Interpretacja indywidualna z dnia 14 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-2.4012.114.2026.2.SR
Rekompensata otrzymywana przez przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu zbiorowego na podstawie umowy z jednostką samorządu terytorialnego nie stanowi elementu podstawy opodatkowania VAT, z uwagi na brak bezpośredniego wpływu na cenę świadczenia usług, co wynika z analizy orzeczenia TSUE z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie C-615/23.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
X. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Spółka, Wnioskodawca lub Operator) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: podatek) oraz podatnikiem podatku dochodowego.
Zgodnie z aktem założycielskim Spółki, została ona powołana głównie do wykonywania podstawowych zadań Miasta (...) (dalej: Miasto lub Zamawiający) w zakresie jego statutowych zadań, a w szczególności do utrzymania czystości miasta, zieleni miejskiej schroniska dla bezdomnych zwierząt, targowiska i hal targowych i świadczenia usług komunikacji miejskiej. Wszystkie udziały w Spółce zostały objęte przez Gminę (...). Spółka działa w formie komunalnej spółki prawa handlowego. Spółka pozostaje odrębnym od Miasta podatnikiem VAT.
Spółka prowadzi działalność obejmującą oczyszczanie Miasta, utrzymanie zieleni miejskiej, wywóz odpadów komunalnych, prowadzenie schroniska dla bezdomnych psów, prowadzenie Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, zarządzanie targowiskiem miejskim oraz strefy płatnego parkowania, a także prowadzenie komunikacji miejskiej. Miasto realizuje zadania publiczne na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1153 ze zm., nazywana dalej: „ustawą o samorządzie gminnym”). Zasadniczo, zadania te wykonywane są przez Miasto w ramach reżimu publicznoprawnego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, do zadań własnych Miasta należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. Ponadto stosownie do art. 9 ust. 1 ww. ustawy w celu wykonywania zadań Miasto może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Dodatkowo, jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 285, dalej: ustawa o publicznym transporcie zbiorowym), publiczny transport zbiorowy może być wykonywany przez operatora publicznego transportu zbiorowego, zwanego dalej „operatorem”, lub przewoźnika spełniających warunki do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w odrębnych przepisach.
W związku z powyższym Miasto zawarło ze Spółką umowę z dnia (...) 2022 r. nr (...)o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Miasta obowiązującą w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2027 r. (dalej Umowa).
Zgodnie z preambułą Umowy Organizator zleca, a Operator przyjmuje wykonanie usługi w zakresie gminnych przewozów pasażerskich o charakterze użyteczności publicznej. Przedmiotem Umowy jest uregulowanie zasad realizacji przez Operatora zobowiązania do świadczenia publicznych usług komunikacyjnych w zakresie lokalnego transportu zbiorowego i innych zobowiązań bezpośrednio związanych z realizacją tych usług, określonych w Umowie. Umowa określa szczegółowe zasady na jakich Operator będzie wykonywał zadanie własne Organizatora w zakresie lokalnego transportu zbiorowego w granicach administracyjnych Miasta. W szczególności Umowa reguluje warunki i zasady realizacji przez Operatora usług przewozowych na liniach autobusowych oraz zasady korzystania z infrastruktury komunikacji zbiorowej.
W ramach Umowy Operator jest zobowiązany i uprawniony do m.in.:
1.wykonywania usług przewozu osób i bagażu na liniach autobusowych, zgodnie z rozkładem jazdy i normami jakościowymi ustalonymi w Umowie,
2.realizowania przewozów taborem autobusowym będącym w jego dyspozycji,
3.utrzymania rezerwowego taboru autobusowego gotowego do wyjazdu na linie, zapewniającego ciągłość realizowania obowiązków wynikających z Umowy,
4.utrzymania w należytym stanie technicznym taboru autobusowego,
5.utrzymania sprawności techniczno-eksploatacyjnej kasowników biletów znajdujących się w autobusach.
W ramach Umowy Organizator jest zobowiązany i uprawniony do m.in.:
1.organizowania i zarządzania lokalnym transportem zbiorowym na terenie Miasta (...),
2.kontroli jakości i efektywności świadczonych przez Operatora usług przewozowych,
3.zapewnienia Operatorowi dostępu do infrastruktury koniecznej do realizacji przedmiotu Umowy,
4.przyznania Operatorowi rekompensaty w związku z realizacją określonego przez Organizatora wymogu świadczenia usług w zakresie lokalnego transportu zbiorowego i osiąganiem z tego tytułu przez Operatora straty zgodnie z przyjętymi w Umowie zasadami i obowiązującymi przepisami prawa.
Zgodnie z Umową finansowanie przez Miasto przewozów na liniach komunikacyjnych polega na:
1.pobieraniu przez Operatora opłat zgodnych z cennikiem opłat,
2.przekazywaniu Operatorowi rekompensaty z tytułu poniesionych kosztów i utraconych przychodów w związku ze stosowaniem uprawnień do ulgowych przejazdów,
3.obliczanie wysokości rekompensaty należnej Operatorowi w okresie obowiązywania Umowy, będzie odbywać się na zasadach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz w Rozporządzeniu.
Sposób obliczania należnej rekompensaty został określony w załączniku nr 3 do Umowy. Operator jest zobowiązany przedłożyć Organizatorowi na jego żądanie wszystkie niezbędne dokumenty, w tym sprawozdania finansowe i inne dane analityczne umożliwiające weryfikację kosztów poniesionych na świadczenie usług przewozowych w okresie obowiązywania Umowy. Zgodnie z załącznikiem nr 3 do Umowy rozliczenia rekompensaty dokonuje się na podstawie danych dostarczonych przez Operatora obejmujących miesięczny okres rozliczeniowy wg wzoru:
R = K – Pd – Pt + Z
gdzie
R – należna rekompensata;
K – koszty poniesione w związku ze zobowiązaniem z tytułu świadczenia usług zbiorowego transportu publicznych objętego Umową;
Pd – wszystkie dodatnie wpływy finansowe wygenerowane na sieci komunikacji miejskiej obsługiwanej w ramach danych zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych;
Pt – przychody taryfowe;
Z – rozsądny zysk.
Przy dokonywaniu wyliczenia rekompensaty Organizator kieruje się następującymi zasadami:
1.uwzględnione zostają wszystkie koszty świadczenia usług przewozowych objętych zakresem Umowy, ponoszone przez Operatora, w szczególności:
a)wszystkie koszty stałe związane z działalnością przewozową,
b)wszystkie koszty zmienne związane z działalnością przewozową,
c)koszty związane z utrzymaniem i korzystaniem z niezbędnej infrastruktury technicznej,
d)koszty uwzględnionych uprawnień pasażerów do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów wynikających z przepisów prawa,
e)koszty finansowe bezpośrednio związane ze świadczeniem usług przewozowych, z uwzględnieniem finansowania planowanych zadań inwestycyjnych niezbędnych do ich świadczenia,
f)koszty ogólnozakładowe, zarządu, ogólnogospodarcze rozliczane wg rozdzielnika kosztów,
g)podatki i opłaty niezależne od Operatora,
2.koszty zostają pomniejszone o wszystkie dodatkowe wpływy wygenerowane na sieci komunikacji miejskiej obsługiwanej przez Operatora w ramach świadczenia usług przewozowych objętych Umową,
3.koszty zostają pomniejszone o przychody taryfowe oraz jakiekolwiek inne przychody wygenerowane podczas wypełniania zobowiązania wynikającego z Umowy, w szczególności:
a)wpływy ze sprzedaży biletów oraz opłat dodatkowych za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym stanowiące przychód Operatora,
b)wpływy z reklamy na pojazdach,
c)pozostałe wpływy na sieci.
Rozsądny zysk, o którym mowa w Rozporządzeniu dla okresu obowiązywania Umowy (tj. lat 2023-2027) obliczany jest/będzie zgodnie z załącznikiem nr 4 do Umowy. Rozsądny zysk wypłacany jest/będzie Operatorowi w okresach comiesięcznych, w każdym kolejnym roku obowiązywania Umowy, w wysokości równej 1/12 wraz z wypłatą rekompensaty w kolejnych miesiącach obowiązywania Umowy.
