Interpretacja indywidualna z dnia 24 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-3.4012.58.2026.2.MPU
Czynność przekazania środków ze sprzedaży świadectw efektywności energetycznej przez Wykonawcę na rzecz Gminy, wynikająca z umowy powierniczej, nie stanowi wynagrodzenia za czynność opodatkowaną VAT, jako że brak jest bezpośredniego świadczenia ze strony Gminy na rzecz Wykonawcy.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
Państwa wniosek z 29 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy kwestii czy w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina (…) (…) wykona czynność opodatkowaną VAT, wpłynął 29 stycznia 2026 r. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 13 lutego 2026 r. (wpływ 17 lutego 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego wraz z uzupełnieniem
Gmina (…) (…) jest jednostką samorządu terytorialnego, zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina realizuje inwestycje, które uprawniają ją do uzyskania świadectw efektywności energetycznej (tzw. białych certyfikatów). Przykładowo Gmina realizuje inwestycje termomodernizacji obiektów użyteczności publicznej.
System białych certyfikatów ma motywować do podejmowania przedsięwzięć, które służą podnoszeniu efektywności energetycznej i prowadzą do mniejszego zużycia energii. Białe certyfikaty są świadectwem tego, że dana inwestycja spełnia wymogi prowadzące do oszczędności energetycznej.
W świetle art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 711), jednostka sektora publicznego realizuje swoje zadania, stosując co najmniej jeden ze środków poprawy efektywności energetycznej, o których mowa w ust. 2, zwanych dalej środkami poprawy efektywności energetycznej. Jak stanowi art. 6 ust. 2 tej ustawy środkami poprawy efektywności energetycznej są:
1)realizacja i finansowanie przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej;
2)nabycie urządzenia, instalacji lub pojazdu, charakteryzujących się niskim zużyciem energii oraz niskimi kosztami eksploatacji;
3)wymiana eksploatowanego urządzenia, instalacji lub pojazdu na urządzenie, instalację lub pojazd, o których mowa w pkt 2, lub ich modernizacja;
4)realizacja przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2025 r. poz. 1419 z późn. zm.);
5)wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ((…)) nr (…) z dnia (…) r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie (…) i audytu we (…) ((…)), uchylającego rozporządzenie (WE) nr (…) oraz decyzje Komisji (…) i (…) (Dz. Urz. (…) (…) (…) , str. (…), z późn. zm.), potwierdzone uzyskaniem wpisu do rejestru (…), o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia (…) r. o krajowym systemie (…) i audytu ((…) (Dz. U. z (…) r. poz. (…));
6)realizacja przedsięwzięć niskoemisyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o efektywności energetycznej zobowiązuje m.in. przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania lub obrotu energią elektryczną do zrealizowania przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej lub uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (URE) świadectwa efektywności energetycznej.
Podmioty, które nie zrealizują powyższego obowiązku mogą uiszczać opłaty zastępcze.
W związku z powyższym podmioty zobowiązane, w tym przedsiębiorstwa energetyczne, są skłonne do pozyskiwania świadectw efektywności energetycznej. Mogą one nabyć białe certyfikaty, jeśli nie zrealizują inwestycji, które prowadzą do podwyższenia efektywności energetycznej i przedstawiać je do umorzenia Prezesowi URE.
W świetle art. 19 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej, poprawie efektywności energetycznej służą następujące rodzaje przedsięwzięć:
1)izolacja instalacji przemysłowych;
2)przebudowa lub remont budynku wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi;
3)modernizacja lub wymiana:
a)oświetlenia,
b)urządzeń lub instalacji wykorzystywanych w procesach przemysłowych, energetycznych, telekomunikacyjnych lub informatycznych,
c)lokalnych sieci ciepłowniczych i lokalnych źródeł ciepła w rozumieniu art. 2 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,
d)urządzeń przeznaczonych do użytku domowego,
e)pojazdów służących do transportu drogowego lub kolejowego;
4)odzyskiwanie energii, w tym odzyskiwanie energii w procesach przemysłowych;
5)ograniczenie strat:
a)związanych z poborem energii biernej,
b)sieciowych związanych z przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, gazu ziemnego lub paliw ciekłych,
c)na transformacji,
d)w sieciach ciepłowniczych,
e)związanych z systemami zasilania urządzeń telekomunikacyjnych lub informatycznych,
f)związanych z magazynowaniem i przeładunkiem paliw ciekłych;
6)stosowanie, do ogrzewania lub chłodzenia obiektów, energii wytwarzanej w instalacjach odnawialnego źródła energii, ciepła użytkowego w wysokosprawnej kogeneracji w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43) lub ciepła odpadowego z instalacji przemysłowych.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, potwierdzeniem planowanej do zaoszczędzenia ilości energii finalnej wynikającej z przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej, o których mowa w art. 19 ust. 1, jest świadectwo efektywności energetycznej.
