Interpretacja indywidualna z dnia 27 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-1.4012.831.2025.3.KO
Rozliczenia między członkami konsorcjum, dotyczące podziału kosztów i przychodów, mogą być dokumentowane notami rozliczeniowymi, gdyż nie stanowią świadczenia usług ani dostawy towarów podlegających VAT. Spółki mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony z faktur zakupowych na towary i usługi związane z czynnościami opodatkowanymi, z wyłączeniem wskazanych w art. 88 ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług w zakresie:
- dokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum,
- prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych w zakresie realizacji Zamówienia.
-
Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 26 listopada 2025 r. - w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
- Zainteresowany będący stroną postępowania:
A
- Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
B
Opis stanu faktycznego
Informacje ogólne
A (dalej: Lider) i B (dalej: Partner) są spółkami prawa handlowego z siedzibą w Polsce (dalej również łącznie jako: Spółki). Spółki podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów w Polsce. Rokiem podatkowym Spółek jest rok kalendarzowy. Obydwie Spółki są zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni i prowadzą działalność opodatkowaną podatkiem VAT. Incydentalnie Spółki mogą wykazywać działalność zwolnioną z VAT taką jak np. usługi finansowe, jednak wartość takiej sprzedaży nie obliguje żadnej ze Spółek do stosowania przepisów art. 90 ust. 2-10 ustawy o VAT. Spółki są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ustawy o CIT.
Obydwie Spółki działają w branży (…). Spółki, w oparciu o przepis art. 58 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, wspólnie ubiegały się o udzielenie zamówienia publicznego pn. „…”. Przetarg został ogłoszony przez (…) (dalej: Zamawiający). W wyniku przeprowadzonego postępowania przetargowego oferta Spółek została wybrana jako najkorzystniejsza.
Umowa o roboty budowalne
Następnie Spółki zawarły z Zamawiającym umowę o roboty budowlane. Harmonogram robót został określony w harmonogramie rzeczowo-finansowym. Zgodnie z umową poszczególne części wynagrodzenia należnego z tytułu wykonania robót budowlanych, płatne będą po wykonaniu części umowy wg harmonogramu na podstawie prawidłowo wystawionych przez wykonawcę faktur. Podstawę do wystawienia faktur stanowić będzie protokół odbioru częściowego robót podpisany przez strony, zgodnie ze wzorem protokołu dostarczonym przez Zamawiającego. Wykonawca wystawi fakturę końcową na podstawie protokołu końcowego odbioru robót, podpisanego przez Inspektora Nadzoru Inwestorskiego i strony umowy. Faktury z tytułu wykonania robót na rzecz Zamawiającego będą wystawiane przez Lidera, zgodnie z praktyką rynkową rozliczania umów realizowanych w ramach konsorcjum. Do wynagrodzenia zostanie doliczony podatek VAT według obowiązującej stawki. Umowa o roboty budowlane została podpisana przez Lidera, który reprezentuje konsorcjum na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez Partnera. Zgodnie z umową o roboty budowlane obie Spółki ponoszą solidarną odpowiedzialność wobec Zmawiającego za należyte wykonanie umowy, niezależnie od treści umów, które zawarły między sobą.
Umowa konsorcjum
Stosunki pomiędzy Liderem a Partnerem zostały uregulowane w dwóch odrębnych umowach tj. umowie konsorcjum i porozumieniu wykonawczym. Zgodnie z umową konsorcjum Strony zobowiązały się do wspólnego przygotowania i złożenia Zamawiającemu oferty, a w przypadku wyboru oferty jako najkorzystniejszej w postępowaniu przetargowym - do zawarcia umowy na wykonanie zamówienia udzielonego w następstwie postępowania przetargowego (umowy o roboty budowlane) i realizacji inwestycji zgodnie z postanowieniami umowy o roboty budowlane i umowy konsorcjum.