Rozsądny zysk za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2027 r. zostaje ustalony na poziomie 2% stopy zwrotu z kapitału w ujęciu realnym. Wysokość rozsądnego zysku przysługującego Operatorowi określa się na dany rok trwania Umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jako iloczyn wartości bieżącej kapitału zaangażowanego i stopy zwrotu. Wartość bieżącą kapitału zaangażowanego ustala się jako wartość początkową, stanowiących własność Operatora, środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, lub wartość po aktualizacji wyceny tych środków trwałych, pomniejszoną o wartość odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości:
1.do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa zalicza się nieodpłatnie nabyte przez Spółkę środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, o ile Operator nie zdecyduje inaczej,
2.w przypadku gdy wartość bieżąca kapitału zaangażowanego jest mniejsza od ceny rynkowej, to wartość tę ustala się według cen rynkowych,
3.w związku z realizacją przez Operatora usługi publicznej oraz pozostałej działalności wartość bieżąca kapitału zaangażowanego ustalana jest w oparciu o uzgodnione między organizatorem a operatorem klucze alokacyjne,
4.wartość klucza alokacyjnego dla usług publicznych określa się na 99%,
5.do celów ustalenia wartości bieżącej kapitału zaangażowanego przyjmuje się wartości na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, dla którego obliczany jest rozsądny zysk.
Wysokość stopy zwrotu ustalana jest na poziomie 2%. W przypadku gdy Operator w kolejnym roku trwania Umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zmniejszy stratę związaną z realizacją usługi publicznej w stosunku do jej wielkości w poprzednim roku trwania Umowy, Organizator może w roku następującym po tym kolejnym roku trwania Umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zwiększyć wysokość rozsądnego zysku. Ponadto zgodnie z Umową Operator ma obowiązek zorganizowania systemu sprzedaży biletów komunikacji autobusowej określonych co do rodzaju i cen w aktualnie obowiązującej taryfie.
Operator prowadzi kontrolę posiadania przez pasażerów biletów komunikacji autobusowej oraz pobiera opłaty dodatkowe, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa miejscowego. Środki ze sprzedaży biletów komunikacji miejskiej, a także opłaty dodatkowe, stanowią przychód Operatora z tytułu realizacji usług przewozowych i wpływają na poziom otrzymywanej od Organizatora rekompensaty. Wpływy z tytułu pobierania przez Operatora opłat zgodnych z cennikiem, w tym opłat dodatkowych za przejazd bez ważnego biletu, stanowią przychód Operatora. Przychody z tego tytułu określone zostaną w ramach kalkulacji wynagrodzenia i wpływają na wysokość należnego wynagrodzenia wyrównawczego (rekompensaty). Z tytułu wykonywania usług, o których mowa w Umowie, Operatorowi przysługuje wynagrodzenie w formie wyrównania (wynagrodzenie wyrównawcze rekompensata), określone jako różnica poniesionych kosztów z tytułu świadczonych usług oraz wszystkich wpływów wygenerowanych z tytułu świadczenia usług przewozowych. Do 1 marca 2024 r. Spółka pobierała od korzystających z komunikacji miejskiej opłaty za przejazd komunikacją zgodnie z cennikiem ustalonym zarządzeniem nr (...) Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) 2023 r. w sprawie (...). Stanowiły one przychód Operatora, który następnie pomniejszał uzyskiwaną od Miasta rekompensatę.
Niemniej jednak Spółka wskazuje, że z uwagi na wydane w dniu (...) 2024 r. zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta (...) w sprawie (...) począwszy od 1 marca 2024 r. przejazdy komunikacją miejską na terenie miasta (...) są bezpłatne. Jedynymi, sporadycznymi, opłatami wnoszonymi przez korzystających z komunikacji miejskiej (i stanowiącymi przychód Spółki) są opłaty dodatkowe za naruszenie przepisów o zabieraniu ze sobą do środka transportowego zwierząt i rzeczy oraz za spowodowanie zatrzymania lub zmiany trasy środka transportowego bez uzasadnionej przyczyny. Jednocześnie Spółka wskazuje, że odpłatność pasażerów za usługę świadczoną przez Spółkę (a także brak jakiejkolwiek odpłatności od 1 marca 2024 r.) na ich rzecz jest ustalana w stosownym zarządzeniu Prezydenta Miasta i nie ma bezpośredniego związku z otrzymywaną rekompensatą. Niezależnie od wysokości rekompensaty odpłatność ponoszona przez pasażerów nie była ani niższa ani wyższa, podobnie jest w przypadku braku odpłatności pasażerów od 1 marca 2024 r. Rekompensata ta nie ma więc bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych przez Spółkę usług.
Spółka wykonuje także inną działalność gospodarczą jednakże nie powoduje ona możliwości wyrównania kosztów powierzonego jej w ramach Umowy zadania polegającego na świadczeniu usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, w związku z tym nie mogłaby zapewnić swojego funkcjonowania bez stosownej rekompensaty otrzymywanej od Miasta. Taka forma realizacji zadań własnych Miasta jest prawnie możliwa oraz konieczna ze względu na interes publiczny. Ponadto, ze względu na fakt prowadzenia przez Operatora innych rodzajów działalności oprócz powierzonych w ramach Umowy usług przewozowych, w celu zwiększenia przejrzystości Operator prowadzi własne księgi rachunkowe w ten sposób, aby był w stanie rozdzielić (wydzielić) przychody i koszty odrębnie do każdej z prowadzonych przez siebie działalności.
W dniu (...) 2025 r. Spółka wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej wskazując, iż dotychczas wystawiała na rzecz Miasta co miesiąc fakturę VAT z tytułu otrzymywanej rekompensaty. Niemniej jednak po wydanym w dniu 8 maja 2025 r. wyroku TSUE w sprawie o sygn. C-615/23 Spółka powzięła wątpliwość w prawidłowość swojego dotychczasowego postępowania.
W dniu (...) 2025 r. Spółka otrzymała interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o sygn. (...). We wniosku o wydanie powyższej interpretacji Spółka zadała następujące pytania:
1.Czy wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie Umowy stanowi/będzie stanowić odpłatne świadczenie usług na rzecz Miasta, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy?
2.Czy wartość rekompensaty, którą Spółka otrzymuje od Miasta stanowi/będzie stanowić element wynagrodzenia w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i tym samym powinna być ona opodatkowana VAT i udokumentowana fakturą VAT?
W tym przedmiocie Spółka zajęła następujące stanowisko:
1.Wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie Umowy nie stanowi/nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług na rzecz Miasta, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
2.Wartość rekompensaty, którą Spółka otrzymuje od Miasta nie stanowi/nie będzie stanowić elementu wynagrodzenia w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT i nie powinna być ona dokumentowana fakturą VAT.
Organ uznał, że otrzymana przez Spółkę rekompensata z tytułu świadczenia usług przewozu osób i bagażu na liniach autobusowych w publicznym transporcie zbiorowym nie stanowi podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji brak jest podstaw do udokumentowania rekompensaty fakturami VAT. Wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie Umowy nie stanowi/nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług na rzecz Miasta, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy. Wartość rekompensaty, którą Spółka otrzymuje od Miasta nie stanowi/nie będzie stanowić elementu wynagrodzenia w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy i tym samym nie powinna być ona opodatkowana VAT i udokumentowana fakturą VAT. W konsekwencji powyższych rozważań organ uznał stanowisko Spółki w zakresie pytań nr 1 i 2 za prawidłowe.
Pytania
Czy w konsekwencji wydania interpretacji indywidualnej z dnia (...) 2025 r.:
1.Spółka powinna dokonać korekt faktur VAT wystawianych na rzecz Miasta z tytułu otrzymywanej rekompensaty od dnia (...) 2025 r., tj. od momentu, w którym otrzymała interpretację indywidualną?
2.Spółka powinna dokonać korekt faktur VAT wystawianych na rzecz Miasta z tytułu otrzymywanej rekompensaty od dnia 8 maja 2025 r., tj. od dnia wydania wyroku TSUE w sprawie o sygn. C-615/23 bądź też od momentu rozpoczęcia świadczenia przedmiotowych usług (tj. od dnia 1 stycznia 2023 r.)?
3.Jeżeli Spółka jest zobowiązana do skorygowania faktur VAT z tytułu otrzymywanej rekompensaty, to czy prawidłowym postępowaniem będzie dokonanie korekty podatku naliczonego (od tego samego momentu co korekta faktur VAT) z tytułu nabywanych towarów i usług związanych z działalnością w zakresie nieodpłatnego transportu na rzecz pasażerów?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1. oraz Ad 2.
W świetle art. 106j ust. 1 w przypadku gdy po wystawieniu faktury:
1)podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,
2)dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
3)dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
4)stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury.