Z kolei w art. 20 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej uregulowano, że świadectwo efektywności energetycznej wydaje Prezes URE na wniosek podmiotu:
1)planującego rozpoczęcie prac zmierzających do realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej albo
2)upoważnionego przez podmiot, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy świadectwo efektywności energetycznej, zawiera imię i nazwisko lub nazwę, adres siedziby oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) podmiotu, o którym mowa w art. 20 ust. 3 pkt 1 albo 2 ustawy.
Tym samym, jeśli o świadectwo ubiega się podmiot upoważniony, to jego dane znajdą się na świadectwie efektywności energetycznej.
Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej, Prezes URE wydaje świadectwo efektywności energetycznej, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie świadectwa efektywności energetycznej.
Do wydawania świadectw efektywności energetycznej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) o wydawaniu zaświadczeń.
Dodatkowo należy mieć na względzie, że jak stanowi art. 30 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej, prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej są towarem giełdowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. 2025 r. poz. 1119). Prawa te są zbywalne.
Co więcej, w art. 30 ust. 2 ww. ustawy uregulowano, że prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej powstają z chwilą zapisania świadectwa efektywności energetycznej po raz pierwszy na koncie w rejestrze świadectw efektywności energetycznej i przysługują podmiotowi będącemu posiadaczem tego konta.
Ponadto, art. 30 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej stanowi, iż przeniesienie praw majątkowych wynikających ze świadectwa efektywności energetycznej następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw efektywności energetycznej prowadzonym przez podmiot prowadzący:
1)giełdę towarową w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych lub
2)na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722)
- organizujący obrót prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw efektywności energetycznej.
Gmina w związku z realizacją inwestycji podnoszącej efektywność energetyczną, zawarła umowę (dalej: Umowa) ze spółką z o.o. (dalej: Wykonawca) w ramach, której Wykonawca zobowiązał się do:
a)dokonania wstępnej analizy przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej;
b)dokonania audytu efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 5 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej dla planowanego przedsięwzięcia;
c)przygotowania dokumentów umożliwiających ubieganie się o uzyskanie świadectw efektywności energetycznej;
d)złożenia wniosku o wydanie świadectw efektywności energetycznej do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z upoważnienia Gminy;
e)dokonania sprzedaży wydanych świadectw efektywności energetycznej na Towarowej Giełdzie (…) mając na uwadze interes Gminy.
Jednocześnie w ramach Umowy Gmina zobowiązała się do:
a)przekazania Wykonawcy dokumentacji i informacji niezbędnych do wykonania audytu efektywności energetycznej;
b)udzielenia upoważnienia do złożenia wniosku o wydanie świadectwa dla planowanego do realizacji przedsięwzięcia;
c)skoordynowania z Wykonawcą optymalnego terminu realizacji Umowy;
d)współpracy na każdym etapie realizacji Umowy w tym przede wszystkim udzielania prawidłowych, kompletnych i rzetelnych informacji i dokumentów niezbędnych do realizacji Umowy.
Tym samym, Gmina zrealizuje inwestycję podnoszącą efektywność energetyczną. Jednocześnie, Gmina zawarła z Wykonawcą Umowę, w ramach której Wykonawca pozyska certyfikaty efektywności energetycznej i dokona ich sprzedaży, za jak najkorzystniejszą cenę. Wykonawca działa we własnym imieniu, ale na rzecz Gminy. Wykonawca złoży wniosek do Prezesa URE o wydanie świadectw energetycznych. Na certyfikatach efektywności energetycznej będą widniały dane Wykonawcy (jako podmiotu upoważnionego w rozumieniu art. 30 ust. 3 pkt 2 ustawy o efektywności energetycznej).