W stosunkach z Zamawiającym oraz innymi podmiotami trzecimi, takimi jak podwykonawcy, dostawcy, organy administracji itp. konsorcjum oraz jego poszczególni członkowie będą reprezentowani przez Lidera na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Partnera. Jak już również wskazano, obie Spółki ponoszą solidarną odpowiedzialność wobec Zmawiającego za należyte wykonanie umowy. Strony umowy konsorcjum zobowiązują się do działania na rzecz realizacji celu konsorcjum z należytą starannością, zgodnie z najlepszymi praktykami przyjętymi przy świadczeniu tego typu usług, terminowej i zgodnej z zasadami sztuki budowlanej realizacji kontraktu, dbania o interesy i dobre imię konsorcjum, zachowania lojalności wobec stron umowy konsorcjum, zachowania poufności informacji wobec osób trzecich, zachowania wobec siebie pełnej jawności swojego postępowania w zakresie przewidywanym umową konsorcjum i umową o roboty budowlane. Umowa konsorcjum jest umową cywilnoprawną i nie powoduje powstania między Stronami stosunku spółki cywilnej, ani innego powiązania prawnego, w wyniku którego powstałby majątek wspólny. Umowa konsorcjum nie powoduje powstania spółki prawa handlowego. Spółki nie znajdują podstaw prawnych do uzyskania odrębnego numeru identyfikacji podatkowej dla konsorcjum.
Porozumienie wykonawcze
Zgodnie z porozumieniem wykonawczym Strony zdecydowały się na współpracę opartą na koncepcji konsorcjum zintegrowanego. Ten typ konsorcjum zakłada, że uczestnicy konsorcjum nie dokonują sztywnego podziału prac w ramach konsorcjum, a zamówienie realizowane jest wspólnie.
Zastosowanie takiego typu konsorcjum powoduje, że każdy z konsorcjantów może powoływać się w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na całość doświadczenia nabytego w ramach danego zamówienia, podczas gdy przy konsorcjum niezintegrowanym następuje to wyłącznie w zakresie rzeczowego zakresu prac, które dany konsorcjant faktycznie realizował.
Zgodnie z porozumieniem wykonawczym Spółki ustaliły, że udział każdej z nich we wszystkich prawach i obowiązkach konsorcjum zintegrowanego jest następujący: Lider - 85 %, Partner - 15 %, przy czym podział ten należy traktować jako wstępny. Może on ulec modyfikacji, w szczególności jeżeli okaże się to konieczne z uwagi na przepisy regulujące ceny transferowe.
Zgodnie z porozumieniem wykonawczym w stosunkach z Zamawiającym oraz innymi podmiotami trzecimi, takimi jak w szczególności podwykonawcy, dostawcy, organy administracji publicznej itp., konsorcjum oraz jego poszczególni członkowie będą reprezentowani przez Lidera. Lider jest uprawniony i umocowany do podejmowania wszelkich czynności związanych z realizacją kontraktu. Podwykonawcy, dostawcy i inne podmioty trzecie realizujący prace lub wykonujący inne obowiązki na rzecz konsorcjum będą wystawiać faktury Liderowi, a Lider będzie wystawiał faktury Zamawiającemu.
Wynagrodzenie uiszczone przez Zamawiającego Lider przeznaczy w pierwszej kolejności na pokrycie poniesionych przez członków konsorcjum kosztów związanych z realizacją kontraktu. Zapłata udziału przysługującego Partnerowi nastąpi przelewem na podstawie wystawionego przez Partnera dokumentu. Po zakończeniu wszelkich prac związanych z zamówieniem i pełnym rozliczeniu zobowiązań lub płatności, ostateczny zysk/strata konsorcjum zostanie podzielony między Stronami stosownie do ustalonego pomiędzy nimi udziału procentowego.
W praktyce umowy z podwykonawcami będą zawierane przez Lidera i to Lider będzie ponosił koszty podwykonawców oraz otrzymywał od nich faktury VAT. Faktury te będą dokumentować przede wszystkim dostawy materiałów niezbędnych do realizacji zamówienia, podwykonawców realizujących roboty budowalne, kierowników budowy itp.
Partner konsorcjum zatrudnia obecnie (…) pracowników w oparciu o umowy o pracę. Pracownicy, w ramach realizacji zamówienia, będą odpowiedzialni w szczególności za wszelkie czynności związane z obsługą biurową, negocjowaniem warunków umów z podwykonawcami, nadzorowaniem terminowej realizacji harmonogramu rzeczowo-finansowego, kontakt z Zamawiającym. W związku z realizacją powyższych zadań Partner będzie ponosił koszty takie jak koszty podróży służbowych, leasingu samochodów służbowych, zakwaterowania pracowników w trakcie podróży do miejsca prowadzenia robót budowlanych itp.
