Czy wypłacona odprawa wojskowa wyklucza późniejszą odprawę emerytalną ze stosunku pracy
PROBLEM
Pracownik samorządowego zakładu budżetowego zatrudniony od 1 marca 2008 r. pełnił wcześniej zawodową służbę wojskową, po zakończeniu której przeszedł na emeryturę wojskową i otrzymał odprawę. Z końcem bieżącego roku zamierza rozwiązać umowę o pracę. Czy otrzymana odprawa wojskowa wyklucza prawo do odprawy emerytalnej ze stosunku pracy?
RADA
Uzyskanie odprawy wojskowej nie wyłącza prawa do odprawy emerytalnej przysługującej na podstawie przepisów prawa pracy.
UZASADNIENIE
Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.
Odprawa dla żołnierzy zawodowych odchodzących ze służby nie była i nie jest odprawą przysługującą ze stosunku pracy. Nie jest tożsama z odprawą emerytalno-rentową wskazaną w przepisach Kodeksu pracy, a jej uzyskanie nie wyłącza prawa do odprawy na podstawie przepisów prawa pracy. Potwierdza to również orzecznictwo sądowe.
W wyroku z 11 czerwca 2024 r. (sygn. akt II PSKP 28/23) Sąd Najwyższy stwierdził, że żołnierz zawodowy nie jest pracownikiem, a odprawa przewidziana w przepisach o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie jest świadczeniem ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 921 § 1 k.p. W konsekwencji otrzymanie odprawy z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej nie wyłącza – na podstawie art. 921 § 2 k.p. – prawa do odprawy emerytalnej przysługującej pracownikowi z tytułu ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę i związaną z tym utratą statusu pracownika. Analogiczne stanowisko zajął SN w wyroku z 9 grudnia 2015 r. (sygn. akt I PK 1/15).
Zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury cywilnej i wojskowej wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Osiągając wiek emerytalny, pracownik ma zatem wybór i nie można wykluczyć, że zdecyduje się na emeryturę cywilną.
- art. 921 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 25)
- art. 95 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1749; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 425)
Marek Rotkiewicz
prawnik specjalizujący się w prawie pracy, specjalista z zakresu kadr i zatrudnienia
Czy odprawa wojskowa wyłącza prawo do odprawy emerytalnej?
Uzyskanie odprawy wojskowej nie wyłącza prawa do odprawy emerytalnej przysługującej na podstawie przepisów prawa pracy.
Kiedy pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna przy przejściu na emeryturę lub rentę?
Odprawa przysługuje pracownikowi spełniającemu warunki do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę.
Jaka jest wysokość odprawy pieniężnej przy ustaniu stosunku pracy w związku z emeryturą lub rentą?
Pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
