Polski biznes w erze AI – od eksperymentów do przewagi konkurencyjnej

Sztuczna inteligencja coraz wyraźniej wpływa na sposób działania przedsiębiorstw i staje się jednym z kluczowych narzędzi budowania przewagi konkurencyjnej. Najnowsze badania wskazują, że około 23% polskich firm realnie wykorzystuje AI, a pełną gotowość technologiczną i kompetencyjną deklaruje ok. 6% badanych. Raport PARP i Uniwersytetu Jagiellońskiego pokazuje, że świadomość znaczenia AI rośnie znacznie szybciej niż kompetencje przedsiębiorców i ich pracowników.

Polski biznes w erze AI – od eksperymentów do przewagi konkurencyjnej

Na przestrzeni ostatnich kilku lat coraz liczniejsza grupa osób regularnie korzysta z wyszukiwarek AI i innych narzędzi sztucznej inteligencji jako innowacji w życiu codziennym. Ta technologia znacznie usprawnia procesy w różnych branżach, co najlepiej widać w obsłudze klienta i marketingu, natomiast w sektorach takich jak medycyna czy logistyka, mimo szerokiego i zaawansowanego zastosowania, pozostają w dużej mierze „niewidoczne”, ponieważ działają w tle kluczowych procesów.

Z raportu PARP oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego, realizowanego w ramach projektu BKL 3.0 wyłania się obraz gotowości firm do implementacji AI:

• 46% to tradycjonaliści – firmy z niskim poziomem gotowości technologicznej, bez strategii wdrożenia czy odpowiednich kompetencji w zespołach,

• 36% to techniczni nowicjusze – firmy, które próbują wdrażać AI, wykazują pewną gotowość technologiczną i kompetencyjną, eksperymentują w małej skali,

• 12% to praktycy, posiadający rozbudowane procesy, znaczną gotowość technologiczną i kompetencyjną, działają świadomie, ale raczej bez strategii,

• 6% to pionierzy, którzy stosują AI w sposób strategiczny. Ta grupa posiada pełną gotowość technologiczną i wysoką gotowość kompetencyjną, mają dedykowane narzędzia, strategię i własne procedury.

Spośród badanych 64% korzysta z darmowych, ogólnodostępnych narzędzi, 30% korzysta z gotowych rozwiązań płatnych, a 10% tworzy własne, autorskie programy, szyte na miarę. Najczęściej używane narzędzia to generatywna AI (29%), chatboty/voiceboty (25%) i automatyzacja procesów (23%). W większości przypadków są to wciąż jednak codzienne działania operacyjne, skoncentrowane na usprawnieniach w wykorzystaniu posiadanych zasobów.

Co powstrzymuje firmy przed wprowadzaniem AI na szerszą skalę

Problemem zdecydowanie nie jest dostępność narzędzi AI. W opinii badanych największymi wyzwaniami są m.in.: obawy o bezpieczeństwo, wysokie koszty, niewystarczające kompetencje czy brak dopasowania do potrzeb. Warto wspomnieć, że słabo rozwinięta infrastruktura IT i brak strategii cyfryzacji także mogą powstrzymywać przedsiębiorców przed wdrożeniem tej technologii. W tych firmach AI częściej wspiera pojedyncze działania, co realnie nie zmienia sposobu ich działania.

Kompetencje jako klucz do efektywnego wdrożenia AI

Raport wyraźnie wskazuje, że wiedza i gotowość kompetencyjna w firmach stanowią kluczowe czynniki decydujące o sukcesie wdrożeń AI. Świadome i bezpieczne implementowanie AI wymusza w pierwszej kolejności zrozumienie tej technologii, jej możliwości i ograniczeń, analizę i wybór właściwych narzędzi do właściwych obszarów oraz świadomość aspektów prawnych i etycznych. Bez odpowiedniej wiedzy firma może utknąć na etapie eksperymentowania, a wprowadzane innowacje nie są rozwijane.

Dlaczego warto działać już teraz?

Wyniki badania pokazują rozbieżności zaawansowania we wdrażaniu AI w firmach. Różnica pomiędzy organizacjami, które inwestują w rozwój kompetencji, a tymi, które się powstrzymują przed wdrażaniem, będzie wciąż rosła. Przewagę zyskują nie te firmy, które mają dostęp do narzędzi, lecz te, które potrafią je efektywnie wykorzystywać, znając swoje potrzeby, oczekiwania i możliwości.

Raport powstał w ramach projektu Bilans Kapitału Ludzkiego 3.0 (BKL 3.0) realizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Uniwersytet Jagielloński.

ŹRÓDŁO: PARP

Oprac. Katarzyna Bogucka, REDAKCJA INFORLEX