Ponadto, zarówno Lider jak i Partner będą ponosić koszty ogólne związane z projektem, takie jak np. koszty obsługi księgowej itp.
Partner nie zostanie zgłoszony przez Lidera Zamawiającemu jako podwykonawca, na podstawie art. 464 Prawa zamówień publicznych.
Pismem z 26 listopada 2025 r. uzupełnili Państwo opis sprawy następująco.
Pytanie 1: Jakie rozliczenia dokonywane między Członkami Konsorcjum są objęte zakresem postawionego we wniosku pytania nr 5?
Odpowiedź: Zakresem pytania piątego objęty jest podział kosztów, przychodów i zysku w ramach konsorcjum. Przykładowo: jeżeli Lider poniesie koszt w wysokości 100 zł, to zgodnie z ustalonym pomiędzy Spółkami udziałem każdej z nich we wszystkich prawach i obowiązkach konsorcjum zintegrowanego (15/85), Lider przeniesie 15 zł na Partnera konsorcjum. Jest to przykład rozliczenia, o jakim mowa w pytaniu piątym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Inny przykład rozliczeń został przedstawiony w odpowiedzi na pytanie 3 w części CIT poniżej.
Pytanie 2: Na czym polegają ww. rozliczenia między Członkami Konsorcjum?
Odpowiedź: Rozliczenia polegają na wzajemnym przenoszeniu kosztów, przychodów, zysku, ponoszonych i uzyskiwanych w ramach konsorcjum, zgodnie z udziałem każdej ze Spółek we wszystkich prawach i obowiązkach konsorcjum zintegrowanego (15/85).
Pytanie 3: Czy ww. rozliczeniom między Członkami Konsorcjum towarzyszy/będzie towarzyszyła jakakolwiek dostawa towarów lub jakiekolwiek świadczenie usług?
Odpowiedź: W ocenie Spółki odpowiedź na pytanie 3 wykracza poza zakres uzupełnienia / doprecyzowania opisu stanu faktycznego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Pojęcie „dostawa towarów” oraz „świadczenie usług” są bowiem pojęciami prawnymi, zdefiniowanymi w ustawie o podatku od towarów i usług. Tym samym, odpowiadając jednoznacznie na wskazane pytanie, Spółki musiałyby przedstawić swoją ocenę prawną, poprzedzoną wykładnią prawa, a nie opisać fakty składające się na opis stanu faktycznego. Tym samym, chcąc zastosować się do pouczenia zawartego w wezwaniu, zgodnie z którym: „Odpowiedzi te powinny przedstawiać okoliczności sprawy, bez wyrażania Państwa subiektywnej opinii o tych okolicznościach.” Spółki nie powinny udzielać odpowiedzi bazując na swojej własnej opinii i interpretacji prawa podatkowego. Ocena ta zawarta jest bowiem w stanowisku Spółek i jego uzasadnieniu.
Uwzględniając powyższe rozważania, Spółki oczekują więc, że organ analizując przedstawiony we wniosku stan faktyczny dokona jego oceny prawnej i odniesie się do stanowiska przedstawionego przez Spółki. Jak wskazano bowiem w wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 1165/22 „Przyjęcie poglądu organu interpretacyjnego prowadziłoby do podważenia sensu wydawania interpretacji podatkowych, jeśli sam wnioskodawca miałby udzielić odpowiedzi na zadane przez siebie organowi pytanie.”
Tożsamy pogląd wyraził również WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 141/23, gdzie wskazano, że „Organ nie może żądać od podatnika ubiegającego się o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, aby we własnym zakresie rozstrzygnął wątpliwości natury prawno-podatkowej. Ewentualne wezwanie do sprecyzowania wniosku może prowadzić jedynie do żądania sprecyzowania faktów/zdarzeń opisanych we wniosku.”
Gdyby w stanie faktycznym sprawy będącej przedmiotem niniejszego wezwania z góry przesądzić, że rozliczeniom między Członkami Konsorcjum towarzyszy/będzie towarzyszyła dostawa towarów lub świadczenie usług, to wydaje się oczywiste, że takie dostawy/usługi winne być udokumentowane fakturami VAT, a nie notami rozliczeniowymi, a zatem pytanie nr 5 we wniosku o wydanie interpretacji byłoby bezprzedmiotowe.
