Kontrola PIP. Nowe uprawnienia

Wstęp

Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy. Każdy pracodawca może zostać skontrolowany przez PIP. Zakresem tej kontroli jest objęte przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także regulacji dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Kontrole mogą dotyczyć także przestrzegania zakazu pracy w handlu w niedziele w placówkach handlowych.

Od 8 lipca 2026 r. PIP zyskała dodatkowe nowe uprawnienia w zakresie kontroli. Zgodnie z nimi w przypadku stwierdzenia, że zatrudnienie wykonywane w ramach umowy cywilnoprawnej spełnia warunki właściwe dla stosunku pracy, okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję zmieniającą umowę cywilnoprawną w umowę o pracę. Kwestionowanie takiej decyzji przez pracodawcę może odbywać się przed sądem pracy.

Od 8 lipca 2026 r. inspektorzy pracy mogą także przeprowadzać kontrole w formie zdalnej, a także korzystać podczas nich z transmisji online.

Inspektorzy pracy zwykle nie zapowiadają swojej wizyty w zakładzie pracy, a ich obecność w firmie może skończyć się ukaraniem pracodawcy grzywną, które od 8 lipca 2026 r. za naruszenia przepisów Kodeksu pracy wzrastają dwukrotnie.

Istnieją jednak sposoby na wcześniejsze przygotowanie się do kontroli, dzięki którym można ograniczyć związany z tym stres. Warto poznać swoje prawa w trakcie kontroli oraz zagadnienia, którymi prawie zawsze zainteresuje się inspektor pracy.

1. Zasady przeprowadzania kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy

Każdy pracodawca może zostać skontrolowany przez Państwową Inspekcję Pracy pod względem . Od 8 lipca 2026 r. weszły w życie przepisy ustawy z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 473), które wprowadziły m.in. możliwość przekształcania na podstawie decyzji administracyjnych PIP umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, jak również przeprowadzania kontroli zdalnych.