Staż pracy nauczyciela z umów cywilnoprawnych – MEN wyjaśnia zasady
Staż pracy nauczyciela może od 1 stycznia 2026 r. obejmować okresy wykonywania umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia, na podstawie znowelizowanego Kodeksu pracy. Ministerstwo Edukacji Narodowej potwierdziło, że zmiana wpływa bezpośrednio na naliczanie dodatku za wysługę lat i nagrody jubileuszowej nauczycieli.
Czy nauczycielowi po dostarczeniu dokumentów należy wypłacić dodatek za wysługę lat z wyrównaniem »
Jakie okresy z umów cywilnoprawnych wchodzą do stażu pracy nauczyciela?
Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy (Dz.U. poz. 1423) dodała do Kodeksu pracy art. 302¹, który rozszerza katalog okresów zaliczanych do stażu pracy. Do 31 grudnia 2025 r. staż liczono wyłącznie na podstawie stosunków pracy i stosunków służbowych. Od 1 stycznia 2026 r. do katalogu wchodzą m.in.:
- okresy wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług,
- okresy wykonywania umowy agencyjnej,
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
- okresy pozostawania osobą współpracującą przy wykonywaniu ww. umów lub działalności,
- okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych.
Dla nauczycieli jako pracowników jednostek sektora finansów publicznych ustawa przewiduje szczególną zasadę dotyczącą terminu nabycia uprawnień. Uprawnienia wynikające z nowych przepisów przysługują od dnia nabycia do nich prawa, lecz nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 r.
Wpływ na dodatek za wysługę lat i nagrodę jubileuszową
W odpowiedzi na interpelację poselską nr 17195 sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura wyjaśnił, że obowiązujące przepisy dotyczące wynagradzania nauczycieli już uwzględniają nowe okresy z Kodeksu pracy – bez konieczności nowelizacji rozporządzeń wykonawczych.
Podstawą wliczania do stażu uprawniającego do dodatku za wysługę lat jest § 7 rozporządzenia MENiS z 31 stycznia 2005 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli (Dz.U. z 2024 r. poz. 755). Przepis nakazuje uwzględniać m.in. „inne udowodnione okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy". Nowe okresy z art. 302¹ k.p. spełniają tę przesłankę bezpośrednio. Warto przy tym pamiętać, że nauczyciel zatrudniony jednocześnie w kilku placówkach ma odrębnie naliczany dodatek stażowy dla każdego stosunku pracy – szczegółowe zasady tego rozliczenia omawia porada Jak liczyć staż pracy w dodatkowym miejscu zatrudnienia nauczyciela »
Mechanizm wliczania nowych okresów działa analogicznie w przypadku nagrody jubileuszowej. Rozporządzenie MENiS z 30 października 2001 r. (Dz.U. poz. 1418) nakazuje zaliczać „wszystkie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają zaliczeniu do okresu pracy". Ministerstwo wskazało, że najczęstsze pytania kierowane do resortu dotyczą właśnie terminu nabycia prawa do nagrody jubileuszowej po uwzględnieniu nowych okresów. Praktyczny przykład takiej sytuacji wraz z omówieniem przepisów przejściowych dotyczących wypłaty nagrody, gdy nauczyciel jednocześnie nabywa prawo do kilku progów jubileuszowych omawia porada Czy po uzupełnieniu stażu pracy nauczycielowi należy wypłacić nagrodę jubileuszową za 30 lat pracy »
Dokumentowanie umów cywilnoprawnych – zasady i tryb odwoławczy
MEN poinformował, że sposób dokumentowania niepracowniczych form zatrudnienia jest jednolity dla wszystkich grup zawodowych. Nauczyciele nie są objęci odrębnymi zasadami, a resort nie planuje wydawania odrębnych wytycznych dla dyrektorów szkół. Szczegółowe wyjaśnienia – obejmujące m.in. kwestię dopuszczalnych dokumentów, takich jak umowy, rachunki, informacje PIT czy potwierdzenia przelewów – opublikowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na stronie gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa.
Jeżeli dyrektor szkoły odmówi uznania dokumentów potwierdzających wykonywanie umów cywilnoprawnych, nauczyciel może skierować sprawę do sądu pracy. Zgodnie z art. 91c ust. 2 Karty Nauczyciela sądy pracy są właściwe do rozpatrywania sporów o roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli. W sprawach wątpliwych pomocą służy właściwy miejscowo Okręgowy Inspektorat Pracy, uprawniony do nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy przez pracodawców.
Zmiana przepisów dotycząca stażu pracy nauczyciela z umów cywilnoprawnych weszła w życie z początkiem 2026 r. i nie wymaga odrębnej inicjatywy legislacyjnej ze strony resortu edukacji – obowiązujące rozporządzenia płacowe są wystarczającą podstawą do uwzględnienia nowych okresów przy naliczaniu dodatku za wysługę lat i nagrody jubileuszowej.
Oprac. Agata Wróbel
POTRZEBUJESZ POMOCY?