Tym niemniej, nie chcąc ryzykować odmowy wydania interpretacji indywidualnej, odpowiadając na pytanie Organu, Spółki zauważają, że wzajemnym rozliczeniom w ramach konsorcjum nie towarzyszy jakakolwiek dostawa towarów bądź jakiekolwiek świadczenie usług, co Spółki obszernie uzasadniły w uzasadnieniu własnego stanowiska w odpowiedzi na pytanie nr 5 wniosku o wydanie interpretacji.
Pytanie 4: Do jakich czynności wykorzystuje/będzie wykorzystywał Członek Konsorcjum nabyte towary i usługi udokumentowane fakturami (o których mowa we wniosku w pytaniu nr 6, proszę wskazać osobno dla Lidera Konsorcjum i Partnera Konsorcjum) tj. czy do czynności: a) opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, b) zwolnionych od podatku od towarów i usług, c) niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Odpowiedź: W zakresie odpowiedzi na to pytanie, Spółki podtrzymują stanowisko, zgodnie z którym odpowiedź na przedmiotowe pytanie wykraczałaby poza opis stanu faktycznego sprawy. Niemniej, ponownie nie chcąc ryzykować odmowy wydania interpretacji indywidualnej, Spółki pragną wskazać, że Członek Konsorcjum będzie wykorzystywał nabyte towary i usługi udokumentowane fakturami do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług tj. opodatkowanej sprzedaży na rzecz Zamawiającego. Bez poniesienia wydatków na towary i usługi przez Partnera, nie byłaby bowiem możliwa kompletna realizacja kontraktu na rzecz Zamawiającego, a zatem należy uznać, że nabyte przez Partnera towary i usługi udokumentowane fakturami są związane z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT.
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług oznaczone jak we wniosku
5. Czy prawidłowym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum tj. podział kosztów, przychodów i zysku, jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej) zamiast faktury VAT?
6. Czy Spółki mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych w zakresie realizacji Zamówienia, z wyłączeniem towarów i usług określonych w art. 88 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
5. Prawidłowym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum tj. podział kosztów, przychodów i zysku, jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej).
6. Spółki mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych w zakresie realizacji Zamówienia. Prawo do obniżenia nie obejmuje wydatków na towary i usługi określone w art. 88 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Ad. 5
Praktyka rozliczania umowy konsorcjum na gruncie przepisów ustawy o VAT wykształciła dwa główne modele rozliczenia - model podwykonawczy i model procentowego podziału kosztów, przychodów i zysków.
W modelu podwykonawczym partnerzy konsorcjum są odpowiedzialni za realizację skonkretyzowanego zakresu usług, które wykonywane są na rzecz lidera konsorcjum, lider zaś działając w imieniu własnym odsprzedaje nabyte od partnerów usługi na rzecz zamawiającego. Partnerzy konsorcjum działają w tym zakresie jako podwykonawcy lidera. Tego typu konsorcja uważane są za konsorcja, w ramach których dochodzi pomiędzy konsorcjantami do świadczenia usług podlegających VAT, a wypłaty pomiędzy konsorcjantami przyjmują charakter zapłaty za wykonaną usługę.
W modelu podziału procentowego nie występuje ścisły podział zadań pomiędzy członkami konsorcjum. Uczestnicy konsorcjum zobowiązują się natomiast wspólnie dążyć do realizacji zamówienia na rzecz zamawiającego. Rozliczenie przebiega na zasadzie procentowego przyporządkowania przychodów i kosztów (tj. faktycznego podziału zysku lub straty na poziomie konsorcjum) do poszczególnych konsorcjantów.