Wykonawca sprzeda białe certyfikaty na Towarowej Giełdzie (…) po najwyższej możliwej cenie w okresie ich ofertowania. Gmina otrzyma od Wykonawcy środki pieniężne w wysokości stanowiącej (…)% wartości netto uzyskanej ze sprzedaży białych certyfikatów. Następnie Wykonawca za swoje czynności otrzyma wynagrodzenie w wysokości (…)% netto wartości uzyskanej ze sprzedaży świadectw efektywności energetycznej powiększone o obowiązującą stawkę VAT (23%), które będzie dokumentowane wystawioną przez Wykonawcę fakturą VAT. W konsekwencji Gmina uzyska (…)% wartości netto sprzedanych przez Wykonawcę białych certyfikatów. Równowartość (…)% wartości netto sprzedanych certyfikatów będzie stanowiła wynagrodzenie Wykonawcy.
Gmina nie poniesie poza koniecznością wypłaty wynagrodzenia na rzecz Wykonawcy, żadnych kosztów związanych z pozyskaniem świadectw efektywności energetycznej.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:
Umowa między Gminą a Wykonawcą ma charakter powierniczy. Umowa powiernictwa zakłada, że jej stronami są powierzający oraz powiernik. Powiernik zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej na rzecz powierzającego, działając we własnym imieniu.
Świadectwa charakterystyki należeć będą do (…) (…) (…) (…) . (…) czyli „Wykonawca” to podmiot upoważniony do pozyskania i sprzedaży certyfikatów na towarowej giełdzie energii, natomiast „Zamawiającym” jest Gmina (…) (…). Działania jako podmiotu gospodarczego upoważnionego przez Miasto do pozyskania, a następnie sprzedaży świadectw efektywności energetycznej są wykonywane przez Wykonawcę we własnym imieniu na własny rachunek. Certyfikaty stają się własnością podmiotu upoważnionego, tj. Wykonawcy, na bazie udzielonego upoważnienia, zapisując się w rejestrze Wykonawcy prowadzonym na Towarowej Giełdzie (…).
Dokonując sprzedaży upoważniony przez Miasto podmiot będzie sprzedawał je jako własne.
Wykonawca będzie decydował o sprzedaży certyfikatów. Zgodnie z umową, Wykonawca zobowiązał się do sumiennego, starannego i zgodnego z interesem Gminy wykonywania przedmiotu umowy.
Pytanie
Czy w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina (…) (…) wykona czynność opodatkowaną VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
W związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina (…) (…) nie będzie wykonywała czynności opodatkowanej VAT.
W ocenie Gminy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z umową powiernictwa. Powiernictwo nie jest regulowane w polskim prawie, tym samym mamy do czynienia z tzw. umową nienazwaną.
Warto jednak zaznaczyć, że w art. 353 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071) zawarto zasadę swobody umów. W świetle tej regulacji, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Art. 750 Kodeksu cywilnego zakłada, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Umowa powiernictwa zakłada, że jej stronami są powierzający oraz powiernik. Powiernik zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej na rzecz powierzającego, działając we własnym imieniu.
W ocenie Wnioskodawcy, w przedmiotowej sytuacji, otrzymane przez Gminę od Wykonawcy środki pieniężne w związku ze sprzedażą przez Wykonawcę białych certyfikatów nie są wynagrodzeniem dla Gminy za jakąkolwiek czynność dokonaną na rzecz Wykonawcy. Gmina nie wykonuje ani odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ani nie świadczy usługi w rozumieniu art. 8 ust. 2 cyt. ustawy.
W związku z zawartą Umową, to Wykonawca świadczy na rzecz Gminy usługę pozyskania i sprzedaży świadectw efektywności energetycznej, którą będzie dokumentował wystawianą na Gminę fakturą VAT. Wykonawca w świetle zawartej Umowy działa we własnym imieniu, ale na rzecz Gminy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.
Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pomocne jest tutaj w szczególności orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które należy uwzględniać w procesie interpretacji przepisów na zasadzie prounijnej wykładni prawa.
W wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise:
„Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał wskazał, że:
„Czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Z przytoczonego orzecznictwa TSUE można wyprowadzić następujące warunki dotyczące uznania czynności za odpłatne świadczenie usług:
-po pierwsze, musi istnieć usługa, a więc określone zachowanie usługodawcy na rzecz usługobiorcy,
-po drugie, usługa musi mieć beneficjenta (konsumenta); oznacza to, że usługa musi wiązać się z powstaniem określonej i bezpośredniej korzyści po stronie usługobiorcy,
-po trzecie, musi istnieć odpłatność, czyli wynagrodzenie za usługę; istotne przy tym jest, aby istniał bezpośredni związek między zapłaconym wynagrodzeniem a wykonaną usługą.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Zasady nabywania, zbywania i umarzania świadectw efektywności energetycznej określa ustawa zdnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej(t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 711).
Na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej:
Świadectwo efektywności energetycznej wydaje Prezes URE na wniosek podmiotu:
1)planującego rozpoczęcie prac zmierzających do realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej albo
2)upoważnionego przez podmiot, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z art. 30 ust. 1-3 ustawy o efektywności energetycznej:
1.Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej są towarem giełdowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych. Prawa te są zbywalne.
2.Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej powstają z chwilą zapisania świadectwa efektywności energetycznej po raz pierwszy na koncie w rejestrze świadectw efektywności energetycznej, na podstawie informacji, o której mowa w art. 24 ust. 2, i przysługują podmiotowi będącemu posiadaczem tego konta.
3.Przeniesienie praw majątkowych wynikających ze świadectwa efektywności energetycznej następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw efektywności energetycznej prowadzonym przez podmiot prowadzący:
1)giełdę towarową w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych lub
2)na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
–organizujący obrót prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw efektywności energetycznej.
Powiernictwo jako instytucja prawna nie jest uregulowane wprawie polskim. Podstawą do konstruowania czynności powierniczych jest wyrażona wart.3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) zasada swobody kontraktowej.
Zgodnie z tym przepisem:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Istota zlecenia powierniczego polega na tym, że na zewnątrz występuje powiernik, który dokonuje nabycia pewnej rzeczy lub prawa we własnym imieniu, ale na rzecz zleceniodawcy. Jak wynika z art. 734 i 735 Kodeksu cywilnego – istotą umowy zlecenia jest odpłatne (prowizja) lub nieodpłatne dokonanie określonej czynności prawnej w imieniu dającego zlecenie lub jeżeli tak stanowi umowa w imieniu własnym, lecz na rachunek zlecającego.
W tym ostatnim wypadku wszelkie nabycie praw lub rzeczy ma charakter powierniczy (fiduicjarny), a przyjmujący zlecenie ma obowiązek wydać zlecającemu wszystko co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym (art. 740 zdanie 2 Kodeksu cywilnego).
Dla celów podatkowych pozyskanie świadectw efektywności energetycznej i odpłatne zbycie wynikających z nich praw majątkowych, przez powiernika w jego imieniu, ale na rzecz zlecającego, należy ocenić jako skutkujące zmianami w majątku zlecającego.
