Interpretacja indywidualna z dnia 18 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-1.4012.199.2026.2.AR
Świadczenia realizowane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, a Sprzedający ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę naliczonego wynikającego z faktur Kupującego.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usługjest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
4 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 4 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie:
-uznania świadczeń wykonywanych przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)) za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
-prawa Sprzedającego do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kupującego z tytułu wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu wykonania świadczeń na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...) – w przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie oznaczone we wniosku nr 1 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Uzupełnili go Państwem pismem z 15 kwietnia 2026 r. (wpływ 15 kwietnia 2026 r.) oraz pismem z 14 kwietnia 2026 r. (wpływ 17 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1.Zainteresowana będąca stroną postępowania:
(…)
2.Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
(…)
Opis stanu faktycznego
A sp. z o.o. z siedzibą (...) (dalej: „Sprzedający”) posiada status czynnego podatnika podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”) zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „Ustawa o VAT”).
B sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: „Kupujący”) posiada status czynnego podatnika VAT zgodnie z przepisami Ustawy o VAT.
W dniu (…) 2024 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości położonej w (...) (…) (dalej: „Nieruchomość”). Kupujący kupił Nieruchomość od Sprzedającego w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie (…)(„Inwestycja (...)”).
W dniu (…) 2025 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli porozumienie (dalej: „Porozumienie (...)”), na podstawie którego strony ustaliły, że Kupujący zrealizuje inwestycję polegającą na renowacji i przebudowie (…) na przylegającym do Nieruchomości odcinku pomiędzy (…) (dalej: „Inwestycja (...)”). Uzgodnienie pomiędzy Sprzedającym i Kupującym, zgodnie z którym Kupujący zrealizuje Inwestycję (...), wynikało z okoliczności faktycznych przedstawionych poniżej.
Sprzedający należy do grupy kapitałowej, w skład której wchodzi także spółka pod firmą C sp. z o.o. (dalej: „Spółka F”). Spółka F jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej położonej przy ulicy (…), na której Spółka F realizuje inwestycję (…). Kompleks jest realizowany przez spółkę D sp. z o.o., natomiast Spółka F realizuje swoją część w ramach tego kompleksu, jaką jest inwestycja mieszkaniowa. W związku z realizacją tej inwestycji Spółka F uzgodniła z Miastem E, że dokona renowacji i przebudowy ulic w okolicy realizowanej przez siebie inwestycji (…). Efektem m.in. tych uzgodnień było zawarcie przez spółkę D sp. z o.o. oraz Spółkę F z Miastem E umowy (...) w dniu (…) 2025 r. (dalej: „Umowa (...) Spółki F”), co było kamieniem milowym dla Spółki F w procesie realizacji jej inwestycji (...). W ramach prowadzonych negocjacji dotyczących Umowy (...) Spółki F, Spółka F uzgodniła z Miastem E, jako jeden z kluczowych warunków zawarcia Umowy (...) Spółki F, że w ramach rozliczenia Umowy (...) Spółki F, zostaną rozliczone również nakłady obejmujące wykonanie dokumentacji projektowej przebudowy (…), a więc na odcinku przylegającym do Nieruchomości.
Mając na uwadze rozmowy prowadzone z Miastem E przez Spółkę F dotyczące renowacji i przebudowy ulic w okolicy realizowanej przez Spółkę F inwestycji (...), które obejmowały również rozliczenie nakładów na przebudowę przylegającego do Nieruchomości odcinka (…), Spółka F oraz Sprzedający uzgodnili, że Sprzedający wykona na koszt Spółki F przebudowę (…), realizując tym samym zobowiązanie Spółki F wynikające z Umowy (...) Spółki F. Takie uzgodnienie nastąpiło jeszcze w trakcie trwania rozmów Spółki F z Miastem E, przed podpisaniem Umowy (...) Spółki F i wynikało z faktu, że Sprzedający planował zrealizować na Nieruchomości własną inwestycję (...). W związku z tym, od strony praktycznej zrealizowanie przez Sprzedającego, na zlecenie Spółki F, Inwestycji (...) było najbardziej efektywne.
Ostatecznie, w związku z korzystną ofertą nabycia Nieruchomości złożoną przez Kupującego Sprzedający zdecydował o sprzedaży Nieruchomości. W związku ze sprzedażą Nieruchomości na rzecz Kupującego, w celu zapewnienia zrealizowania Inwestycji (...) zgodnie z deklaracją złożoną przez Spółkę F wobec Miasta E w trakcie negocjowania treści Umowy (...) Spółki F, Sprzedający oraz Spółka F uzgodnili, że Sprzedający ustali z Kupującym zasady zrealizowania Inwestycji (...) przez Kupującego oraz należne Kupującemu z tego tytułu wynagrodzenie, a Spółka F dokona zwrotu tego wynagrodzenia na rzecz Sprzedającego.
W związku z powyższym, działając według instrukcji Spółki F, Sprzedający i Kupujący zawarli Porozumienie (...), na podstawie którego strony uzgodniły szczegółowe warunki partycypacji Sprzedającego w kosztach związanych z realizacją Inwestycji (...) przez Kupującego. W ramach zawartego Porozumienia (...) Sprzedający i Kupujący ustalili m.in., że Kupujący zrealizuje Inwestycję (…) na warunkach i zasadach określonych w Umowie (...) w zamian za wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego.
Zgodnie z Porozumieniem (...), Kupujący zobowiązał się do wykonania na rzecz Sprzedającego następujących usług:
1.Zawarcia z władzami Miasta E umowy w przedmiocie przebudowy i renowacji (…) (dalej: „Umowa (...)”), ze szczególnym uwzględnieniem (…).
2.Informowania Sprzedającego o przebiegu procesu zawarcia Umowy (...), treści Umowy (...) oraz szczegółowego zakresu Inwestycji (...), w celu wspólnego ustalenia optymalnego sposobu połączenia Inwestycji (...) realizowanej przez Kupującego na podstawie Umowy (...) oraz inwestycji zrealizowanych przez spółki z grupy kapitałowej Sprzedającego.
3.Wykonania Inwestycji (...) w całości na warunkach i zasadach określonych w Umowie (...), w terminie (…).
4.Informowania Sprzedającego o przebiegu prac realizowanych przez Kupującego w ramach realizacji Inwestycji (...).
5.Prowadzenia prac związanych z Inwestycją (...).
Z kolei Sprzedający zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kupującego wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej przyjętej w Umowie (...) wartości kosztów Inwestycji (...), do której wykonania zobowiązany będzie Kupujący, przy czym w żadnym przypadku wynagrodzenie nie może przekroczyć (…). Strony przewidują jednocześnie, że ewentualna zapłata wynagrodzenia dokonana na rzecz Kupującego przez inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane, będzie uznana za wykonanie tego zobowiązania przez Sprzedającego. Tym samym strony Porozumienia (...) ustaliły, że wysokość wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu wykonania przedmiotowych usług zostanie ustalona w oparciu o sporządzony kosztorys wartości i kosztów realizacji Inwestycji (...) z tym zastrzeżeniem jednak, że w żadnym wypadku wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego z tego tytułu nie przekroczy (…).
Strony Porozumienia (...) uzgodniły, że kwota wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego stanowi kwotę netto i zostanie powiększona o kwotę VAT należnego. Z ostrożności strony zastrzegły jednak w Porozumieniu (...), że złożą wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w celu potwierdzenia, że świadczenia Kupującego stanowią odpłatne świadczenie usług, które podlega opodatkowaniu VAT, a Sprzedającemu będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kupującego. Jednocześnie Sprzedający oraz Kupujący ustalili w Porozumieniu (...), że jeżeli wydana interpretacja indywidualna będzie stwierdzać, że świadczenie Kupującego nie stanowi odpłatnego świadczenia usług na rzecz Sprzedającego w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT i w związku z tym nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT, to wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego nie zostanie powiększone o kwotę VAT należnego. W takim przypadku strony Porozumienia (...) przewidziały również obowiązek wystawienia i doręczenia stosownej faktury korygującej przez Kupującego dla Sprzedającego, a także obowiązek zwrotu przez Kupującego na rzecz Sprzedającego zapłaconej kwoty VAT.
W celu zapewnienia zrealizowania Inwestycji (...), do której Spółka F zobowiązała się wobec Miasta E w trakcie negocjowania treści Umowy (...) Spółki F, w Porozumieniu (...) uregulowano również, że jeżeli (…), Sprzedający będzie uprawniony do dokończenia prac budowlanych wynikających z Umowy (...) w imieniu Kupującego oraz na jego koszt i ryzyko. Kupujący będzie zobowiązany do umożliwienia wykonania i zgłoszenia takich prac budowlanych przez Sprzedającego. W przypadku, gdyby działania Kupującego uniemożliwiały wykonanie takich prac lub ich zgłoszenie, Kupujący będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz Sprzedającego kary umownej równej równowartości faktycznie wypłaconego Kupującemu wynagrodzenia.
W dniu (…) 2025 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli przyrzeczoną umowę sprzedaży Nieruchomości. Sprzedaż Nieruchomości przez Sprzedającego na rzecz Kupującego podlegała opodatkowaniu podstawową stawką VAT.
W dniu (…) 2025 r. została zawarta Umowa (...) pomiędzy Sprzedającym, Kupującym oraz Miastem E. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z zamierzeniem Sprzedającego oraz Kupującego oraz treścią Porozumienia (...), Sprzedający nie miał być stroną Umowy (...). Natomiast ze względu na fakt, że w celu zrealizowania pierwotnie planowej inwestycji (...) na Nieruchomości Sprzedający wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę na Nieruchomości, Miasto E wymagało, aby Sprzedający jako strona postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę był wspólnie z Kupującym stroną Umowy (...).