– podatnik wystawia fakturę korygującą
Celem wystawienia faktur korygujących jest korekta faktur pierwotnych w taki sposób, aby doprowadzić do ich zgodności z rzeczywistością.
Przesłanki wystawienia faktury korygującej.
Jeżeli po wystawieniu „pierwotnej” faktury wystąpią zdarzenia mające wpływ na treść tej faktury lub okaże się, że faktura ta zawiera błędy, podatnik VAT wystawia fakturę korygującą. Zatem faktura korygująca wystawiana jest w celu podania „właściwych, prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością kwot i innych danych”, decydujących o rzetelności i prawidłowości wystawionej faktury.
Należy wskazać, iż zgodne z art. 106j ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatnik wystawia korektę faktury w przypadku gdy po wystawieniu faktury podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie (pkt 1) oraz gdy stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury (pkt 5). Powyższy przepis określa elementy, które faktura korygująca powinna zawierać. Brak jest natomiast regulacji prawnych dotyczących terminu wystawienia tej faktury. Co do zasady faktura korygująca powinna zostać wystawiona w momencie zajścia przyczyny wystawienia. Przepisy wskazują jedynie okoliczności, które zobowiązują do wystawienia takiego dokumentu. Zgodnie z art. 81 § 1 ustawy z dna 29 sierpnia 1997 r., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna przesłanka do wystawienia faktury korygującej.
Spółka stoi na stanowisku, że orzeczenia TSUE nie mają w Polsce mocy powszechnie obowiązującej normy prawnej (zamknięty katalog źródeł prawa zawarto w art. 87 Konstytucji RP: źródłami powszechnie obowiązującego prawa RP są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia). Orzeczenia TSUE stanowią wytyczne dla krajowego sądu w zakresie traktowania określonych transakcji. TSUE może wywierać wpływ na poszczególne jurysdykcje podatkowe w obszarze stosowania prawa. W opinii Spółki, co do zasady nie jest ona zobligowana do stosowania wyroku TSUE z dnia 9 maja 2025 r. Jednakże okoliczność, iż krajowe sądy administracyjne zajmują obecnie stanowisko zgodne z wyrokiem TSUE, powoduje że w opinii Spółki powinna ona zacząć stosować się do nich już od pierwszego okresu rozliczeniowego następującego po momencie otrzymania interpretacji indywidualnej z dnia (...) 2025 r.
Spółka pragnie podkreślić, że przed dniem 8 maja 2025 r. w krajowym orzecznictwie i w stanowiskach organów podatkowych występowało niespójne podejście do tematu rekompensat otrzymywanych przez przedsiębiorstwa świadczące usługi transportu zbiorowego. Z tego względu postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r. I FSK 535/20, NSA skierował pytanie prejudycjalne do TSUE, czy art. 73 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że rekompensata wypłacona odrębnemu podmiotowi (operatorowi) przez jednostkę samorządu terytorialnego za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego wchodzi w zakres podstawy opodatkowania, o której mowa w tym przepisie? Wskutek wystąpienia przez NSA z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, zawieszane były postępowania prowadzone w analogicznych sprawach/stanach faktycznych. Wyrokiem z dnia 8 maja 2025 r., C-615/23, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko P. S A. TSUE podniósł, że art. 73 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że zryczałtowana rekompensata wypłacana przez jednostkę samorządu terytorialnego przedsiębiorstwu świadczącemu usługi publicznego transportu zbiorowego i mająca na celu pokrycie strat poniesionych w ramach świadczenia tych usług nie wchodzi w zakres podstawy opodatkowania tego przedsiębiorstwa.
Warto w tym miejscu wskazać na to, iż Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przez lata utrzymywał odmienne stanowisko aniżeli to, które zajął TSUE w dniu 8 maja 2025 r. Tym samym warto mieć na uwadze interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 maja 2024 r. sygn. 0114-KDIP4-3.4012.82.2024.3.KM, w której organ odniósł się do sytuacji spółki komunalnej świadczącej usługi nieodpłatnego publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy. W związku z powyższym otrzymywanie przez Spółkę rekompensaty nie wpływało w opinii spółki na wysokość opłaty za publiczny transport zbiorowy, ponieważ nie są one w ogóle pobierane. Z tych też względów organ uznał, że czynności wykonywane w zamian za otrzymaną rekompensatę, stanowią/będą stanowić określone w art. 8 ust. 1 ustawy odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie, otrzymana rekompensata stanowi/będzie stanowiła element podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy. Na tej podstawie organ uznał, że spółka jest zobowiązana do wystawienia faktury VAT, a otrzymana rekompensata stanowi/będzie stanowić wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu VAT. W interpretacji indywidualnej z dnia 9 września 2022 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej sygn. 0112-KDIL1-2.4012.311.2022.2.PM organ wskazał, że odnosząc przedstawiony opis sprawy do powołanych w sprawie przepisów prawa stwierdzić należy, że otrzymywana przez wnioskodawcę rekompensata z tytułu świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego nie jest związana z całą działalnością wnioskodawcy, lecz tylko z realizacją usług w zakresie przewozów w zakresie transportu zbiorowego w ramach zawartej z powiatem umowy. Otrzymywana kwota dofinansowania jest bowiem przeznaczona na pokrycie strat w związku ze świadczeniem przez Wnioskodawcę usługi przewozu osób w zakresie publicznego transportu zbiorowego w ramach umowy zawartej z powiatem, tym samym rekompensata ta ma bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych przez Wnioskodawcę i na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT.
Podobne stanowisko jak te zaprezentowane powyżej odnoszące się do identycznego stanu faktycznego jak ten zaprezentowany w niniejszym wniosku przedstawione zostało również w interpretacjach wydanych przez Dyrektora KIS m.in. z dnia 18 lutego 2022 r. o nr 0112-KDIL1-2.4012.607.2021.2.NF, jak również w interpretacji z dnia 7 stycznia 2022 r. o nr 0113-KDIPT1-2.4012.727.2021.1.KT.
Wskazać należy, że otrzymywana przez Spółkę rekompensata nie mogła zostać przeznaczona na inny cel aniżeli przez nią realizowany w zakresie świadczenia usług realizacji transportu publicznego. Jak słusznie podkreślono, rekompensata pokrywała koszt netto działalności powierzonej Spółce. Zatem otrzymana kwota rekompensaty w bezpośredni sposób wpływała na cenę świadczonych przez Spółkę usług. Innymi słowy na podstawie art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy, otrzymana rekompensata stanowiła podstawę opodatkowania podatkiem. Z kolei sama w sobie rekompensata otrzymana od Miasta stanowiła zapłatę za świadczone przez Spółkę usługi. Końcowo w interpretacji z dnia 18 lutego 2022 r. Dyrektor KIS skonstatował, że rekompensata otrzymywana przez Spółkę stanowiąca wynagrodzenie za usługi wykonywane w ramach zawartej umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, a pokrywająca poniesione koszty w związku ze świadczeniem przez Spółkę usług w ramach tej umowy, będzie stanowiła obrót będący podstawą opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy.
