Interpretacja indywidualna z dnia 7 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-3.4015.90.2026.1.AD
Przekazanie środków pieniężnych tytułem rozliczenia wzajemnych roszczeń majątkowych po ustaniu małżeństwa, realizujące roszczenie o zwrot nakładów, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdyż nie stanowi nieodpłatnego przysporzenia majątkowego.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych tytułem rozliczenia wzajemnych roszczeń majątkowych po ustaniu małżeństwa.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.
Przed zawarciem małżeństwa Pani były małżonek nabył lokal mieszkalny, którego był wyłącznym właścicielem. Nabycie nastąpiło w okresie narzeczeństwa. Lokal ten nie wchodził do majątku wspólnego małżonków i przez cały okres pozostawał składnikiem majątku osobistego byłego małżonka.
Od momentu nabycia lokalu partycypowała Pani finansowo w kosztach związanych z jego nabyciem oraz utrzymaniem. W szczególności ponosiła wydatki obejmujące spłatę zobowiązania kredytowego zaciągniętego na zakup lokalu oraz nakłady zwiększające jego wartość. Nakłady te były ponoszone z Pani środków własnych.
W związku z ponoszeniem powyższych nakładów po Pani stronie powstało roszczenie majątkowe o ich zwrot.
Po ustaniu małżeństwa strony zawarły porozumienie mające na celu kompleksowe rozliczenie wzajemnych roszczeń majątkowych. Rozliczenie to obejmowało w szczególności Pani roszczenie o zwrot poniesionych nakładów.
Lokal został sprzedany. Środki uzyskane ze sprzedaży zostały w pierwszej kolejności przeznaczone na spłatę pozostałego zobowiązania kredytowego. Pozostała kwota została podzielona zgodnie z zawartym porozumieniem.
Na Pani rachunek bankowy została przekazana kwota odpowiadająca ustalonemu rozliczeniu przysługującego Pani roszczenia o zwrot nakładów.
Przekazanie środków nastąpiło w wykonaniu istniejącego zobowiązania wynikającego z porozumienia stron i miało charakter ekwiwalentny względem uprzednio poniesionych nakładów. Czynność ta nie miała charakteru nieodpłatnego przysporzenia.
Pytania
Czy przekazanie na Pani rzecz środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego wyłączną własność byłego małżonka, dokonane w wykonaniu umownego rozliczenia wzajemnych roszczeń majątkowych po ustaniu małżeństwa, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, otrzymane środki pieniężne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
1. Zakres przedmiotowy ustawy
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie rzeczy lub praw majątkowych m.in. tytułem darowizny lub innego nieodpłatnego przysporzenia.
Warunkiem opodatkowania jest zatem powstanie przysporzenia majątkowego o charakterze nieodpłatnym oraz istnienie tytułu wskazanego w ustawie. Ustawa ma charakter enumeratywny, a jej przepisów nie można interpretować rozszerzająco.
2. Brak nieodpłatnego przysporzenia
W przedmiotowej sprawie przekazanie środków pieniężnych nastąpiło w wykonaniu zobowiązania wynikającego z rozliczenia wzajemnych roszczeń majątkowych.
Ponosiła Pani realne nakłady finansowe na nieruchomość należącą do byłego małżonka, co skutkowało powstaniem po Pani stronie roszczenia o ich zwrot. Otrzymana kwota stanowiła realizację tego roszczenia.
Świadczenie miało charakter:
- kompensacyjny,
- ekwiwalentny,
- zobowiązaniowy.
Nie doszło do jednostronnego, nieodpłatnego przysporzenia majątkowego.
3. Brak podstaw do kwalifikacji jako darowizny lub „ugody darowiznopodobnej”
Przekazaniu środków nie towarzyszył zamiar nieodpłatnego przysporzenia (brak animus donandi). Celem czynności było uregulowanie istniejących roszczeń majątkowych, a nie Pani bezpłatne wzbogacenie.
Porozumienie stron miało charakter rozliczeniowy i kompensacyjny, a wysokość przekazanej kwoty była powiązana z ustalonym rozliczeniem nakładów. Nie była to czynność o charakterze liberalnym ani pozorna darowizna.
4. Brak zniesienia współwłasności
Nigdy nie była Pani współwłaścicielem nieruchomości. Lokal stanowił wyłączną własność byłego małżonka.
Nie istniała współwłasność, która mogłaby zostać zniesiona. Tym samym nie znajduje zastosowania art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy dotyczący nieodpłatnego zniesienia współwłasności.
Przekazanie środków nie stanowiło podziału majątku wspólnego ani zniesienia współwłasności, lecz realizację roszczenia o charakterze obligacyjnym.
5. Utrwalona linia interpretacyjna
W interpretacjach indywidualnych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wielokrotnie wskazywał, że zwrot nakładów oraz rozliczenia majątkowe pomiędzy stronami nie stanowią darowizny ani innego nieodpłatnego przysporzenia, jeżeli mają charakter kompensacyjny i wynikają z istniejącego zobowiązania.
Zgodnie z utrwaloną praktyką organów podatkowych wykonanie zobowiązania wynikającego z rozliczenia roszczeń nie mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Na potwierdzenie swojego stanowiska powołała się Pani na interpretacje indywidualne.
