Wydatki na ubezpieczenie samochodu osobowego a koszty uzyskania przychodu w PIT i CIT

Rozliczenie składek na ubezpieczenie samochodu osobowego w kosztach uzyskania przychodów budzi w praktyce wiele wątpliwości. Wynika to z odrębnych zasad dotyczących poszczególnych rodzajów ubezpieczeń oraz ograniczeń przewidzianych w przepisach podatkowych, które zależą od tego, czy samochód stanowi prywatną własność podatnika, czy jest składnikiem majątku firmy.

Wydatki na ubezpieczenie samochodu osobowego a koszty uzyskania przychodu w PIT i CIT

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów – art. 22 ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Składki na ubezpieczenie samochodów wykorzystywanych na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej należą do kosztów ponoszonych w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Niekiedy jednak możliwość zaliczania takich składek do kosztów uzyskania przychodów jest ograniczona. Przy czym ograniczenia te dotyczą wyłącznie składek na ubezpieczenie samochodów osobowych.

Z punktu widzenia możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów składki na ubezpieczenie pojazdów samochodowych dzielą się na:

1) składki na ubezpieczenie samochodów osobowych – możliwość zaliczenia takich składek do kosztów uzyskania przychodów jest w niektórych przypadkach ograniczona,

2) składki na ubezpieczenie pozostałych pojazdów samochodowych – możliwość zaliczania takich składek do kosztów uzyskania przychodów nie jest w żaden sposób ograniczona.

Składki na ubezpieczenie samochodów osobowych stanowiących własność podatników

Przedsiębiorca, który do celów firmowych używa swojego prywatnego samochodu osobowego – czyli auta niebędącego składnikiem majątku firmowego – nie rozliczy w kosztach całej składki na jego ubezpieczenie. Składki takie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów tylko w 20%, jeżeli ubezpieczany samochód jest przynajmniej częściowo wykorzystywany do celów związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika (art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT).

Ograniczenie to ma zastosowanie, jeżeli łącznie są spełnione trzy warunki:

1. podatnik ponosi koszty składek na ubezpieczenie samochodu osobowego w rozumieniu art. 5a pkt 19a ustawy o PIT;

2. samochód stanowi własność podatnika (warunek ten jest spełniony również wtedy, gdy samochód osobowy stanowi współwłasność podatnika);

3. samochód ten nie jest składnikiem majątku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT, a więc nie jest:

– zaliczony do środków trwałych podatnika,

– składnikiem majątku o wartości początkowej przekraczającej 1500 zł, który nie został zaliczony do środków trwałych podatnika ze względu na wartość początkową nieprzekraczającą 10 000 zł,

– składnikiem majątku, który nie został zaliczony do środków trwałych ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok.

Składki na ubezpieczenie pozostałych samochodów osobowych

Przepisy ustawy o PIT i CIT wprowadzają limit w rozliczaniu składek na ubezpieczenie samochodu osobowego – innego niż ten, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT (innego niż prywatny samochód osobowy niebędący składnikiem majątku firmowego w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT).

Jeżeli wartość samochodu przyjęta do ubezpieczenia przekracza 150 000 zł, składkę można zaliczyć do kosztów tylko w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł ma się do wartości pojazdu. Innymi słowy:

• samochód o wartości nieprzekraczającej 150 000 zł – składki na ubezpieczenie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w całości,
• samochód o wartości przekraczającej 150 000 zł – składki na ubezpieczenie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w części, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.

Ograniczenie dotyczy wyłącznie tych ubezpieczeń, których wysokość zależy od wartości auta – czyli przede wszystkim AC i GAP. Nie obejmuje natomiast składek, dla których wartość samochodu nie ma znaczenia, takich jak: OC, NNW, assistance, ubezpieczenie szyb czy ochrona zniżek – te podatnik rozlicza w pełnej wysokości.

Zasady te mają zastosowanie nie tylko do samochodów osobowych stanowiących środki trwałe, ale również do samochodów osobowych użytkowanych na podstawie umów leasingu, najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze.

Oprac. Katarzyna Bogucka, REDAKCJA INFORLEX