Podkreślenia wymaga również fakt, że wprowadzenie bezpłatnych przejazdów dla wszystkich pasażerów, pozostaje bez wpływu na powyższą ocenę. Wynika to przede wszystkim z tego, że Miasto, jako organizator publicznego transportu zbiorowego zlecając Spółce świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego, poprzez ustalenie, że przewozy są bezpłatne oraz zasad przyznawania rekompensaty określa wynagrodzenie za świadczone usługi. Rekompensata przewidywała bowiem uzyskanie rozsądnego zysku w odniesieniu do świadczonych usług publicznego transportu zbiorowego. W okolicznościach niniejszej sprawy zapłatą za świadczone przez Spółkę usługi jest tym samym otrzymywana od Miasta rekompensata. Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 7 stycznia 2022 r. wskazał, że otrzymywana kwota rekompensaty ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług i na podstawie art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy o VAT stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT. Również w dalszej części Dyrektor KIS podkreśla, że otrzymana przez Państwa rekompensata, którą wypłaca Państwu Miasto – z tytułu umowy powierzenia świadczenia usług publicznego transportu zbiorowego, stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy o VAT i będzie to należność za wykonanie powierzonego zadania, a więc wynagrodzenie za czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Co więcej kwesta ta do momentu wydania przedmiotowego wyroku przez TSUE była wielokrotnie rozpatrywana przez sądy administracyjne, które wskazywały, że od rekompensaty z tytułu wykonywania zadań przewozowych w zakresie publicznego transportu zbiorowego przekazana spółce, w kontekście oceny, czy stanowi ona dopłatę w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a co za tym idzie, generalnie powinna podlegać opodatkowaniu VAT (m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 30 maja 2016 r., III SA/Gl 150/16; zmiana interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z 23 grudnia 2016 r., PT8.8101.205.2016.SBA.698; prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 7 marca 2018 r., I SA/Bk 1754/17; wyrok WSA w Szczecinie z 28 listopada 2019 r., I SA/Sz 677/19). NSA w wyroku z dnia 19 października 2021 r., I FSK 539/18, zwrócił uwagę na wagę działalności prowadzonej przez spółkę przewozową otrzymującą rekompensatę. Zdaniem NSA pozostawienie tzw. rekompensat poza systemem opodatkowania VAT naruszy zasady wolnej konkurencji. Inne podmioty muszą skalkulować cenę usługi, która pokryje poza podstawowymi kosztami chociażby koszty ogólne funkcjonowania podmiotu np. wynagrodzenie zarządu itp. NSA uznał, że spółka wykonuje zadania własne Miasta, ale działa przy tym jako podatnik VAT, a w związku z czym uzyskiwane z tego tytułu świadczenie pieniężne, zwane rekompensatą, stanowi obrót podlegający opodatkowaniu tym podatkiem, ponieważ z punktu widzenia spółki stanowi zapłatę (wynagrodzenie) za świadczone przez nią usługi. Należy zauważyć w tym miejscu, że wnioskodawczyni jest spółką prawa handlowego, nie wchodzi w skład administracji samorządowej, ale prowadzi niezależną działalność gospodarczą. Dodatkowo podlega regulacjom prawa cywilnego i jako osoba prawna jest względnie samodzielna w zakresie swojego funkcjonowania i zarządzania (choć niewątpliwie ograniczają ją w pewnej mierze regulacje ustawy o gospodarce komunalnej w zakresie przedmiotu prowadzonej działalności). Niemniej jednak, wykonując zadania własne gminy, nie dysponuje jakąkolwiek prerogatywą władztwa publicznego przysługującego gminie, co tym samym powoduje – w świetle przytoczonych orzeczeń TSUE – że nie jest objęta zasadą nieopodatkowania podatkiem VAT. Co więcej NSA wskazał, że z art. 13 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112 wynika, że nie pozwala on na pozostawienie poza systemem opodatkowania dostawy lub świadczenia, jeżeli doprowadziłyby to do znaczącego zakłócenia konkurencji. Przy czym ocena ryzyka zakłócenia konkurencji jest oceniana szeroko. Dotyczy ona danego rynku w odniesieniu nie tylko do aktualnej konkurencji, ale także do konkurencji potencjalnej, o ile możliwość wejścia podmiotu prywatnego na dany rynek jest rzeczywista, a nie czysto hipotetyczna. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 26 maja 2021 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1803/18.
Podatnik wskazuje, że rozbieżności interpretacyjne co do prawidłowości tego, czy rekompensata z tytułu świadczonych usług transportu publicznego na rzecz gminy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, wskazują, iż przepis ten nie jest jasny i precyzyjny, skoro zarówno organy podatkowe, jak i sądy administracyjne przez lata wydawały odpowiednio interpretacje i wyroki, które zawierały dwa różne stanowiska – wskazując przy tym, że przedmiotowe usługi jednym razem są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, a innym nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, pomimo, iż rozpatrywane stany faktyczne pozostawały tożsame.
Spółka swoje stanowisko uzasadnia zasadą demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającą zasady sprawiedliwości społecznej, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP. Z zasady demokratycznego państwa prawnego wywodzone są również zasady prawidłowej (przyzwoitej) legislacji, które nakazują, aby przepisy formułowane były w sposób poprawny, jasny i precyzyjny, zwłaszcza wówczas, gdy dotyczą praw i wolności jednostki (co potwierdzają wyroki TK – K 7/99, K 24/00). Przepis niejasny i nieprecyzyjny rodzi u jego adresatów niepewność co do zakresu ich praw i obowiązków, a organom, które go stosują, daje zbyt dużą swobodę i możliwość zastępowania prawodawcy w zakresie przesądzania tych kwestii, które uregulował on w sposób niejasny i nieprecyzyjny. Ustawodawca nie może poprzez niejasne formułowanie tekstu przepisów pozostawiać organom, które mają je stosować, nadmiernej swobody przy ustalaniu zakresu ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Założenie to określane jest mianem zasady określoności ustawowej ingerencji w sferę konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Przekroczenie pewnego poziomu niejasności przepisów prawnych może stanowić samoistną przesłankę stwierdzenia ich niezgodności z zasadą państwa prawnego.
Ponadto w art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2025, poz. 111 ze zm.) wyrażona została zasada, zgodnie z którą niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. W konsekwencji czego, gdy interpretacja przepisu prowadzi do wniosków niemających sensu, sprzecznych lub niejednoznacznych, to prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla podatnika. Co więcej, jeżeli interpretacja przepisu prowadzi do możliwości nadania mu różnych znaczeń, to stosując analizowaną zasadę, należy kierować się tym, które jest najkorzystniejsze z punktu widzenia podatnika (potwierdza to uzasadnienie prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw. VII kadencja, druk sejm, nr 3016). Ponadto stosowanie analizowanej zasady powinno prowadzić do usuwania wątpliwości brzmienia przepisu, a także modernizacji norm prawnych.
W ocenie Spółki, brak jest podstaw do dokonania przez nią korekty wystawionych faktur, które na moment ich wystawienia przedstawiały rzeczywiste transakcje udokumentowane w prawidłowy sposób, a Spółka działała zgodnie z ówczesną praktyką organów podatkowych. Ponadto ustawa nie przewiduje generalnego obowiązku korygowania faktur wyłącznie z powodu zmiany wykładni przepisów prawa. Podkreślenia wymaga fakt, że Spółka nie działała w celu obejścia przepisów prawa, nie odniosła nienależnej korzyści podatkowej, a tym samym Spółka stosowała się do obowiązujących regulacji oraz praktyki organów. Raz jeszcze należy podkreślić, ze organy podatkowe nie powinny wyciągać negatywnych konsekwencji wobec podatnika działającego w dobrej wierze, nawet jeśli później nastąpiła zmiana interpretacji prawa.
Wnioskodawca wskazuje, że nie podważa słuszności tez ujętych w wyrokach TSUE i obecnie wydawanych wyroków krajowych sądów administracyjnych, niemniej jednak rozbieżności interpretacyjne, które występowały przed wydaniem wyroków spowodowały, iż podatnicy musieli dokonać samodzielnej wykładni przepisu art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy i przyjąć jedno z dwóch akceptowanych wówczas w orzecznictwie stanowisk. Fakt ten potwierdza, iż Spółka słusznie wskazała, że przywołany przepis nie był jasny i precyzyjny, a w konsekwencji spowodował wystąpienie wątpliwości co do jego interpretacji po stronie podatników, a co więcej również po stronie sądów administracyjnych i organów podatkowych. Taki stan rzeczy powoduje, iż nie można przyjąć, że w takiej sytuacji powstaje obowiązek korygowania faktur wystawionych przez Spółkę na rzecz miasta, bowiem naruszałoby to zasadę demokratycznego państwa prawa i zasadę pewności prawa. Warto dodać, że wskutek wystąpienia przez NSA z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, zawieszane były postępowania prowadzone w analogicznych sprawach/stanach faktycznych. Wsteczne obciążanie podatnika skutkami przyjęcia odmiennej wykładni niż dotychczas byłoby niezasadne i nie zasługuje na aprobatę.
