Dostępność w rekrutacji uczestników EFS+: 4 obowiązki JST wynikające ze standardu szkoleniowego

Standard szkoleniowy EFS+ nakłada na JST cztery konkretne obowiązki przy rekrutacji uczestników projektów. Ich pominięcie oznacza ryzyko podczas kontroli i korekt finansowych – a lista wymogów jest krótsza, niż mogłoby się wydawać.

standard szkoleniowy EFS+, obowiązki dostępności JST, rekrutacja EFS+

Dostępność cyfrowa dokumentów – wytyczne dla nowoczesnego urzędnika »

Czym jest standard szkoleniowy w projektach EFS+ i kogo obowiązuje

Standard szkoleniowy to część Standardów dostępności dla polityki spójności 2021–2027 – dokumentu określającego minimalne wymogi dostępności w projektach finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Obowiązuje każdą jednostkę samorządu terytorialnego realizującą operację ze wsparciem szkoleniowym, doradczym lub warsztatowym, niezależnie od tego, czy projekt jest formalnie adresowany do osób z niepełnosprawnościami, czy nie. Zasada równości szans i niedyskryminacji ma charakter horyzontalny – dotyczy każdego beneficjenta EFS+.

Cztery obowiązki JST przy rekrutacji uczestników wynikające ze standardu szkoleniowego

Standard szkoleniowy precyzuje, co JST musi zapewnić już na etapie naboru uczestników:

1. Materiały informacyjne o projekcie i dokumenty rekrutacyjne muszą być przygotowane w sposób dostępny i udostępnione co najmniej w wersji elektronicznej. Dotyczy to plakatów, ulotek, ogłoszeń, ale też formularzy zgłoszeniowych i ankiet.
2. Komunikacja między beneficjentem a uczestnikiem musi odbywać się co najmniej dwoma kanałami – na przykład telefonicznie i mailowo, albo osobiście i za pośrednictwem osoby trzeciej. Taki wybór ma znaczenie praktyczne – osoba niesłysząca może preferować e-mail, a osoba niewidoma kontakt telefoniczny, dlatego jeden kanał komunikacji często wyklucza część potencjalnych uczestników.
3. Informacja o dostępności miejsca realizacji wsparcia oraz biura projektu musi znaleźć się na dostępnej stronie internetowej. Chodzi o konkretne dane – czy budynek ma windę lub podjazd, gdzie znajduje się wejście dostosowane dla osób poruszających się na wózku – a nie ogólną deklarację o „przyjaznym miejscu".
4. Formularz rekrutacyjny musi zawierać co najmniej jedno pytanie o szczególne potrzeby uczestnika. Samo umieszczenie pytania wypełnia wymóg formalny, ale to, jak zostanie sformułowane i czy będzie mu towarzyszyć zapewnienie o realnym uwzględnieniu zgłoszonej potrzeby, decyduje o tym, czy uczestnik odpowie szczerze.

Dostępność formalna a rzeczywista dostępność w rekrutacji do EFS+

Cztery obowiązki można zrealizować czysto formalnie i nadal nie przyciągnąć do projektu osób z niepełnosprawnościami. Samo pytanie o szczególne potrzeby w formularzu nie daje uczestnikowi pewności, że te potrzeby zostaną spełnione – a bez takiego zapewnienia część osób może w ogóle zrezygnować ze zgłoszenia. Standard szkoleniowy nie wymaga formułowania pytania w konkretny sposób ani dodawania komunikatu zachęcającego – to już obszar dobrych praktyk.

W efekcie dwie JST mogą spełnić te same cztery wymogi formalne, a mimo to znacząco różnić się liczbą uczestników z niepełnosprawnościami w projekcie. Różnicę robi zwykle jedno zdanie w formularzu lub na plakacie – wprost informujące, że zgłoszona potrzeba zostanie uwzględniona w miarę możliwości, a nie wykluczy z udziału.

Racjonalne usprawnienia w EFS+ – kiedy JST musi ponieść dodatkowy koszt dostępności

Jeśli podczas rekrutacji lub realizacji projektu uczestnik zgłosi rzeczywistą potrzebę – np. tłumacza języka migowego – JST nie może odmówić udziału z powodu barier. W takiej sytuacji uruchamiany jest mechanizm racjonalnych usprawnień, którego średni koszt na jedną osobę nie może przekroczyć 15 tys. zł brutto.

Oprac. Agata Wróbel

na podstawie artykułu "Dostępność w projektach unijnych – jak prowadzić rekrutację uczestników do projektu EFS+" Renaty Piecyk