W dniu (...) 2025 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli aneks do Porozumienia (...), na podstawie którego potwierdzone zostały ustne ustalenia stron Porozumienia (...), dokonane bezpośrednio przed zwarciem Umowy (...), a zgodnie z którymi Strony zmodyfikowały ustalony pierwotnie w Porozumieniu (...) zakres usług, które Kupujący miał świadczyć na rzecz Sprzedającego, w związku z koniecznością zawarcia Umowy (...) również przez Sprzedającego. W treści przedmiotowego aneksu strony potwierdziły, że Umowa (...) zostanie zawarta z Miastem E wspólnie przez Sprzedającego i Kupującego, a usługa Kupującego w zakresie dotyczącym zawarcia Umowy (...) (poza pozostałymi usługami świadczonymi zgodnie z Porozumieniem (...)) będzie polegała na wynegocjowaniu treści Umowy (...), w tym ustaleniu zakresu Inwestycji (...), jak również poniesieniu wszelkich kosztów związanych z zawarciem Umowy (...) (w szczególności kosztów obsługi prawnej). Pozostały zakres usług określonych w Porozumieniu (...), w szczególności zobowiązanie Kupującego do wykonania Inwestycji (...) w całości na warunkach i zasadach określonych w Umowie (...) w zamian za wynagrodzenie należne od Sprzedającego, nie uległ zmianie. Innymi słowy, na podstawie aneksu do Porozumienia (...) Sprzedający oraz Kupujący dokonali zmiany zakresu usług opisanych w punkcie 1 powyżej, zaś zakres usług opisanych w punktach 2-5 powyżej pozostał niezmieniony.
Zgodnie z Umową (...), zobowiązania wynikające z tej umowy obciążają Kupującego, który jest zobowiązany do zrealizowania Inwestycji (...) na warunkach uzgodnionych z Miastem E w Umowie (...) oraz do poniesienia kosztów z tym związanych. Sprzedający, zgodnie z wymogiem Miasta E jest stroną Umowy (...), ale jego zobowiązania wynikające z tej umowy ograniczają się przede wszystkim do możliwości poniesienia wspólnie z Kupującym kar umownych przewidzianych w Umowie (...) za niedotrzymanie określonych zobowiązań. Co więcej, zgodnie z Umową (...), Umowa (...) wygasa w stosunku do Sprzedającego po uzyskaniu przez Sprzedającego pozwolenia na budowę inwestycji (...) na Nieruchomości i przeniesieniu tego pozwolenia na Kupującego. Po wygaśnięciu Umowy (...) w stosunku do Sprzedającego, wyłącznie odpowiedzialnym za wykonanie wszelkich zobowiązań wynikających z Umowy (...) będzie Kupujący. Zgodnie z zawartą Umową (...), Kupujący jest zobowiązany m.in. do wykonania i uzgodnienia z Miastem E kompletnej dokumentacji projektowej w zakresie planowanej Inwestycji (...), wykonania tej inwestycji oraz zapewnienia przez Kupującego odpowiedniej rękojmi i gwarancji poprawności wykonanych prac. Ponadto, Kupujący jest zobowiązany do zabezpieczenia należytego przebiegu i wykonania Inwestycji (...) poprzez (…). Kupujący jest także zobowiązany do przyjęcia na siebie odpowiedzialności względem osób trzecich za wszelkie szkody dotyczące mienia lub zdrowia i życia ludzkiego powstałe w trakcie i w związku z realizacją robót dotyczących inwestycji (...).
W celu uregulowania zasad zwrotu Sprzedającemu kwoty wynagrodzenia wypłaconego zgodnie z Porozumieniem (...) Kupującemu z tytułu realizacji Inwestycji (...), Sprzedający oraz Spółka F (…) 2025 r. zawarli umowę, w której uzgodnili, że w związku z tym, że zawarcie Porozumienia (...) przez Kupującego umożliwia Spółce F zawarcie Umowy (...) Spółki F, a tym samym realizację jej inwestycji (...), Spółka F zobowiązała się do zwrotu na rzecz Sprzedającego kwoty stanowiącej równowartość wynagrodzenia, jakie Sprzedający uiści na rzecz Kupującego na podstawie Porozumienia (...). Zwrot jest dokonywany w terminie (…) od otrzymania przez Spółkę F od Sprzedającego odpowiedniego dokumentu potwierdzającego zapłatę przez Sprzedającego na rzecz Kupującego wynagrodzenia zgodnie z Porozumieniem (...).
W umowie zawartej pomiędzy Sprzedającym oraz Spółką F uregulowano także, że w przypadku, gdyby Kupujący nie zrealizował Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...), Sprzedający zobowiązuje się do zrealizowania prac budowlanych zgodnie z zasadami wynikającymi z Umowy (...), a w przypadku, gdyby w terminie (…) od dnia zawarcia umowy pomiędzy Sprzedającym i Spółką F nie doszło do renowacji (…) zgodnie z treścią Umowy (...), do zapłaty kary umownej w wysokości kwot zapłaconych Sprzedającemu zgodnie z zawartą pomiędzy Sprzedającym i Spółką F umową.
Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu sprawy
1.„W związku ze wskazaniem w opisie sprawy, że: „(…) działając według instrukcji Spółki F, Sprzedający i Kupujący zawarli Porozumienie (...), na podstawie którego strony uzgodniły szczegółowe warunki partycypacji Sprzedającego w kosztach związanych z realizacją Inwestycji (...) przez Kupującego. W ramach zawartego Porozumienia (...) Sprzedający i Kupujący ustalili m.in., że Kupujący zrealizuje Inwestycję (...) przy (…) na warunkach i zasadach określonych w Umowie (...) w zamian za wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego”, proszę o informacje:
a)czego dotyczyły uzgodnienia warunków partycypacji Sprzedającego w kosztach związanych z realizacją Inwestycji (...) przez Kupującego i czego dokładnie dotyczy ww. „partycypacja w kosztach” przez Sprzedającego? Proszę szczegółowo opisać”.
Odp.: Uzgodnione przez strony warunki partycypacji Sprzedającego w kosztach związanych z realizacją Inwestycji (...) przez Kupującego, to uzgodnione przez strony warunki (zasady) wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu zrealizowania Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...), którego wysokość jest oparta o poniesione przez Kupującego koszty zrealizowania Inwestycji (...). Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji „Sprzedający zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kupującego wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej przyjętej w Umowie (...) wartości kosztów Inwestycji (...), do której wykonania zobowiązany będzie Kupujący, przy czym w żadnym przypadku wynagrodzenie nie może przekroczyć (…). Strony przewidują jednocześnie, że ewentualna zapłata wynagrodzenia dokonana na rzecz Kupującego przez inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane, będzie uznana za wykonanie tego zobowiązania przez Sprzedającego. Tym samym strony Porozumienia (...) ustaliły, że wysokość wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu wykonania przedmiotowych usług zostanie ustalona w oparciu o sporządzony kosztorys wartości i kosztów realizacji Inwestycji (...) z tym zastrzeżeniem jednak, że w żadnym wypadku wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego z tego tytułu nie przekroczy (…).
b)„czy w związku z udziałem Sprzedającego w kosztach Inwestycji (...) (partycypacji) wystąpi jakiekolwiek świadczenie wzajemne ze strony Kupującego na rzecz Sprzedającego?”
Odp.: Świadczeniem wzajemnym Kupującego na rzecz Sprzedającego będzie zrealizowanie Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...).
2. „Czy Inwestycja (...) realizowana przez Kupującego w ramach Porozumienia (...) ma na celu zapewnienia zrealizowania przez Spółkę F inwestycji (...) Spółki F?”.
Odp.: Tak, w sposób pośredni. Spółka F nie realizuje inwestycji (...) na Nieruchomości, ani na obszarze przylegającym do Nieruchomości, w związku z tym zrealizowanie Inwestycji (...) przez Kupującego nie ma bezpośredniego wpływu na zapewnienie zrealizowania inwestycji (...) Spółki F. Jak jednak wskazano we wniosku, „w ramach prowadzonych negocjacji dotyczących Umowy (...) Spółki F, Spółka F uzgodniła z Miastem E, jako jeden z kluczowych warunków zawarcia Umowy (...) Spółki F, że w ramach rozliczenia Umowy (...) Spółki F, zostaną rozliczone również nakłady obejmujące wykonanie dokumentacji projektowej przebudowy (…) oraz jej wykonanie na odcinku (…), a więc na odcinku przylegającym do Nieruchomości”. Innymi słowy, w celu zawarcia z Miastem E Umowy (...) Spółki F, która dotyczy przebudowy dróg związanych z inwestycją (...) Spółki F, Spółka F w ramach negocjacji zobowiązała się, że dodatkowo wykonana dokumentację projektową przebudowy (…) oraz wykona taką przebudowę na odcinku (...), a więc na odcinku przylegającym do Nieruchomości.
Zrealizowanie Inwestycji (...) jest więc realizacją zobowiązania Spółki F wobec Miasta E, które Spółka F uzgodniła w celu doprowadzenia do zawarcia z Miastem E Umowy (...) Spółki F, co jak zostało wskazane we wniosku o wydanie interpretacji, było kamieniem milowym dla Spółki F w procesie realizacji jej inwestycji (...). Zrealizowanie Inwestycji (...) ma na celu zapewnienie realizacji inwestycji (...) Spółki F w takim zakresie, że gdyby Spółka F nie zobowiązała się wobec Miasta E do zrealizowania Inwestycji (...) w ramach uzgadniania Umowy (...) Spółki F, to mogłoby nie dojść do zawarcia Umowy (...) Spółki F, a to z kolei mogłoby utrudnić, czy też uniemożliwić zrealizowanie inwestycji (...) Spółki F.
3.„Czy Inwestycja (...) finalnie realizowana jest przez Kupującego na rzecz Spółki F, czy na rzecz Sprzedającego?”.