Z przywołanego wcześniej art. 2 Konstytucji RP zostało wyprowadzone wiele zasad, które odnoszą się także do zagadnień intertemporalnych. Obok zasady wprowadzającej zakaz stosowania przepisów wstecz, ukształtowała się również zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wyraża się ona w pewności prawa, która pozwala adresatom prawa na podejmowanie decyzji w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwa i skutków prawnych swych działań (wyrok TK z dnia 14 czerwca 2000 r. sygn. akt P 3/00). Stąd ochronie konstytucyjnej podlega, po pierwsze, zaufanie obywateli do litery prawa, a po drugie, sposób jego interpretacji, przyjmowanej w procesie stosowania prawa przez organy państwa (wyrok TK z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt SK 54/06). Za przestrzeganie zakazu retroaktywności przepisów przemawia zatem również fakt, co podnosi się w orzecznictwie, że zakaz ten jest bezpośrednio łączony z zasadą bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania podmiotów prawa do państwa. Zatem ustalone prawa i obowiązki podmiotów prawa nie powinny ulegać zmianom, a w szczególności zmianom niekorzystnym na skutek wprowadzenia nowego prawa (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt V ACa 99/10, mimo tego, że wyrok został wydany na gruncie prawa cywilnego, to zawarte w nim stanowisko w pełni znajduje zastosowanie także do spraw na gruncie prawa podatkowego). Z kolei z zasadą bezpieczeństwa prawnego jest oczywiście powiązana wspomniana już zasada pewności prawa, czyli taki zespół cech prawa, który pozwala jego podmiotowi decydować o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jej działania mogą pociągnąć za sobą (wyrok TK z dnia 14 czerwca 2000 r. sygn. akt P 3/00). Prawo musi stwarzać podatnikowi uzasadnione gwarancje co do odpowiedniego planowania działalności gospodarczej. Nie powinno też zaskakiwać podatnika nową wykładnią, zwłaszcza wtedy, gdy w sposób radykalny zmienia jego dotychczasową sytuację prawną. Podatnik musi mieć właściwy czas na przystosowanie się do zmienionych regulacji podatkowych, jak również musi mieć pewność, że podjęte przez niego decyzje biznesowe za rządów danego rozumienia przepisów nie spotkają się z negatywnymi konsekwencjami podatkowymi w przyszłości, gdy wykładnia przepisów ustawy zmieni się na skutek wydania wyroku TSUE. Warto dodać, że odstępstwo od zasady lex retro non agit dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, uznanej w konkretnym przypadku za ważniejszą od wartości, która jest chroniona za pomocą zakazu retroakcji.
Ad 3.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Ponadto na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Przez prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć definicję określoną w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. Zatem w następstwie prowadzenia działalności gospodarczej mogą wystąpić działania lub sytuacje nie generujące opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zatem nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże ich występowanie nie oznacza, że występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Jak trafnie wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 23 stycznia 2026 r. o nr 0112-KDIL1-1.4012.113.2019.11.JK: Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w sytuacjach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia podatku.
Zatem jak zostało przedstawione w stanie faktycznym niniejszego wniosku, Spółka wykonuje oraz wykonywała działalność gospodarczą, a nabywane towary i usługi wykorzystywane były wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że w sytuacji gdy nabyte towary i usługi wykorzystywane były przez Spółkę wyłącznie do działalności gospodarczej – czynności opodatkowanych podatkiem, to przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości od zakupu towarów i usług związanych z wykonywaniem usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, które finansowane były rekompensatami.
W myśl tezy wyroku NSA z dnia 22 stycznia 2021 r. (sygn. akt I FSK 2088/19) system odliczeń jest skonstruowany tak, aby całkowicie zwolnić przedsiębiorcę od ciężaru VAT naliczonego lub zapłaconego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. System VAT konsekwentnie zapewnia opodatkowanie w całkowicie neutralny sposób wszystkich czynności gospodarczych i to niezależnie od ich celu lub wyniku – pod warunkiem, że są to czynności podlegające opodatkowaniu. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku VAT, towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi), podatnik posiada fakturę dokumentującą nabycie przez niego towarów lub usług oraz nie zachodzą negatywne przesłanki prawa do odliczenia. Innymi słowy każda działalność nieodpłatna wykonywana przez Spółkę w zakresie przewozów pasażerskich miała bezpośredni związek z podstawową działalnością gospodarczą, która podlegała opodatkowaniu podatkiem. Należy zatem podkreślić, że czynności nieodpłatne w postaci nieodpłatnego przejazdu osób korzystających z preferencji samorządowych miały związek z wykonywaną odpłatną działalnością gospodarczą Spółki i związane były z prawnym obowiązkiem ich wykonania w związku z wykonywaniem działalności w zakresie transportu pasażerskiego. W związku z faktem, że bezpłatne przejazdy wynikały z aktu prawa samorządowego Spółka celem prowadzenia działalności w zakresie przewozów pasażerskich zobowiązana była do wykonywania w określonym zakresie przejazdów nieodpłatnych. Tego typu zachęty są powszechnie stosowane jako element rozwoju rynku usług transportu zbiorowego i z punku widzenia Spółki pełnią one rolę reklamową. Tak więc elementem działalności gospodarczej Spółki było umożliwienie, określonym osobom, bezpłatnego przejazdu oraz przez system zachęt, przekonanie do korzystania z komunikacji miejskiej, a w rezultacie do korzystania z usług Spółki w sposób permanentny zamiast korzystania z własnego pojazdu.
Spółka nabyte towary i usługi wykorzystywała wyłącznie do czynności opodatkowanych tym podatkiem, co w konsekwencji oznacza, że Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak wynika z treści art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.
Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do „grona” usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy.
Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
-w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
-świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy jej wykonaniem, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowią implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia (...) 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Powyższe przepisy wskazują, że czynność podlega opodatkowaniu, jeśli podmiot wykorzystuje w sposób ciągły w celach zarobkowych swój majątek.
Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że wykonując opisane we wniosku czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działają Państwo w charakterze podatnika podatku VAT.
Dla uzyskania statusu podatnika VAT nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Podatnikiem będzie podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na to, czy przynosi ona zyski. Podatnikami VAT są również podmioty, których cel działalności nie jest związany z prowadzeniem działalności komercyjnej nastawionej na osiąganie zysków lub też przeznaczające uzyskane zyski na cele społecznie użyteczne (charytatywne, kulturalne, naukowe, itd.).
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzenia wymaga, że gdyby nawet podatnik nie osiągnął z tytułu prowadzonej działalności dochodu, to nie zmienia to faktu, że wykonując czynności będące przedmiotem działalności gospodarczej wystąpi w charakterze podatnika podatku VAT – bowiem będzie świadczył w tym zakresie usługi, które podlegają VAT. W konsekwencji, oznacza to, że jeżeli podmiot uzyska jakąkolwiek zapłatę za te usługi w sensie ekonomicznym (nawet bilansując tylko poniesione w związku z nim wydatki), to owe wynagrodzenie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według właściwych reguł.
Zasady finansowania przewozów o charakterze publicznym zostały uregulowane w ustawie z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 258 ze zm.), dalej „ustawa o publicznym transporcie zbiorowym”.
Art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym stanowi, że:
Rekompensata – środki pieniężne lub inne korzyści majątkowe przyznane operatorowi publicznego transportu zbiorowego w związku ze świadczeniem usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:
Organizatorem publicznego transportu zbiorowego, zwanym dalej „organizatorem”, właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, jest:
1)gmina:
a)na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich,
b)której powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między gminami – na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich, na obszarze gmin, które zawarły porozumienie.
W myśl art. 50 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2025 r.:
Finansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej może polegać w szczególności na:
1)pobieraniu przez operatora lub organizatora opłat w związku z realizacją usług świadczonych w zakresie publicznego transportu zbiorowego, lub
2)przekazaniu operatorowi rekompensaty z tytułu:
a)utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym, lub
b)utraconych przychodów w związku ze stosowaniem uprawnień do ulgowych przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym ustanowionych na obszarze właściwości danego organizatora, o ile zostały ustanowione, lub
c)poniesionych kosztów w związku ze świadczeniem przez operatora usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, lub
3)udostępnianiu operatorowi przez organizatora środków transportu na realizację przewozów w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
Na mocy art. 50 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.:
Finansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej może polegać w szczególności na:
1)pobieraniu przez operatora lub organizatora opłat w związku z realizacją usług świadczonych w zakresie publicznego transportu zbiorowego lub
2)przekazaniu operatorowi dopłaty, o której mowa w art. 55, lub
3)przekazaniu operatorowi rekompensaty z tytułu świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, lub
4)udostępnianiu operatorowi przez organizatora środków transportu na realizację przewozów w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
Stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2025 r.:
Źródłem finansowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej mogą być w szczególności:
1)środki własne jednostki samorządu terytorialnego będącej organizatorem;
2)środki z budżetu państwa.
Na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.:
Źródłem finansowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej mogą być w szczególności:
1)środki własne jednostki samorządu terytorialnego będącej organizatorem;
2)środki z budżetu państwa oraz inne środki publiczne.
Zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:
Do źródeł finansowania, o których mowa w ust. 1, należą również wpływy ze sprzedaży biletów oraz wpływy z opłat dodatkowych pobieranych od pasażerów, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe.