W ocenie Spółek, w stanie faktycznym opisanym w niniejszym wniosku mamy do czynienia z tym drugim typem konsorcjum. Jak bowiem wskazano w opisie stanu faktycznego Spółki zdecydowały się na współpracę opartą na koncepcji konsorcjum zintegrowanego. Ten typ konsorcjum zakłada, że uczestnicy konsorcjum nie dokonują sztywnego podziału prac w ramach konsorcjum, a zamówienie realizowane jest wspólnie. Zastosowanie takiego typu konsorcjum powoduje, że każdy z konsorcjantów może powoływać się w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na całość doświadczenia nabytego w ramach danego zamówienia, podczas gdy przy konsorcjum niezintegrowanym następuje to wyłącznie w zakresie rzeczowego zakresu prac, które dany konsorcjant faktycznie realizował.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W ocenie Spółek nie można uznać, że wzajemne rozliczenia kosztów, przychodów i zysków w ramach umowy konsorcjum spełniają definicję sprzedaży w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. W sprawie, pomiędzy stronami umowy konsorcjum nie dochodzi do dostawy towarów, bowiem na żadnym etapie strony nie przenoszą na swoją rzecz prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Do rozważenia pozostaje zatem kwestia czy pomiędzy Liderem a Partnerem dochodzi do świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT. Jak wskazuje się w doktrynie prawa podatkowego: „Nie oznacza to jednak, że świadczeniem usług jest każda czynność czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek działania bądź zaniechania innej strony. (...) Co do zasady, usługą podlegającą opodatkowaniu może być jedynie czynność, która została wykonana na skutek woli usługodawcy i usługobiorcy. (...) Świadczenie może zostać uznane za usługę, tylko jeżeli jest wykonywane na rzecz konkretnego, zindywidualizowanego nabywcy będącego jego beneficjentem. (...) Dla wystąpienia podlegającego VAT świadczenia konieczne jest istnienie bezpośredniego związku między wzajemnymi świadczeniami stron transakcji, który przejawia się tym, że uiszczane kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną (możliwą do określenia) usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego.” (VAT 2024. Komentarz, Wydanie 17, 2024, T. Michalik, Legalis).
Powyższe poglądy są podzielane w utrwalonym orzecznictwie sądowym, w tym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (przykładowo w wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., w sprawie C 277/05). Można podsumować, że aby dane zdarzenie stanowiło odpłatne świadczenie usług dla potrzeb podatku VAT:
1) świadczenie musi wynikać ze stosunku prawnego łączącego strony;
2) musi istnieć bezpośredni związek między świadczoną usługą i otrzymanym (lub należnym) wynagrodzeniem;
3) nabywca musi być beneficjentem usługi, tj. musi mieć przynajmniej potencjalną możliwość odniesienia korzyści z usługi, a usługa nie może być świadczona wbrew jego woli;
4) usługa musi stanowić konkretne, zindywidualizowane świadczenie.
W analizowanym stanie faktycznym rozliczenia dokonywane między Partnerem a Liderem nie spełniają opisanych powyżej warunków. Po pierwsze między Liderem a Partnerem brak jest związku prawnego jaki istnieje między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następowałoby świadczenie wzajemne. Relacje między członkami konsorcjum są regulowane umową konsorcjum oraz porozumieniem wykonawczym, które określają jedynie zasady współpracy i podziału przychodów, kosztów, zysków. W umowie i porozumieniu nie ma mowy o jakichkolwiek usługach wykonywanych przez jedną stronę na rzecz drugiej strony.
Po drugie przekazywane kwoty nie stanowią wynagrodzenia za świadczone usługi, lecz są jedynie realizacją postanowień umowy konsorcjum oraz porozumienia wykonawczego w zakresie podziału wspólnie wypracowanych przychodów oraz poniesionych kosztów.
Po trzecie nie występuje bezpośredni związek między odpłatnością a czynnością, która miałaby być opodatkowana. Przekazywane kwoty są pochodną przychodu uzyskanego od klienta zewnętrznego, a nie wynagrodzeniem za usługi świadczone wewnątrz konsorcjum.
Po czwarte nie można uznać, że Partner i Lider konsorcjum są beneficjentami wzajemnych świadczeń - beneficjentem jest jedynie Zamawiający, a członkowie konsorcjum wspólnie podejmują starania na rzecz realizacji zamówienia.
Wreszcie, w ramach umowy konsorcjum nie można wyodrębnić konkretnego zindywidualizowanego świadczenia wykonywanego na rzecz Lidera przez Partnera bądź na rzecz Partnera przez Lidera. Strony zobowiązały się wspólnie realizować przedsięwzięcie bez sztywnego podziału czynności należących do każdego członka konsorcjum. Jedynym zindywidualizowanym świadczeniem jest wykonanie robót budowalnych, a beneficjentem tego świadczenia jest Zamawiający. W tym zakresie czynności zostaną udokumentowane fakturą VAT.