Odp.: Inwestycja (...) jest realizowana przez Kupującego bezpośrednio na rzecz Sprzedającego zgodnie z Porozumieniem (...), a pośrednio na rzecz Spółki F. Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji: „Spółka F oraz Sprzedający uzgodnili, że Sprzedający wykona na koszt Spółki F przebudowę (…), realizując tym samym zobowiązanie Spółki F wynikające z Umowy (...) Spółki F. Takie uzgodnienie nastąpiło jeszcze w trakcie trwania rozmów Spółki F z Miastem E, przed podpisaniem Umowy (...) Spółki F i wynikało z faktu, że Sprzedający planował zrealizować na Nieruchomości własną inwestycję (...). W związku z tym, od strony praktycznej zrealizowanie przez Sprzedającego, na zlecenie Spółki F, Inwestycji (...) przy (…) było najbardziej efektywne.
Ostatecznie, w związku z korzystną ofertą nabycia Nieruchomości złożoną przez Kupującego Sprzedający zdecydował o sprzedaży Nieruchomości. W związku ze sprzedażą Nieruchomości na rzecz Kupującego, w celu zapewnienia zrealizowania Inwestycji (...) zgodnie z deklaracją złożoną przez Spółkę F wobec Miasta E w trakcie negocjowania treści Umowy (...) Spółki F, Sprzedający oraz Spółka F uzgodnili, że Sprzedający ustali z Kupującym zasady zrealizowania Inwestycji (...) przez Kupującego oraz należne Kupującemu z tego tytułu wynagrodzenie, a Spółka F dokona zwrotu tego wynagrodzenia na rzecz Sprzedającego”.
Ponadto, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 2, zrealizowanie Inwestycji (...) ma na celu wykonanie zobowiązania Spółki F wobec Miasta E. W tym znaczeniu, Inwestycja (...) jest realizowana pośrednio na rzecz Spółki F, która w zawartej ze Sprzedającym umowie, zobowiązała się też do zwrotu na rzecz Sprzedającego kwoty stanowiącej równowartość wynagrodzenia jakie Sprzedający uiści na rzecz Kupującego na podstawie Porozumienia (...).
4.„Kto konkretnie będzie odbiorcą usług świadczonych przez Kupującego w związku z realizacją Inwestycji (...)? Sprzedający, czy Spółka F?”.
Odp.: Inwestycja (...) jest realizowana na podstawie Porozumienia (...) zawartego pomiędzy Sprzedającym i Kupującym. Odbiorcą usług świadczonych przez Kupującego w związku z realizacją Inwestycji (...) jest więc Sprzedający.
Jak jednak wskazano w odpowiedziach na pytania 2 i 3 realizacja Inwestycji (...) ma na celu wykonanie zobowiązania Spółki F wobec Miasta E. W związku z tym, na podstawie odrębnej umowy zawartej pomiędzy Sprzedającym i Spółką F, Spółka F zobowiązała się do zwrotu na rzecz Sprzedającego kwoty stanowiącej równowartość wynagrodzenia jakie Sprzedający uiści na rzecz Kupującego.
W konsekwencji, odbiorcą usług świadczonych przez Kupującego w związku z realizacją Inwestycji (...) jest Sprzedający. Sprzedający uzgodnił jednak wykonanie Inwestycji (...) i zawarł w tym celu Porozumienie (...) z Kupującym, w celu wykonania uzgodnień ze Spółką F, która na podstawie odrębnej umowy zawartej ze Sprzedającym ponosi ostatecznie koszt zrealizowania Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...).
5.„Czy wypłacane przez Sprzedającego Kupującemu wynagrodzenie za realizację Inwestycji (...) stanowi wynagrodzenie za wykonanie usługi (Inwestycji (...) na rzecz Sprzedającego, czy Spółki F?”.
Odp.: Kupujący realizuje Inwestycję (...) na podstawie Porozumienia (...) zawartego pomiędzy Kupującym a Sprzedającym. Wynagrodzenie wypłacane przez Sprzedającego Kupującemu za realizację Inwestycji (...) stanowi więc wynagrodzenie za wykonanie uzgodnionej w Porozumieniu (...) usługi (Inwestycji (...) przez Kupującego na rzecz Sprzedającego.
Jednocześnie, w związku z tym, że realizacja Inwestycji (...) stanowi wykonanie zobowiązania Spółki F wobec Miasta E, koszt tego wynagrodzenia jest następnie przenoszony na Spółkę F na podstawie faktury wystawianej przez Sprzedającego na Spółkę F.
6.„Czy Kupujący w związku z otrzymanym wynagrodzeniem jest zobligowany do działania na rzecz Sprzedającego, czy Spółki F?
Odp.: Kupujący nie jest stroną żadnej umowy ani porozumienia ze Spółką F. Kupujący jest stroną Porozumienia (...) zawartego ze Sprzedającym i w zamian za ustalone w Porozumieniu (...) wynagrodzenie jest zobligowany do działania na rzecz Sprzedającego.
7.„Czy zwrot przez Spółkę F wynagrodzenia Sprzedającemu stanowi wyłącznie zwrot poniesionych przez Sprzedającego kosztów wynagrodzenia wypłaconego przez Sprzedającego Kupującemu, czy zawiera również kwotę wynagrodzenia Sprzedającego za wykonywane usługi wobec Spółki F? Jeżeli tak, to do jakich świadczeń zwrotnych wobec Spółki F zobowiązany jest w ramach ww. wynagrodzenia Sprzedający”.
Odp.: Kwota płacona przez Spółkę F na rzecz Sprzedającego stanowi wyłącznie zwrot poniesionych przez Sprzedającego kosztów wynagrodzenia wypłaconego przez Sprzedającego Kupującemu. Kwota ta jest płacona Sprzedającemu w zamian za zawarcie Porozumienia (...) z Kupującym, co umożliwiło Spółce F zawarcie Umowy (...) Spółki F.
8.„Czy w ramach zawartego Porozumienia (...) z Kupującym oraz Umowy (...) z Miastem Sprzedający działa we własnym imieniu ale na rzecz Spółki F?”.
Odp.: Zawierając Porozumienie (...) z Kupującym oraz Umowę (...) z Miastem E, Sprzedający działał we własnym imieniu. Działania te były podejmowane w celu realizacji uzgodnień poczynionych pomiędzy Sprzedającym oraz Spółką F, że Sprzedający ustali z Kupującym zasady zrealizowania Inwestycji (...) przez Kupującego oraz należne Kupującemu z tego tytułu wynagrodzenie, a Spółka F dokona zwrotu tego wynagrodzenia na rzecz Sprzedającego. Na podstawie Porozumienia (...) Kupujący zobowiązał się do podjęcia działań zmierzających do wynegocjowania Umowy (...) oraz do wykonania robót budowlanych związanych z realizacją Umowy (...) bezpośrednio na rzecz Sprzedającego. Powyższe czynności służą jednocześnie wykonaniu uzgodnień pomiędzy Spółką F a Miastem E, poczynionych przy zawieraniu Umowy (...) Spółki F, i w tym zakresie są to działania podejmowane pośrednio na rzecz Spółki F.
9.„W związku ze wskazaniem: „Zgodnie z Umową (...), zobowiązania wynikające z tej umowy obciążają Kupującego, który jest zobowiązany do zrealizowania Inwestycji (...) na warunkach uzgodnionych z Miastem E w Umowie (...) oraz do poniesienia kosztów z tym związanych. Sprzedający, zgodnie z wymogiem Miasta E jest stroną Umowy (...), ale jego zobowiązania wynikające z tej umowy ograniczają się przede wszystkim do możliwości poniesienia wspólnie z Kupującym kar umownych przewidzianych w Umowie (...) za niedotrzymanie określonych zobowiązań. Co więcej, zgodnie z Umową (...), Umowa (...) wygasa w stosunku do Sprzedającego po uzyskaniu przez Sprzedającego pozwolenia na budowę inwestycji (...) na Nieruchomości i przeniesieniu tego pozwolenia na Kupującego. Po wygaśnięciu Umowy (...) w stosunku do Sprzedającego, wyłącznie odpowiedzialnym za wykonanie wszelkich zobowiązań wynikających z Umowy (...) będzie Kupujący” proszę o informację, jakie dokładnie zobowiązania dla Sprzedającego wynikają z zawartego z Kupującym Porozumienia (...) oraz Umowy (...) zawartej przez Sprzedającego i Kupującego z Miastem? Do wykonania dokładnie jakich czynności zobowiązany jest Sprzedający w ramach ww. Porozumienia/Umowy (...) (oprócz wymienionych powyżej)?”.
Odp.: Na podstawie Porozumienia (...) Sprzedający jest zobowiązany przede wszystkim do zapłaty na rzecz Kupującego uzgodnionego wynagrodzenia.
Sprzedający jest stroną Umowy (...) z uwagi na wymóg postawiony przez Miasto E. Jednocześnie, na podstawie Umowy (...), Sprzedający nie jest zobowiązany do wykonywania jakichkolwiek czynności związanych z realizacją Inwestycji (...), w szczególności do wykonywania robót ani podejmowania innych działań związanych z realizacją tej inwestycji. Obowiązki te, zgodnie z Umową (...), obciążają Kupującego, który jest zobowiązany do wykonania określonych w tej umowie czynności związanych z realizacją Inwestycji (...).
W odniesieniu do Sprzedającego, Umowa (...) przewiduje jedynie, że w określonych przypadkach Miasto E może nałożyć na Sprzedającego i Kupującego kary umowne przewidziane w tej Umowie.
10.„Czy Sprzedający prowadzi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT – niekorzystającą ze zwolnienia od podatku VAT?”.
Odp.:
Sprzedający prowadzi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, która nie korzysta ze zwolnienia z podatku VAT. W ramach tej działalności Sprzedający m.in. dokonał odpłatnego zbycia Nieruchomości na rzecz Kupującego, która podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Sprzedający wystawił także na rzecz Spółki F fakturę VAT z tytułu pokrycia pierwszej części kosztu wynagrodzenia, jakie Sprzedający zapłacił Kupującemu na podstawie Porozumienia (...).