W myśl art. 52 ust. 1 i 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2025 r.:
Operatorowi przysługuje rekompensata, jeżeli wykaże, że podstawą poniesionej straty z tytułu realizacji usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego są utracone przychody i poniesione koszty, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2, proporcjonalnie do poniesionej straty.
W ramach rekompensaty, w części, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. c, operatorowi przysługuje rozsądny zysk, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.
Stosownie do art. 52 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.:
W ramach rekompensaty, o której mowa w art. 50 pkt 3, operatorowi przysługuje rozsądny zysk, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Przepis nie dotyczy operatora będącego samorządowym zakładem budżetowym.
Z kolei na mocy art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1)podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2)koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Według art. 29a ust. 7 ustawy:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1)stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2)udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3)otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z powyższych przepisów wynika, że, co do zasady, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru, czy też konkretnego rodzaju usługi. Gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Nie jest natomiast podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi.
Z treści powołanych przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi.
W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.
Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
W tym miejscu należy wskazać na wyrok TSUE z 8 maja 2025 r. w sprawie C‑615/23 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko P. S.A.). Przedmiotem tego wyroku jest sytuacja, w której Spółka realizująca (na podstawie umowy zawartej z jednostką samorządu terytorialnego) publiczny transport zbiorowy, pokrywa część kosztów z wpływów z biletów, a pozostałą część uzyskuje w formie rekompensaty od tej jednostki działającej jako organizator.
W wyroku tym TSUE wskazał, że:
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z informacjami zawartymi w postanowieniu odsyłającym i w uwagach na piśmie organu podatkowego bezpośrednimi odbiorcami usług publicznego transportu zbiorowego, które operator tych usług zamierza świadczyć, są użytkownicy rzeczonych usług, którzy zakupują bilety w zamian za te usługi, podczas gdy organizator wypłacający rekompensatę temu operatorowi nie jest uważany za odbiorcę tej usługi. Tak więc w niniejszej sprawie organizator ten posiada status „osoby trzeciej” w rozumieniu tego art. 73 (pkt 22)
Co się tyczy kwestii, czy rekompensata ta stanowi subwencję związaną bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia w rozumieniu art. 73 dyrektywy VAT, z orzecznictwa Trybunału wynika, że przewidując, że do podstawy opodatkowania VAT zalicza się, w określonych w tym przepisie przypadkach, niektóre subwencje przyznane podatnikom, ów art. 73 zmierza do obciążenia VAT całej wartości towarów lub usług, a przez to do uniknięcia zmniejszenia przychodu z podatku na skutek przyznania subwencji [zob. analogicznie wyrok z dnia 9 października 2019 r., C i C (VAT i dotacje rolne), C‑573/18 i C‑574/18, EU:C:2019:847, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo] (pkt 23)
Zgodnie z brzmieniem tego przepisu stosuje się on, gdy subwencja jest bezpośrednio związana z ceną danej transakcji. Aby miała miejsce taka sytuacja, subwencja powinna być przyznawana konkretnie podmiotowi subwencjonowanemu po to, by dostarczał on określony towar lub wykonywał określoną usługę. Jedynie w takim przypadku subwencję można uznać za świadczenie wzajemne względem dostawy towaru lub świadczonej usługi, a w związku z tym może ona podlegać opodatkowaniu [zob. analogicznie wyrok z dnia 9 października 2019 r., C i C (VAT i dotacje rolne), C‑573/18 i C‑574/18, EU:C:2019:847, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo] (pkt 24)
Ponadto należy zbadać, czy nabywcy towarów lub usługobiorcy czerpią zysk z subwencji przyznanej jej beneficjentowi. Niezbędne jest bowiem, by cena, którą ma zapłacić nabywca lub usługobiorca, była ustalona w taki sposób, by zmniejszała się w stosunku odpowiadającym subwencji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, która stanowiłaby zatem element determinujący ceny, jakiej ten ostatni żąda. Należy zatem zbadać, czy okoliczność, że subwencja jest przyznawana sprzedawcy lub świadczącemu usługi, pozwala mu obiektywnie na sprzedaż towarów lub świadczenie usług po cenie niższej od tej, której by żądał, gdyby nie otrzymał subwencji [zob. analogicznie wyrok z dnia 9 października 2019 r., C i C (VAT i dotacje rolne), C‑573/18 i C‑574/18, EU:C:2019:847, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo]. (pkt 25)
Ponadto możliwe powinno być zidentyfikowanie świadczenia wzajemnego, które stanowi subwencja [zob. analogicznie wyrok z dnia 9 października 2019 r., C i C (VAT i dotacje rolne), C‑573/18 i C‑574/18, EU:C:2019:847, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo]. (pkt 26)
W pojęciu „subwencje związane bezpośrednio z ceną” w rozumieniu art. 73 dyrektywy VAT mieszczą się zatem jedynie te subwencje, które stanowią całkowicie lub częściowo świadczenie uzyskiwane w zamian za określone dostawy towarów lub świadczenia usług oraz są przyznawane przez osobę trzecią sprzedawcy lub świadczącemu usługi [zob. analogicznie wyrok z dnia 9 października 2019 r., C i C (VAT i dotacje rolne), C‑573/18 i C‑574/18, EU:C:2019:847, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo]. (pkt 27)
W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że rozpatrywane w postępowaniu głównym usługi publicznego transportu zbiorowego są świadczone na podstawie umowy zawartej między jednostką samorządu terytorialnego, działającą jako organizator, który ustala cenę biletów, a spółką P., działającą w charakterze operatora. Ponieważ przychody uzyskane w szczególności ze sprzedaży biletów są niewystarczające do pokrycia kosztów tych usług, jednostka samorządu terytorialnego wypłaca spółce P. zryczałtowaną rekompensatę, której kwota nie może przekraczać kwoty odpowiadającej ujemnemu wynikowi finansowemu wynikającemu ze wspomnianych usług, a w każdym razie maksymalnej kwoty ustalonej na dany okres. (pkt 28)
Jak stwierdził sąd odsyłający, taka rekompensata nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług transportowych, ustaloną przez organizatora tych usług, ponieważ celem tej rekompensaty jest przede wszystkim pokrycie strat związanych z tą działalnością. (pkt 29)
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że rekompensata taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym nie jest wypłacana operatorowi konkretnie w celu świadczenia przez niego usługi transportowej na rzecz określonego usługobiorcy i nie ma wpływu na cenę, jaką ma zapłacić ten usługobiorca, ponieważ cena ta nie jest ustalana w taki sposób, że zmniejsza się proporcjonalnie do rekompensaty wypłacanej podmiotowi świadczącemu tę usługę. Natomiast, jak zauważyła w istocie rzecznik generalna w pkt 54 opinii, wspomniana rekompensata jest przyznawana a posteriori i jest niezależna od konkretnego korzystania z usług transportowych, lecz zależy od liczby oferowanych wozokilometrów. Taka rekompensata nie wchodzi zatem w zakres pojęcia „subwencji bezpośrednio związanych z ceną” w rozumieniu art. 73 dyrektywy VAT. (pkt 30)
Wniosku tego nie podważa fakt, że bez takiej rekompensaty, która pozwala na wyraźne obniżenie ceny świadczonej usługi, cena biletów dla odbiorców tej usługi musiałaby być wyższa. (pkt 31)
Jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 58 opinii, należy bowiem uznać, że każda dotacja siłą rzeczy może mieć wpływ na kalkulację cen, niezależnie od tego, czy jest ona dokonywana przez beneficjenta dotacji, czy też, jak w niniejszym przypadku, przez organizatora wypłacającego rzeczoną dotację. Tymczasem, jak wynika z orzecznictwa Trybunału, sam fakt, że finansowanie może mieć wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podmiot otrzymujący to finansowanie, nie wystarcza, aby objąć to finansowanie opodatkowaniem jako subwencji bezpośrednio związanej z ceną w rozumieniu art. 73 dyrektywy VAT (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2001 r., Office des produits wallons, C-184/00, EU:C:2001:629, pkt 12). (pkt 32)
(…). w niniejszej sprawie z usług publicznego transportu zbiorowego nie korzystają osoby, które można wyraźnie zidentyfikować, lecz wszyscy potencjalni pasażerowie. Ponadto rekompensata jest obliczana bez uwzględniania tożsamości i liczby użytkowników świadczonej usługi. (pkt 39)
W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na przedłożone Trybunałowi pytanie powinna brzmieć tak, iż art. 73 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że zryczałtowana rekompensata wypłacana przez jednostkę samorządu terytorialnego przedsiębiorstwu świadczącemu usługi publicznego transportu zbiorowego i mająca na celu pokrycie strat poniesionych w ramach świadczenia tych usług nie wchodzi w zakres podstawy opodatkowania tego przedsiębiorstwa. (pkt 40)
Kwestie dotyczące obowiązku dokumentowania fakturą sprzedaży zostały uregulowane w przepisach art. 106a i następne w Dziele XI, Rozdziale 1 ustawy.