Rozliczenia dokonywane między członkami konsorcjum mają zatem charakter wewnętrzny i stanowią jedynie podział przychodów uzyskanych z realizacji wspólnego przedsięwzięcia oraz kosztów poniesionych w związku z jego realizacją. Nie dochodzi więc do świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT, a jedynie do realizacji postanowień umowy konsorcjum.
Mając na uwadze powyższą argumentację Strony stoją na stanowisku, zgodnie z którym prawidłowym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum tj. podział kosztów, przychodów i zysku, jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej), nie zaś faktury VAT.
Prawidłowość powyższego podejścia jest potwierdzana w jednolitym orzecznictwie organów podatkowych. Można tu wskazać na interpretację indywidualną wydaną przez Ministra Finansów z dnia 10 marca 2016 r. (nr PT8.8101.563.2015/WCX), w której wskazał, że: „rozliczenie przychodów i kosztów Konsorcjum, dokonywane w trakcie realizacji kontraktu odpowiadające udziałowi stron w Konsorcjum nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji czynność ta nie powinna być dokumentowana fakturą VAT, lecz innym dowodem księgowym, np. notą księgową.”
Stanowisko to nadal potwierdzane jest w najnowszych interpretacjach podatkowych, przykładowo w interpretacji indywidualnej DKIS z dnia 23 lipca 2025 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.397.2025.1.ASZ; z dnia 2 lipca 2025 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.447.2025.1.KM; z dnia 18 grudnia 2024 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.534.2024.3.KO, czy z dnia 17 października 2022 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.489.2022.4.JS.
Ad. 6
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Ograniczenia prawa do odliczenia zostały określone w przepisach art. 88 ustawy o VAT i dotyczą one np. usług noclegowych i gastronomicznych.
W ocenie Spółek mają one prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych otrzymanych w ramach wspólnej realizacji Zamówienia, gdyż nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli realizacji robót budowalnych na rzecz Zamawiającego, w ramach umowy konsorcjum. Prawo do odliczenia nie dotyczy transakcji określonych w art. 88 ustawy o VAT. Prawidłowość powyższego podejścia w przypadku konsorcjum rozliczanego metodą procentowego podziału przychodów / kosztów / zysków jest potwierdzana w jednolitym orzecznictwie organów podatkowych, przykładowo w interpretacji indywidualnej DKIS z dnia 18 grudnia 2024 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.534.2024.3.KO czy z dnia 17 lipca 2020 r., nr 0114-KDIP4-1.4012.218.2020.2.BS.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Z powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym, przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
Na gruncie utrwalonej praktyki, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (m.in. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012, sygn. akt I FSK 562/11, wyroki TSUE w sprawach: Town&Country Factor LTd C-498/99, Tolsma C-16/93, Hoge Raad C-154/80), wykształcono przesłanki warunkujące uznanie danych czynności za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Za takie czynności, zgodnie z ugruntowanymi tezami można uznać sytuacje, w których:
- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne;
- otrzymane wynagrodzenie stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy;
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi;
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem;
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
W konsekwencji, dla uznania danego świadczenia za opodatkowane na gruncie ustawy o VAT, konieczne jest istnienie stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, w ramach którego istnieje świadczenie wzajemne. Usługa musi być świadczona za wynagrodzeniem, a odpłatność ta powinna pozostawać w bezpośrednim związku z czynnością opodatkowaną. Ponadto, po stronie usługodawcy, musi istnieć bezpośrednia i skonkretyzowana korzyść z tytułu świadczenia usługi.
Natomiast kwestia odpłatności była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W świetle powyższego, w celu zweryfikowania czy działania realizowane w ramach konsorcjum pomiędzy Stronami stanowią czynności opodatkowane należy przeanalizować, czy w przedmiotowej sprawie spełnione będą wyżej wspomniane przesłanki.
Z opisu sprawy wynika, że Spółki wspólnie ubiegały się o udzielenie zamówienia publicznego pn. „…”.
Spółki zawarły z Zamawiającym umowę o roboty budowlane. Faktury z tytułu wykonania robót na rzecz Zamawiającego będą wystawiane przez Lidera. Umowa o roboty budowlane została podpisana przez Lidera, który reprezentuje konsorcjum na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez Partnera.