11.„Wykonywania jakich dokładnie czynności przez Sprzedającego dotyczy wynagrodzenie wypłacane Kupującemu przez Sprzedającego, tj. czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, zwolnionych od tego podatku? Proszę opisać”.
Odp.: Ponieważ to Kupujący wykonuje usługi na rzecz Sprzedającego, Wnioskodawca zakłada, że pytanie dotyczy czynności wykonywanych przez Kupującego na rzecz Sprzedającego (a nie czynności Sprzedającego).
W tym zakresie należy wskazać, że jak zostało wskazane we wniosku o wydanie interpretacji czynności jakie są wykonywane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego są uregulowane w Porozumieniu (...), zmienionym aneksem i obejmują one:
1.Zawarcie przez Kupującego wspólnie ze Sprzedającym Umowy (...), usługa Kupującego w tym zakresie polega na wynegocjowaniu treści Umowy (...), w tym ustaleniu zakresu Inwestycji (...), jak również poniesienia wszelkich kosztów związanych z zawarciem Umowy (...).
2.Informowanie Sprzedającego o przebiegu procesu zawarcia Umowy (...), treści Umowy (...) oraz szczegółowym zakresie Inwestycji (...).
3.Wykonanie Inwestycji (...) w całości na warunkach i zasadach określonych w Umowie (...), w terminie (…) od dnia uzyskania przez Kupującego prawomocnego pozwolenia na budowę Inwestycji (...).
4.Informowanie Sprzedającego o przebiegu prac realizowanych przez Kupującego w ramach realizacji Inwestycji (...).
5.Prowadzenie prac związanych z Inwestycją (...) (...).
Jednocześnie, Wnioskodawca wskazuje, że odpowiadając na pytanie nie może określić, czy wykonywane przez Kupującego czynności są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, czy zwolnione od tego podatku.
Przedstawiając we wniosku o wydanie interpretacji własne stanowisko Wnioskodawca wskazał, że jego zdaniem świadczenia wykonywane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)) stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie jednak Wnioskodawca podkreśla, że ocena prawidłowości tego stanowiska stanowi przedmiot złożonego wniosku o wydanie interpretacji, a Wnioskodawca wnosi o jego potwierdzenie.
12.„Wskazali Państwo, że: „(…) Sprzedający zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kupującego wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej przyjętej w Umowie (...) wartości kosztów Inwestycji (...), do której wykonania zobowiązany będzie Kupujący, przy czym w żadnym przypadku wynagrodzenie nie może przekroczyć (…). Strony przewidują jednocześnie, że ewentualna zapłata wynagrodzenia dokonana na rzecz Kupującego przez inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane, będzie uznana za wykonanie tego zobowiązania przez Sprzedającego. W związku z powyższym proszę o informacje: a) za co dokładnie (za jakie czynności) „inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane” będą wypłacać wynagrodzenie Kupującemu? b) na jakiej podstawie „inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane” będą wypłacać wynagrodzenie Kupującemu? c) czy pomiędzy Kupującym a „innymi spółkami z grupy Sprzedającego lub podmiotami z nim powiązanymi” została/zostanie zawarta umowa lub jakiekolwiek porozumienie z której/którego wynikają/będą wynikać warunki dotyczące wypłacania ww. wynagrodzenia Kupującemu? d) jakie są/będą powody tego, że zapłata wynagrodzenia na rzecz Kupującego będzie dokonana przez „inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane” a nie przez Sprzedającego?”.
Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że postanowienie Porozumienia (...), zgodnie z którym „ewentualna zapłata wynagrodzenia dokonana na rzecz Kupującego przez inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane będzie uznana za wykonanie tego zobowiązania przez Sprzedającego”, odnosi się wyłącznie do technicznego sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego należnego Kupującemu od Sprzedającego. Postanowienie to nie wpływa w jakikolwiek sposób na zakres świadczeń Kupującego ani nie modyfikuje zobowiązań Kupującego wynikających z Porozumienia (...).
W przypadku dokonania zapłaty przez inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane, Kupujący nie będzie wykonywał na rzecz tych podmiotów żadnych świadczeń ani usług. Kupujący będzie realizował wyłącznie świadczenia uzgodnione ze Sprzedającym w Porozumieniu (...).
Informacja zawarta we wniosku, zgodnie z którą strony przewidują możliwość dokonania zapłaty wynagrodzenia przez inne spółki z grupy Sprzedającego lub podmioty z nim powiązane, została przedstawiona wyłącznie w celu możliwie pełnego i wyczerpującego opisu stanu faktycznego. Na obecnym etapie nie jest jednak przesądzone, czy takie rozwiązanie zostanie zastosowane, a jeżeli tak, to w jakim zakresie oraz na jakiej konkretnej podstawie prawnej.
Podstawą takiej zapłaty byłby określony stosunek prawny istniejący pomiędzy Sprzedającym a inną spółką z jego grupy kapitałowej, przykładowo (…), na podstawie której kwota (...) zostałyby wypłacona nie Sprzedającemu, ale bezpośrednio na rachunek Kupującego w celu uregulowania zobowiązania Sprzedającego do wypłaty Kupującemu wynagrodzenia wynikającego z Porozumienia (...). Potencjalnie możliwe byłoby również zastosowanie instytucji przekazu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, tj. sytuacji, w której Sprzedający wskazałby spółce z grupy kapitałowej zobowiązanej wobec niego do zapłaty określonej należności, aby odpowiednia kwota została przekazana bezpośrednio na rachunek Kupującego tytułem zapłaty wynagrodzenia należnego od Sprzedającego.
Niezależnie jednak od przyjętej konstrukcji prawnej, ewentualna zapłata dokonana przez inny podmiot z grupy Sprzedającego lub podmiot powiązany będzie stanowiła wyłącznie sposób uregulowania zobowiązania pieniężnego Sprzedającego wobec Kupującego do zapłaty wynagrodzenia wynikającego z Porozumienia (...). Nie będzie ona jednak skutkowała powstaniem jakiegokolwiek odrębnego stosunku zobowiązaniowego pomiędzy Kupującym a takim podmiotem, ani nie będzie miała wpływu na zakres świadczeń wykonywanych przez Kupującego na podstawie Porozumienia (...) zawartego ze Sprzedającym.
Pytania
1.Czy przedstawione w opisie stanu faktycznego świadczenia wykonywane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)) stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT i w związku tym podlegają one opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT?
2.W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1, czy Sprzedającemu będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kupującego z tytułu wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu wykonania świadczeń na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...))?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Zainteresowanych, na wszystkie pytania przedstawione powyżej należy udzielić odpowiedzi twierdzącej, w szczególności:
1.Przedstawione w opisie stanu faktycznego świadczenia wykonywane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)) stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT i w związku tym podlegają one opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT.
2.W przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie 1, Sprzedającemu będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kupującego z tytułu wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu wykonania świadczeń na podstawie Porozumienia (...).
UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY.
Ad 1.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Ustawa o VAT obejmuje więc szeroki katalog czynności, które są uznawane za usługi w rozumieniu tej ustawy i co do zasady usługą jest każde świadczenia na rzecz innego podmiotu, które nie jest dostawą towarów.
Jednocześnie, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, aby dane świadczenie podlegało opodatkowaniu VAT, musi mieć charakter odpłatny, tj. musi istnieć wyraźny związek pomiędzy świadczeniem a otrzymywanym w zamian wynagrodzeniem. Jak podkreśla się w orzecznictwie, odpłatność oznacza istnienie wynagrodzenia (należności) za wykonane świadczenie i bezpośredniego związku między tym wynagrodzeniem a wykonanym świadczeniem. Innymi słowy, czynność podlega opodatkowaniu VAT jeżeli jest wykonana za wynagrodzeniem oraz gdy pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą istnieje stosunek prawny zakładający wzajemne świadczenia. Takie podejście wynika m.in. z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE), który przykładowo w wyroku z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 Tolsma stwierdził, że usługę uznaje się za odpłatną wtedy, gdy istnieje stosunek zobowiązaniowy między usługodawcą a usługobiorcą, w ramach którego następuje wzajemna wymiana świadczeń, a otrzymane wynagrodzenie stanowi rzeczywistą zapłatę w zamian za dane świadczenie. Podobne stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 12 sierpnia 2015 r. (sygn. I FSK 1373/14) uznał, że „usługą jest każde, co do zasady, odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów i które przejawia się tym, że świadczeniobiorca (będący konsumentem danej usługi) odnosi z niego, choćby nawet potencjalną korzyść. W szeregu orzeczeń (np. C-498/99, publ. LEX nr 83900, C-16/93, publ. LEX nr 83886, C-89/81, publ. www.curia.europa.eu, czy C-154/80, publ. www.curia.europa.eu), istotnych z punktu widzenia spornej w tej sprawie kwestii Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyraził pogląd, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
1)istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
2)wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
3)istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
4)odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
5)istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego”.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Wnioskodawców, przedstawione w opisie stanu faktycznego świadczenia wykonywane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)) stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT i w związku tym podlegają one opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT. Wynika to przede wszystkim z tego, że:
1)Sprzedający oraz Kupujący zawarli Porozumienie (...), na podstawie którego ustalili szczegółowo warunki i zasady wykonania określonych świadczeń przez Kupującego na rzecz Sprzedającego, w zamian za określone wynagrodzenie pieniężne należne Kupującemu od Sprzedającego;
2)wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) zostało lub zostanie faktycznie przekazane Kupującemu przez Sprzedawcę w zamian za świadczenia wykonane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego;
3)wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) stanowi bezpośrednią i wymierną korzyść po stronie Kupującego;
4)wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniami realizowanymi przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...);
5)wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) stanowi wynagrodzenie pieniężne, tzn. zostało wyrażone w pieniądzu.
