Czy okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej może być zaliczony do wysługi lat funkcjonariusza PSP
PROBLEM
Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej złożył zaświadczenie z ZUS o okresach składowych z pozarolniczej działalności gospodarczej. Czy działając na podstawie ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej istnieje możliwość zaliczenia mu tego okresu do wysługi lat?
RADA
Tak, jeżeli funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej przedstawił zaświadczenie z ZUS o wykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej, za którą były opłacane składki, należy mu ten okres zaliczyć do wysługi lat.
UZASADNIENIE
Od 1 stycznia 2026 r. zgodnie z nowym art. 3021 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, do okresu zatrudnienia wliczane są:
- okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz
- okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą ww. działalność.
Warunkiem wliczenia tych okresów do okresu zatrudnienia jest to, aby za okresy te zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe. Natomiast samo prowadzenie takiej działalności bez uiszczenia wymienionych składek nie będzie podlegało wliczeniu do okresu zatrudnienia, kiedy następnie ktoś podejmie pracę w ramach stosunku pracy.
Okresy wykonywania pracy, które mogą na nowych zasadach zostać wliczone do stażu pracy co do zasady potwierdza ZUS w zaświadczeniu.
W związku z tym, jeśli funkcjonariusz PSP przedstawił Państwu takie zaświadczenie, należy mu wliczyć okres działalności gospodarczej do stażu pracy.
Natomiast zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej do okresu służby, od którego zależą prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość zalicza się oprócz wysługi lat w PSP również:
1) okresy służby w: Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub Służbie Więziennej;
2) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej lub w Służbie Więziennej, wymienione w art. 13 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin;
3) okresy pracy wykonywanej w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku;
4) inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
W związku z taką regulacją okresy prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzone zaświadczeniem ZUS należy potraktować jako inne okresy wliczane do okresy pracy od którego zależą uprawnienia pracownicze na mocy odrębnych przepisów, w tym przypadku Kodeksu pracy. Powinny być więc uwzględnione przy ustalaniu prawa i wysokości wysługi lat.
art. 3021 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.),
art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1312 ze zm.).
Marek Skałkowski
prawnik, ekspert z zakresu prawa pracy, redaktor naczelny Monitora prawa pracy i ubezpieczeń, były pracownik działu porad prawnych Państwowej Inspekcji Pracy