Stosunki pomiędzy Liderem a Partnerem zostały uregulowane w dwóch odrębnych umowach tj. umowie konsorcjum i porozumieniu wykonawczym.
W stosunkach z Zamawiającym oraz innymi podmiotami trzecimi, takimi jak podwykonawcy, dostawcy, organy administracji itp. konsorcjum oraz jego poszczególni członkowie będą reprezentowani przez Lidera na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Partnera.
Zgodnie z porozumieniem wykonawczym Strony zdecydowały się na współpracę opartą na koncepcji konsorcjum zintegrowanego. Ten typ konsorcjum zakłada, że uczestnicy konsorcjum nie dokonują sztywnego podziału prac w ramach konsorcjum, a zamówienie realizowane jest wspólnie.
Zastosowanie takiego typu konsorcjum powoduje, że każdy z konsorcjantów może powoływać się w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na całość doświadczenia nabytego w ramach danego zamówienia, podczas gdy przy konsorcjum niezintegrowanym następuje to wyłącznie w zakresie rzeczowego zakresu prac, które dany konsorcjant faktycznie realizował.
Zgodnie z porozumieniem wykonawczym Spółki ustaliły, że udział każdej z nich we wszystkich prawach i obowiązkach konsorcjum zintegrowanego jest następujący: Lider - 85 %, Partner - 15 %, przy czym podział ten należy traktować jako wstępny.
Wynagrodzenie uiszczone przez Zamawiającego Lider przeznaczy w pierwszej kolejności na pokrycie poniesionych przez członków konsorcjum kosztów związanych z realizacją kontraktu. Zapłata udziału przysługującego Partnerowi nastąpi przelewem na podstawie wystawionego przez Partnera dokumentu. Po zakończeniu wszelkich prac związanych z zamówieniem i pełnym rozliczeniu zobowiązań lub płatności, ostateczny zysk/strata konsorcjum zostanie podzielony między Stronami stosownie do ustalonego pomiędzy nimi udziału procentowego.
W praktyce umowy z podwykonawcami będą zawierane przez Lidera i to Lider będzie ponosił koszty podwykonawców oraz otrzymywał od nich faktury VAT. Faktury te będą dokumentować przede wszystkim dostawy materiałów niezbędnych do realizacji zamówienia, podwykonawców realizujących roboty budowalne, kierowników budowy itp.
Partner konsorcjum zatrudnia obecnie (…) pracowników w oparciu o umowy o pracę. Pracownicy, w ramach realizacji zamówienia, będą odpowiedzialni w szczególności za wszelkie czynności związane z obsługą biurową, negocjowaniem warunków umów z podwykonawcami, nadzorowaniem terminowej realizacji harmonogramu rzeczowo-finansowego, kontakt z Zamawiającym. W związku z realizacją powyższych zadań Partner będzie ponosił koszty takiej jak koszty podróży służbowych, leasingu samochodów służbowych, zakwaterowania pracowników w trakcie podróży do miejsca prowadzenia robót budowlanych itp.
Ponadto, zarówno Lider jak i Partner będą ponosić koszty ogólne związane z projektem, takie jak np. koszty obsługi księgowej itp.
Zakresem pytania nr 5 objęty jest podział kosztów, przychodów i zysku w ramach konsorcjum. Przykładowo: jeżeli Lider poniesie koszt w wysokości 100 zł, to zgodnie z ustalonym pomiędzy Spółkami udziałem każdej z nich we wszystkich prawach i obowiązkach konsorcjum zintegrowanego (15/85), Lider przeniesie 15 zł na Partnera konsorcjum.
Rozliczenia polegają na wzajemnym przenoszeniu kosztów, przychodów, zysku, ponoszonych i uzyskiwanych w ramach konsorcjum, zgodnie z udziałem każdej ze Spółek we wszystkich prawach i obowiązkach konsorcjum zintegrowanego (15/85).
Wzajemnym rozliczeniom w ramach konsorcjum nie towarzyszy jakakolwiek dostawa towarów bądź jakiekolwiek świadczenie usług,
Wątpliwości Państwa budzi kwestia czy prawidłowym sposobem udokumentowania rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum tj. podział kosztów, przychodów i zysku, jest wystawienie noty rozliczeniowej (obciążeniowej/uznaniowej) zamiast faktury VAT,
Odnosząc się do przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy wskazać, że co do zasady konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071), w ramach tzw. swobody umów.