Kupujący i Sprzedający w Porozumieniu (...) szczegółowo uregulowali bowiem wzajemne zobowiązania związane ze sprzedażą Nieruchomości oraz realizacją Inwestycji (...). W ramach tego Porozumienia (...) Kupujący zobowiązał się do wykonania konkretnych świadczeń na rzecz Sprzedającego w postaci m.in. wynegocjowania treści Umowy (...), w tym ustalenia zakresu Inwestycji (...), a przede wszystkim wykonania ustalonej z miastem E Inwestycji (...), z uwzględnieniem zapewnienia optymalnego poziomu obsługi komunikacyjnej dla inwestycji zrealizowanych przez spółki z grupy kapitałowej Sprzedającego. Tym samym, Kupujący faktycznie przyjął zlecenie zrealizowania Inwestycji (...), którą pierwotnie zgodnie z ustaleniami ze Spółką F miał zrealizować Sprzedający. Co więcej, typowe dla Umowy (...) zobowiązania obciążają Kupującego, a nie Sprzedającego. Do zobowiązań tych należy zaliczyć przede wszystkim obowiązek wykonania i uzgodnienia z Miastem E kompletnej dokumentacji projektowej w zakresie planowanej Inwestycji (...), wykonanie tej inwestycji oraz zapewnienie przez Kupującego odpowiedniej rękojmi i gwarancji poprawności wykonanych prac. Ponadto, to Kupujący, a nie Sprzedający, zobowiązany jest do zabezpieczenia należytego przebiegu i wykonania inwestycji (...). Kupujący jest także zobowiązany do przyjęcia na siebie odpowiedzialności względem osób trzecich za wszelkie szkody dotyczące mienia lub zdrowia i życia ludzkiego powstałe w trakcie i w związku z realizacją robót dotyczących inwestycji (...). Powyższe świadczy o takim rozłożeniu praw i obowiązków wynikających z Umowy (...), iż to Kupujący ponosi pełne ryzyko realizacji Inwestycji (...), zarówno względem Miasta E (na podstawie Umowy (...)), jak i wobec Sprzedającego (na podstawie Porozumienia (...)), a tym samym istotnym zwolnieniu z tych zobowiązań Sprzedającego, co również znajduje odzwierciedlenie w wynagrodzeniu przyjętym Porozumieniem (...), należnym Kupującemu od Sprzedającego.
Z kolei Sprzedający zobowiązał się do świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty na rzecz Kupującego uzgodnionego wynagrodzenia za wykonanie ustalonych w Porozumieniu (...) świadczeń. Wynagrodzenie należne Kupującemu zostało w Porozumieniu (...) określone co do sposobu kalkulacji oraz ograniczone limitem (maksymalną kwotą). Oznacza to, że Sprzedający oraz Kupujący umówili się co do ekwiwalentnej wartości świadczenia Kupującego i ustalili jaką maksymalnie kwotę Sprzedający zapłaci Kupującemu za zrealizowanie Inwestycji (...) i przeprowadzenie wszelkich związanych z tym działań. Ustalenie wynagrodzenia potwierdza wzajemny (odpłatny) charakter zobowiązań. W związku z tym należy mieć na uwadze, że Kupujący nie wykonuje Inwestycji (...) z własnej inicjatywy, lecz w wyniku zawarcia Porozumienia (...) ze Sprzedającym oraz Umowy (...) z Miastem E, w zamian za ustaloną w tym Porozumieniu (...) zapłatę.
Porozumienie (...) przewiduje także mechanizmy zabezpieczające interes zlecającego, typowe dla umów o odpłatne wykonanie usług w sektorze budowlanym. W przypadku niewykonania Inwestycji (...) w ustalonym w Porozumieniu (...) terminie, Sprzedający będzie uprawniony do dokończenia prac budowlanych wynikających z Umowy (...) w imieniu Kupującego oraz na jego koszt i ryzyko, a w przypadku, gdyby działania Kupującego uniemożliwiały wykonanie takich prac, Sprzedający będzie uprawniony do żądania od Kupującego kary umownej równej równowartości faktycznie wypłaconego Kupującemu wynagrodzenia. Takie postanowienia umowne potwierdzają, że z perspektywy Sprzedającego działania Kupującego mają charakter świadczenia na jego rzecz, o skonkretyzowanej wartości. Zastrzeżenie kar umownych i prawa zastępczego wykonania Inwestycji (...) wskazuje, że zrealizowanie tej inwestycji jest istotnym, oczekiwanym przez Sprzedającego świadczeniem, za które Sprzedający płaci uzgodnione wynagrodzenie i którego wykonania domaga się na podstawie łączącego Kupującego oraz Sprzedającego stosunku prawnego uregulowanego Porozumieniem (...). Pomiędzy Kupującym i Sprzedającym istnieje więc zabezpieczony sankcjami, stosunek zobowiązaniowy, który nakłada na Kupującego obowiązek wykonania za wynagrodzeniem określonych czynności na rzecz Sprzedającego, co wypełnia kryterium świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Należy podkreślić, że w ramach Porozumienia (...) świadczenie Kupującego oraz świadczenie Sprzedającego w postaci zapłaty wynagrodzenia są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie warunkujące się. Sprzedający w zamian za ustalone wynagrodzenie uzyska od Kupującego konkretne świadczenie w postaci zrealizowania przez Kupującego Inwestycji (...), której wykonanie zostało uzgodnione pomiędzy Sprzedającym i Spółką F oraz zwolnienia tym samym Sprzedającego z konieczności jej realizacji we własnym zakresie na rzecz Spółki F. Kupujący natomiast będzie uprawniony do wynagrodzenia pod warunkiem należytego wykonania Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...) i zawartą z miastem Umową (...). W przypadku niezrealizowania Inwestycji (...) przez Kupującego, Sprzedający będzie uprawniony do wykonania (lub dokończenia) Inwestycji (...) we własnym zakresie i obciążenia Kupującego poniesionymi w związku z tym kosztami.
Reasumując powyższe, należy uznać, że między Kupującym a Sprzedającym istnieje stosunek prawny, w ramach którego Kupujący wykonuje określone czynności mające na celu zrealizowanie Inwestycji (...), której wykonanie zostało uzgodnione pomiędzy Sprzedającym a Spółką F, a Sprzedający płaci w zamian ekwiwalentne wynagrodzenie. Występuje zatem wzajemność świadczeń oraz bezpośredni związek między świadczeniem a wynagrodzeniem. Tak ukształtowane relacje odpowiadają definicji odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT. W konsekwencji, świadczenia realizowane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, jako odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Kupujący powinien zatem udokumentować te świadczenia fakturą VAT wystawioną na Sprzedającego, wykazując należny VAT.
Stanowisko Wnioskodawców znajduje potwierdzenie w działalności interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w tym m.in. w interpretacji podatkowej z dnia 05 stycznia 2023 r. w sprawie 0113-KDIPT1-2.4012.788.2022.1.AJB, w której wyjaśniono, że: „(…) czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.
Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem, jest określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
A zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej, zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W tym miejscu, wskazać należy, że co do zasady, sama czynność przekazania środków finansowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie rodzi żadnych obowiązków podatkowych, o ile nie pełni funkcji zapłaty lub zaliczki z tytułu jakiegokolwiek świadczenia usług lub dostawy towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisów ustawy. Aby uznać, że pomiędzy podmiotami doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy przekazaną zapłatą, a wykonanym świadczeniem. Przekazana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia – wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
(…)
W związku z planowanym zawarciem umowy pomiędzy Państwem a ... SA i zgłoszonym zapotrzebowaniem przez ... SA, na budowę podwójnego zjazdu z planowanej do zakupu nieruchomości, zobowiążą się Państwo do wybudowania fragmentu drogi wewnętrznej z dodatkowym wjazdem. Z kolei ... SA w zamian za powyższe czynności zobowiąże się do zapłaty określonej wysokości wynagrodzenia w postaci partycypacji w kosztach ww. inwestycji.
Świadczenie zatem Państwa polegające na budowie fragmentu drogi wewnętrznej z dodatkowym wjazdem wykonywane będzie w ramach umowy zobowiązaniowej, a ... SA należy uznać za bezpośredniego beneficjenta tego świadczenia. Przy tym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz ... SA będzie mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, że należy stwierdzić, iż płatność będzie następować w zamian za to świadczenie.
Wobec powyższego uznać należy, że otrzymane od ... SA środki w postaci partycypacji w kosztach budowy drogi wewnętrznej z dodatkowym wjazdem będą stanowić wynagrodzenie za odpłatne świadczenie przez Państwa usług na rzecz ... SA, które będzie podlegać opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy”.
W związku z powyższym, na pytanie oznaczone numerem 1 powyżej należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.
Ad 2.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi w zakresie, w jakim towary lub usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W celu odliczenia podatku naliczonego konieczne jest więc istnienie związku zakupionych świadczeń z opodatkowaną działalnością podatnika.
W stanie faktycznym będącym przedmiotem wniosku, ustalenie w Porozumieniu (...) świadczeń Kupującego polegających na zrealizowaniu przez Kupującego Inwestycji (...), jest związane z ustaleniami dokonanymi pomiędzy Sprzedającym a Spółką F, zgodnie z którymi, to Sprzedający miał wykonać Inwestycję (...) realizując tym samym zobowiązanie Spółki F wynikające z Umowy (...) Spółki F.
W związku ze sprzedażą Nieruchomości, praktycznym rozwiązaniem stało się zlecenie przez Sprzedającego wykonania Inwestycji (...) Kupującemu jako nowemu właścicielowi Nieruchomości, który będzie na tej Nieruchomości realizował inwestycję (...). Dlatego w związku ze sprzedażą Nieruchomości, Sprzedający uzgodnił z Kupującym, że to Kupujący jako nabywca Nieruchomości, zrealizuje Inwestycję (...), którą zgodnie z ustaleniami ze Spółką F miał wykonać Sprzedający.