W myśl art. 106a ustawy:
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do:
1)sprzedaży, z wyjątkiem:
a)przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów,
b)czynności rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest państwo członkowskie inne niż Rzeczpospolita Polska;
2)dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium:
a)państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika,
b)państwa trzeciego;
3)dostawy towarów i świadczenia usług rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a i 7, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tych procedur, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest Rzeczpospolita Polska;
4)sprzedaży na odległość towarów importowanych, rozliczanej w procedurze szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 9, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tej procedury, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tego rozdziału jest Rzeczpospolita Polska.
W świetle art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
W oparciu o przepisy ustawy, należy wskazać, że faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że na podstawie zawartej z Miastem umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Miasta obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2027 r., świadczą Państwo, jako Operator, usługi przewozów pasażerskich. Środki ze sprzedaży biletów komunikacji miejskiej, a także opłaty dodatkowe, stanowią Państwa przychód z tytułu realizacji usług przewozowych. Do 1 marca 2024 r. pobierali Państwo od korzystających z komunikacji miejskiej opłaty za przejazd komunikacją zgodnie z cennikiem ustalonym zarządzeniem Prezydenta Miasta. Natomiast z uwagi na wydane w dniu (...) 2024 r. zarządzenie Prezydenta Miasta w sprawie (...), począwszy od 1 marca 2024 r. przejazdy komunikacją miejską na terenie miasta są bezpłatne. Jedynymi, sporadycznymi, opłatami wnoszonymi przez korzystających z komunikacji miejskiej (i stanowiącymi Państwa przychód) są opłaty dodatkowe za naruszenie przepisów o zabieraniu ze sobą do środka transportowego zwierząt i rzeczy oraz za spowodowanie zatrzymania lub zmiany trasy środka transportowego bez uzasadnionej przyczyny. W ramach umowy Organizator jest zobowiązany do przyznania Państwu rekompensaty w związku z realizacją świadczenia usług w zakresie lokalnego transportu zbiorowego i osiąganiem z tego tytułu przez Państwa straty. Ponadto wypłacany jest Państwu rozsądny zysk.
W dniu (...) 2025 r. otrzymali Państwo interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o sygn. (...), w której Organ uznał, że wykonywanie przez Państwa usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie Umowy nie stanowi/nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług na rzecz Miasta, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy. Wartość rekompensaty, którą otrzymują Państwo od Miasta nie stanowi/nie będzie stanowić elementu wynagrodzenia w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy i tym samym nie powinna być ona opodatkowana VAT i udokumentowana fakturą VAT.
Mają Państwo wątpliwości czy w konsekwencji wydania interpretacji indywidualnej z dnia (...) 2025 r. powinni Państwo dokonać korekt faktur VAT wystawianych na rzecz Miasta z tytułu otrzymywanej rekompensaty od dnia (...) 2025 r., tj. od momentu, w którym otrzymali Państwo interpretację indywidualną czy od dnia 8 maja 2025 r., tj. od dnia wydania wyroku TSUE w sprawie o sygn. C-615/23, bądź też od momentu rozpoczęcia świadczenia przedmiotowych usług (tj. od dnia 1 stycznia 2023 r.).
Odnosząc się do kwestii obowiązku wystawiania faktur korygujących należy przywołać przepisy art. 106j ustawy.
Jak stanowi art. 106j ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy po wystawieniu faktury:
1)podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,
2)(uchylony)
3)dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
4)dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
5)stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury
– podatnik wystawia fakturę korygującą.
Na podstawie art. 106j ust. 2 ustawy:
Faktura korygująca powinna zawierać:
1)(uchylony)
2)numer kolejny oraz datę jej wystawienia;
2a) numer identyfikujący w Krajowym Systemie e-Faktur fakturę, której dotyczy faktura korygująca, z wyjątkiem faktur korygujących wystawianych do faktur, dla których nie został nadany numer identyfikujący w Krajowym Systemie e-Faktur;
3)dane zawarte w fakturze, której dotyczy faktura korygująca:
a)określone w art. 106e ust. 1 pkt 1-5,
b)nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą;
4)(uchylony)
5)jeżeli korekta wpływa na zmianę podstawy opodatkowania lub kwoty podatku należnego – odpowiednio kwotę korekty podstawy opodatkowania lub kwotę korekty podatku należnego z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku i sprzedaży zwolnionej;
6)w przypadkach innych niż wskazane w pkt 5 – prawidłową treść korygowanych pozycji.
Stosownie do art. 106j ust. 2a ustawy:
Faktura korygująca może zawierać:
1)wyrazy „FAKTURA KORYGUJĄCA” albo „KOREKTA”;
2)przyczynę korekty.
W myśl art. 106j ust. 3 ustawy:
W przypadku gdy podatnik udziela opustu lub obniżki ceny, może wystawić fakturę korygującą dotyczącą dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz jednego odbiorcy w danym okresie, która:
1)zawiera dodatkowo wskazanie okresu, do którego odnoszą się udzielany opust lub udzielana obniżka;
2)może nie zawierać nazwy (rodzaju) towaru lub usługi objętych korektą – w przypadku gdy korekta dotyczy wszystkich dostaw towarów i świadczonych usług.
Ze wskazanych przepisów wynika, że faktura VAT jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego (potwierdzeniem nabycia określonych towarów i usług lub też otrzymania zaliczki). Jeżeli zaś po wystawieniu faktury wystąpią zdarzenia mające wpływ na treść wystawionej faktury lub okaże się, że wystawiona faktura zawiera błędy, podatnik, wystawia w takim przypadku fakturę korygującą. Celem ich wystawienia jest doprowadzenie faktury pierwotnej do stanu odpowiadającego rzeczywistości. Wystawia się je w celu udokumentowania ostatecznej wielkości sprzedaży w danym okresie rozliczeniowym. Tym samym, istotą faktur korygujących jest korekta faktur pierwotnych, tak aby dokumentowały rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych.
Przenosząc powyższe na grunt omawianej sprawy oraz mając na uwadze fakt, że wykonywanie przez Państwa usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie Umowy nie stanowi/nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług na rzecz Miasta, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a wartość rekompensaty, którą Państwo otrzymują od Miasta nie stanowi/nie będzie stanowić elementu wynagrodzenia w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie powinna być ona opodatkowana VAT i udokumentowana fakturą VAT, stwierdzić należy, że mają Państwo obowiązek dokonania korekt faktur uprzednio wystawionych na rzecz Miasta z tytułu czynności wykonywanych przez Państwa w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie zawartej z Miastem Umowy, za które otrzymywali Państwo rekompensaty.
Korekt ww. faktur wystawianych na rzecz Miasta powinni Państwo dokonać od 1 stycznia 2023 r., tj. od momentu rozpoczęcia wykonywania przez Państwa czynności w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie zawartej z Miastem Umowy.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 2 jest nieprawidłowe.
Mają Państwo również wątpliwości czy prawidłowym postępowaniem będzie dokonanie korekty podatku naliczonego (od tego samego momentu co korekta faktur VAT) z tytułu nabywanych towarów i usług związanych z działalnością w zakresie nieodpłatnego transportu na rzecz pasażerów.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jak Państwo wskazali w opisie sprawy, środki ze sprzedaży biletów komunikacji miejskiej, a także opłaty dodatkowe, stanowią Państwa przychód z tytułu realizacji usług przewozowych. Przy czym opłaty za przejazd komunikacją od korzystających z komunikacji miejskiej pobierali Państwo do 1 marca 2024 r. Natomiast począwszy od 1 marca 2024 r. przejazdy komunikacją miejską na terenie miasta są bezpłatne. Jedynymi, sporadycznymi, opłatami wnoszonymi przez korzystających z komunikacji miejskiej (i stanowiącymi Państwa przychód) są opłaty dodatkowe za naruszenie przepisów o zabieraniu ze sobą do środka transportowego zwierząt i rzeczy oraz za spowodowanie zatrzymania lub zmiany trasy środka transportowego bez uzasadnionej przyczyny.