Z opisu sprawy wynika, że Gmina realizuje inwestycje, które uprawniają ją do uzyskania świadectw efektywności energetycznej (tzw. białych certyfikatów), który ma motywować do podejmowania przedsięwzięć, służących podnoszeniu efektywności energetycznej i prowadzących do mniejszego zużycia energii. Gmina zawarła z Wykonawcą Umowę, w ramach której Wykonawca pozyska certyfikaty efektywności energetycznej i dokona ich sprzedaży, za jak najkorzystniejszą cenę. Wykonawca działa we własnym imieniu, ale na rzecz Gminy. Wykonawca złoży wniosek do Prezesa URE o wydanie świadectw energetycznych. Na certyfikatach efektywności energetycznej będą widniały dane Wykonawcy (jako podmiotu upoważnionego). Wykonawca sprzeda białe certyfikaty na Towarowej Giełdzie (…) po najwyższej możliwej cenie w okresie ich ofertowania. Gmina otrzyma od Wykonawcy środki pieniężne w wysokości stanowiącej (…)% wartości netto uzyskanej ze sprzedaży białych certyfikatów. Następnie Wykonawca za swoje czynności otrzyma wynagrodzenie w wysokości (…)% netto wartości uzyskanej ze sprzedaży świadectw efektywności energetycznej powiększone o obowiązującą stawkę VAT (23%), które będzie dokumentowane wystawioną przez Wykonawcę fakturą VAT. W konsekwencji Gmina uzyska (…)% wartości netto sprzedanych przez Wykonawcę białych certyfikatów. Równowartość (…)% wartości netto sprzedanych certyfikatów będzie stanowiła wynagrodzenie Wykonawcy. Umowa między Gminą a Wykonawcą ma charakter powierniczy. Umowa powiernictwa zakłada, że jej stronami są powierzający oraz powiernik. Powiernik zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej na rzecz powierzającego, działając we własnym imieniu. Świadectwa charakterystyki należeć będą do (…) (…) (…) (…). (…) czyli „Wykonawca” to podmiot upoważniony do pozyskania i sprzedaży certyfikatów na towarowej giełdzie energii, natomiast „Zamawiającym” jest Gmina (…) (…). Działania jako podmiotu gospodarczego upoważnionego przez Miasto do pozyskania, a następnie sprzedaży świadectw efektywności energetycznej są wykonywane przez Wykonawcę we własnym imieniu na własny rachunek. Certyfikaty stają się własnością podmiotu upoważnionego, tj. Wykonawcy, na bazie udzielonego upoważnienia, zapisując się w rejestrze Wykonawcy prowadzonym na Towarowej Giełdzie (…). Dokonując sprzedaży świadectw upoważniony przez Miasto podmiot będzie sprzedawał je jako własne. Wykonawca będzie decydował o sprzedaży certyfikatów.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia czy w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina (…) (…) wykona czynność opodatkowaną VAT.
Analiza przedstawionego opisu sprawy oraz powołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że czynność przekazania Państwu przez podmiot upoważniony – Wykonawcę – środków pieniężnych uzyskanych z tytułu sprzedaży świadectw efektywności energetycznej, wynikająca z realizacji umowy na pozyskanie świadectw efektywności energetycznej i ich sprzedaży, nie będzie stanowiło wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy ani świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie Wykonawca zawarł z Państwem ww. umowę dotyczącą pozyskania certyfikatów efektywności energetycznej i dokonania ich sprzedaży. Wykonawca będzie działał w imieniu własnym, ale na Państwa rzecz. Tym samym to podmiot upoważniony - Wykonawca będzie świadczył usługi dla Państwa.
Przekazanie na Państwa rzecz środków uzyskanych ze sprzedaży certyfikatów nie będzie stanowiło zapłaty za świadczenie usług. Nie będzie bowiem istniała usługa, którą wykonywaliby Państwo na rzecz Wykonawcy, a w konsekwencji przekazanej kwoty nie będzie można traktować jako wynagrodzenia za usługę.
Mając zatem na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawione okoliczności sprawy stwierdzić należy, że czynność przekazania środków pieniężnych z tytułu sprzedaży certyfikatów efektywności energetycznej przez Wykonawcę na Państwa rzecz nie będzie stanowić wynagrodzenia za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Podsumowując stwierdzam, że w związku z umową (powiernictwo) zawartą ze Spółą nie będą wykonywali Państwo czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Państwa stanowisko, zgodnie z którym w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina (…) (…) nie będzie wykonywała czynności opodatkowanej VAT uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zauważyć bowiem należy, że to wyłącznie Wnioskodawca, w treści składanego wniosku, kształtuje jego zakres przedmiotowy. Zatem kwestie, które nie zostały objęte pytaniami wskazanymi we wniosku, nie mogą być rozpatrzone – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy zdnia11marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 iart.54§ 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.57aPPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