Jednocześnie, w związku z tym, że Inwestycja (...) stanowi realizację zobowiązań Spółki F wynikających z Umowy (...) Spółki F, Spółka F jest ostatecznym odbiorcą usługi polegającej na zrealizowaniu Inwestycji (...). Dlatego Sprzedający uzgodnił ze Spółką F, że Spółka F poniesienie koszt zrealizowania Inwestycji (...). Pomiędzy Sprzedającym a Spółką F zachodzi więc relacja tzw. refakturowania uregulowana w art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, zgodnie z którym „w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi”.
Sprzedający działając we własnym imieniu, ale na rzecz Spółki F, bierze udział w świadczeniu usługi polegającej na zrealizowaniu Inwestycji (...). W związku z tym, należy uznać, że z jednej strony Sprzedający jest odbiorcą usługi świadczonej przez Kupującego, a z drugiej strony sam świadczy te usługi na rzecz Spółki F i w związku z tym, jest zobowiązany do opodatkowania podatkiem VAT realizowanego na rzecz Spółki F świadczenia i wystawienia odpowiedniej faktury VAT na rzecz Spółki F.
Pomiędzy VAT naliczonym ujętym na fakturze wystawionej przez Kupującego z tytułu świadczonej przez niego usługi w postaci zrealizowania Inwestycji (...), a VAT należnym z tytułu refakturowania tej usługi na Spółkę F istnieje więc bezpośredni związek. Należy zatem uznać, że VAT naliczony wynikający z faktury wystawionej przez Kupującego z tytułu zrealizowania świadczeń zgodnie z Porozumieniem (...) jest związany z opodatkowaną działalnością Sprzedającego jaką jest refakturowanie na Spółkę F usługi zrealizowania Inwestycji (...) i obciążenie Spółki F kosztami zrealizowania Inwestycji (...).
W konsekwencji, zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, Sprzedającemu przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kupującego z tytułu wynagrodzenia należnego Kupującemu w związku z wykonaniem świadczeń na podstawie Porozumienia (...). Podatek ten jest bowiem związany z opodatkowaną czynnością Sprzedającego jaką jest refakturowanie na Spółkę F, zgodnie z art. 8 ust. 2a Ustawy o VAT, usługi Kupującego realizowanej zgodnie z Porozumieniem (...).
W związku z powyższym, na pytanie oznaczone numerem 2 powyżej należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej jako: „ustawa”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Z treści art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu. Słownik języka polskiego definiuje czasownik „świadczyć” jako „wykonywać coś na czyjąś rzecz”, „świadczenie” zaś to obowiązek wykonywania, przekazania czegoś.
Z powyższego wynika więc, że świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia, jako usługi, należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów, zgodnie z art. 7 ustawy. Dodatkowo, warto wskazać, że pojęcie „świadczenia” wywodzi się z prawa cywilnego i należy je rozumieć zgodnie z ukształtowaną w tej gałęzi prawa definicją jako „każde zachowanie się na rzecz innej osoby”.
Pojęcie usługi według ustawy o podatku od towarów i usług jest szersze od usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Co więcej, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Taka definicja świadczenia usług jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług wszelkich transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla uznania, że dostawa towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Można w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
I tak, w wyroku z dnia 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem TSUE w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.
Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z dnia 5 lutego 1981 r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie natomiast wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.
Na uwagę zasługuje tutaj orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał zauważył, że czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.
Należy stwierdzić, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.
Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem, jest określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
A zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej, zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W tym miejscu, wskazać należy, że co do zasady, sama czynność przekazania środków finansowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie rodzi żadnych obowiązków podatkowych, o ile nie pełni funkcji zapłaty lub zaliczki z tytułu jakiegokolwiek świadczenia usług lub dostawy towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisów ustawy. Aby uznać, że pomiędzy podmiotami doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy przekazaną zapłatą, a wykonanym świadczeniem. Przekazana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia – wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
1)w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
2)świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Trzeba podkreślić, że oba ww. warunki muszą być spełnione, aby świadczenie jako usługa podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wskazać należy, że nie każda czynność, która stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, bądź świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Określona czynność będzie opodatkowana podatkiem VAT, jeśli zostanie wykonana przez podatnika, a więc osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Ponadto, stosownie do art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
W myśl art. 106b ust. 2 ustawy:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 , art. 113 ust. 1 i 9 , art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 .
Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku od towarów i usług, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury, które zostały wskazane w treści art. 106e ust. 1 ustawy, w tym m.in.:
Faktura powinna zawierać:
1) datę wystawienia;
2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;
5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27;
6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;
13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15) kwotę należności ogółem;
(…)
Należy podkreślić, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział.
Faktury są dokumentem o charakterze sformalizowanym. Zatem, co do zasady, faktury muszą być wystawione zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Oznacza to, że nie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wskazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach albo między innymi podmiotami. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne – wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy – mają wyłącznie znaczenie dowodowe. Jedynie braki merytoryczne faktury mogą wywołać skutek materialny w postaci zmian w przedmiocie lub podstawie opodatkowania, a także doprowadzić do niewłaściwego określenia wysokości podatku.
Ponadto, wskazać należy, że na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT. Jednakże nie ma przeszkód, aby w powyższych sytuacjach podatnik wystawiał fakturę.
Wskazać należy, że zasada swobody umów (dowolność umów) uregulowana została w art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Z opisu sprawy wynika, że:
·Sprzedający i Kupujący posiadają status czynnego podatnika podatku VAT.
·(…) 2024 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości (…). Kupujący kupił Nieruchomość od Sprzedającego w celu realizacji Inwestycji (…).
·(…) 2025 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli Porozumienie (...), na podstawie którego strony ustaliły, że Kupujący zrealizuje Inwestycję (...).
·Sprzedający należy do grupy kapitałowej, w skład której wchodzi także Spółka F. W związku z realizacją inwestycji (...) Spółka F uzgodniła z Miastem E, że dokona renowacji i przebudowy ulic w okolicy realizowanej przez siebie inwestycji (...) (Umowa (...) Spółki F zawarta z Miastem (…) 2025 r., co było kamieniem milowym dla Spółki F w procesie realizacji jej inwestycji (...)).
·Mając na uwadze rozmowy prowadzone z Miastem E przez Spółkę F dotyczące renowacji i przebudowy ulic w okolicy realizowanej przez Spółkę F inwestycji (...), Spółka F oraz Sprzedający uzgodnili, że Sprzedający wykona na koszt Spółki F przebudowę (…), realizując tym samym zobowiązanie Spółki F wynikające z Umowy (...) Spółki F. Takie uzgodnienie nastąpiło jeszcze w trakcie trwania rozmów Spółki F z Miastem E, przed podpisaniem Umowy (...) Spółki F i wynikało z faktu, że Sprzedający planował zrealizować na Nieruchomości własną inwestycję (...). W związku z tym, od strony praktycznej zrealizowanie przez Sprzedającego, na zlecenie Spółki F, Inwestycji (...) było najbardziej efektywne.
·W związku z korzystną ofertą nabycia Nieruchomości złożoną przez Kupującego Sprzedający zdecydował o sprzedaży Nieruchomości na rzecz Kupującego, w celu zapewnienia zrealizowania Inwestycji (...) zgodnie z deklaracją złożoną przez Spółkę F wobec Miasta E.
·Sprzedający oraz Spółka F uzgodnili, że Sprzedający ustali z Kupującym zasady zrealizowania Inwestycji (...) przez Kupującego oraz należne Kupującemu z tego tytułu wynagrodzenie, a Spółka F dokona zwrotu tego wynagrodzenia na rzecz Sprzedającego.
·W związku z powyższym, działając według instrukcji Spółki F, Sprzedający i Kupujący zawarli Porozumienie (...). W ramach zawartego Porozumienia (...) Sprzedający i Kupujący ustalili m.in., że Kupujący zrealizuje Inwestycję (...) na warunkach i zasadach określonych w Umowie (...) w zamian za wynagrodzenie należne Kupującemu od Sprzedającego.
·Zgodnie z Porozumieniem (...), Kupujący zobowiązał się do wykonania na rzecz Sprzedającego następujących usług: (1) zawarcie z władzami Miasta E umowy w przedmiocie przebudowy i renowacji (…) (dalej: „Umowa (...)”); (2) informowanie Sprzedającego o przebiegu procesu zawarcia Umowy (...), treści Umowy (...) oraz szczegółowego zakresu Inwestycji (...); (3) wykonania Inwestycji (...) w całości na warunkach i zasadach określonych w Umowie (...); (4) informowanie Sprzedającego o przebiegu prac realizowanych przez Kupującego w ramach realizacji Inwestycji (...); (5) prowadzenie prac związanych z Inwestycją (...) (...).
·Sprzedający z kolei zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kupującego wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej przyjętej w Umowie (...) wartości kosztów Inwestycji (...), do której wykonania zobowiązany będzie Kupujący, przy czym w żadnym przypadku wynagrodzenie nie może przekroczyć ustalonej w Porozumieniu (...) kwoty (limitu), (…).
·W celu zapewnienia zrealizowania Inwestycji (...), do której Spółka F zobowiązała się wobec Miasta E w trakcie negocjowania treści Umowy (...) Spółki F, w Porozumieniu (...) uregulowano również, że jeżeli po wypłacie wynagrodzenia przez Sprzedającego na rzecz Kupującego, w terminie (…) od uzyskania prawomocnego pozwolenia na budowę budynku (...) realizowanego w ramach inwestycji Kupującego, Kupujący nie zakończy wszystkich prac budowlanych wynikających z Umowy (...) oraz nie zgłosi zakończenia budowy, Sprzedający będzie uprawniony do dokończenia prac budowlanych wynikających z Umowy (...) w imieniu Kupującego oraz na jego koszt i ryzyko. Kupujący będzie zobowiązany do umożliwienia wykonania i zgłoszenia takich prac budowlanych przez Sprzedającego. W przypadku, gdyby działania Kupującego uniemożliwiały wykonanie takich prac lub ich zgłoszenie, Kupujący będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz Sprzedającego kary umownej równej równowartości faktycznie wypłaconego Kupującemu wynagrodzenia.