Konkluzja
W przedstawionym stanie faktycznym:
- nie doszło do darowizny,
- nie doszło do innego nieodpłatnego przysporzenia,
- nie miało miejsca zniesienie współwłasności,
- przekazane środki stanowiły wykonanie zobowiązania wynikającego z rozliczenia roszczeń majątkowych.
W konsekwencji otrzymane środki pieniężne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Podkreślić należy, że katalog tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Wśród tych tytułów znajduje się darowizna i nieodpłatne zniesienie współwłasności, do których się Pani odwołała.
Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności - z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.
Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.
Stosownie do treści art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 5733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Z przedstawionego opisu zdarzenia wynika, że przed zawarciem małżeństwa Pani były małżonek nabył lokal mieszkalny, którego był wyłącznym właścicielem. Lokal ten nie wchodził do majątku wspólnego małżonków. Od momentu nabycia lokalu partycypowała Pani finansowo w kosztach związanych z jego nabyciem oraz utrzymaniem. W szczególności ponosiła wydatki obejmujące spłatę zobowiązania kredytowego oraz nakłady zwiększające jego wartość. Nakłady te były ponoszone z Pani środków własnych. W związku z tym po Pani stronie powstało roszczenie majątkowe o ich zwrot. Po ustaniu małżeństwa strony zawarły porozumienie mające na celu kompleksowe rozliczenie wzajemnych roszczeń majątkowych. Rozliczenie to obejmowało w szczególności Pani roszczenie o zwrot poniesionych nakładów. Lokal został sprzedany, a środki uzyskane ze sprzedaży zostały częściowo podzielone zgodnie z zawartym porozumieniem. Na Pani rachunek bankowy została przekazana kwota odpowiadająca ustalonemu rozliczeniu przysługującego Pani roszczenia o zwrot nakładów. Przekazanie środków nastąpiło w wykonaniu istniejącego zobowiązania wynikającego z porozumienia stron i miało charakter ekwiwalentny względem uprzednio poniesionych nakładów. Czynność ta nie miała charakteru nieodpłatnego przysporzenia.
Pani zdaniem, otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Aby ocenić Pani stanowisko należy zbadać, czy nabycie środków pieniężnych od byłego partnera na podstawie porozumienia wpisuje się w któryś z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Opisane przez Panią nabycie środków pieniężnych jako świadczenie bezzwrotne należy przeanalizować jedynie pod kątem darowizny. Nieodpłatne zniesienie współwłasności, do którego się Pani odwołała, nie może być brane pod uwagę, bowiem jak sama Pani stwierdza – nigdy nie była Pani właścicielem lokalu.
Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
Darowizna to czynność, której skutkiem darczyńca dokonuje przysporzenia majątkowego na rzecz obdarowanego, nie otrzymując za to ekwiwalentu gospodarczego dokonanej czynności. (J. Jezioro, w: E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz KC, 2021, art. 888, Nb 1).
Podsumowując, darowizna nakłada na darczyńcę obowiązek spełnienia świadczenia polegającego na nieodpłatnym przysporzeniu obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Zawarcie darowizny wymaga, by w jej rezultacie (na skutek spełnienia świadczenia przez darczyńcę) majątek obdarowanego został powiększony. Zasadniczo chodzi tutaj o taką wartość przysporzenia, o jaką równocześnie zostaje uszczuplony majątek darczyńcy.
Z przedstawionego zdarzenia wynika, że przed ślubem Pani były mąż kupił mieszkanie, na które ponosiła Pani wydatki/nakłady ze środków własnych. Po ustaniu małżeństwa podpisali Państwo porozumienie w sprawie rozliczenia wzajemnych roszczeń majątkowych, które obejmowało Pani roszczenie o zwrot poniesionych nakładów. Otrzymała Pani kwotę, która odpowiadała Pani roszczeniu.
Zatem, skoro podstawową cechą darowizny jest by majątek obdarowanego został powiększony, to w sytuacji otrzymania przez Panią środków pieniężnych tytułem rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomość należącą do byłego męża – w wysokości odpowiadającej poniesionym przez Panią nakładom na tą nieruchomość, nie można uznać, że ma miejsce darowizna.
Środki pieniężne otrzymane od byłego męża tytułem rozliczenia wzajemnych roszczeń majątkowych po ustaniu małżeństwa związanych z nakładami, które poniosła Pani na jego nieruchomość (w wysokości odpowiadającej realnie poniesionym nakładom), nie stanowią dla Pani przysporzenia, a tym samym należy stwierdzić, że czynność ta nie posiada elementów charakterystycznych dla któregokolwiek z tytułów nabycia podlegającym opodatkowaniu, wymienionych w zamkniętym katalogu umieszonym w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym, w wyżej wskazanym zakresie otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Końcowo zwracam uwagę, że dwie z powołanych przez Panią interpretacji, które miały potwierdzać Pani stanowisko, nie istnieją, a jedna dotyczy innej tematyki, tj. darowizny od siostry za zgodą małżonka. Tym samym, żadna z powołanych interpretacji nie zawiera rozstrzygnięcia, które mogłoby zostać wykorzystane w opisanej przez Panią sprawie.
Niemniej wskazać należy, iż rozstrzygnięcia zawarte w innych interpretacjach nie są wiążące dla Organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
POTRZEBUJESZ POMOCY?