W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu - będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot.
Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność. Zatem samo „rozliczenie przychodów i kosztów” nie może podlegać opodatkowaniu.
Natomiast udział w kosztach i przychodach Konsorcjum, które nie dotyczą dostawy towarów i świadczenia usług, nie powinien być opodatkowany podatkiem od towarów i usług i dokumentowany między stronami przez wystawienie faktury.
Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Faktura jest dokumentem odzwierciedlającym prawidłowy przebieg zdarzenia gospodarczego zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. Co do zasady, faktura musi być wystawiona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego w tym względzie. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza np. fakt dostawy określonych towarów i świadczonych usług. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.
Zatem fakturą powinna zostać udokumentowana odsprzedaż towarów i usług dokonywana w ramach konsorcjum, a nie samo „rozliczenie przychodów i kosztów”.
Natomiast nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów, brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, dla takiego sposobu dokumentowania rozliczenia tj. partycypacji stron w przychodach i kosztach konsorcjum.
Mając na uwadze przedstawiony stan prawny i opis sprawy należy stwierdzić, że rozliczenia pomiędzy członkami konsorcjum (tj. podział kosztów, przychodów i zysku) w ramach konsorcjum nie stanowi dostawy towarów w ani świadczenia usług, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, czyli nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż rozliczenia te polegają na wzajemnym przenoszeniu kosztów, przychodów, zysku, ponoszonych i uzyskiwanych w ramach konsorcjum, zgodnie z udziałem każdej ze Spółek we wszystkich prawach i obowiązkach konsorcjum zintegrowanego (15/85). Czynność ta powinna zostać udokumentowana dokumentem księgowym np. notą księgową.
Stanowisko Państwa w zakresie pytania nr 5 jest prawidłowe.
Kolejne wątpliwości dotyczą kwestii czy Spółki mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych w zakresie realizacji Zamówienia, z wyłączeniem towarów i usług określonych w art. 88 ustawy.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ustawy. W myśl art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawa ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT - spowoduje konieczność weryfikacji uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.
Z uregulowań ustawy wyraźnie wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z opisu sprawy wynika, że Państwo (Lider Konsorcjum) i Partner Konsorcjum są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni i prowadzą działalność opodatkowaną podatkiem VAT.
Członek Konsorcjum (tj. Lider Konsorcjum i Partner Konsorcjum) będzie wykorzystywał nabyte towary i usługi udokumentowane fakturami do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług tj. opodatkowanej sprzedaży na rzecz Zamawiającego. Bez poniesienia wydatków na towary i usługi przez Partnera, nie byłaby bowiem możliwa kompletna realizacja kontraktu na rzecz Zamawiającego, a zatem należy uznać, że nabyte przez Partnera towary i usługi udokumentowane fakturami są związane z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT.
W związku z powyższym należy zauważyć, że w przypadku, kiedy jeden z Członków Konsorcjum ponosi całkowite koszty w danym przypadku, a następnie przenosi je na drugiego Członka Konsorcjum w ramach noty obciążeniowej, podmiot przenoszący ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od tych wydatków na podstawie otrzymanych faktur od dostawców, podwykonawców lub innych usługodawców, gdyż Członek Konsorcjum wykorzystuje i będzie wykorzystywał towary i usługi nabyte od dostawców, podwykonawców lub innych usługodawców do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Zatem Państwo (Lider Konsorcjum) i Partner Konsorcjum mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych w zakresie realizacji Zamówienia. Przy czym prawo do obniżenia nie obejmuje wydatków na towary i usługi określone w art. 88 ustawy. Wskazali bowiem Państwo, że Członek Konsorcjum będzie wykorzystywał nabyte towary i usługi udokumentowane fakturami do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług tj. opodatkowanej sprzedaży na rzecz Zamawiającego.
Stanowisko Państwa w zakresie pytań nr 6 jest zatem prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia
Ocena stanowiska Państwa w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.
Zaznaczenia wymaga, że tut. Organ wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej nie prowadzi postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego podanego przez Państwa. Z powyższych przepisów wynika, że organ rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie podejmuje wyjaśnienia stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, tj. nie przeprowadza dowodów, lecz dokonuje oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W tym miejscu organ interpretacyjny zastrzega jednak, że gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
A (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