·(…) 2025 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli przyrzeczoną umowę sprzedaży Nieruchomości. Sprzedaż Nieruchomości przez Sprzedającego na rzecz Kupującego podlegała opodatkowaniu podstawową stawką VAT.
·(…) 2025 r. została zawarta Umowa (...) pomiędzy Sprzedającym, Kupującym oraz Miastem E.
·(…) 2025 r. Sprzedający oraz Kupujący zawarli aneks do Porozumienia (...), na podstawie którego potwierdzone zostały ustne ustalenia stron Porozumienia (...), dokonane bezpośrednio przed zwarciem Umowy (...), a zgodnie z którymi Strony zmodyfikowały ustalony pierwotnie w Porozumieniu (...) zakres usług, które Kupujący miał świadczyć na rzecz Sprzedającego, w związku z koniecznością zawarcia Umowy (...) również przez Sprzedającego. W treści przedmiotowego aneksu strony potwierdziły, że Umowa (...) zostanie zawarta z Miastem E wspólnie przez Sprzedającego i Kupującego, a usługa Kupującego w zakresie dotyczącym zawarcia Umowy (...) (poza pozostałymi usługami świadczonymi zgodnie z Porozumieniem (...)) będzie polegała na wynegocjowaniu treści Umowy (...), w tym ustaleniu zakresu Inwestycji (...) (...), jak również poniesieniu wszelkich kosztów związanych z zawarciem Umowy (...) (w szczególności kosztów obsługi prawnej). Pozostały zakres usług określonych w Porozumieniu (...).
·Zgodnie z Umową (...), zobowiązania wynikające z tej umowy obciążają Kupującego, który jest zobowiązany do zrealizowania Inwestycji (...) na warunkach uzgodnionych z Miastem E w Umowie (...) oraz do poniesienia kosztów z tym związanych.
·Sprzedający, zgodnie z wymogiem Miasta E jest stroną Umowy (...), ale jego zobowiązania wynikające z tej umowy ograniczają się przede wszystkim do możliwości poniesienia wspólnie z Kupującym kar umownych przewidzianych w Umowie (...) za niedotrzymanie określonych zobowiązań. Co więcej, zgodnie z Umową (...), Umowa (...) wygasa w stosunku do Sprzedającego po uzyskaniu przez Sprzedającego pozwolenia na budowę inwestycji (...) na Nieruchomości i przeniesieniu tego pozwolenia na Kupującego. Po wygaśnięciu Umowy (...) w stosunku do Sprzedającego, wyłącznie odpowiedzialnym za wykonanie wszelkich zobowiązań wynikających z Umowy (...) będzie Kupujący.
·Zgodnie z zawartą Umową (...), Kupujący jest zobowiązany m.in. do wykonania i uzgodnienia z Miastem E kompletnej dokumentacji projektowej w zakresie planowanej Inwestycji (...), wykonania tej inwestycji oraz zapewnienia przez Kupującego odpowiedniej rękojmi i gwarancji poprawności wykonanych prac. Ponadto, Kupujący jest zobowiązany do zabezpieczenia należytego przebiegu i wykonania Inwestycji (...) (…).
·W celu uregulowania zasad zwrotu Sprzedającemu kwoty wynagrodzenia wypłaconego zgodnie z Porozumieniem (...) Kupującemu z tytułu realizacji Inwestycji (...), Sprzedający oraz Spółka F (…) 2025 r. zawarli umowę, w której uzgodnili, że w związku z tym, że zawarcie Porozumienia (...) przez Kupującego umożliwia Spółce F zawarcie Umowy (...) Spółki F, a tym samym realizację jej inwestycji (...), Spółka F zobowiązała się do zwrotu na rzecz Sprzedającego kwoty stanowiącej równowartość wynagrodzenia, jakie Sprzedający uiści na rzecz Kupującego na podstawie Porozumienia (...).
·W umowie zawartej pomiędzy Sprzedającym oraz Spółką F uregulowano także, że w przypadku, gdyby Kupujący nie zrealizował Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...), Sprzedający zobowiązuje się do zrealizowania prac budowlanych zgodnie z zasadami wynikającymi z Umowy (...), a w przypadku, gdyby w terminie (…) od dnia zawarcia umowy pomiędzy Sprzedającym i Spółką F nie doszło do renowacji (…) zgodnie z treścią Umowy (...), do zapłaty kary umownej w wysokości kwot zapłaconych Sprzedającemu zgodnie z zawartą pomiędzy Sprzedającym i Spółką F umową.
·Uzgodnione przez strony warunki partycypacji Sprzedającego w kosztach związanych z realizacją Inwestycji (...) przez Kupującego, to uzgodnione przez strony warunki (zasady) wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu zrealizowania Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...), którego wysokość jest oparta o poniesione przez Kupującego koszty zrealizowania Inwestycji (...).
·Inwestycja (...) realizowana przez Kupującego w ramach Porozumienia (...) ma na celu w sposób pośredni zapewnienia zrealizowania przez Spółkę F inwestycji (...) Spółki F. Spółka F nie realizuje inwestycji (...) na Nieruchomości, ani na obszarze przylegającym do Nieruchomości, w związku z tym zrealizowanie Inwestycji (...) przez Kupującego nie ma bezpośredniego wpływu na zapewnienie zrealizowania inwestycji (...) Spółki F. Zrealizowanie Inwestycji (...) jest realizacją zobowiązania Spółki F wobec Miasta E, które Spółka F uzgodniła w celu doprowadzenia do zawarcia z Miastem E Umowy (...) Spółki F, co było kamieniem milowym dla Spółki F w procesie realizacji jej inwestycji (...). Zrealizowanie Inwestycji (...) ma na celu zapewnienie realizacji inwestycji (...) Spółki F w takim zakresie, że gdyby Spółka F nie zobowiązała się wobec Miasta E do zrealizowania Inwestycji (...) w ramach uzgadniania Umowy (...) Spółki F, to mogłoby nie dojść do zawarcia Umowy (...) Spółki F, a to z kolei mogłoby utrudnić, czy też uniemożliwić zrealizowanie inwestycji (...) Spółki F.
·Inwestycja (...) jest realizowana przez Kupującego bezpośrednio na rzecz Sprzedającego zgodnie z Porozumieniem (...), a pośrednio na rzecz Spółki F. Zrealizowanie Inwestycji (...) ma na celu wykonanie zobowiązania Spółki F wobec Miasta E. W tym znaczeniu, Inwestycja (...) jest realizowana pośrednio na rzecz Spółki F, która w zawartej ze Sprzedającym umowie, zobowiązała się też do zwrotu na rzecz Sprzedającego kwoty stanowiącej równowartość wynagrodzenia jakie Sprzedający uiści na rzecz Kupującego na podstawie Porozumienia (...).
·Inwestycja (...) jest realizowana na podstawie Porozumienia (...) zawartego pomiędzy Sprzedającym i Kupującym. Odbiorcą usług świadczonych przez Kupującego w związku z realizacją Inwestycji (...) jest więc Sprzedający. Sprzedający uzgodnił jednak wykonanie Inwestycji (...) i zawarł w tym celu Porozumienie (...) z Kupującym, w celu wykonania uzgodnień ze Spółką F, która na podstawie odrębnej umowy zawartej ze Sprzedającym ponosi ostatecznie koszt zrealizowania Inwestycji (...) zgodnie z Porozumieniem (...).
·Kupujący realizuje Inwestycję (...) na podstawie Porozumienia (...) zawartego pomiędzy Kupującym a Sprzedającym. Wynagrodzenie wypłacane przez Sprzedającego Kupującemu za realizację Inwestycji (...) stanowi więc wynagrodzenie za wykonanie uzgodnionej w Porozumieniu (...) usługi (Inwestycji (...)) przez Kupującego na rzecz Sprzedającego. W związku z tym, że realizacja Inwestycji (...) stanowi wykonanie zobowiązania Spółki F wobec Miasta E, koszt tego wynagrodzenia jest następnie przenoszony na Spółkę F na podstawie faktury wystawianej przez Sprzedającego na Spółkę F.
·Kupujący nie jest stroną żadnej umowy ani porozumienia ze Spółką F. Kupujący jest stroną Porozumienia (...) zawartego ze Sprzedającym i w zamian za ustalone w Porozumieniu (...) wynagrodzenie jest zobligowany do działania na rzecz Sprzedającego.
·Kwota płacona przez Spółkę F na rzecz Sprzedającego stanowi wyłącznie zwrot poniesionych przez Sprzedającego kosztów wynagrodzenia wypłaconego przez Sprzedającego Kupującemu. Kwota ta jest płacona Sprzedającemu w zamian za zawarcie Porozumienia (...) z Kupującym, co umożliwiło Spółce F zawarcie Umowy (...) Spółki F.
·Zawierając Porozumienie (...) z Kupującym oraz Umowę (...) z Miastem E, Sprzedający działał we własnym imieniu. Działania te były podejmowane w celu realizacji uzgodnień poczynionych pomiędzy Sprzedającym oraz Spółką F, że Sprzedający ustali z Kupującym zasady zrealizowania Inwestycji (...) przez Kupującego oraz należne Kupującemu z tego tytułu wynagrodzenie, a Spółka F dokona zwrotu tego wynagrodzenia na rzecz Sprzedającego. Na podstawie Porozumienia (...) Kupujący zobowiązał się do podjęcia działań zmierzających do wynegocjowania Umowy (...) oraz do wykonania robót budowlanych związanych z realizacją Umowy (...) bezpośrednio na rzecz Sprzedającego. Powyższe czynności służą jednocześnie wykonaniu uzgodnień pomiędzy Spółką F a Miastem E, poczynionych przy zawieraniu Umowy (...) Spółki F, i w tym zakresie są to działania podejmowane pośrednio na rzecz Spółki F.
