzez gromadzenie deszczówki, a także zmniejszenie obciążenia systemu wodno-kanalizacyjnego w okresach intensywnych opadów. Dodatkowo, Projekt przewiduje dostarczenie miękkiej wody wykorzystywanej do nawadniania roślin, co ma przyczynić się do oszczędności finansowych w gospodarstwach domowych poprzez zmniejszenie wysokości rachunków za wodę. Jednocześnie zauważenia wymaga fakt spełnienia pozostałych przesłanek uznania czynności Gminy za nieopodatkowane, wynikających z wyroków TSUE, tj.: woli Mieszkańców przeprowadzenia na ich rzecz zadania (Mieszkańcy wyrażający zgodę na realizację inwestycji na ich nieruchomości zawierają z tego tytułu stosowną umowę z Gminą), skorzystania przez Gminę z usług wyspecjalizowanych podmiotów trzecich w celu wykonania Zadania oraz uzyskania dofinansowania do opisanego we wniosku Projektu.
Tym samym realizacja ww. Inwestycji polegającej na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniu instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacji istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” nie stanowi/nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i Zadanie to jest/będzie realizowane poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem realizacja ww. Zadania nie podlega/nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Podsumowanie
Realizując przedmiotowy Projekt polegający na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniu instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacji istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” Gmina nie działa/nie będzie działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Gmina w związku z zakupem i montażem zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniem instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacją istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” nie wykona na rzecz Właścicieli nieruchomości jakiejkolwiek czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Czynności te nie stanowią/nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług, a Gmina nie jest/nie będzie zobowiązana do odprowadzenia podatku VAT należnego w związku z wykonywaniem tych czynności.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 i nr 2 jest prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do kwestii:
-braku opodatkowania otrzymanych przez Gminę środków finansowych od Właścicieli nieruchomości (na podstawie Umowy uczestnictwa w Projekcie) na realizację przedmiotowej Inwestycji (pytanie oznaczone we wniosku nr 3) oraz
-braku opodatkowania podatkiem VAT otrzymanego przez Państwa dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zgodnie z Umową o dofinansowanie na realizację ww. Projektu (pytanie oznaczone we wniosku nr 4)
– należy wskazać, że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 ww. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym:
Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Według art. 29a ust. 2 ustawy:
W przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie tej dostawy towarów.
W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1)podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2)koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Z powyższych przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze, związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Gdy więc podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Jak wskazano powyżej, realizacja ww. Inwestycji polegającej na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniem instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacją istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” nie stanowi/nie będzie stanowiła dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
W konsekwencji, opłaty wniesione przez Mieszkańców na realizację Projektu nie stanowią/nie będą stanowiły zapłaty za świadczone na ich rzecz czynności polegające na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniu instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacji istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo”, a tym samym opłaty te nie stanowią/nie będą stanowiły podstawy opodatkowania, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy.
Podsumowanie
Otrzymane przez Gminę środki finansowe od Właścicieli nieruchomości (na podstawie Umowy uczestnictwa w Projekcie) nie mają wpływu na rozliczenie podatku VAT związanego z realizacją Projektu. Przedmiotowe środki finansowe nie powinny zostać przez Gminę opodatkowane podatku VAT (w związku z otrzymaniem tych środków Gmina nie powinna odprowadzić VAT należnego), bowiem realizując przedmiotowy Projekt Gmina nie działa/nie będzie działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Wobec tego, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 jest prawidłowe.
Odpowiednio również w odniesieniu do dotacji otrzymanych przez Państwa na realizację Projektu wskazać należy, że nie sposób powiązać ich z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zauważyć należy, że dotacja/dofinansowanie nie funkcjonuje samodzielnie, nie podlega opodatkowaniu jako odrębna kwota, lecz wyłącznie w odniesieniu do czynności, do której jest wypłacana. Jeżeli czynność, do której dopłata jest przyznawana nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatku VAT, to i dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku nie wystąpi związek pomiędzy dofinansowaniem otrzymanym ze środków europejskich na realizację ww. Projektu a czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT. Jak bowiem wskazano wyżej, w zakresie realizacji Zadania nie będą Państwo wykonywać działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Państwa działania w ramach opisanego Projektu nie stanowią/nie będą stanowiły dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Podobnie wskazał też Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 1454/18: „Podsumowując gmina, która realizując projekt z zakresu odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych), współfinansowany w znacznej części ze środków europejskich, w ramach którego montuje i podpina instalacje fotowoltaiczne na budynkach oraz na gruntach mieszkańców, którzy przejmą po upływie 5 lat własność zamontowanych instalacji, nie wykonuje z tego tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji otrzymane na ten cel dofinansowanie ze środków europejskich (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) nie może być rozważane jako podstawa opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT”.
Podsumowanie
Otrzymane przez Gminę dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zgodnie z Umową o dofinansowanie nie ma wpływu na rozliczenie podatku VAT związanego z realizacją Projektu. Dofinansowanie nie powinno zostać przez Gminę opodatkowane podatkiem VAT (w związku z otrzymaniem dofinansowania Gmina nie powinna odprowadzić podatek VAT należnego), bowiem realizując przedmiotowy Projekt Gmina nie działa/nie będzie działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Wobec tego, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4 jest prawidłowe.
Z kolei odnosząc się do kwestii pełnego prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi w ramach realizacji Projektu (pytanie oznaczone we wniosku nr 5) wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
1)nabycia towarów i usług,
2)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Natomiast jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
Jak już wcześniej wskazano realizacja przez Państwa inwestycji polegającej na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowej oraz wykonywaniu instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacji istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo” nie stanowi/nie będzie stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Państwo realizując ww. Projekt nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie wystąpi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonywanymi zakupami a czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że nie mają/nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Zadania polegającego na zakupie i montażu zbiorników zarówno podziemnych, jak i nadziemnych do zbierania wody opadowej lub roztopowejoraz wykonywaniu instalacji doprowadzających do zbiornika wodę opadową lub roztopową oraz adaptacji istniejących zbiorników bezodpływowych typu „szambo”. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku są/nie zostaną spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację Zadania nie są/nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podsumowanie
Gminie nie przysługuje/nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi w ramach realizacji Projektu, w tym również podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez wykonawców lub dostawców na rzecz Gminy.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 5 jest prawidłowe.
W dalszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w związku z realizacją Projektu po stronie Gminy wystąpi obowiązek rozliczenia VAT naliczonego związanego z Projektem, z uwzględnieniem przepisów o korekcie wieloletniej (pytanie oznaczone we wniosku nr 5) – i dotyczą sytuacji, gdy stanowisko Państwa w zakresie pytania nr 5 zostanie uznane za nieprawidłowe, tj. przyznane zostanie prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Projektu.
Należy wskazać, że w niniejszej interpretacji Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 5 uznane zostało za prawidłowe. Zatem, nie udziela się odpowiedzi na pytanie nr 6, bowiem oczekiwali Państwo na nie odpowiedzi wyłącznie w przypadku, gdy stanowisko Państwa w zakresie pytania nr 5 zostanie uznane za nieprawidłowe. Tym samym odpowiedź na Państwa pytanie nr 6 jest bezzasadna.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
·stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
·zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym oraz zdarzeniem przyszłym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy oraz zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Zaznaczam, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników w zakresie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu interpretacji mogą jedynie pomóc Państwu ocenić, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione w opisywanym stanie sprawy lub własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
