Na jakie ryzyka w VAT kontrolujący zwracają szczególną uwagę

Newralgicznych obszarów jest nie tylko wiele, lecz większość z nich od lat stanowi też przedmiot analiz podatkowych, wewnętrznych audytów oraz indywidualnych interpretacji podatkowych. Żadnemu z nich nie można odmówić istotności, ale od zawsze szczególnie ważne były kwestie związane z należytą starannością w VAT, rzetelnym dokumentowaniem transakcji, a także z wszelkimi nowymi regulacjami, które szczególnie na początku mogą prowadzić do rozbieżności interpretacyjnych, a następnie sporów podatkowych.

Jeszcze do niedawna kontrola dotycząca podatków kojarzyła się przede wszystkim z wielotygodniowym postępowaniem, analizą setek dokumentów i drobiazgowym poszukiwaniem nieprawidłowości przez urzędników. Dziś model działania administracji skarbowej wyraźnie się zmienia. Kontrole podatkowe i celno-skarbowe coraz częściej ustępują miejsca mniej sformalizowanym czynnościom sprawdzającym. Fiskus ogranicza pełne kontrole do sytuacji, w których wcześniejsza analiza danych wskazuje na znaczne ryzyko nieprawidłowości.

Procesowi temu sprzyja postępująca automatyzacja administracji skarbowej i rozwój nowych narzędzi pozwalających na dokładniejszą analizę danych. Krajowy System e-Faktur (KSeF), jednolite pliki kontrolne (JPK) czy system teleinformatyczny izby rozliczeniowej (STIR) to tylko niektóre z nich, a dzięki ich synergii oraz wsparciu zaawansowanych technologii analitycznych opartych na mechanizmach uczenia maszynowego organy podatkowe są już teraz w stanie bardzo szybko identyfikować nieprawidłowości oraz typować podmioty do dalszej weryfikacji. W myśl zasady „lepiej zapobiegać niż leczyć” umiejętne zarządzanie ryzykiem podatkowym, w szczególności w zakresie VAT, staje się więc obecnie dla przedsiębiorców jeszcze bardziej istotne.