·Na podstawie Porozumienia (...) Sprzedający jest zobowiązany przede wszystkim do zapłaty na rzecz Kupującego uzgodnionego wynagrodzenia. Sprzedający jest stroną Umowy (...) z uwagi na wymóg postawiony przez Miasto E. Jednocześnie, na podstawie Umowy (...), Sprzedający nie jest zobowiązany do wykonywania jakichkolwiek czynności związanych z realizacją Inwestycji (...), w szczególności do wykonywania robót ani podejmowania innych działań związanych z realizacją tej inwestycji. Obowiązki te, zgodnie z Umową (...), obciążają Kupującego, który jest zobowiązany do wykonania określonych w tej umowie czynności związanych z realizacją Inwestycji (...). W odniesieniu do Sprzedającego, Umowa (...) przewiduje jedynie, że w określonych przypadkach Miasto E może nałożyć na Sprzedającego i Kupującego kary umowne przewidziane w tej Umowie.
·Sprzedający prowadzi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, która nie korzysta ze zwolnienia z podatku VAT. W ramach tej działalności Sprzedający m.in. dokonał odpłatnego zbycia Nieruchomości na rzecz Kupującego, która podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Sprzedający wystawił także na rzecz Spółki F fakturę VAT z tytułu pokrycia pierwszej części kosztu wynagrodzenia, jakie Sprzedający zapłacił Kupującemu na podstawie Porozumienia (...).
W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą uznania świadczeń wykonywanych przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)) za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).
Należy wskazać, że w sytuacji opisanej we wniosku zostaną wypełnione wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie, iż będziemy mieli do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
W związku bowiem z zawartym Porozumieniem (...) pomiędzy Sprzedającym a Kupującym, Kupujący zobowiązuje się do wykonania Inwestycji (...). W zamian za powyższe czynności Sprzedający zobowiąże się do zapłaty określonej wysokości wynagrodzenia (ustalonego w treści Porozumienia (...)).
Zatem świadczenie Kupującego polegające na realizacji Inwestycji (...) wykonywane jest za wynagrodzeniem w ramach umowy zobowiązaniowej (Porozumienia (...)) a beneficjentem jest Sprzedający. Przy tym związek pomiędzy otrzymywaną przez Kupującego płatnością a świadczeniem na rzecz Sprzedającego ma charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, że należy stwierdzić, iż płatność będzie następować w zamian za to świadczenie.
Wobec powyższego uznać należy, że usługi świadczone przez Kupującego na rzecz Sprzedającego obejmujące realizację Inwestycji (...), za które Kupujący otrzymuje wynagrodzenie, stanowią odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, które podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy.
Podsumowanie
Świadczenia wykonywane przez Kupującego na rzecz Sprzedającego na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)) stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy podlegające opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 uznałem za prawidłowe.
W dalszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą prawa Sprzedającego do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kupującego z tytułu wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu wykonania świadczeń na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...) – w przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie oznaczone we wniosku nr 1 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Należy jeszcze raz wskazać, że prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury uzależnione jest od spełnienia warunków wynikających z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy, a także od niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Przepis art. 88 ustawy enumeratywnie określa listę przypadków, w których podatnik został pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, jednakże nie wymienia przypadku, gdy podatek naliczony wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, które podlegają opodatkowaniu inną niż przyjęta przez sprzedawcę stawką podatku od towarów i usług jako przesłanki negatywnej powodującej utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego (w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie jest rodzajem ulgi podatkowej, czy też jakimkolwiek przywilejem podatnika. Przedmiotowe prawo wynika bowiem wprost z założeń konstrukcyjnych podatku VAT.
Jedną z fundamentalnych zasad konstrukcji podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do odliczenia podatku zapłaconego w cenie przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą. Podstawowa zasada wspólnego systemu VAT, jaką jest zasada neutralności podatku, jest rozumiana jako stosowanie podatku od towarów i usług na wszystkich etapach obrotu gospodarczego z równoczesnym prawem do potrącenia podatku zawartego w poprzedniej fazie obrotu. Wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wpływają na neutralność tego podatku i mogą wynikać jedynie z wyraźnej regulacji ustawowej.
Odwołując się do tez Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, wskazanych w orzeczeniu z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95, stwierdzić należy, iż system odliczeń podatku ma oznaczać całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od obciążeń z tytułu podatku VAT zapłaconego lub należnego w prowadzonej działalności gospodarczej. Z kolei w orzeczeniu z 19 września 2000 r. w połączonych sprawach C-177/99 i C-181/99 Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, iż prawo do odliczenia VAT jest integralną częścią systemu VAT i zasadniczo nie może być ograniczone.
Podobny pogląd TSUE wyraził w wyroku z 21 września 1988 r. w sprawie C-50/87 Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Francuska:
„System odliczeń podatku naliczonego, którego zasady określone są w artykułach 17-20, ma na celu całkowite uwolnienie podmiotu gospodarczego od obciążeń z tytułu podatku VAT przypadającego do zapłaty lub zapłaconego w toku prowadzonej działalności gospodarczej. Ze względu na wpływ na poziom obciążeń podatkowych, jakiekolwiek ograniczenie prawa do odliczenia przysługującego podatnikowi musi być stosowane w ten sam sposób we wszystkich Państwach Członkowskich oraz musi opierać się na istnieniu przepisu w prawie wspólnotowym, który ograniczenie takie wprost przewiduje. W przypadku braku takiego przepisu, z prawa do odliczeń należy korzystać niezwłocznie w odniesieniu do wszystkich kwot podatku naliczonego od dostaw towarów i usług”.
Powyższe tezy, pozwalające na urzeczywistnienie zasady neutralności podatku VAT, w pełni znajdują potwierdzenie w krajowym orzecznictwie.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 269/12 Sąd stwierdził:
„5.10. (…) Zgodnie z lit. a) powołanego przepisu jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika. Jednocześnie stosownie do treści art. 178 dyrektywy 112 w celu skorzystania z prawa do odliczenia, podatnik musi spełnić następujące warunki: a) w celu dokonania odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a), w odniesieniu do dostaw towarów lub świadczenia usług, musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z tytułem XI rozdział 3 sekcje 3-6. Zgodnie z art. 179 dyrektywy 112 podatnik dokonuje odliczenia poprzez potrącenie od całkowitej kwoty VAT należnego za dany okres rozliczeniowy, kwoty VAT dającej w tym samym okresie prawo do odliczenia stosowane zgodnie z art. 178. Z kolei art. 226 pkt 5 dyrektywy 112 wymaga aby faktura VAT zawierała pełną nazwę (nazwisko) i adres podatnika oraz nabywcy lub usługobiorcy. Powyższe przepisy dyrektywy znajdują swoje odzwierciedlenie w przepisach art. 86 ust. 1 i art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 86 ust. 10 pkt 1 i art. 106 ust. 1 ustawy o VAT.
5.11. Dokonując analizy zapadłego w tym względzie orzecznictwa TS należy przypomnieć, że dyrektywa 112 (jak i poprzednio obowiązująca VI dyrektywa) ustanawiają wspólny system VAT, którego podstawowym kryterium stosowania jest uwzględnienie realiów gospodarczych. Niewątpliwym jest również to, że prawo do odliczenia VAT jest integralną częścią systemu VAT i co do zasady nie może być ograniczone (…)”.
Ponadto, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 1062/12 wskazano, że:
„System odliczeń ma bowiem na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach jego całej działalności gospodarczej. Wspólny system VAT gwarantuje w ten sposób w zakresie ciężaru podatku neutralność wszystkich rodzajów działalności gospodarczej – niezależnie od jej celu lub wyników – pod warunkiem, że co do zasady ona sama podlega opodatkowaniu VAT (…)”.
Z opisu sprawy wynika, że:
·nabyli Państwo od Kupującego usługi w zakresie Inwestycji (...) – na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...));
·Sprzedający prowadzi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, która nie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT;
·w ramach prowadzonej działalności Sprzedający m.in. dokonał odpłatnego zbycia Nieruchomości na rzecz Kupującego, która podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT;
·Sprzedający wystawił także na rzecz Spółki F fakturę z tytułu pokrycia pierwszej części kosztu wynagrodzenia, jakie Sprzedający zapłacił Kupującemu na podstawie Porozumienia (...).
Jak wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Tym samym zasada ta wyłącza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
Zatem w przypadku, gdy nabyte od Kupującego usługi w zakresie Inwestycji (...) wykorzystywane są przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze dokumentującej nabycie ww. usług, na podstawie w art. 86 ust. 1 ustawy. Prawo to przysługuje Państwu z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 88 ustawy.
Podsumowanie
W przypadku, gdy nabyte od Kupującego usługi w zakresie Inwestycji (...) wykorzystywane są przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, Sprzedającemu przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kupującego z tytułu wynagrodzenia należnego Kupującemu od Sprzedającego z tytułu wykonania świadczeń na podstawie Porozumienia (...) (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z aneksu do Porozumienia (...)). Prawo to przysługuje Sprzedającemu pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy.
W konsekwencji, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zauważam, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone. W szczególności dotyczy to kwestii rozstrzygnięcia, czy dokonują Państwo odsprzedaży (refakturowania) nabytej od Kupującego usługi realizacji Inwestycji (...) na rzecz Spółki F, na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy, gdyż nie było to przedmiotem Państwa zapytania.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
A sp. z o.o. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.