Dokonując oceny prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług związanych z działalnością w zakresie nieodpłatnego transportu na rzecz pasażerów należy ustalić czy zachodzi związek tych wydatków z czynnościami opodatkowanymi. To z kolei wymaga ustalenia czy ww. nieodpłatne przewozy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Dla stwierdzenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.
Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Konsekwentnie opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Są to zatem te wszystkie nieodpłatne świadczenia usług, które odbywają się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.
Jeżeli natomiast nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, tzn. nieodpłatne świadczenie usług będzie wykonane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona.
Zatem za usługi dokonane do celów działalności gospodarczej należy uznać takie, które mają związek z potrzebami tej działalności. Związek z działalnością gospodarczą mają więc takie czynności, których wykonanie jest celowe dla osiągnięcia bądź poprawienia efektów tej działalności. Ta celowość istnieć może również wtedy, gdy taka usługa nieodpłatna nie jest niezbędna do osiągnięcia efektu działalności gospodarczej, ale obiektywnie może na te efekty wpływać.
Kwestia nieodpłatnego świadczenia usług była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej m.in. w sprawie C-258/95 (Julius Fillibeck Söhne GmbH & Co. KG). W wyroku tym Trybunał Sprawiedliwości doszedł do wniosku, że co do zasady, pracodawca, organizując dla pracowników dojazd do zakładu, świadczy nieodpłatną usługę na ich prywatny użytek. Pracodawca w normalnych warunkach nie ma obowiązku zapewnienia pracownikom dojazdu do miejsca pracy, a to w jaki sposób pracownik dostanie się do pracy jest jego indywidualną sprawą. Niemniej jednak, jeżeli z okoliczności wynika, że działalność prowadzona przez podatnika wymaga, aby pracodawca zapewnił transport pomiędzy domem a miejscem pracy, wówczas należy przyjąć, że usługa ta świadczona jest w celu nie innym niż działalność gospodarcza podatnika, natomiast prywatne korzyści pracownika wynikające z możliwości skorzystania z transportu mają znaczenie drugorzędne względem potrzeb podatnika.
W drugim wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r. w sprawie C-371/07 (Danfoss and Astra Zeneca) Trybunał stwierdził, że co do zasady wydawanie pracownikom nieodpłatnych posiłków, służy zaspokojeniu ich prywatnych potrzeb w rozumieniu art. 6 ust. 2 Szóstej Dyrektywy. Jeżeli natomiast ze szczególnych okoliczności wynika, że zapewnienie posiłków przez pracodawcę nie służy zaspokajaniu prywatnych potrzeb tych ostatnich i nie jest dokonywane w celach innych niż związane z działalnością przedsiębiorstwa, wtedy osobista korzyść, jaka wynika z tego dla pracowników, wydaje się mieć jedynie charakter uboczny względem potrzeb przedsiębiorstwa. Podobnie jak w pierwszym powołanym wyroku, także i w tym orzeczeniu Trybunał podkreślił znaczenie ścisłego związku pomiędzy działalnością gospodarczą podatnika, a świadczoną nieodpłatnie usługą. Wskazał ponadto, że usługa ta powinna służyć przede wszystkim interesom podatnika, a korzyść pracownika powinna mieć charakter uboczny.
Mając na uwadze kryteria wynikające z powołanego orzecznictwa TSUE można wywieść wniosek, że co do zasady takie usługi, w których zasadniczą korzyść odnoszą osoby korzystające z danej usługi, należałoby uznać za świadczone na ich osobiste cele, a w konsekwencji usługi te będą podlegały opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy. Z drugiej jednak strony, jeżeli usługa taka nie jest świadczona przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności lub ma z nią nikły związek, to można mówić o świadczeniu usługi nie tyle na cele osobiste, lecz przede wszystkim w ramach innej działalności. W tym przypadku również czynność ta objęta jest opodatkowaniem zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy.
Jednocześnie należy wskazać, że dla zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy istotne jest czy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Należy bowiem zwrócić uwagę na opinię Rzecznika Generalnego z 23 października 2008 r. w sprawie C-371/07, który stwierdził, że:
„(...) możliwość odliczenia podatku naliczonego stanowi wyraźną przesłankę jedynie dla zastosowania art. 5 ust. 6 lub art. 6 ust. 2 lit. a, jednakże sądzę, że w art. 6 ust. 2 lit. b ma charakter bezwzględnie dorozumiany. Nie ma w tym przypadku charakteru wyraźnego zasadniczo z uwagi na to, że przepis ten odnosi się głównie do usług świadczonych przez pracowników, a koszty pracowników (w formie wynagrodzenia) nie są obciążone podatkiem VAT. Jednakże w przypadku, gdy kompleksowa dostawa winna być sklasyfikowana, jako dostawa usług, wykorzystane towary zazwyczaj będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, a podstawą opodatkowania w odniesieniu do wszystkich transakcji wymienionych w art. 6 ust. 2 stanowi »suma wydatków poniesionych przez podatnika na wykonanie usług« (art. 11 część A ust. 1 lit. c). Objęcie tą podstawą opodatkowania kosztu dostaw, od których podatek naliczony nie podlegał odliczeniu, byłoby sprzeczne nie tylko z systematyką art. 5 ust. 6 i art. 6 ust. 2 w całości, ale również z fundamentalną zasadą neutralności podatku VAT dla podatników” (pkt 40 opinii).
Zatem na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy za odpłatne świadczenie usług uznaje się nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W celu określenia czy w tym przypadku znajduje zastosowanie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, koniecznym jest rozstrzygnięcie czy to nieodpłatne świadczenie usług realizowane w ramach działalności gospodarczej następuje do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, czy też służy przede wszystkim działalności gospodarczej podatnika, co oznaczałoby że jest ono niezbędne dla tej działalności, a korzyść podatnika z tytułu tego świadczenia przeważa nad korzyścią osoby, której przysługuje bezpłatny przejazd.
W przedmiotowej sprawie, w okresie od 1 marca 2024 r., kiedy przejazdy komunikacją miejską na terenie miasta (...) są bezpłatne, stwierdzić należy, że nieodpłatne świadczenie usług pomimo, że jest realizowane w ramach Państwa działalności gospodarczej, to nie służy przede wszystkim tej działalności. Nie można bowiem przyjąć, że korzyść osoby uprawnionej do nieodpłatnego przejazdu ma charakter uboczny w stosunku do korzyści jaką z tytułu ich świadczenia odnoszą Państwo. To z kolei prowadzi do wniosku, że ww. nieodpłatne świadczenie usług następuje do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, co wpisuje się w zakres opodatkowania określony w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.
Należy jednak podkreślić, że opodatkowanie na podstawie tego przepisu uzależnione jest również od przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia. Oceniając zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego w tym zakresie należy przyjąć, że wydatki poniesione w celu nieodpłatnego świadczenia ww. usług nie służą celom opodatkowanej działalności gospodarczej – nie mają związku ze sprzedażą generującą podatek należy VAT, tym samym nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabywanych towarów i usług związanych z działalnością w zakresie nieodpłatnego transportu na rzecz pasażerów. Jednocześnie w omawianej sytuacji nieodpłatne świadczenie usług przewozu nie będzie podlegać opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że od momentu rozpoczęcia świadczenia bezpłatnych usług, nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego w tej części, w której zakupy towarów i usług są związane ze świadczeniem tych nieodpłatnych usług.
Jeżeli zatem wcześniej odliczali Państwo pełną kwotę podatku naliczonego – to w związku z nieodpłatnym świadczeniem usług przewozu od 1 marca 2024 r. konieczna jest korekta podatku naliczonego związanego z tym świadczeniem.
Wobec powyższego w świetle opisu sprawy Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. W szczególności przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia nie jest kwestia określenia zakresu korekty podatku naliczonego, gdyż w tej sprawie nie zadali Państwo pytania i nie przedstawili Państwo własnego stanowiska.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, w których Organ rozstrzygał, że rekompensata stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, należy wskazać, że Organ jest uprawniony do zajęcia odmiennego, niż w uprzednio wydawanych interpretacjach stanowiska. Winno to być uzasadnione weryfikowalnymi przesłankami, takimi choćby jak zmiana dotychczasowej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, czy Trybunałów. Wyjaśnić należy, że właśnie taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
-Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
-Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
-w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
-w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

