Abolicja dla spółek z estońskim CIT - nowy projekt resortu finansów
Spółki, które utraciły prawo do estońskiego CIT wyłącznie z powodu niesporządzenia lub spóźnionego podpisania sprawozdania finansowego, będą mogły odzyskać tę preferencję. Warunkiem będzie sporządzenie sprawozdania zgodnie z przepisami o rachunkowości i przekazanie go Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej do 31 stycznia 2027 r. Ministerstwo Finansów przedstawiło nową wersję projektu nowelizacji ustawy o PIT i CIT.

Warunki skutecznego wyboru opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (tzw. CIT estoński) określa art. 28j ustawy o CIT. Konieczne jest m.in. sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z ustawą o rachunkowości.
Sprawozdanie finansowe jest uznawane za sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości dopiero z chwilą jego podpisania przez kierownika jednostki oraz osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych – w ustawowym terminie. Dokument niepodpisany lub podpisany po terminie nie może być uznany za sporządzony zgodnie z przepisami, niezależnie od rzetelności zawartych w nim danych.
W praktyce organy podatkowe oraz sądy administracyjne uznawały, że spełnienie tego warunku oznacza nie tylko przygotowanie sprawozdania, ale również dochowanie wszystkich formalności przewidzianych w ustawie o rachunkowości, w tym jego terminowe podpisanie przez wszystkie zobowiązane osoby. Jeżeli sprawozdanie nie zostało sporządzone albo zostało podpisane po terminie, wybór estońskiego CIT był uznawany za nieskuteczny.
Ministerstwo Finansów kontynuuje prace nad projektem, który ma ma złagodzić skutki takich uchybień. Jak wskazano w uzasadnieniu, chociaż dotychczasowa wykładnia przepisów jest prawidłowa, to w wielu przypadkach prowadzi do nadmiernie dolegliwych konsekwencji podatkowych. Zdaniem projektodawców uchybienia formalne nie zawsze powinny skutkować utratą prawa do preferencyjnego opodatkowania, zwłaszcza gdy podatnik spełniał wszystkie materialne warunki korzystania z estońskiego CIT.
Braki formalne w sprawozdaniach finansowych
Projekt przewiduje rozwiązanie abolicyjne dla podatników, którzy wybrali opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT), lecz nie dopełnili obowiązków związanych ze sporządzeniem sprawozdania finansowego. Zgodnie z proponowanymi przepisami warunek sporządzenia sprawozdania finansowego będzie uznany za spełniony także wtedy, gdy dokument został sporządzony po terminie lub nie został sporządzony w ogóle, o ile podatnik uzupełni braki formalne.
Aby skorzystać z abolicji, spółka będzie zobowiązana do sporządzenia sprawozdania finansowego, w tym podpisania go przez wszystkie obowiązane osoby, zgodnie z przepisami o rachunkowości, oraz przekazania go, za pomocą środków komunikacji elektronicznej Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, nie później niż do dnia 31 stycznia 2027 r.
Nowe regulacje mają objąć podatników, którzy dokonali wyboru estońskiego CIT na podstawie art. 28j ust. 5 ustawy o CIT przed wejściem w życie projektowanej nowelizacji. Rozwiązanie ma charakter przejściowy i odnosi się do okresu obowiązywania tego przepisu, który ma zostać uchylony z dniem 1 stycznia 2027 r..
Korekta deklaracji i zwrot nadpłaty
Projekt przewiduje również możliwość skorygowania rozliczeń podatkowych w sytuacji, gdy złożona deklaracja była następstwem zakwestionowania przez organy podatkowe prawa do stosowania ryczałtu od dochodów spółek z przyczyn o charakterze formalnym związanych ze sporządzeniem sprawozdania finansowego.
Korekta deklaracji będzie musiała zostać złożona w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie nowych przepisów. Dzięki temu możliwe będzie odzyskanie nadpłaconego podatku.
Z nowych regulacji będą mogli skorzystać również podatnicy, którzy wcześniej samodzielnie skorygowali swoje rozliczenia, bez wcześniejszej kontroli czy decyzji organów podatkowych.
Wznowienie zakończonych postępowań
Projekt przewiduje także możliwość wznowienia postępowań podatkowych zakończonych decyzjami ostatecznymi. Nowe przepisy mają stanowić samodzielną przesłankę wznowienia postępowania w sprawach, w których fiskus zakwestionował prawo do estońskiego CIT wyłącznie z przyczyn formalnych związanych ze sprawozdaniem finansowym.
Wznowienie postępowania będzie następowało poprzez odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, bez konieczności wprowadzania odrębnej, szczególnej procedury w tym zakresie.
Regulacja ta obejmie zarówno podatników podatku dochodowego od osób prawnych, jak i podatników podatku dochodowego od osób fizycznych. W odniesieniu do tej drugiej grupy uwzględniono również skutki stosowania ryczałtu od dochodów spółek po stronie wspólników, w szczególności w zakresie pomniejszenia PIT o kwotę odpowiadającą części ryczałtu.
ŹRÓDŁO: Rządowe Centrum Legislacji
Etap legislacyjny
Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 8 lipca 2026 r. (nr UD 116) – skierowany do rozpatrzenia na posiedzeniu przez Stały Komitet Rady Ministrów
Oprac. Katarzyna Bogucka, Redakcja INFORLEX


